T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/601 Esas
KARAR NO: 2022/131
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 21/12/2009
KARAR TARİHİ: 01/03/2022
Mahkememizce verilen 17/12/2013 tarih ve 2009/825E. 2013/298K.sayılı kararı ile verilen karar, Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 26/02/2021 tarih ve 2020/803E. 2021/2018K.sayılı kararı ile bozularak mahkememizde görülmekte olan tazminat davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili, 22.06.2009 tarihli dava dilekçesi ile davalı şirketin 23.01.2001 tarihli sözleşmeyle müvekkilinin taşaronu olarak ..., ... Kavşağı ..., ... işini üstlendiğini, davalı bu işi yaparken işin yapıldığı mahalde bir trafik kazası meydana geldiğini, bununla ilgili olarak açılan .. 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... sayılı dosyasından 14.12.2006 tarihli karar ile davalının işi yaparken gerekli tedbirleri almaması nedeniyle ... isimli şahsın ölümüne sebebiyet verdiğini,buna nazaran anılan kararla ölen kişinin kullandığı aracın sahibine 1.059.00TL maddi tazminat ve yine ölenin yakınlarına 35.00TLmanevi tazminat ödenmesine karar verildiğini, bu kararın yargıtayca da onanıp kesinleştiğini, kararın icra takibine konulması sebebiyle 130.025,53TL ödendiğini, taraflar arasında yapılan sözleşmenin 7.maddesinin (f) bendinin ikinci cümlesinde "çalışına sahasına her türlü fiziki emniyet tedbirleri taşeron tarafından sağlanacaktır"hükmü bulunduğunu,yine aynı maddenin (j)bendinde yazılı olduğu üzere "taşeron taahhüt ettiği işin yapımı sırasında olabilecek kazaların sebep olacağı maddi ve manevi zararlardan doğrudan sorumlu olup bu konuda işverene yöneltilecek davalardan dolayı da işverenin taşerona kanuni rücu hakkı saklıdır"şeklinde hüküm bulunduğu gibi sözleşmenin 7. Maddesinin(i) bendinde "oluşabilecek, hertürlü hasar,kayıp ve zararların hukuki ve cezai bütün sorumluluk ve sonuçları Taşerona aittir "hükmüde bulunduğundan fazlaya dair ve hertürlü hakları (özellikle ilgili olarak ... Büyükşehir Belediyesi aleyhine ... idare Mahkemesinde açılmış olan dava sonunda anılan belediyenin müvekkiline rücu etmesi durumunda ödenmek zorunda kalacakları meblağla ile ilgiiı hakları) sakli' kalmak üzere ödedikleri 130.025,53 TLnın ödeme tarihi olan 30.6.2008 tarihinden itibaren kısa vadeli kredilere uygulanan avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, 06.05.2010 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle: müvekkili şirketin davacı şirket ile yaptığı sözleşmenin 30/04/2001 tarihinde son bulduğunu, kazanın meydana geldiği 31/7/2001 tarihi itibariyle müvekkilinin sözleşmesel bir sorumluluğunun bulunmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla olayla ilgili müvekkilinin temerrüdünden bahsedilemeyeceğini, Kara Yolları Trafik Kanunun 109/2 maddesi uyarınca 5 yıllık zaman aşımının 30/7/2006 tarihinde dolduğunu, davanın zaman aşımından da reddi gerektiğini savunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dosya içindeki ... 1 Asliye Hukuk mah.... Esas, ... Karar sayılı dosyası, o dosya içindeki belge ve bilgiler rapor örnekleri ve ... 4 İcra müd. ... Esas sayılı dosyası, Mahkememiz dosyası ve dosya içindeki tüm belge ve bilgiler ve tüm dosya kapsamı incelenerek meydana gelen olay nedeni ile mahkememiz dosyasındaki sözleşme nedeni ile davalının kusuru ve sorumluluğu olup olmadığı ile davacı tarafından ölenin murislerine ödeme yapılıp yapılmadığı, ne miktar ödeme yapıldığının tespiti ile davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı, varsa kusur ve sorumluluk oranına göre alacak miktarının tespiti konusunda bilirkişi incelemesi yapılarak rapor alınmasına ve bilirkişi olarak mahkememizce uzmanlıkları bilinen İnşaat Bilirkişisi ...Mali Müşavir ...ve ...'nın seçilmesine karar verilmiş ise de bilirkişilerden ... bilirkişilikten affını talep etmiş olmakla yerine ... İnşaat Fakültesi Ulaştırma Kürsüsünden Öğretim Üyesi Yrd Doç ... atanmasına karar verilerek dosya bilirkişilere tevdi edilmiş ve bilirkişilerden alınan 2/9/2013 tarihli raporda özetle ''....31/2/2001 tarihinde 18:00 sıralarında müteveffa ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın ... caddesine takiben ... den ... istikametine seyretmekte iken geliş ve gidiş trafiği için bölünmüş yolun yol çalışmaları nedeniyle bir platformunun trafiğe kapatılarak diğer platformun çift yönlü trafiğe açıldığı kesiminde durumu fark etmeyerek önündeki araçları geçmek için sollama manevrası yaptığı esnada karşı taraftan gelen ... yönetimindeki ... plaka sayılı araç ile çarpışması sonucunda olayın ...'ın ölümü ile sonuçlandığının, yoldaki yapım çalışmalarından dolayı yapılan işaretlemelerin ve alınan güvenlik önlemlerinin kara yolu mühendisliğinin yerleşik ilkeleri ile örtüşmediği yetersiz ve noksan kaldığı, idare tarafından emniyet tedbirlerinin uygun olarak alınmadığı, yol kısmı geçişi öncesinde yeterli mesafeden sürücüleri yoldaki çalışma nedeniyle yapılan düzenlemeye dair tembihleyecek, hazırlayacak ve geçişlerini güvenli bir şekilde tamamlamalarını sağlayacak şekilde yolun daraldığı ve çift yönlü duruma getirildiği, işaretleme ve tedbirlerin yeterli olarak alındığına dair bir belge sunulmadığı gibi bu işaretleme tedbirlerinin alınmadığı ve sorumlu kurum ve kuruluşların tedbirsiz ve nizama aykırı davranışlarından dolayı asli derecede kusurlu oldukları kanaatine vardığını, müteveffa sürücünün ve olay yeri mevcut yer ve trafik şartlarına göre yüksek hızda seyrettiği, yolun çift yönlü çalıştığını fark edebilecek bir toplu dikkat bulunmadığı, bu nedenle tali kusurlu sayılması gerektiğini, davalının sözleşme gereği zorunlu kılınan trafik işaretlemeleri ve güvenlik önlemlerini almadığı nizami güvenlik ilkelerine aykırı davrandığı, cihetle olayda birinci derecede ve asli kusurlu sayılması gerektiği, ... Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı'nın ise gerekli önlemleri almadığı, denetlemediği anlaşıldığından tali kusurlu sayılması gerektiğini, bütün bu değerlendirmeler karşısında müteveffa ...'ın %25,... Büyükşehir Belediye Başkanlığının %12,5, davacı ...'un %12,5 ve davalı ...'ın %50 oranda kusurlu olduğuna dair...'' raporlarını mahkemeye sundukları anlaşılmıştır.
... 1 Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E ... K sayılı dosyası , ... 4 icra müd... E sayılı dosyası, toplanan deliller, celp olunan belge ve bilgiler, itirazlar yerinde bulunmayan , usul ve yasaya, dosyadaki belge ve bilgilere uygun, haklı gerekçelere dayanan ,karar vermeye yeterli olduğu, kabul ve taktir olunan, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacı iş veren ile davalı taşeron arasında 23/1/2001 tarihli '' ... yokuşu,bordür ...' sözleşmesi düzenlendiği, adı geçen inşaat işinin ... Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı, Yol Bakım Onarım Müdürlüğü tarafından aralarında yapılan sözleşme gereğince davacı ...'a verildiği, ...'un ise, idare ile yapılan ana sözleşme hükümlerine uygun olarak imal edileceği taahhüdü ile davacı ve davalı arasındaki sözleşmeye istinaden taşeron marifeti ile işin davalı ...'a ihale edildiği, ... tarafından yapılan inşaat işi kapsamında 31/7/2001 tarihinde inşaat nedeniyle yapılan geçici yol ve trafik düzenlemelerinin bulunduğu yol kısmında , meydana gelen trafik kazasında dava dışı ... adlı sürücünün vefat ettiği , bu kaza nedeniyle müteveffa ... mirasçıları tarafından ... 1 Asliye Hukuk Mahkemesinin ...E- ... K sayılı dosyasında davalılar ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı ve bu dosyadaki davacı ... AŞ aleyhine 29/7/2002 tarihinde maddi ve manevi tazminat talebi ile dava açıldığı, yapılan yargılama sonucunda 14/12/2006 tarihinde ''davanın kısmen kabulüne'' dair verilen kararın Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 31/1/2008 tarihli kararı ile ONANDIĞI ve bu karara istinaden ... 4 icra müdürlüğünün ...E sayılı dosyasında müteveffa ... mirasçıları tarafından yapılan icra takibinde bu dosyadaki davacı tarafından müteveffa ... mirasçılarına 130,025,53 YTL miktarında ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.
Davacı ile davalı arasında imzalanan taşeron sözleşmesi gereğince, çalışma sahasının her türlü fiziki emniyet tedbirlerinin davalı tarafından sağlanmasının, kararlaştırıldığı, taahhüt ettiği işin yapımı sırasında olabilecek kazaların sebep olacağı maddi ve manevi zararlardan doğrudan sorumlu olup, bu konuda iş verene yöneltilecek davalardan dolayı da iş verenin taşerona kanuni rûcu hakkının saklı olduğu belirlenmiş olup, meydana gelen ölümlü trafik kazası nedeniyle davacı her ne kadar 130.025,53TL ödemek zorunda kaldığından bu paranın tazminini talep etmiş, davacı ... AŞ. (müteahhit firma) davalı ... Ltd. Şti. (taşeron firma) arasında düzenlenen yapım işleri genel şartnamesinin 7.maddesi f-j-i bentleri gereğince işin yapımı sırasında meydana gelen kaza, hasar, kayıp ve zararların mali, hukuki ve cezai bütün sorumluluk ve sonuçlarının taşeron firmaya ait olacağı hüküm altına alınmış; bu hüküm sözleşmenin tarafları arasındaki iç ilişkiyi düzenlediği ve taraflar bakımından bağlayıcılığı bulunduğu açıktır. Davacı şirketin ... 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E. sayılı dosyasıyla görülen davada alınan kusur raporu ile %50 kusur oranı ile hükmedilen tazminatı kusuru oranında ödediği anlaşılmaktadır. Sözü edilen dosyada dava, davalıya ihbar edilmiş ve eldeki davanın davalısı o davaya katılmıştır. Artık taraflar arasında güçlü delil oluşturmuştur. Davaya konu sözleşme gereği davalı şirketin davacı şirketçe dava dışı müteveffanın yakınlarına ödenen miktarın tamamından sorumlu olduğu ve rücu sorumlusu davalı şirket sorumluluğu bakımından temerrüt faizinin başlangıcı, davacı şirket tarafından asıl zarar görene ödeme yapılan tarih olduğu, dava ve talep edilen 130.025,53 TL'nin davacı şirketin ... 4. İcra Müdürlüğünün ... sayılı icra dosyasına ödeme yaptığı tarih olan 30.6.2008 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsili gerektiği kanaatine varılmış olmakla taktiren aşağıdaki şekilde karar vermiştir.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1-Davanın kabulüne,
-130.025,53TL'nin 30/06/2008 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereği alınması gereken 8.882,04-TL harçtan peşin alınan 1.755,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 7.126,64-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınıp hazineye gelir kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Gereği takdir ve tayin olunan 16.302,43-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
4-Davacı yargılama gideri 1783,10-TL ilk harç ve masraflar, 1.430,00-TL (posta/tebligat/bilirkişi) toplam yargılama gideri olarak 3.213,10-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333 maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Kararın tebliğinden itibaren onbeşgün süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere vekillerin huzurunda karar verildi. 01/03/2022
Katip ...
E-imza
Hakim ...
E-imza