T.C.
İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/150 Esas
KARAR NO:2026/396
DAVA:İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:05/03/2024
KARAR TARİHİ:07/05/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin 05/03/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin plastik kalıp imalatı yapan ve sektörde bilinen alanında tercih edilen ve önde gelen firmalardan biri olduğunu, müvekkili şirket gerek yurt dışında gerekse de yurt içinde önemli bir pazar alanına sahip olup söz konusu pazar alanını genişletmekte ve daha da önemlisi pazar alanını daha da genişletmeyi hedeflediğini, müvekkili şirketin yeni müşterilere ulaşmak saikiyle çeşitli fuarlara katılım sağladığını, müvekkili şirket tarafından davalı yana 20 m2 stand alanı için 5.591 USD ödeme yapıldığını,
26/05/2022 tarihli Fuar Katılım Sözleşmesinin akdedilmesi akabinde müvekkili şirket tarafından 12-15/12/2022 tarihleri arasında yapılacak olan fuara hazırlanılmış tüm organizasyon ve iş planlaması işbu fuar tarihlerine göre ayarlandığını, sözleşmenin akdedilmesi ve bir kısım ödemelerin yapılması akabinde davalı yan tarafından müvekkili şirkete fuar tarihlerinin değiştiği bilgisi iletildiğini, davalı yan tarafından açıkça sözleşmeye aykırı davranılmış ve müvekkili şirkete ciddi zarar verildiğini, müvekkili şirket tarihlerin değişmesi sebebiyle fuara katılamadığı gibi kendi kusuru olmaksızın katılamadığı fuar için yaptığı ödemeleri de geri alamadığını, müvekkilinin zararının büyük olduğunu,
fuar tarihi ertelenir ve müşteri değişen tarihte katılmayı tercih etmezse müşteriden alınan ödeme eksiz şekilde organizatör tarafından iade edileceğini,
huzurdaki davaya konu somut olayda bire bir bu şekilde olmasına rağmen müvekkiline yapılan ödemelerin iade edilmediğini, davalı yana yapılan ödemelerden 5.591 USD'ye ilişkin dekontlar dilekçemiz ekinde sunulmuş olup tüm ödemelerin celbi için ilgili bankalardan ödeme/ hesap dökümlerinin celbini, .... İcra Müdürlüğünün 2023/... e. sayılı dosyasına yapılan itirazın belirtilen miktar üzerinden iptali ile takibin devamını, davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, ücreti vekalet ve yargılama giderlerinin davalı yana yükletilmesine
karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Davalı müvekkilinin ... Ulusl.Faurcılık A.Ş. , uluslararası milli katılımlı fuar organizasyonu yapan ürünlerini/makinalarını vs yurt dışında tanıtmak isteyen davacı gibi şirketlerin yurt dışında tanıtım ve organizasyonuyla uğraşan ve fuarcılık sektöründe tanınan bilinen bir firma olduğunu, ..., yurt dışında fuar organizasyonunu yapma yetkisini Türkiye Ekonomi Bakanlığından aldığını, sektörüne göre fuar organizasyonu yapan yurt dışındaki ana organizatör firmalar ile ... Fuarcılık fuar yeri tedariki konusunda anlaşma sağlar ve fuara katılmak isteyen davacı gibi şirketlere fuar yeri satışını ve buna göre sözleşmesini yaptığını, sözleşmeye güvenerek yurt dışı ana organizatör firmaya fuar yeri bedelini ödediğini, fuara katılmak isteyen Şirket de fuar öncesindeki tüm işlemlerini tamamdığını, fuara gidecek mallarını ...’ya (ya da alt taşeron taşıyıcıya) teslim ettiğini, sergilenecek ürün/makine vs fuar ülkesine taşındığını, davalı ... ile davacı arasında 12- 15 Aralık 2022 tarihlerinde gerçekleşecek Libya/ Tripoli Fuarına katılım sözleşmesi 26. 05.2022 tarihinde yani fuardan 7 ay önce imzalandığını, bu sözleşmeye göre, Libya/ Tripoli fuarının ana organizatörü tarafından düzenlenen fuara davacı , 20 m2 stand ile katılım sağlayacaktır. Fuar tarihinden yaklaşık 7 ay önce imzalanan ekli sözleşme ile müvekkili davacıya 20 m2 standlı fuar alanı kiraladığını, fuarın hazırlık sürecinde taraflar arasında görüşmeler ve yazışmalar devam ettiğini, bu süreçte davacı, 24 Ekim 2022 tarihinde davalı müvekkile gönderdiği e-mailinde " Libya Fuarından biz maalesef soğuduk. Affımızı rica ediyoruz." açıklamasıyla fuar açılışına henüz 2 ay kalmamışken fuardan çıkmak istemiş ve fakat davacıya Uluslararası fuarların uzun yıllar boyunca aynı lokasyonda, aynı organizatör tarafından yapılması nedeniyle uluslar arası bilinen ve başarılı fuar/ sergi etkinliği haline geldiği ve tanıtım ve pazarlama faaliyetleri ile nitelikli fuar ziyaretçisi olacağı gerçekleri ifade edilince davacı katılım için ikna olmuş ödemelerine devam ettiğini, taraflar arasındaki alacak iddiasının yargılamayı gerektirmesi ve fuarın sadece 7 gün ileri tarihte yapılacağı ve dolayısıyla davacının kötüniyetle (daha önceden de fuar iptal talebinde bulunmuş idi) 1 haftalık ertelemeyi fuar katılımından vazgeçmesi için bahane haline getirmesi karşısında davacıdan alınan bedelin ne kadarının iadesi gerektiği hususları yargılama sonunda netlik kazanacağını, bu nedenle icra inkar talep koşulları oluşmadığından davacının davasının bu yönden de reddini talep etmiştir.
DELİLLER:
- .... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... Esas sayılı dosyasının Uyap kayıtları,
- 2023/126031 Arabuluculuk Son Tutanağı,
- İhracat .... Müd.'nden, İTO'dan gelen cevabi yazılar.
- Sermaye Piyasası Hesap Uzmanı ve Borçlar Hukuku Hesap Uzmanı Bilirkişi Heyeti tarafından hazırlanan 12/09/2025 tarihli bilirkişi kök raporu ve Sermaye Piyasası Hesap Uzmanı, Borçlar Hukuku Hesap Uzmanı ve Pazarlama, Reklamcılık Uzmanı Bilirkişi Heyeti tarafından hazırlanan 02/04/2026 tarihli bilirkişi kök raporu.
-Tanık ... Beyanı; "Ben davalı şirkette 15 yıldır Satış Direktörü olarak çalışıyorum. Yapılan fuar anlaşması ile ilgili bilgim vardır. Sözleşmeler benim kontrolümden geçer. Davalı şirket daha önce 15 bine yakın müşteri ile çalışmıştır. Fuar organizasyonu yapmaktadır. Az gelişmiş 3. Dünya ülkeleri ile yapılan fuar organizasyonlarında bu ülkeler tarih değişikliği yapabilmektedir. Biz böyle bir durumda karşı taraftan öncelikle fuar tarihinin değişikliği hakkında bilgi talep etmekteyiz. Libya'dan da bu değişikliğin nedeni hakkında bilgi talep ettik. Libya bize değişiklik olan yeni tarihte kendi başbakanlarının geleceğini, bu durumun fuara katılan katılımcılar için de karlı bir durum oluşturacağını bildirdi. Biz anlaşma yaptığımız tüm firmalara davacı da dahil olmak üzere bildirdik. Diğer firmalar hiçbir sıkıntı çıkartamadan uçak biletlerini iptal edip değiştirdiler. ... Plastik tarafından fuara katılım sağlanılmaması bizim zararımıza ve ülke zararına neden olan bir durum oluşturdu. Ertelenmede bizim sorumluluğumuz yoktur. Ana organizasyonun hükümeti ile alakalı bir durumdur. Davacı taraf bize Ekim ayında biz bu fuardan soğuduk şeklinde bir mail göndermişti. Amerika fuarınıza sıcak bakıyoruz. Yaptığımızı ödemeyi oraya kaydırabilir miyiz şeklinde sormuşlardı. Erteleme sebebi de ortaya çıktığında bize katılmama nedeni olarak noel zamanı kimse fuara gelmez dediler. Ben ise orası Müslüman bir ülke noel kutlanmıyor dedim. Çok kısa bir süre kaldığı için fuara, malzemeler çoktan organizasyonun olduğu yere gönderilmişti, kurulum yapılmıştı. Tüm malzemeler eksiksizdi. Her ne kadar iptal beyanı sunmuş olsalar da kısa bir süre kaldığından organizatör ülkeden iade için onay alacak süremiz yoktu. Fuara katılım yüksekti."
-Tanık ...Beyanı; "Ben, 2009 yılından beri davalı şirkette proje müdürü olarak görev yapmaktayım. Fuar ile ilgili bilgim vardır. Sürecin yurt dışı ayağını bizzat ben yürüttüm. Fuarın ertelenme sebebi Libya Başbakanın fuara katılmak istemesiydi. Fuar bu nedenle 1 hafta ertelendi. Fuara Libya Başbakanı ve o ülkede görev yapan tüm devlet çalışanları katıldılar. Katılım çok yüksekti. Kendileri fuarı bu şekilde ertelemek istediler. Fuarın ertelenmesinde bizim bir etkimiz yoktur. Ücret iadesi bu kadar kısa sürede firmaya rezerve edilen alan başka bir firmaya satılamayacağından iade konusu kabul görmedi. İadeyi önce organizatör şirketi bize yapar biz de ilgili firmaya yaparız. Ertelendiği tarihte davacı adına gönderilen ürünler fuar alanına ulaşmıştı. Kurulumu da yapılmıştı. İptal için çok geç bir vakitti. Bu nedenle ücret iadesi yapılmadı.Erteleme çıkmadan önce de, davacı firma tarafından fuardan soğuduklarını belirtir mail göndermişler ve başka bir fuara katılmak istediklerini belirtiler. Ücret iadesi için bu kadar kısa bir süre kabul edilebilir değildir. Diğer ülkeler için de geçerlidir. Davacı şirket, 20 Aralıktaki yeni tarihe noel tatili olduğunu düşündüğü için katılmak istemedi. Fuarın ertelenmesi 15 gün önce belli oldu."
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Yapılan yargılama, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava, davalının, davacı tarafından aralarındaki sözleşmenin 4.maddesine istinaden alacağı olduğu iddiasıyla başlatılan icra takibine itirazının iptalinin gerekip gerekmediğinin tespitine ilişkindir.
Uyuşmazlığın giderilmesi için tanık beyanları alındıktan sonra dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir.
Mahkememizce re'sen görevlendirilen Sermaye Piyasası Hesap Uzmanı ve Borçlar Hukuku Hesap Uzmanı Bilirkişi Heyeti tarafından hazırlanan 12/09/2025 tarihli bilirkişi kök raporunda özetle;"..Taraflar arasında imzalanan fuar katılım sözleşmesinin 4. maddesi uyarınca, fuar sözleşmede belirtilen tarihlerde (12-15 Aralık 2022) yapılmadığı, tarih değişikliği söz konusu olduğu ve Davacı taraf, değişen tarihlerde fuara katılmak istemediğini süresinde ve yazılı olarak bildirdiği, ertelemenin mücbir sebep kapsamında değerlendirilmesi için gerekli somut delile rastlanmadığı, bu nedenle davacının sözleşme hükümleri ve sektörel teamüller gereği, yaptığı 5.591 USD tutarındaki ödemelerin iadesini geri almasının uygun olacağı,.." görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
Bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı tarafların beyan ve itiraz dilekçesi sundukları görülmüştür.
Mahkememizce re'sen görevlendirilen Sermaye Piyasası Hesap Uzmanı, Borçlar Hukuku Hesap Uzmanı ve Pazarlama, Reklamcılık Uzmanı Bilirkişi Heyeti tarafından hazırlanan 02/04/2026 tarihli bilirkişi kök raporunda özetle; "..Yukarıda Borçlar Hukuku Uzmanının Değerlendirmesi başlığı altında detayları aktarıldığı üzere, Uyuşmazlığın çözümünde hukuki yorum gerektiği; hukuki yorumun mühnasıran Sayın Mahkemeye ait olduğu; sözleşmenin 4. Maddesinin yorumunun gerektiği, organizatörün iradesi dışında ortaya çıkan ve fuarın gerçekleşmediği hallerde organizatörün Masraflarının ödenmesinin esas olduğu, burada fuarın açılmamasının kesin olarak açılmama mı yoksa sözleşmede belirli olan tarihte açılmamayı da kapsayan bir durum olarak mı algılanması gerektirdiği hukuki yorum gerektirdiği, Sayın Mahkemenin sözleşmede belirlenen tarih dışında yapılmasını da kapsar şekilde yorum yapması durumunda davacının ödediği bedelin iadesinin gerekeceği; varsa davalının somutlaştırdığı giderler mahsup edileceği; Sayın Mahkemenin sözleşmedeki hükmü fuarın kesin olarak gerçekleştirilmemesi olarak yorumlaması durumunda fuarın bir hafta süreyle ertelenmesinin sebebine bakılması gerektiği; Fuarın bir hafta süreyle ertelenmesi organizatörün iradesi dışında gerçekleştiği takdirde bir haftalık süre değişikliğinin dürüstlük kuralları çerçevesinde değerlendirilmesi gerekeceği; dosyadaki veriler ışığında tarih değişikliğinin davalının iradesi dışında gerçekleşmiş olduğu kabulünde bir haftalık değişikliğin tolere edilebilir bir süre olduğu, hali hazırda fuara çok kısa bir süre kalmış ve ifa hazırlıklarına başlanmış olması karşısında fuara katılmamanın TMK m. 2 karşısında hakkın kötüye kullanımı olarak değerlendirilebileceği,.." görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
Bilirkişi ek raporun sunulduğu, taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı tarafların beyan ve itiraz dilekçesi sundukları görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki uyuşmazlığın; taraflar arasındaki 26/05/2022 tarihli Fuar Katılım Sözleşmesi konusu 12-15/12/2022 tarihleri arasında yapılacak olan fuarın ertelenmesi sonucu davacının davalıya yapmış olduğu ödemelerin iadesinin gerekip gerekmediği ile buna ilişkin başlatılan icra takibine davalının itirazının iptalinin gerekip gerekmediği hususlarına ilişkin olduğu görülmüştür.
Dosya kapsamına kazandırılan yazı cevaplarından ilgili fuarın tarihinin davalının ana organizatör tarafından alınan karar gereği 20-23 Aralık 2022 tarihine ertelenmesi hususunda Bakanlık tarafından onay verildiği görülmüştür.
Taraflar arasındaki 26/05/2022 tarihli Fuar Katılım Sözleşmesi 4.maddesinde; "Organizatör söz konusu fuarı açmakla yükümlüdür. Organizatörden kaynaklanan sebeplerle müşteri bu fuar desteğinden yararlanamazsa müşterinin bu zararını organizatör tazmin eder. Yurt dışı fuar organizasyonunun iptal edilmesi veya sözleşmede belirtilen tarihte gerçekleştirilmemesi ve müşterinin de değişen tarihte katılmayı tercih etmemesi durumunda müşteriden alınan ödeme eksiksiz iade edilir. Ancak elde olmayan haller; doğal afetler savaş hali; iki ülke hükümetlerin arasında alınacak kararlar; iç karışıklık vb. gibi organizatörün iradesi dışında meydana gelebilecek mücbir sebepler sonucu fuar açılmazsa; bu durumda organizatör o ana kadarki maliyetleri dışındaki miktarı müşteriye geri öder." şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Tüm dosya kapsamından ve hükme esas alınan kök rapora göre yapılan değerlendirmede; taraflar arasındaki sözleşmenin 4.maddesinde fuar tarihinin değişmesi durumunda organizatörün zararı tazminle yükümlü olduğunun düzenlendiği, fuar tarihinde yapılan değişikliğin mücbir sebepten kaynaklı olarak sayılamayacağı, mücbir sebep olarak sayılması halinde dahi maliyetler dışındaki miktarın müşteri davacıya geri ödeneceğinin kararlaştırıldığı, fuar tarihinin değişmesi nedeniyle davacının ücret iadesi talebinin hayatın olağan akışına ve sektörel durum ve koşullara uygun olduğu, ticari hayatta bir hafta gibi tarih değişikliklerinin önemli sonuçları olabileceği ve davacının mücbir sebepten kaynaklanmayan tarih değişikliğine uyum sağlamasının taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre kendisinden beklenemeyeceği; nitekim aksi haldeki yorumun fuar tarihi gibi değişiklerde müşterilere zorunlu olarak fuara katılım şartı getireceği, katılmazlarsa zarara uğrayacakları değerlendirilmekle; davacının davalıya fuar öncesi ödediği miktarın iadesi gerektiği kanaatine varılmakla davacının davasının kabulüne dair karar verilmiş, alacak likit olduğundan icra inkar tazminatına hükmedilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;.
1-Davacının davasının KABULÜ İLE; davalının .... İcra Müd. 2023/... E.sayılı dosyasına yaptığı itirazın 5.591,00 USD alacak yönünden iptaline, takibin bu tutar üzerinden takip talebindeki şartlar ile devamına,
2-Hükmolunan alacağın %20si oranında hesaplanacak icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gereken 12.034,60 TL harçtan peşin alınan 2.998,74 TL harcın mahsubu ile eksik 9.035,86 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafça yapılan 427,60 TL başvurma harcı, 2.998,74 TL peşin harç, 12.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 1.904,00 TL tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 17.330,34 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafça yapılan (6.000,00 TL bilirkişi ücreti) yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı yargılamada kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT'ne göre tespit olunan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
7-Arabuluculuk ücreti olan 3.120,00TL'nin davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
8-Kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesi halinde ödeyen tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi, verilen karar usulen okundu anlatıldı.07/05/2026
Katip ...
Hakim ...
Full & Egal Universal Law Academy