T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/760 Esas
KARAR NO: 2018/196
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 17/09/2014
KARAR TARİHİ: 28/02/2018
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonucunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı .... Şirketi arasında ticari bir ilişkinin mevcut olduğunu, nitekim müvekkili şirketin .... Şirketinden hali hazırda alacaklı bulunduğunu, taraflar arasında süre gelen ticari ilişki nedeni ile müvekkilinin hesabından iki adet çeki ..... Şirketi adına keşide ederek avans ödemesi olarak davalı şirkete teslim ettiğini, davalılardan ... Şirketinin müvekkili tarafından kendisine verilmiş olan iki adet çek karşılığında müvekkiline herhangi bir mal teslim etmediğini ya da herhangi bir hizmet ifa etmediğini, buna rağmen avans ödemesi olarak verilmiş olan iki adet çeki ciro ederek diğer davalı ... .... A.Ş'ye vermiş olduğunun müvekkili tarafından haricen öğrenildiğini, müvekkili tarafından davalılardan ... Şirketine verilmiş olan dava konusu 2 adet çek karşılığında kesinlikle bir mal ya da hizmet alınmamış olup ticari defter ve belgeler incelendiği takdirde müvekkilinin davalı şirketten alacaklı durumda olduğunun anlaşılacağını, mal karşılığı verilmemiş olan çeklerin davalı ... .... A.Ş tarafından hukuka aykırı şekilde temlik alınmış olduğunun açık olduğunu beyanla müvekkilinin çekler nedeniyle davalılara borçlu olmadığının tespitine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin tüm işlemlerinde olduğu gibi kendisine faktoring işlemi için başvuran diğer davalı ... Şirketi ile akdettiği 07/09/2011 tarihli faktoring sözleşmesine konu işlemlerde de kambiyo senedine bağlı alacakların dayanağı faturaların kendisine sunulmasıyla birlikte işlem tesis ettiğini, Faktoring Şirketlerinin Kuruluş ve Çalışma Esasları Hakkındaki Yönetmeliğin 8. maddesinin aradığı anlamda faturanın müvekkili şirkete davalı ... A.Ş tarafından ibraz edilen faturalar ile diğer davalı ... Şirketinin davacı ... Ve Tarım Ürünleri Tic. Ltd. Şti olan alacağını ispatlamış olması karşısında kredi miktarının faturalandırıldılmış gerçek bir alacak olduğunu, davacı tarafın diğer davalı ... A.ş ile arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanan alacağını alamadığını iddia ettiğini ancak asıl borç ilişkisinde meydana geldiği iddia edilen sebeplerin asıl borç ilişkisi tarafı olmayan müvekkiline karşı kambiyo ilişkisinde ileri sürülemeyeceğini, kambiyo senedini yasal yollarla elinde bulunduran hamilin ciro yoluyla almış olduğu senedin dayandığı asıl borç ilişkisini bilebilecek durumda da olmadığını, bilmesinin de beklenemeyeceğğini, bu durumun kambiyo taahhüdü vermenin ruhuna aykırı olduğunu, müvekikli şirketin diğer davalı ... A.Ş'nin doğmuş olduğunu açıkça beyan ettiği ve faturalarını da ibraz ettiği alacağa karşılık davacıdan almış olduğu çeki müvekkili şirkete vererek karşılığında kredi kullandığını, iş bu çekler ile ilgili olarak müvekkili şirketin alacağının kambiyo taahhüdünden doğduğunu, müvekkili şirketin bu şekilde diğer davalıya vermiş olduğu tarştışmasız olan kredi bedelini tahsil edemeyerek zarara uğradığını, müvekkili şirketin tamamen usul, yasa ve ilgili yönetmeliğe uygun olarak aranan belgeleri edindikten sonra davalı ... Şirketine kredi kullandırdığını ve alınan faturanın ödenmesi amacıyla dava konusu çeki aldığını beyanla davanın reddine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmişti.
Davalı ... San. Nak. ve Turz. Taah. A.Ş. usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermemiş ve duruşmalarda kendisini temsil ettirmemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, çek nedeniyle borçlu olmadığının tespiti talebine ilişkindir.
Mahkememizce taraflarca sunulan deliller ile tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş, bu kapsamda davacının ticari defter ve kayıtları talimat yolu ile incelenerek rapor alınmış, bilirkişi raporda özetle; davacının defterlerinin usulüne uygun olarak tutulmuş olduklarını, davacı ile davalı ... arasındaki ticari ilişkinin 01/11/2010 tarihinde başladığını, 17/01/2012 tarihine kadar alışveriş şeklinde devam ettiğini, bu tarihten sonra çeklerin ödenmemesinden kaynaklanan kayıtlar yapıldığını, davacının davalıdan 669.330,31 TL alacaklı olduğunu, dava konusu edilen çeklerin davacının defterlerinde kayıtlı olduğunu, davacı adına düzenlenen 07/10/2011 tarihli ve ... numaralı faturanın ise kayıtlı olmadığını tespit ve beyan etmiştir.
Davalı ....'nin defterleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde hazırlanan bilirkişi raporunda özetle; davalının ticari defterlerini usulüne uygun olarak tutmuş olduğunu, davalılar arasında imzalanan faktoring sözleşmesi uyarınca davalı ... tarafından ... numaralı ve 07/10/2011 tarihli faturanın diğer davalı ... Faktoringe 26/10/2011 tarihli alacak bildirim formu ile verildiğini, aynı tarihli çek senet tevdii bordrosu ile de dava konusu çeklerin davalı ... Faktoringe verildiğini, davalı ...'nın talimatı ile davalı ... tarafından 567.200,00 TL tutarın havale edildiğini, her iki çekin davalının defterlerinde kayıtlı olduğunu ve tahsil edildiklerini tespit ve beyan etmiştir. Davacı tarafın itirazı nedeniyle bilirkişiden ek rapor alınmıştır.
Davalı ... hakkında açılan iflas davasında iflas kararı verildiği, kararın temyizi neticesinde bozulduğu ve iflas yargılamasının devam ettiği anlaşılmış, davalının ticari defter ve belgelerinin incelenmesi için yazılan talimata verilen kesin süre içerisinde davalının defterlerini ibraz etmemesi nedeniyle bila ikmal cevap verilmiştir. Davacı 21/07/2014 tarihli dilekçesi ile çek bedellerinin ödenmiş olması sebebiyle talebini müvekkilinin her iki davalıya borçlu olmadığının tespiti ile çek bedellerinin istirdadı olarak açıklamıştır.
Türk Ticaret Kanunu'nun 792/1 maddesi ile '' Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' hükmü düzenlenmiştir.
6361 sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 9. maddesinde ''... Faktoring şirketi Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, bir mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilemeyen alacaklar ile Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilemeyen mal veya hizmet satışına bağlı doğacak alacakları devir alamaz veya tahsilini üstlenemez. Aynı faturaya dayalı birden çok faktoring şirketine yapılan kısmi temliklerin toplam tutarı fatura tutarını aşamaz. Bir kambiyo senedinin ciro yoluyla faktoring şirketine devri halinde, kambiyo senedinden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ileri faktoring şirketine karşı ileri süremez; meğerki, faktoring şirketi kambiyo senedini iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun.'' hükümleri düzenlenmiştir. B düzenleme Yargıtay 19. Hukuk Dairesenin emsal 2015/18300 Esas ve 2016/9294 Karar sayılı kararında açıklandığı üzere faktoring işleminin köşeleri olan fatura borçlusu, fatura alacaklısı ve faktoring şirketi dışında kambiyo senedinde ciro silsilesinde yer alan diğer kambiyo borçluları açısından getirilmiş bir hükümdür.
Açıklanan yasal düzenlemeler karşısında tüm dosya kapsamının değerlendirilmesi neticesinde; davacının iddiasının dava konusu edilen çeklerin mal alımı için avans olarak verildiği ve mal teslimi yapılmadığından çekler nedeniyle borçlu olmadığına yönelik olduğu, davacının dava konusu İng Bank'ait 03/02/2012 tarihli 50.000,00 TL bedelli ve 07/02/2012 tarihli 50.000,00 TL bedelli çekleri davalı ... adına keşide ederek verdiği, çeklerin bu davalı tarafından ciro ile davalı ... Faktoringe verildiği, davalılar arasındaki faktoring işlemlerinin mevzuata uygun olduğu ancak açıklanan gerekçe ile davacının diğer davalı fatura borçlusu ...'ya karşı borçlu olmadığına dair iddiasını faktoring üçgeninde yer alan davalı ... Faktoringe karşı ileri sürmesi mümkün ise de davalı ...'nın davaya cevap vermeyerek davacının çeklerin mal alımı için avans olarak verildiği iddiasını inkar ettiği, çekin bir ödeme aracı olduğu, taraflar arasında davacının ticari defterlerine göre 2010-2012 yılları arasında süregelen bir ticari ilişki olduğu, çeklerin bu ticari ilişki sırasında verildiği ve ispat yükü üzerinde olan davacının davalı ...'ya çekleri mal alımı nedeniyle avans çeki olarak verdiğini ve karşılığında mal teslim edilmediğinden çeklerin bedelsiz kaldıklarını ispat edemediği anlaşılmış olmakla davanın reddine, davalı ...'in tazminat talebinin açılmış icra takibi bulunmadığı ve davacının kötü niyetli olmadığı anlaşıldığından reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1-Davanın REDDİNE;
2-Davalı ...'nin tazminat talebinin şartlar oluşmadığından reddine,
2-Karar ve ilam harcı 35,90 TL'nin peşin olarak alınan 1.485,00 TL harçtan mahsubu ile kalan 1.449,10 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı ... tarafından yapılan 23,00 TL yargılama masrafının davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
5-Davalı .... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereği hesap ve takdir olunan 10.750,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından kalan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair davacı vekili ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı diğer davalının yokluğunda kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemelerine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.28/02/2018
Katip ...
E-imza
Hakim ...
E-imza