T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/754 Esas
KARAR NO: 2019/795
DAVA: İstirdat
DAVA TARİHİ: 17/09/2014
KARAR TARİHİ: 25/09/2019
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonucunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalı arasında 27/10/2008 tarihinde imzalanan Mekanik Proje Sözleşmesi imzalandığını ve bu projenin teminatı olarak müvekkili tarafından davalıya 15.000,00 TL ve 40.000,00 TL'lik tarihsiz olarak teminat çeki verildiğini, davalının bu teminat çekini TTK'nın 692. maddesinde belirtilen keşide tarihsiz çekleri doldurmak suretiyle ... 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş ... karar sayılı ihtiyati haciz kararı alarak ... 5. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyası ile takibe koyarak müvekkilinin iş yerine haciz işlemi uyguladığını, müvekkilinin haciz tehdidi altında 55.000,00 TL'yi 15/06/2009 tarihinde ... Bankası ... Şubesinde bulunan ... nolu hesabından davalıya EFT yaparak ödemek zorunda kaldığını, davalının yapmış olduğu icra takibinin kötü niyetli ve haksız yapıldığı iddiası ile taraflarınca ... 8. İcra Hukuk Mahkemesi'nde dava açtıklarını, bu davada çekin, çek vasfını yitirdiği gerekçesiyle takibin iptal edildiğini beyanla icra takibi sonucu haciz tehdidi altında müvekkilinin ödemek zorunda kaldığı 55.000,00 TL'nin ödeme tarihi olan 15/06/2009 tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan geri alınarak müvekkiline ödenmesine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; 27/10/2008 tarihli mekanik proje sözleşmesi ile mülkiyeti müvekkiline ait taşınmazlar üzerinde yapılması planlanan toplam 300.000 m2 inşaat alanı olan 3 adet residance, alışveriş merkezi, otel, hastane, iş merkezi ve bunlara ait yapılardan oluşan kompleksin mekanik tesisat, avan, ruhsat ve uygulama projelerinin, ekipman özelliklerinin ve proje raporlarının hazırlanması işinin davacı tarafından üstlenildiğini, sözleşme konusu işle ilgili olarak ruhsat projelerinin imzalandığını ve müvekkiline teslim edildiğini ancak devam eden süreçte projeye göre yapılması gereken işlemlerle ilgili çalışmalara devam edilmediği gibi müvekkili şirkete gönderilen 05/05/2009 tarihli yazı ile de kimi asılsız ve soyut gerekçelerle işten el çekildiğinin bildirildiğini, müvekkili tarafından gönderilen ihtarname ile davacıya üstlendiği edimleri yerine getirmesi hususunda süre verildiğini, bu ihtarname ile davacıya verilen süre içerisinde herhangi, bir beyanda bulunulmaması halinde sözleşmenin taraflarınca tek taraflı olarak feshedildiğinin kabul edileceğinin ve sözleşme konusu işin davacı nam ve hesabına üçüncü kişilere tamamlattırılacağının bildirildiğini, sözleşme uyarınca davacının müvekkiline 15.000,00 TL ve 40.000,00 TL bedelli iki adet çek verdiğini, müvekkilinin de sözleşme uyarınca kendisine verilen çekler nedeniyle davacıya 15.000,00 TL ödeme yaptığını, davacının ilerleyen dönemlerde müvekkili adına 41.300,00 TL tutarında bir fatura düzenlediğini, bu fatura nedeniyle müvekkili tarafından davacıya 17.500,00 TL ödeme yapıldığını, ancak davacının sözleşme gereği üstlendiği edimleri gereği gibi ve zamanında yapmaması nedeniyle faturanın kalan kısmının ödenmesi için bir süre beklemeye geçildiğini, davacı şirketin 20/05/2009 tarihli Noter ihtarnamesi ile sözleşmeyi feshettiğini bildirdiğini, müvekkili tarafından davacıya, sözleşmenin haksız feshi nedeniyle maruz kaldığı ve kalacağı zararların teminatı olmak üzere 23.800,00 TL bakiye fatura tutarının uhdesinde tutulacağının ve teminatların derhal paraya çevrileceğinin bildirildiğini, davacının sözleşmeyi haksız olarak feshetmesi ve müvekkilinin işini yarıda bırakması nedeniyle uğradığı zararların kesinleşmesi üzerine çeklerin tahsili yoluna gidildiğini, bu nedenle davacı hakkında icra takibi başlatıldığını, davacının ödemiş olduğu bedelin iadesini talep etmesinin haksız olduğunu beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, icra takibi nedeniyle ödenen bedelin haksız olarak tahsil edildiği iddiası ile istirdadı talebine ilişkindir.
Tarafların delilleri toplanmış, tanıklar dinlenmiş ve tüm dosya kapsamı üzerinde inceleme yapılarak rapor tanzim edilmek üzere dosya, bilirkişi heyetine tevdii edilmiştir. Heyet raporunda özetle; davacının incelemeye konu ticari defterlerinin usulüne uygun olarak tutulmuş olduklarını, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 7. maddesinde ödemelerin ne zaman ve ne miktarda yapılacağının belirlendiğini, davacının bu madde uyarınca davalıya 15.000,00 TL ve sözleşmenin 9. maddesi uyarınca 40.000,00 TL bedelli dava konusu çekleri davalıya verdiğini, davalının ise kendisine verilen çekler nedeniyle 30/11/2008 tarihinde davacıya 15.000,00 TL ödediğini, davalı tarafından, davacının düzenlediği 3 adet fatura toplam tutarı olan 150.112,52 TL'lik tutardan ödenen 15.000,00 TL mahsup edilerek kalan 135.112,52 TL için fatura düzenlendiğini, davalının, davacıya toplam 32.500,00 TL ödeme yaptığını, defter kayıtlarına göre davacının, davalıya 17.500,00 TL borçlu olduğunu, davalı tarafından düzenlenen 135.112,52 TL'lik faturanın açıklamasının sunulması halinde muhteviyatı hakkında değerlendirme yapılabileceğini, davalının ticari defterlerinin usulüne uygun olarak tutulmamış olduklarını, muavin kayıtları da sunulmadığından davalının kayıtları ile ilgili inceleme yapılamadığını, davacının sözleşme gereği üstlendiği işlerin ilk kısmını yapmaya başladıktan sonra davalı adına KDV dahil 41.300,00 TL tutarında fatura düzenlediğini, davalının bu faturanın sadece 17.500,00 TL'lik kısmını ödediğini, davacının işin ilk kısmını yapıp tamamlamış olması nedeniyle davalının fatura bedelini ödemesi gerektiğini ancak davalının bu konuda davalıya bir temerrüt ihtarı çekmediğini, bu nedenle sözleşmenin haksız olarak feshedildiğini ve davalının uğramış olduğu zararların tazminini talep edebileceğini, davacının sözleşme gereği tamamlaması gereken iş bedelinin 80.000,00 TL olduğunu, bu nedenle davalının en az bu tutar kadar zararının oluştuğunu ve bu nedenle davacının bedel iadesini talep edemeyeceğini tespit ve beyan etmiştir. Mahkememizce raporda, davacı tarafından düzenlenen 41.300,00 TL tutarındaki fatura konusu işlerin tamamlanıp tamamlanmadığı hususunda değerlendirme yapılmadığı gerekçesiyle heyetten ek rapor alınmıştır.
Heyet ek raporda özetle; davacının fatura ettiği bedele ilişkin projenin ilk kısmını yapıp tamamladığını beyan ederek kök rapordaki tespitlerini tekrar etmiştir. Raporda yapılan teknik değerlendirme Mahkememizce yeterli görülmediğinden dosya başka bir teknik bilirkişiye tevdii edilerek, davacı tarafından fatura edilen kısma ilişkin işlerin tamamlanıp tamamlanmadığı ve sözleşmenin feshi nedeniyle davalının uğramış olduğu zararın tespiti hususunda rapor alınmıştır. Bilirkişi raporunda özetle; dosyaya sunulan projelerin incelenmesi ile, davacı tarafından sözleşmenin 7. maddesi uyarınca MMO onaylı ruhsat projelerini zamanında teslim etmiş olduğunu, bu işin karşılığının fatura edilen bedel ile uyumlu olduğunu, sözleşmenin 7. maddesindeki ödeme planına göre ruhsat projelerinin ayrı, uygulama projelerinin ayrı değerlendirilmiş olduğunu ve proje ücreti ödemeleri açısından söz konusu iş adımlarının birbirinden bağımsız olduğunu, faturaya dayanak gösterilen proje işlerinin sözleşmedeki süreye ve sıralamaya göre tamamlanmış olduğunu, davalının kalan işleri başka bir firmaya tamamlattırmış olması halinde davacı ile anlaşılan bedele göre 200.546,00 TL maliyet farkı olabileceğini tespit ve beyan etmiştir. Rapor taraflara tebliğ edilmiş, Mahkememizce denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli görülmüştür.
Tüm dosya kapsamının değerlendirilmesi neticesinde; taraflar arasında 27/10/2008 tarihli mekanik proje sözleşmesinin imzalandığı, sözleşme uyarınca davacının, davalının ... ili, ... ilçesi, ... mahallesi, 1960 ada, 21-22-23 parsel sayılı taşımazları üzerinde yapılması planlanan toplam yaklaşık 300.000 m2'lik inşaat alanı olan 3 adet residance, alışveriş merkezi, otel, hastane, iş merkezi ve bunlara ait yapılardan oluşan kompleksin mekanik tesisat, tavan, ruhsat ve uygulama projelerinin, ekipman özelliklerinin ve proje raporlarının hazırlanması işini üstlendiği, sözleşmede işin detaylarının belirlendiği, sözleşmenin işin süresi başlıklı 6. maddesinde, ruhsat projelerinin MMO onaylı Belediye tesliminin 15/12/2008 olarak ve işin tutarı ve ödeme şartları başlıklı 7. maddesinde, ödeme miktarları ile tarihlerinin belirlendiği, buna göre sözleşmenin imzalanmasından sonra teminat çeki karşılığında 15.000,00 TL, ruhsat projelerinin onayı ve ruhsatın alınmasından sonra 35.000,00 TL, otelin tüm uygulama ve detay projelerinin teslimi ile 30.000,00 TL... olmak üzere davacı tüm işi tamamladığında, davalı tarafından ödenecek miktarın 130.000,00 TL olduğu, sözleşmenin 9. maddesi uyarınca davacının işin teminatı olarak davalıya 40.000,00 TL bedelli çek vereceği ve çekin tüm projelerin işverene sözleşme koşullarına uygun olarak teslimi halinde davacıya iade edileceği, davacının sözleşmenin 7. maddesi gereği davalıya 15.000,00 TL tutarında çek ile 9. maddesi gereği 40.000,00 TL tutarlı çeki verdiği ve davalı adına 01/04/2009 tarihli, 41.300,00 TL bedelli, "mekanik tesisat projeleri için ödenmesi gereken tutar" açıklamalı faturayı düzenlediği, fatura bedelinin 17.500,00 TL'lik kısmının davalı tarafından 15/04/2009 tarihinde ödendiği, kalan kısmının ödenmemesi nedeniyle davacı tarafça 20/05/2009 tarihli Noter ihtarnamesi ile sözleşmenin feshedildiği, bu kez davacı tarafından sözleşmenin haksız olarak feshedildiğinden bahisle davacı tarafından verilen teminat çeklerinin ... 5. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyası ile icra takibine konulduğu ve davacıdan tahsil edildiği, bu kez davacının ödediği bedellerin haksız olarak tahsil edildiğini beyan ederek iş bu dava ile iadesini talep ettiği anlaşılmıştır. Davalının cevap dilekçesinde, işlerin süresinde tamamlanmaması sebebiyle bu faturanın yalnızca 17.500,00 TL'lik kısmını ödediğini, kalan kısmın ödemesini yapmadığını beyan ettiği ancak Mahkememizce alınan gerek heyet raporunda gerekse son bilirkişi raporunda, davacının sözleşmenin 7. maddesi uyarınca düzenlediği 01/04/2009 tarihli, 41.300,00 TL bedelli faturaya konu işleri süresinde ve tam olarak tamamlandığının tespit edildiği, dolayısıyla davalının fatura bedelini ödememekte haksız olduğu, söz konusu faturanın davalıya tebliğ edildiği ve tebliğden itibaren sekiz gün içerisinde davalı tarafından içeriğine itiraz edilmediğinden kesinleştiği, fatura bedelinin bölünecek bir borç olmadığı, tek seferde ödenmesi gerektiği, bu noktada artık davalının fatura bedelini kısmen ödediği 15/04/2009 tarihi itibariyle bir vadenin belirlenmiş sayılacağı ve davacının, davalıyı temerrüde düşürmek için yeniden ihtar çekmesine gerek olmadığı, bu tarih itibariyle davalının ödemediği bedel yönünden temerrüde düştüğü, davacının karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde temerrüdün sonucu olarak sözleşmeyi feshetme hakkına sahip olduğu, davalının iddia ettiği gibi haksız feshin söz konusu olmadığı, dolayısıyla davalının, sözleşmenin feshi nedeniyle uğradığı zararların tazminini talep edemeyeceği ve davacı tarafından verilen teminat çeklerinin tahsilinin haksız olduğu kanaatine varılarak yapılan haksız ödemenin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1-Davanın KABULÜ ile 55.000,00 TL'nin 15/06/2009 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar ve ilam harcı 3.757,05 TL'den peşin alınan 816,75 TL harcın mahsubu ile kalan 2.940,30 TL'nin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydedilmesine,
3-Davacı tarafından yapılan 208,90 TL posta ve tebligat masrafı, 2.700,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.908,90 TL yargılama gideri ile 835,15 TL ilk harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarına hesaplanan 6.400,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Taraflarca yatırılan gider avansından kalan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, davalı vekilinin yüzüne karşı davacının yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi. 25/09/2019
Katip ...
E-imza
Hakim ...
E-imza