T.C.
İSTANBUL
22. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2025/654 Esas
KARAR NO:2025/19
DAVA:Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ:12/09/2025
KARAR TARİHİ:15/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili tarafından Mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle; Davacı taraf ...Bankası A.Ş. ... ... Şubesi’nden alınmış, ...Bankası Anonim Şirketi ... Şubesine ait, 05/09/2025 tarihli, keşide yeri İstanbul olan, ... çek seri numaralı, 344.602,40-TL bedelli çekin her ne kadar teslim edilmiş gözükse de kargo yoluyla gönderimi sırasında kaybolduğunu, davaya konu çekin kaybolmuş olması nedeniyle üçüncü kişilerce haksız şekilde tahsil edilmesi ihtimalinin bulunduğunu, bu durum davacının ciddi zarara uğramasına yol açabileceği, HMK m. 392/1 hükmü uyarınca teminat alınmaksızın dava sonuçlanıncaya kadar ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ettiğini, çekin şuan kim ya da kimlerin elinde olduğunun bilinmediğini, ...Bankası A.Ş. ... ... Şubesi’nden alınmış, ...Bankası Anonim Şirketi ... Şubesine ait, 05/09/2025 tarihli, keşide yeri İstanbul olan, ... çek seri numaralı, 344.602,40-TL bedelli çekin iptaline karar verilmesini ve davacının zarara uğramaması için teminatsız olarak ihtiyati tedbir karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; Talep, T.T.K.nun 818/s madde hükmü delaletiyle aynı kanunun 757, 762, 764 madde hükümlerinde belirtilen zayi nedeniyle çekin iptali istemine ilişkindir.
Dava tarihinde yürürlükte olan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 729/s maddesinin yaptığı yollama ile çekler hakkında da uygulanması gereken Türk Ticaret Kanunun 757/1 maddesindeki “ İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden muhatabın poliçeyi ödemeden men edilmesini isteyebilir” hükmü dikkate alındığında, davacı tarafından mahkememize TTK 729/s maddesi delaletiyle 757.vd. maddelerine istinaden açılmış zayi nedeniyle çek iptali ve ödeme yasağı verilmesi istekli iş bu davanın ödeme yerindeki veya hamilin yerleşim yerindeki mahkemede açılması gerekir. Bu düzenleme ve yerleşik uygulamaya göre ödeme yeri ve hamilin yerleşim yerindeki mahkemesinin yetkisi kesindir. Türk Ticaret Kanunun 781/2 maddesinde “Çekte açıklık yoksa muhatabın ad ve soy adının yanında gösterilen yer ödeme yeri sayılır...” hükmü gözetildiğinde dava konusu çeklerde muhatap bankaların şubelerinin bulunduğu yerin ödeme yeri sayılmasında yasal zorunluluk bulunmaktadır.
Diğer yandan davacı tarafın adresi "..." adresi olup, yargı yetkisi bakımından Bakırköy Adliyesi yetki alanındadır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun dava şartlarını düzenleyen 114/ç maddesinde "Yetkinin kesin olduğu hallerde, mahkemenin yetkili olması" hükümü, aynı kanunun dava şartlarının incelenmesini düzenleyen 115/1. maddesinde "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır." ve 115/2. maddesindeki " Mahkeme dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir." hükümleri dikkate alındığında, HMK.nun 114/1-ç bendi uyarınca; dava şartı olan bu hususun sonradan giderilmesi de mümkün olmamakla, davanın saptanan dava şartı noksanlığı nedeni ile HMK.nun 115/2 maddesi uyarınca usulden reddine, talep halinde dava dosyasının görevli ve yetkili Bakırköy Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı tarafça açılan DAVANIN, HMK 14/2, 114/1-ç maddeleri gereğince mahkememizin yetkisiz olması nedeniyle dava şartı yokluğundan HMK 115/2 maddesi gereğince USULDEN REDDİ ile, Mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE,
2-HMK 20/1 maddesi gereğince, kararın kesinleşmesinden itibaren iki hafta içinde talep halinde dosyanın görevli ve yetkili BAKIRKÖY ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNE tevzi edilmek üzere Bakırköy Adliyesi Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna GÖNDERİLMESİNE, aksi halde davanın açılmamış sayılmasına resen karar verilmesine,
3- Harç, yargılama giderleri ve gider avansı hususunun yetkili mahkemece değerlendirilmesine,
Dair; talep edenin yokluğunda dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize verilecek bir dilekçe ile İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/09/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır