T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2013/205 Esas
KARAR NO: 2018/1255
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/07/2013
KARAR TARİHİ: 18/12/2018
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkili tarafından davalı lehine ... AŞ ... şubesi... Iban nolu hesabına ait 05/07/2013 ödeme tarihli 17.200,00-TL bedelli ... çek nolu ve 30/08/2013 ödeme tarihli 15.000,00-TL bedelli, ... çek nolu 2 adet çek keşide edildiğini, müvekkili ile davalı arasında herhangi bir borç alacak ilişkisinin bulunmadığını, müvekkilinin söz konusu çekleri davalıya ... adı altında kuracağı işletme nedeniyle ileride gerçekleşeceğini düşündüğü ticari ilişki nedeniyle verdiğini, ilgili çekler ile müvekkili hakkında açılan bir takip olmadığını, müvekkili tarafından keşide edilen söz konusu çeklerin davalı veya 3. Kişiler tarafından karşılıksız kaydı düşülerek icra takibine konu edilmesi halinde, müvekkilinin çok büyük bir zarara uğrayabileceğinden çekler hakkında, ihtiyati tedbir kararı verilerek söz konusu çekler sebebiyle müvekkilinin davalıya 32.200,00-TL bedelde borcunun bulunmadığı tespitini talep ve dava ederek, yargılama giderleriyle vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalının adresi uzun süre tespit edilememiş olup, davalının ... E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda tutuklu olduğu bildirilmiş ve daha sonra dava dilekçesi davalıya tebliğ edilmiş olup, davalı davaya cevap vermemiş duruşmalara katılmamıştır.
DELİLLER
1-... İlçe Emniyet Müdürlüğünün adres araştırması, gazete nüshaları, çek suretleri, ... ... Şubesi cevabi yazıları, ... Vergi Dairesi cevabi yazıları, vergi kayıtları,
2-... E Tipi Kapalı ceza infaz kurumu cevabi yazıları, ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... esas sayılı cevabi yazıları,
3-... 7. İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasının UYAP sureti.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacının davalı ile arasında herhangi bir borç alacak ilişkisinin bulunmaması nedeniyle, istirdat ve menfi tespit talebine ilişkindir.
Mahkememizce ... 7. İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası getirtilmiş, incelenmesinde; dava dışı şirket ... Ofset tarafından davacı ..., davalı ... ve dava dışı ... aleyhine 19/09/2013 tarihinde 15.000,00 bedelli çeke dayanarak toplam 15.540,58 Tl alacak için icra takibi başlattığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce dosyada bilirkişi incelemesi yapılmış olup 25/05/2016 tarihli bilirkişi kök raporunda özetle: incelenen dava yana ait 2013 yılı ticari defterlerinin açılış tasdikleri ile yıl sonu yevmiye defteri kapanış tasdikinin yasal süresinde yaptırılmış oluduğu, taraflar arasında herhangi bir ticari ilişkinin bulunmadığı, davaya konu çeklerin davalı yana verildiğinde dair davacı ticari defterlerinde herhangi bir muhasebe kaydının yer almadığı, bununla birlikte 05/07/2013 ödeme tarihli, 17.200,00-TL bedelli, ... numaralı çekin 05/07/2013 tarihinde ödendiği ve ticari defterde kayıtlı olduğu, yapılan ödeme kaydının, rapor içerisinde açıklanan nedenlerle muhasebe usul ve esaslarına uygun olmadığı, dava tarihinin 04/07/2013, 17.200,00-TL bedelli çekin ödeme tarihinin ise 05/07/2013 olduğu dikkate alındığında, davacı yanın dava tarihi itibariyle davalı yandan herhangi bir alacağının bulunmadığı, davacı yanının 11/12/2014 havale tarihli dilekçesi ile 05/07/2013 ödeme tarihli, 17.200,00-TL bedelli, ... numaralı çekin ödenmiş olması nedenine dayalı olarak, menfi tespit davasının istirdat davasına çevrilmesi yönündeki talebi hususunda taktirin mahkememize ait olduğunu bildirir raporunu mahkememize sunmuştur.
Davacı vekilinin bilirkişi raporu hakkındaki beyan dilekçesinde özetle: söz konusu çek yönünden davanın menfi tespit davası olarak açıldığını, davanın açıldığı tarih 04/07/2013 tarih olduğunun, yargılama devam ederken 05/07/2013 tarihinde, dava açıldıktan bir gün sonra çek tarihinde hesaptan otomatik olarak ödenmiş olduğunu, bu nedenle söz konusu çek yönünden istirdat talebinin bulunduğunu, çekin üzerinde yazılı ödeme tarihi olan 30/08/2013 tarihinden önce açıldığını, çek davalı yanca dava açıldıktan sonra bankaya ibraz edilldiğini, devamında ... 7.İcra Müdürlüğünün... esas sayılı dosyası ile takibe konulduğunu, davalının ticari defter ve kayıtlarına ilişkin yapılacak talimat incelemesindeki aleyhe hususları kabul etmeyerek, 25/05/2016 tarihli bilirkişi raporu ile müvekkilinin davalı yan arasında herhangi bir mal ve hizmet alımı gerçekleşmediği hususunun tespit edildiğini, dava konusu çekler yönünden davanın kabulünü talep etmiştir.
Mahkememizce aldırılan bilirkişi ek raporundan özetle: taraflar arasında herhangi bir ticari ilişkinin bulunmadığı, davaya konu çeklerin davalı yana verildiğne dair davacı ticari defterlerinde herhangi bir muhasebe kaydının yer almadığı, bununla birlikte dava dosyasına sunulu çek fotokopilerden, çeklerin davalı yan emrine düzenlenmiş olduklarının anlaşıldığı, ...bank ... Şubesinin 07/05/2015 tarihli cevabi yazısından da anlaşıldığı üzere, çeklerden 17.200,00-TL bedelli, ... numaralı çekin 05/07/2013 tarihinde ödenmiş olduğu, ancak ödeme sisteminden otomatik olarak yapıldığından, dekontunun mevcut olmadığı, bu anlamda çekin kime ödendiğinin tespit edilemediği, 30/08/2013 ödeme tarihli, 15.000,00-TL bedelli, ... numaralı çekin davalı yana keşide edilmiş olduğu, dosyada yer alan çek fotokopisinden anlaşılmakla birlikte, banka yazısından, çekin ödenmemiş olup arkasınnın yazıldığının beyan edildiğini, anılan çekin, karışlıksız çıkması nedeni ile dava dışı ... tarafından 18/09/2013 tarihinde ... 7. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasında takibe konu edildiği, netice itibariyle davacı yan ticari defterlerinde davaya konu çeklerin kayıtlı olmaması, davalı yana hangi saikle verilmiş oldukları anlaşılmamasına dayalı olarak, davacı yanını ödemiş olduğu anlaşılan 17.200,00-TL tutarındaki çeke ilişkin istirdat, ödemediği 15.000,00-TL tutarındaki çeke ilişkin menfi tespit talepleri yönündeki talebi bildirir ek raporunu mahkememize sunmuştur.
Davacı vekilinin bilirkişi ek raporu hakkındaki beyan dilekçesinde özetle: söz konusu çek yönünden davanın menfi tespit davası olarak açıldığını, yargılama devam ederken 05/07/2013 tarihinde dava açıldıktan bir gün sonra çek tarihinde hesaptan otomatik olarak ödenmiş olduğunu, bu nedenle söz konusu çek yönünden taraflarınca istirdat talebinde bulunmak istediklerini, yargılamanın sürüncemede kalmaması için istirdat taleplerinin konu olduğu çekin celbi için ...Bankası ... Şubesine müzekkere yazılmasını istediklerini, davalı yanca süresinde dava dosyasına cevap dilekçesi ve delillerini ibraz etmediğini, bu aşamadan sonra davalının ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına muvafakatlarının olmadığının beyanıyla müvekili ile davalı yan arasında herhangi bir mal ve hizmet alımı gerçekleşmediği hususu tespit edildiğini, dava konusu çekler yönünden davanın kabulünen karar verilmesini talep etmiştir.
Toplanan deliller, celp olunan belge bilgiler ve karar vermeye yeterli olduğu kabul ve taktir olunan bilirkişi raporuna göre davacı, dava konusu çekleri davalıya ... adı altında kuracağı işletme nedeniyle ileride gerçekleşeceğini düşündüğü ticari ilişki nedeniyle verdiğini ileri sürmüştür. ...bank ... Şubesinin 07/05/2015 tarihli cevabi yazısından da anlaşıldığı üzere, çeklerden 17.200,00-TL bedelli, ... numaralı çekin 05/07/2013 tarihinde ödenmiş olduğu, ancak ödeme sisteminden otomatik olarak yapıldığından, dekontunun mevcut olmadığı, bu anlamda çekin kime ödendiğinin tespit edilemediği, 30/08/2013 ödeme tarihli, 15.000,00-TL bedelli, ... numaralı çekin davalı yana keşide edilmiş olduğu, dosyada yer alan çek fotokopisinden anlaşılmakla birlikte, banka yazısından, çekin ödenmemiş olup arkasınnın yazıldığının beyan edildiğini, anılan çekin, karışlıksız çıkması nedeni ile dava dışı ... tarafından 18/09/2013 tarihinde ... 7. İcra Müdürlüğünün ...sayılı icra dosyasında takibe konu edildiği anlaşılmıştır. Dosyaya sunulan bilirkişi kök ve eke raporlarında; davaya konu çeklerin davalı yana verildiğinde dair davacı ticari defterlerinde herhangi bir muhasebe kaydının yer almadığı, bununla birlikte 05/07/2013 ödeme tarihli, 17.200,00-TL bedelli, ... numaralı çekin 05/07/2013 tarihinde ödendiği ve ticari defterde kayıtlı olduğu, yapılan ödeme kaydının, rapor içerisinde açıklanan nedenlerle muhasebe usul ve esaslarına uygun olmadığı belirtilmiştir.
Kural olarak bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf o vakıayı ispat etmeye mecburdur (4721 sayılı TMK'nun 6. maddesi). İspat yüküne ilişkin bu genel kural menfi tespit davaları için de geçerlidir. Çekler nedeni ile borçlu olunmadığının tespitini içeren davada ispat yükü kural olarak senedin bedelsiz olduğunu iddia eden tarafa aittir. Somut olayda davacı delilleri arasında ayrıca ve açıkça yemin deliline de başvurduğundan Mahkememizin 17/07/2018 tarihli celsesinde davacıya yemin teklif etme hakkı hatırlatılmış, davacının duruşmada davalıya yemin teklif edeceklerini bildirmesi üzerine, yemin metnini hazırlamak üzere kesin süre verilmiş ve davacı vekili 12/11/2018 tarihli dilekçesi ile yemin metnini sunmuş ve yemin metni davalıya yemin metnine havi dilekçe ile duruşma gününde mahkeme salonunda hazır bulunması, aksi taktirde yemin metninde bahsi geçen konuları ikrar etmiş sayılacağı ihtarı ile tebligat çıkartılmış ve iş bu yemin davetiyesinin usulüne uygun şekilde davalı ile birlikte aynı konutta ikamet eden yengesine tebliğ edilmesine rağmen bir mazeret bildirmediği gibi duruşmayada gelmemiş olduğu anlaşılmış olmakla, davalının yeminden kaçınmış sayılmasına ve davanın kabulüne dair takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurma gereği hasıl olmuştur.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-Davanın KABULÜNE,
... AŞ ... Şubesinin 05/07/2013 tarihli 17.200,00-TL bedelli ... numaralı keşidecisi ... olan çek nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,
2- Davacının istirdat talebinin kabulüne,
15.000,00-TL'nin davacı tarafından ödenmesinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereği alınması gereken 3.918,19-TL harçtan peşin alınan 853,88-TL harcın mahsubu ile bakiye 3.064,31-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınıp hazineye gelir kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereği takdir ve tayin olunan 6.659,49-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
4-Davacı yargılama gideri 889,88-TL ilk harç, 63,00-TL tebligat gideri olmak üzere toplam 952,88-TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi.18/12/2018
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza