T.C.
İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/449 Esas
KARAR NO :2025/601
DAVA:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:05/08/2024
KARAR TARİHİ:24/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin ortağı ve müdürü ..., ...' nın tekstil atölyesinde üretip, siparişin yarısını 2024 yılı Mart ayında kalan yarısının da 2024 yılı Nisan ayında kendisine teslim etmesi için tanesi 112,00 TL'den 53.500 adet kazak bedeli olan 6.000.000,00 TL için ... ... ... ... Şubesinin ...-... seri numaralı tarihli 30/08/2024, bedeli 1.500.000,00 TL, ...-... seri numaralı tarihli 30/09/2024 bedeli, 1.500.000,00 TL, ...-... seri numaralı tarihli 30/11/2024 bedeli 1.500.000,00 TL tutarlı çeklerini avans vermek suretiyle 5 Şubat 2024 tarihinde sözlü olarak anlaştığını, Şirket müdürünün hammadde tedariğinin sağlanıp sağlanamadığını ve imalat için görüşmek üzere 12-13 Şubat 2024 tarihlerinde davalı ...' ya telefon ettiğini, ... nın telefonlarına cevap vermediğini, 12-13 Şubat tarihlerinde ...' nın işlerine tanıdıklarını gönderdiğini, işyerinin kapalı olduğunu, işyerinde tekstil imalatı için gerekli makinaların olduğunu ama üretim için çalışmanın olmadığını bildirdiklerini, kısa bir süre sonra makinalarını sattığını duyduğunu, başka bir adrese taşınarak bulunmamaya çalıştığını öğrendiklerini, ...' nın sözleştikleri andan itibaren yüklendiği kazak üretim borcunu eda etme niyetinin olmadığını, dolandırma kastı taşığını davacının anlayarak çeklerini iade almak için yasal yollara başvurduğunu, bu nedenlerle öncelikle telafisi güç zararlara sebebiyet verilmemesi adına, davalı ... tarafından sözleşme anından itibaren ifa amacı olmadığından ve sözleşme konusu kazak teslimi davalı tarafından yerine getirilmediğinden ihtiyati tedbir kararı verilerek dava kounusu ... ... ... ... Şubesinin ...-...,...-..., ...-..., ...-... seri numaralı çeklerinin davalı veya üçüncü bir kişi tarafından bankaya ibrazı halinde dava kesinleşinceye kadar ödeme yasağı konulmasını, düzenlenme anından itibaren bedelsizlik nedeniyle dava konusu çeklerin iptaline, dava konusu çeklerin iadesine, her bir çek için vade tarihlerinden itibaren davalı veya üçüncü bir kişi tarafından icra takibine başlanılması halinde nihai karara kadar tedbiren takibin durdurulmasına ve takibin iptaline, dava konusu çeklerin düzenleme anından itibaren bedelsizliği nedeniyle 4 adet çek bedeli karşılığı toplam 6.000.000,00 TL borçlu olmadığının tespitine ve kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı tarafa tebligat yapılmasına rağmen cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.
Mahkememiz 06/08/2024 tarihli ara kararı ile;" Davacının çeklerin icra takibine konu yapılmaması/ icra takibinin durdurulması ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile; Davaya konu ve Muhatabı ... ... ... ... Şubesi olan - ...-... seri numaralı 30/08/2024 tarihli, 1.500.000,00 TL bedelli çek -...-... seri numaralı, 30/09/2024 tarihli, 1.500.000,00 TL bedelli çek, -...-... seri numaralı, 30/10/2024 tarihli, 1.500.000,00 TL bedelli çek, -...-... seri numaralı, 30/11/2024 tarihli, 1.500.000,00 TL bedelli çek, 4 adet çek yönünden; çeklerin toplam bedelinin %20' si oranında hesaplanan nakdi veya kesin ve süresiz banka teminat mektubu sunulması halinde İİK 72/2 md gereğince davanın tarafları arasında geçerli olmak üzere başlatılacak takiplerle sınırlı olarak icraya konu edilmesinin ve icra takibinin tedbiren durdurulmasına, ibraz etme yasağı talebinin reddine" karar verilmiştir.
Davacı vekilinin ihtiyati tedbir için hükmedilen teminata itirazla ve teminatsız ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ettiği, mahkememizin 13/09/2024 tarihli ara kararı ile teminatsız ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Deliller toplanmış, bilirkişiden rapor alınmıştır.
Mahkememizce atanan mali müşavir bilirkişi sunduğu raporda özetle; " Davacı tarafın Yasal Defterlerinde faturalarla ilgili mali idareye yapılması gereken bildirimlerin süresinde yapıldığını, belgelerin kaydedildiğini, davacı tarafın açılış ve kapanış kayıtlarının kanun öngördüğü süreler içinde yaptığını, davacı lehine delil olma kuvvetine sahip olduğu kararın sayın mahkemeye ait olacağını, davaya konu edilen çeklerin davacı tarafından, davalı tarafa “imalatını yapacağı kazaklar" için, ticari ilişki kapsamında “avans” amaçlı olarak düzenlendiğini, davaya konu edilen 4 adet çekin, dava tarihi 05.08.2024 tarihinden sonra 01.10.2024 tarihinde davacı taraf kanuni defterlerinde kayda alınmış olup, kanuni defter kayıt nizamı açısından kanuni defterlerde belgeleri aynı yıl içinde tarihinden sonra kayda almanın, kanuni ispat açısından engel teşkil etmeyeceğini, davacının dava tarihi itibari ile davalı tarafa vermiş olduğu her biri 1.500.000.- TL değerinde 4 adet toplam 6.000.000,00TL değerinde, ödeme vadeleri 30.08.2024, 30.09.2024, 30.10.2024 ve 30.11.2024 olan çekler karşılığında herhangi bir hizmet yada mal alımı yapmadığını, davalı tarafın, davada belirtilen dört adet çekten kaynaklı davacı tarafa 6.000.000,00TL borçlu olduğu, davalının borç tutarın “avans” olarak aldığı çeklerden kaynaklı olduğunu, " bildirmiştir.
Davacı vekili 24/09/2025 tarihli celsede: "Rapora karşı yazılı beyanlarımızı tekrar ederiz, çekler bankaya ibraz sureti ile ödenmiştir. Davamız istirdata dönüştü. Ödemelerin faizi ile birlikte iadesini talep ederiz. davamızın kabulüne karar verilsin " şeklinde beyanda bulunmuş, ödeme belgelerini ibraz etmiştir.
Para davalı tarafça tahsil edildiğinden, davaya istirdat davası olarak devam edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, tekstil ürünlerinin üretimi karşılğında avans olarak verilen çekler nedeni ile, ürünlerin teslim edilmediğinden menfi tespit istemine ilişkindir.
Davadan sonra çeklerin tahsil edildiği, keşidecisi davacı olan, Muhatabı ... ... ... Şubesi olan ...-... seri numaralı 30/08/2024 tarihli, 1.500.000,00 TL bedelli çekin 06/09/2024 tarihinde , ...-... seri numaralı, 30/09/2024 tarihli, 1.500.000,00 TL bedelli çekin 30/09/2024 tarihinde, ...-... seri numaralı, 30/10/2024 tarihli, 1.500.000,00 TL bedelli çekin 30/10/2024 tarihinde, ...-... seri numaralı, 30/11/2024 tarihli, 1.500.000,00 TL bedelli çekin 02/12/2024 tarihinde bankadan tahsil edildiği anlaşılmıştır.
Sunulan belgeler, bilirkişi raporu ve ticari defterlerden, davalının davacıya mal teslimine dair bir kayıt bulunmadığı, davalının cevap vermediği ve münkir kabul edildiği, ticari defterlerini de sunmadığı, her biri 1.500.000,00TL olan toplam 6.000.000,00TL bedelli çeklerin karşılıksız olduğu, buna rağmen davalı tarafından bankadan tahsil edildiği, davanın istirdat davasına dönüştüğü, bu nedenle davanın kabulü ile paranın tahsil tarihinden itibaren avans faiziyle istirdadına dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davacının davasının KABULÜ İLE; Dava konusu keşidecisi davacı olan, Muhatabı ... ... ... ... Şubesi olan - ...-... seri numaralı 30/08/2024 tarihli, 1.500.000,00 TL bedelli çek, -...-... seri numaralı, 30/09/2024 tarihli, 1.500.000,00 TL bedelli çek, -...-... seri numaralı, 30/10/2024 tarihli, 1.500.000,00 TL bedelli çek, -...-... seri numaralı, 30/11/2024 tarihli, 1.500.000,00 TL bedelli çek 4 adet çek nedeni ile davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine ve yapılan toplam 6.000.000,00 TL ödemenin; 1.500.000,00 TL ' ye 06/09/2024 tarihinden itibaren, 1.500.000,00 TL ' ye 30/09/2024 tarihinden itibaren 1.500.000,00 TL' ye 30/10/2024 tarihinden itibaren, 1.500.000,00 TL ' ye 02/12/2024 tarihinden itibaren işleyecek avansa faizi ile birlikte davalıdan istirdadı ile davacıya iadesine,
2-Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 409.860,00 TL alınması gerekli harçtan, davacı tarafça peşin yatırılan 102.465,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 307.395,00 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesap ve takdir olunan 576.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Yargılama nedeniyle harcanan 427,60 TL başvurma harcı, 102.465,00 TL peşin harç ve davacı tarafından tebligat, müzekkere, bilirkişi ücreti ve sair giderler için sarfedilen toplam 14.293,50 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Dosyada artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
6-Arabuluculuk ücreti olan 3.150,00 TL' nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
İlişkin, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 24/09/2025
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ..
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır