T.C.
İSTANBUL
22. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2025/1048 Esas
KARAR NO:2026/62
DAVA:Alacak
DAVA TARİHİ:30/12/2025
KARAR TARİHİ:29/01/2026
Mahkememizde görülmüş olan "Alacak" davasının yapılan yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin sunduğu dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında ....Noterliğinin 24.09.2021 tarih ve ... yevmiye numarası ile imzalanan düzenleme şeklinde sözleşme uyarınca ... İli, ... İlçesi, Merkez Mah. ... - ... Mevkii ... pafta ... Parsel sayılı taşınmaz üzerinde dava dışı arsa sahibi ... ile ... ...(V.No:...) arasında imzalanan kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca inşaa edilen yapı yarım kalmış olup söz konusu eksikler ... ...(V.No:...) tarafından verilen vekalet uyarınca müvekkil şirket tarafından tamamlandığı, kalan kısım ise söz konusu yerdeki bağımsız bölümleri dava dışı ... ...(V.No:...)'nden satın alan davalı tarafça finanse edilerek müvekkilim şirketin taşeronluğunda tamamlanmış ve yapı kullanım belgesi alındığı, müvekkilin tüm süreçleri davalı adına takip etmiş ve söz konusu taşınmazların pazarlanmasına destek olduğu, 40 ve üzerinde taşınmaz satıldığı, buna rağmen davalı tarafça ....Noterliğinin 24.09.2021 tarih ve ... yevmiye numarası ile imzalanan düzenleme şeklinde sözleşme uyarınca alması gereken gayrimenkuller ve kar paylaşımından kaynaklanan bedeller ödenmediği, bu konuda taraflar arasında imzalan "Protokol" isimli belgede tarafların yükümlülükleri açık şekilde belirtilmesine rağmen davalı tarafça üzerine düşen yükümlülükler yerine getirilmediği, ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporu ile ....Noterliğinin 24.09.2021 tarih ve ... yevmiye numarası ile imzalanan düzenleme şeklinde sözleşme uyarınca Müvekkil tarafından ... İli, ... İlçesi, ... Mah. ... ... Mevkii ... pafta ... Parsel sayılı taşınmazın sözleşme uyarınca tamamlandığının tespit edildiği, tamamlanan ve satışı da yapılan taşınmazlara ilişkin müvekkile verilmesi gereken kar payı ve müvekkilin emeğinin karşılığı için hakedişinin müvekkile işleyecek avans faizi ile birlikte verilmesine yönelik açılacak dava öncesinde ticari uyuşmazlıkta dava şartı olan arabuluculuk başvurusu yapılmışsa da, yapılan görüşmeler anlaşamama ile sonuçlandığı, sayılan nedenlerle; tamamlanan ve satışı da yapılan taşınmazlara ilişkin müvekkile verilmesi gereken kar payı ve müvekkilin emeğinin karşılığı için hakedişinin müvekkile işleyecek avans faizi ile birlikte verilmesine yönelik sayın mahkemenizde dava açma zorunluluğu doğduğu için davanın kabulüne, taraflar arasında ....Noterliğinin 24.09.2021 tarih ve ... yevmiye numarası ile imzalanan düzenleme şeklinde sözleşme ve protokol isimli sözleşme uyarınca tamamlanan ve satışı da yapılan taşınmazlara ilişkin müvekkile verilmesi gereken kar payı ve müvekkilin emeğinin karşılığı için hesaplanacak hakediş bedellerinden HMK 107. Md. uyarınca fazlaya ilişkin talep artırım ve ıslah hakkı saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 1.000,00.₺'nin işleyecek avans faiziyle tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
26/06/2012 tarihli, 6335 sayılı Kanun ile değiştirilen TTK 4. maddesinde, Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer Hukuk Mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin hükümlerin uygulanması gerektiği belirtilmiştir.
TTK'nın 4. maddesinde; "Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın, bu kanunda; Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde, 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun mal varlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde, fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta, borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde, bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır" denilmektedir.
Anılan maddede, tek tek belirtilen davaların, mutlak ticari dava niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.Ayrıca, mutlak ticari davadan başka, nispi ticari davaların da tanımı yapılmış ve bir davanın nispi ticari dava olarak kabul edilebilmesi için her iki tarafın tacir olması ve aynı zamanda uyuşmazlığın da her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili bulunması gerektiği ifade edilmiştir.
Somut olayda, davanın ....Noterliği'nin 24.09.2021 tarihli ve ... yevmiye numarası ile imzalanan düzenleme şeklinde sözleşme ve protokol isimli sözleşmeye dayalı alacak davası olduğu, ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün cevabi yazısı ile davalı hakkında "İlgide kayıtlı yazınızda bahsedilen Dairemiz ... vergi ,(T.C....) kimlik numaralı mükellefi ... hakkında yapılan sistem kayıtlarımız tetkikinde (01/02/1987-3 1/08/1988), (01/09/1988-31/08/1991) ve (01/01/2022-31/12/2022) tarihleri arasında ... - ÇAY OCAKLARI, KIRAATHANELER, KAHVEHANELER, KAFELER (İÇECEK AĞIRLIKLI HİZMET VEREN), MEYVE SUYU SALONLARI VE ÇAY BAHÇELERİNDE İÇECEK SUNUM FAALİYETİ kapsamında mükellefiyet tesis edildiği ilgili yıllara ilişkin Defter Tasdik ve beyan yükümlülüklerini yerine getirmediği yine 2023-2024 yılları arasında GMSİ mükellefi olduğu tespit edilmiştir." şeklinde bilgi verildiği, görevli mahkemenin dava tarihindeki şartlar esas alınarak belirlenmesi gerektiği, dava tarihi itibariyle davalının tacir olmadığı anlaşılmıştır.
TTK hükümlerine göre, nisbi ticari davanın varlığından söz edilebilmesi için her iki tarafın tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili bulunması gerekir.Bu iki koşuldan birinin olmaması halinde ortada bir ticari davanın varlığından bahsedilemez. Başka bir deyişle yasada ifade edilen iki koşulun aynı anda gerçekleşmesi zorunludur.Taraflardan birinin tacir olması durumunda ticari işten bahsedilebilirse de, ticari davanın mevcut olduğundan söz edilemez.
Dava konusu ve sunulan deliller kapsamında davaya konu uyuşmazlığın, TTK 4. maddede belirtilen, mutlak ticari davalardan olmadığı gibi, aynı maddede dayanağını bulan nispi ticari dava niteliğinde de bulunmadığı görülmektedir.
HMK'nın 114. maddesinde; mahkemenin görevli olması hususunun dava şartı olarak belirtildiği, HMK'nın 115. maddesinde de, dava şartlarının, yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen gözetileceği açıklanmakla yargılamanın her aşamasında görevsizlik kararı verilebileceği açık olup, HMK'nın 2. madde ve TTK'nın 4. ve 5. maddeleri gereğince davaya bakma görevi Mahkememize ait olmayıp, davacı tarafça açılan tazminat davasının, İstanbul Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiğinden, mahkememizin görevsizliğine ve sair hususlara ilişkin aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM / Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİ nedeniyle HMK.nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince usulden REDDİNE, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde talep edilmesi halinde dosyanın görevli İSTANBUL ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,
2-Kararın tebliğ itibaren 2 hafta içerisinde dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesi talep edilmediği takdirde, HMK nun 20.maddesi gereğince re'sen davanın açılmamış sayılmasına ve aynı yasanın 331/2. maddesi gereğince yargılama giderleri hakkında karar verilmesine,
3-Harç, yargılama giderleri, vekalet ücreti ve gider avansı hususunun görevli mahkemece değerlendirilmesine,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesi'ne gönderilmek üzere mahkememize hitaben yazılmış, mahkememize verilecek ya da başka mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderilecek bir dilekçe ile gidilebilecek İSTİNAF YASA YOLU AÇIK olmak üzere karar verildi. 29/01/2026
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır