T.C.
İSTANBUL
22. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2025/819
KARAR NO:2025/237
DAVA:Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:14/10/2025
KARAR TARİHİ:19/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan menfi tespit davasının yapılan incelemesi sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... San. Ltd. Şti ticari faaliyet yürüten bir tüzel kişi olduğunu, davalı ... A.Ş. tarafından, .... İcra Müdürlüğünün 2019/... E.sayılı takip dosyası kapsamında, borçlular hakkında icra takibi başlatıldığını, müvekkiline İİK 89/1-2-3 kapsamında haciz ihbarnamelerinin gönderildiğini, müvekkilinin muhasebecisi tarafından bu tebligatlar sistemden açıldığını, içerikleri hakkında herhangi bir bildirim yapılmadığını, bu nedenle yasal süresi içerisinde itirazda bulunamadığını, icra takibi devam ettiği sürece müvekkilin banka hesaplarına haciz konulduğunu beyan ederek müvekkili ile davalı arasında herhangi bir hukuki, ticari veya alacak-borç ilişkisi bulunmadığının tespiti ile davalıya karşı borçlu olmadığının tespitini, .... İcra Müdürlüğünün 2019/... E. sayılı dosyasında müvekkili adına gönderilen İİK 89/1-2-3 haciz ihbarnamelerinin hukuki sonuç doğurmadığının kabulünü, davanın devamı süresince, anılan icra dosyası kapsamında müvekkil aleyhine yapılan icra işlemlerinin durdurulmasını ve ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin alacaklı olduğu bu icra dosyasından kendilerine gönderilen haciz ihbarnamelerinin tümünün usulüne uygun olarak kendilerine tebliğ edildiğini, ancak muhasebecinin bilgi vermemesi nedeniyle yani kendilerinden kaynaklanan nedenlerle haciz ihbarnamelerine itiraz etmediklerini dava dilekçesinde açıkça belirtiklerini beyan ederek davanın reddini savunmuştur.
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Dava, .... İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı icra takibinden kaynaklı İİK 89. madde hükmüne dayanılarak açılmış Menfi Tespit davasıdır.
Ticaret Mahkemesinin görev alanını düzenleyen 6102 Sayılı TTK'nın 4 ve 5 maddeleri şu şekildedir:
Mahkemelerin görevi kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında mahkemece resen göz önüne alınır.
"MADDE 4- (1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;
a) Bu Kanunda,
b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde,
c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde,
d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,
e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,
f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde,
öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır.
MADDE 5- (1) Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir."
6100 Sayılı HMK'nın 2.maddesinde ise Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görev alanı düzenlenmiş olup, bu madde;
" Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.'' hükmünü haizdir.
Somut olayda; davacı taraf .... İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı dosyasında borçlu görünen Hüseyin Erhan Baysal, Orhan Baysal ve Faal Baysal Kuyumculuk şirketinin borcundan dolayı 89/1,89/2 ve 89/3 haciz ihbarnamelerinin müvekkillerine tebliğ edildiğini ancak muhasebeci tarafından içeriği hakkında bilgi verilmediğinden süresi içerisinde itiraz edilemediğini, dava dışı takip borçlularına hiçbir borcunun olmadığının iddia etmiştir. İİK'nın 89. maddesi uyarınca açılmış menfi tespit davalarında görevli mahkeme genel mahkemeler olup tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veya borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının görev yönünün belirlenmesinde, bir etkisi bulunmamaktadır. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 06/11/2023 tarih 2023/5228 E., 2023/6468 K Sayılı Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki uyuşmazlığın giderilmesine dair içtihatı, Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 12.04.2016 tarih 2016/3568 E., 2016/6425 K. Sayılı ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi'nin 24/04/2019 tarih, 2017/1863 E., 2019/814 K., İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi'nin 13/02/2023 tarih, 2023/273E., 2023/212 K., İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi'nin 03/02/2022 tarih 2021/2171 E.-2022/168 K., İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi'nin 06/01/2022 tarih 2022/35 E.,2022/16 K., 10/11/2022 tarih 2022/1569 E.-2022/1571 K. sayılı içtihatları da bu yöndedir. Bu nedenle davaya bakma görevi genel mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesine ait olup mahkememizin görev alanında değildir.
Görev itirazı yargılamanın her aşamasında ileri sürülebileceği gibi mahkemece de re'sen nazara alınarak yargılamanın her aşamasında görevsizlik kararı verilebilir. HMK 2. madde ve TTK 5. maddesi gereğince davaya bakma görevi Mahkememize ait olmayıp davacı tarafça açılan davanın İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiğinden, mahkememizin görevsizliğine ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafça açılan DAVANIN, HMK 114/1-c maddesi gereğince mahkememizin görevsiz olması nedeniyle dava şartı yokluğundan HMK 115/2 maddesi gereğince USULDEN REDDİ ile, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2-HMK 20/1 maddesi gereğince, kararın kesinleşmesinden itibaren iki hafta içinde talep halinde dosyanın görevli ve yetkili İSTANBUL ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE tevzi edilmek üzere İstanbul Adliyesi Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna GÖNDERİLMESİNE, aksi halde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,
3-Harç, yargılama giderleri, vekalet ücreti ve gider avansı hususunun görevli mahkemece değerlendirilmesine,
Dair, HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 19/12/2025
Katip ...
E-imzalıdır
Hakim ...
E-imzalıdır