T.C.
İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/781 Esas
KARAR NO:2025/644
DAVA:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:25/12/2023
KARAR TARİHİ:02/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin 25/12/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... ... Şubesine ait ... seri numaralı, 15.11.2023 keşide tarihli, 50.000,00 TL bedelli olarak düzenlenen ve müvekkili şirkete teslim edildiğini, çekin hamil tarafından kaybedildiğini, çekin kaybedilmesi ile birlikte ilgili çek hakkında çek iptali davası açıldığını, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyası ile yargılamasının devam ettiğini, 28.11.2023 tarihinde banka hesaplarına bloke konulduğunu öğrenen müvekkili şirketlerin, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyası ile ... A.Ş Tarafından 550.000,00 TL bedelli bir çeke ilişkin olarak ihtiyati haciz kararı alındığını öğrendiğini, ... A.Ş tarafından ... Müdürlüğü'nün ... E. Numarası ile müvekkili şirketlerin ve diğer borçlu olduklarını iddia edilen şirketlerin aleyhine takip başlatıldığını, ancak takip dayanağı belgeyi gören müvekkili şirketin takip dayanağı çekin kendisinin keşidecisi olduğu çekin kopya edilerek tamamen üzerinde tahrifat yapıldığını veya sahte olarak düzenlenen bir çek olduğunu gördüğünü, davalarının kabulü ile öncelikle takdiren teminatsız olarak dava neticesinde müvekkilinin mağdur olmaması amacıyla icra dosyasına yatacak paranın alacaklı davalı tarafından çekilmemesi, dosyanın üçüncü şahıslara temlik edilmemesi ve da dava sonuçlanıncaya kadar icra takibinin durdurulması konusunda ihtiyati tedbir kararı verilmesini, ... Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyası ile icra takibine konan ... ... Şubesine ait ... seri numaralı 15.11.2023 keşide tarihli çek nedeniyle müvekkilinin davalılara karşı borçlu bulunmadığının tespitini ve takibin iptalini, davalı tarafından haksız ve kötü niyetli şekilde müvekkili aleyhine takip yapıldığından %20'den aşağı olmamak üzere müvekkilinin lehine tazminat hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Alacağı Temlik Alan Davalı .... A.Ş vekilinin cevap dilekçesinde özetle;
Davaya konu senetlerin kıymetli evrak olduğunu, kıymetli evrakların başlı başına borç doğurduğunu, davacının iddialarının hamil olan müvekkilin elindeki senetler açısından TTK'dan ve İİK'dan kaynaklı müracaat haklarını kullanmasına engel olamayacağı ve dolayısıyla müvekkilin kanunun kendisine tanıdığı müracaat haklarını kullanarak başlattığı icra takipleri hakkında açılan menfi tespit davalarının ret edileceğini, davanın açılmasına tarafları sebebiyet vermediğini, müvekkili çek üzerinde yasal meşru hamil konumunda olduğunu, yasal müracaat haklarını kullanarak çek üzerindeki şirketler hakkında haklı olarak icra takibi başlattığını, bu nedenle aleyhimize yargılama gideri vekalet ücreti, tazminat ve para cezasına hükmedilmemesini, hukuki dayanaktan davanın reddi, icra takibinin durması halinde davacının %20 tazminat ödemesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin itiraz eden borçlu üzerine bırakılmasını talep etmiştir.
DELİLLER:
- ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının Uyap kayıtları,
- Grafoloji bilirkişi tarafından hazırlanan 06/08/2025 tarihli bilirkişi kök raporu ve ... tarihli bilirkişi ek raporu,
- İstanbul CBS Sahtecilik VE Dolandırıcılık Bürosunun 2023/... Soruşturma sayılı dosya.
- .... ATM'nin ... esas sayılı talimatı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Yapılan yargılama, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava, ... Müdürlüğü ... e sayılı dosyasında yürütülmekte olan takipte davacıların sahtelik iddiası nedeniyle davalıya borçlu olup olmadıklarının tespiti hususuna ilişkin menfi tespit davası olduğu görülmüştür.
Davacılar; dava konusu çekte tahrifat yapıldığından borçlu olmadıklarını iddia etmektedirler.
Dava konusu ... Bankası ... Şube Müdürlüğünün ... seri nolu ve 550.000,00-TL bedelli çek aslı dosyamız arasına alınmıştır.
.... İcra Hukuk mahkemesinin ... esas sayılı dosyasının uyap sistemi üzerinden celp edilmiş;
davanın ... ... tarafından davalı ... Anonim Şirketi aleyhine açılan
“Borca İtiraz” davası olduğu; alınan bilirkişi raporunda özetle; "...çek aslının ön yüzünde “... ...”ne atfen atılı keşide imzası ile atfedilen şirket yetkilileri Mehmet
...’e ait mevcut mukayese imzaların karşılaştırmalarında aralarında; işleklik derecesi, alışkanlıklar, tersim biçimi, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından da farklılıklar saptandığından inceleme konusu keşide imzasının mevcut mukayese imzalarına kıyasla atfedilen şirket yetkilisi ...’in eli ürünü olmadığına..." dair görüş bildirildiği görülmüştür.
....Asliye Ticaret mahkemesi'nin... esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden celp edilmiş; davanın, iş bu dava konusu ... Bankası A.Ş'ye ait keşidecisi ... Mobilya San ve Tic. A.Ş. Olan ... numaralı 15.112023 tarihli 50.000,00 TL bedelli çekin istirdatı talebiyle hamil ... Anonim Şirketi tarafından davalıya yönelik açılmış olduğu, anılan dosyada mali yönden inceleme yapıldığı, alınan bilirkişi raporunda; "... dava konusu 2 çek üzerinde 5 ve 4 rakamları yazı ve rakamla eklenmek süreti ile çeklerdeki ciro sinsilesindeki ticari ilişkisi olmayan tüzel kişiler tarafından piyasıya tahrifat yapılarak sürülmüş olunduğu görülmektedir. ... Bankası ... ... şubesine ait Keşidecisi ... Mobilya San.Tic.A.Ş olan ... Çek No, 15.11.2023 tarih, 50.000,00 TL bedelli çek fotokoleri üzerinde görüldüğü üzere 5 Rakamı eklenerek 550.000 TL. Olarak ticari ilişkisine rastlanılmayan üçüncü şahıslar ve tüzel kişiler tarafından ciro sinsilesi ile piyasıya kullanılmış olunduğu görülmektedir...15.11.2023 tarihli ... çek numaralı 50.000 TL. Çekte 5 rakamı ve yazı ilede eklenerek 550.000 TL.Miktarlı çek haline dönüştürülmüş olarak görülen çek ile 13.11.2023 tarih ve 43.381,82 TL. Asıl miktarlı çek üzerine 4 rakamı ve yazı ilede eklenerek 443.381,82 TL.Miktarlı çek haline dönüştürülmüş olarak görülen çektede davacının hakiki yasal ticari çalışmaları olan çek sinsilesindeki kaşelerine havi imzalı olan mevcut ... ... a.ş Ve .arasındaki muaivin yevmiye resmi defter kayıtlarına göre reel hakiki alım satım çekler haricindeki dava dosyasına sunulmuş üzerlerinde ekleme yapılmış görülen çek fotokopilerinde cirolarda gözüken şahıs ve tüzel kişilerin tüm yasal ve GİB BA-BS Form resmi kayıtlarında ticari ilişkiye rastlanılmadığından ötürü her iki çekinde ticari ilişkilerde yasal kayıtlarda olmaması ve böyle bir alış satış büyük rakamlarda da rastlanılmamısı netice itibarı ile davacı yönünde iade şartları oluşmuş olunduğu..." yönünde görüş bildirildiği görülmüştür. Mahkeme kararında ise; bankanın iyi niyetli hamil olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmakla davacının davasının kabulüne dair karar verilerek davamız konusu çekin hamile istirdadına karar verilmiş; verilen karara karşı istinaf yoluna başvurulmadığından kararın kesinleştiği görülmüştür.
.... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasından ıslak imzalı belge asılları celp edilmiştir.
Mahkememizce re'sen görevlendirilen Grafoloji bilirkişisi marifetiyle hazırlanan 06.08.2025 tarihli bilirkişi kök raporunda özetle; "...... ... ... Şubesine ait ... Çek Seri Numaralı 15.11.2023 Keşide Tarihli, Keşide Yeri: ... Keşidecisi ... Mobilya Sanayi Ticaret ve Anonim Şirketi olan ve ... ... Hırdavat A.Ş. emrine düzenlenmiş 550.000 TL (Beşyüzellibin Türk Lirası) bedelli çek aslı ön yüzde yer alan keşideci imzası ile davacı ... Mobilya San ve Tic A.Ş. Şirket Yetkilisi ...'e ait medarı tatbik örnek imzaların göstermiş oldukları, işleklik dereceleri alışkanlıkları tersim istif meyil, seyir, sürat, istikamet ve tazyik gibi grafolojik ve grafometrik özellikleri bakımından dosyada mevcut mukayese belgelerine kıyasen farklı yapı ve görünümde imzalar olduğu, bir başka ifade ile 15.11.2023 Keşide Tarihli ve 550.000 TL (Beşyüzellibin Türk Lirası) bedelli çek aslı ön yüzde yer alan keşideci imzasının davacı ... Mobilya San ve Şirket Yetkilisi ... tarafından atılmadığı/imzalanmadığı, ...'in imzası taklit edilerek oluşturulmaya çalışıldığı yada çek aslının kazındıktan sonraki halini düzeltmek için ...'e ait bulunan önceki imzanın silinen kısımları tamamlanılarak oluşturulmaya çalışıldığı; inceleme konusunu oluşturan; ... ... ... Şubesine ait, ... Çek Seri Numaralı 15.11.2023 Keşide Tarihli Keşide Yeri ... Keşidecisi ... Mobilya Sanayi Ticaret ve Anonim Şirketi olan ve ... ... Hırdavat A.Ş. emrine düzenlenmiş 550.000 TL (Beşyüzellibin Türk Lirası) bedelli çek aslı arka yüzde yer alan 1. Cirantacı imzası ile; davacı ... ... Ticaret Mobilya Malzemeleri Hırdavat Makine Sanayi Limited Şirketi Yetkilisi ...'e ait medarı tatbik örnek imzaların göstermiş oldukları, işleklik dereceleri alışkanlıkları, tersim, istif, meyil, seyir, sürat, istikamet ve tazyik gibi grafolojik ve grafometrik özellikleri bakımından dosyada mevcut mukayese belgelerine kıyasen benzer yapı ve görünümde imzalar olduğu, bir başka ifade ile 15.11.2023 Keşide Tarihli ve 550.000 TL (Beşyüzellibin Türk Lirası) bedelli çek aslı arka yüzde yer alan 1. Cirantacı imzasının davacı ... ...Limited Şirketi Yetkilisi ... tarafından atıldığı / imzalandığı, inceleme konusunu oluşturan çek aslının cihazlarla alınan görüntülerine istinaden yapılan fiziki inceleme ve değerlendirilmesinde çek aslında keşide imzası ile farklı yerlerinde kazıma izleri tesbit edi ve çek aslında tahrifat yapıldığı..." görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Raporun taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı tarafların beyan ve itiraz dilekçesi sunulduğu, mahkememizce tarafların ek rapor alınmasına yönelik taleplerinin yargılamanın gelmiş olduğu aşama ve mevcut delil durumu dikkate alınarak reddine karar verildiği görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Keşidecisi davacı olan, dava konusu ... Bankası ... Şube Müdürlüğünün ... seri nolu çekin davacı tarafından davacı ... ... lehine keşide edildiği, çekin hamil ... Makine'deyken kaybolduğu ve dava dışı hamilin çek üzerinde tahrifat yapılarak bedel kısmının 50.000,00 TL den 550.000,00 TL olarak değiştirildiği iddiasına dayalı olarak çek iptali ve çek istirdadı davaları açtığı; çek istirdadı dosyasında mali yönden bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle davaların kabul edildiği ve kesinleştikleri görülmüştür. Davalı tarafından davacılar aleyhine tahrifat yapıldığı iddia edilen çek üzerinden 550.000,00 TL bedelli takip başlatıldığı anlaşılmıştır. Davacılar, çekin tamamen sahte olarak düzenlendiğini beyan etmişlerdir. Mahkememizce alınan Grafolog bilirkişi raporundan ve dosyaya celp edilen .... İcra Hukuk mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ve ....Asliye Ticaret mahkemesi'nin... esas sayılı dosyasında yapılan yargılamalar ve verilen kararlar dikkate alınarak; mahkememizce çekte tahrifat yapıldığı hususunda tam ve kesin vicdani kanaate ulaşılmakla; çekteki ciro zincirinin kopuk hale geldiği anlaşılmış ve davalı hamilin yetkili hamil olup olmadığı tartışmasının yapılması gerekmiştir.
6102 Sayılı TTK 790/1.maddesine göre, Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Çizilmiş cirolar yazılmamış hükmündedir. Bir beyaz ciroyu diğer bir ciro izlerse, bu son ciroyu imzalayan kişi çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılacağı düzenlemesi,
6102 Sayılı TTK'nın 792. Maddesinde ise; “Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." düzenlemesi yer almaktadır.
Mahkememizce davalının çeki iktisapta ağır kusuru bulunup bulunmadığı ve kötü niyetli- yani çekteki ciro zincirinin kopukluğunu bilebilecek durumda olup olmadığı hususlarında diğer cirantalar ile arasındaki ilişkinin irdelenmesi açısından ....Asliye Ticaret mahkemesi'nin... esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporu hükme esas alınmış; alınan raporda çekteki ciro zincirinde yer alan firmalar arasında ticari ilişki bulunmadığı ve dava konusu çek üzerinde 5 rakamı yazı ve rakamla eklenmek süreti ile çeklerdeki ciro sinsilesindeki ticari ilişkisi olmayan tüzel kişiler tarafından piyasıya tahrifat yapılarak sürülmüş olunduğu tespit edilmiş olduğundan davalının çek iktisabında gereken olağan özeni göstermediği ve iyi niyetli hamil olmadığı mahkememizce kanaat edinilerek davacıların menfi tespit talepleri kabul edilmiş, ... Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasında davacıların çek nedeniyle davalıya borçlu olmadıklarına dair karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;.
1-Davacıların davasının KABULÜ ile; davacıların ... Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasında ve buna dayanak konu ... ... Şubesine ait ... seri numaralı 15.11.2023 keşide tarihli çek nedeniyle davalıya karşı BORÇLU OLMADIKLARININ TESPİTİNE,
2-Davacıların kötüniyet tazminat talebinin koşulları oluşmadığından REDDİNE,
3-Alınması gereken 37.570,50 TL harçtan peşin alınan 9.392,63 TL harcın mahsubu ile eksik 28.177,87 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafça yapılan 269,85 TL başvurma harcı, 9.392,63 TL peşin harç, 7.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 867,00 TL tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 17.529,48 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı yargılamada kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT'ne göre tespit olunan 86.500,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
6-Kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesi halinde ödeyen tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi, verilen karar usulen okundu anlatıldı. 02/10/2025
Katip ...
Hakim ...