T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/848 Esas
KARAR NO: 2019/185
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/09/2014
KARAR TARİHİ: 13/03/2019
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı tarafından müvekkili şirketler aleyhine 30/11/2012 tarihli 9.000,00 TL bedelli, ... Bankası, ... Şubesine ait 1 adet çek dayanak teşkil edilmek suretiyle, ... 4. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile 29/05/2013 tarihinde kambiyo senetlerine mahsus icra takibine geçildiğini, ancak bu icra takibinin tamamen usul ve yasaya aykırı olduğunu, takip borçlularından, .... Btd. Şti.'nin müvekkili ...'ye olan 24.952,54 TL bedelli cari hesap borcuna karşılık icra takibine konu olan 30/06/2012 tarihli 25.000,00 TL bedelli müşteri çekini müvekkili şirkete ciro ettiğini, daha sonra müvekkili ...'nin de çeki diğer müvekkili ...'ye ciro ettiğini, çekin arkasında bulunan meşruhattan da anlaşılacağı üzere müvekkili şirketlerden olan... Tic. A.Ş.'nin çeki tahsil amacıyla, ...bank T.A.Ş. ... Şubesine ibraz ettiğini, banka tarafından, ödeme tarihi üzerinde oynama olduğu gerekçesi ile çek geçersiz sayılarak iade edildiğini, bu kapsamda çek bedeli tahsil edilemediğinden müvekkili şirketler tarafından ...Tic. Ltd. Şti'ye iade edildiğini ve cari hesap kayıtlarına borç olarak kaydedildiğini, çekin iade edildiğine ilişin müvekkillerinin iade yazılarının mevcut olduğunu, ... Tic. Ltd. Şti'nin müvekkili şirket ...ye olan borcunun da müvekkili şirketin ticari defterlerinde sabit olduğunu, ancak bu çekin bir şekilde bu davaya konu icra takibi alacaklısı davalıya teslim edildiğini ve ya davalı ya da bir başkası tarafından çek bedeli üzerinde oynama yapılarak bedel 9.000,00 TL olarak düzenlenmek suretiyle çekin bankaya ibraz edildiğini ve karşılıksız çıkması sonucu davalı tarafından müvekkili şirketler ile çek keşidecesi ve diğer tüm cirantalar aleyhine ... 4. İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyası nezdinde icra takibine geçildiğini, müvekkili ... Tic. A.Ş.'nin davalıya herhangi bir borcunun olmadığını, davalı tarafın müvekkili şirket aleyhine açtığı icra takibinde haksız ve kötü niyetli olduğunu beyanla müvekkillerinin davalıya herhangi bir borçlarının olmadığının tespiti ile İ.İ.K.'nun 72/5. maddesi gereğince takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak kaydıyla davalı taraf aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu 30/11/2012 keşide tarihli, 9.000,00 TL bedelli, ... nolu çekin dava dışı ... Tic. Ltd. Şti. tarafından keşide edilerek tedavüle çıkarıldığını ve çekin arkasında cirosu bulunanlarca el değiştirerek en nihayetinde yasal alacaklı olan müvekkiline ulaştığını, davacı ...'nin iş bu çeki tahsil amacıyla ...bank T.A.Ş. ... Şubesine ibraz ettiğini, banka tarafından çekin ödeme tarihinde oynama olduğundan bahisle çekin iade edildiğini, akabinde de tahsil olunamayan çekin diğer davacı ...'ye, bu davacı tarafından da ... Ltd. Şti.'ne iade edilerek cari hesap kayıtlarına borç olarak kaydedildiğinin ifade edildiğini, davacıların iddialarını kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacı şirketlerin iadeye ilişkin işlemleri yaparlarken her nasılsa tedavüle çıkarılmış ve arkasında cirolarının bulunduğu çekteki cirolarını iptal etmediklerini, yine davacı ...'nin dava dışı ... Ltd. Şti.'nden 24.952,54 TL cari hesap borcuna karşılık çeki aldığını beyan ettiğini, huzurda görülmekte olan menfi tespit davasında davacı tarafça yargılamaya esas tutulan hususların taraflarınca ilgisi bulunmamakta olduğunu, davacıların dava dışı ... Ltd. Şti. ile olan ticari ilişkilerine ilişkin olduğunu, müvekkilinin dava konusu çekin yasal hamili olduğunu ve davacıların ileri sürdüğü hususları bilmesi mümkün olmayan iyi niyetli 3. kişi konumunda olduğunu, kıymetli evrakta mücerretlik ilkesinin geçerli olduğunu beyanla davanın reddine, İİK. 72/4 maddesi uyarınca takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak kaydıyla davacılar aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama masraf ve giderleri ile avukatlık ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, icra takibi nedeniyle borçlu olmadığının tespiti talebine ilişkindir.
Mahkememizce ... 4. İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasının celp edilerek incelenmesi ile; davalı tarafından, davacılar ile dava dışı borçlular aleyhine ... Bankası, ... Şubesine ait, 30/11/2012 keşide tarihli, 9.000,00 TL bedelli çek bedeli ile çek faizi, çek tazminatı ve komisyon ücreti olmak üzere toplam 10.535,17 TL'nin tahsili amacıyla kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip başlatıldığı anlaşılmıştır.
Davacılar tarafından dava konusu çekin bedeli ile tarihi üzerinde tahrifat yapıldığı iddia edilmiş olduğundan çek, İstanbul ATK'ya gönderilerek iddia edilen hususlarda rapor alınmıştır. 09/11/2016 tarihli ATK raporunda; dava konusu çek üzerinde keşideci imzası ile miktarın yazı ve rakamla belirtildiği bölümlerdeki ve keşide tarihi bölümündeki dar alana sıkışık olarak atılmış imzalar arasında biçimsel benzerlikler görüldüğü, ancak söz konusu imzaların gerek dar alana sıkıştırılarak atılmış olmaları, gerekse tersimi basit, taklidi kolay imzalar olmaları nedeniyle aynı el ürünü olup olmadığı hususunda bir tespite gidilemediği mütalaa edilmiştir. Bu kez üniversite öğretim görevlisi olan üç kişilik bilirkişi heyeti oluşturularak çek bedeli ile tarihi bölümündeki imzaların keşideciye ait olup olmadığı hususunda rapor alınmıştır. Bilirkişi heyeti raporunda özetle; inceleme konusu çekin keşide tarihi ile bedelin yazı ve rakamla belirtildiği alanlardaki paraf imzaları ile çekteki keşideci imzası arasında kısmi benzerlikler görülmekle birlikte paraf imzaların basit tersimli ve kolay taklit edilebilir olması ve dar alana sıkıştırılarak atılmış olmaları nedeni ile imza aidiyetinin belirlenmesini sağlayacak nitelikte sağlıklı ve güvenilir veri içermediklerini, bu nedenle inceleme konusu çekteki paraf imzaları ile keşideci imzasının aynı el ürünü olup olmadığı hususunda bir tespit yapılamadığını mütalaa etmiştir.
Dava konusu çekin bankaya ibrazı hususunda yazılan müzekkereye cevaben ...bank tarafından, davacı ... tarafından 02/07/2012 tarihinde 25.000,00 TL olarak tahsil edilmek üzere bankaya ibraz edildiği, 29/06/2012 tarihinde muamelesiz iade talebinde bulunulduğu ve ibraz eden şirkete iade edildiği bildirilmiştir. Tarafların ticari defterleri ile dosya kapsamı üzerinde, dava konusu çekin hangi ticari ilişki kapsamında kimden alındığı ve taraflar arasında ticari ilişki olup olmadığı hususunda mali müşavir bilirkişiden rapor alınmıştır. Bilirkişi raporunda özetle; davacı ...'nin incelemeye sunulan ticari defterlerinin usulüne uygun olarak tutulmuş olduklarını, davacı iki şirket arasındaki ticari ilişkinin 01/01/2011 tarihi öncesinde başladığını, davacı ... Şirketi tarafından çekin diğer davacı şirkete iade edildiğini, diğer davacı ... tarafından da dava dışı ... şirketine iade edildiğine dair makbuzların olduğunu, davacı ... şirketinin ticari defterlerinde davalı ve dava dışı ... ile ile herhangi bir ticari ilişkisinin kayıtlı olmadığını tespit ve beyan etmiştir. Rapor taraflara tebliğ edilmiş, Mahkememizce denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli görülmüştür.
Tüm dosya kapsamının değerlendirilmesi neticesinde; dava ve takip konusu çekin keşidecisinin ... Tic. Ltd. Şti, lehdarının ... ve sırasıyla cirantalarının ..., ..., ...Tic. Ltd. Şti., davacı ..., davacı ..., ... ve davalı ... olduğu, davacı ...'nin cirosundan sonra ... bank'ın iade kaşesinin olduğu, çekin 06/12/2012 tarihinde ibraz edildiği ve karşılıksız kaldığı, çek bedeli kısmında 25.000,00 TL'nin üzeri çizilerek 9.000,00 TL ve tarih kısmında 30/06/2012 tarihinin çizilerek 30/12/2012 tarihinin yazıldığı, değiştirilen bedel ile tarih kısmında bulunan imzaların keşideciye ait olup olmadığı hususunda alınan ATK ve heyet raporunda imzaların keşideciye ait olduğunun tespit edilemediği, ayrıca ...bank'dan gelen yazı cevabında çekin davacı ... şirketi tarafından 02/07/2012 tarihinde 25.000,00 TL bedelli olarak tahsili için ibraz edildiğinin bildirildiği, bu şekilde çekte tahrifat yapıldığı ve çekin tarihinin 30/06/2012 ve bedelinin 9.000,00 TL olarak kabul edileceği, davalı tarafından 06/12/2012 tarihinde yani süresinden sonra bankaya ibraz edildiği ve kambiyo vasfını yitirdiği, bu aşamada davalının ancak temel borç ilişkisi nedeniyle davacılardan alacak talep edebileceği, davacı ... şirketinin incelenen ticari defterlerinde davalı ile aralarında ticari ilişki olmadığının tespit edildiği, davalının davacı şirketlerden temel borç ilişkisi nedeniyle alacaklı olduğunu ispat edemediği anlaşılmakla davanın kabulü ile davacıların icra dosyası nedeniyle davalıya borçlu olmadıklarının tespitine, davalının çekteki değiştirilen kısımlarda yer alan imzaların keşideciye ait olduğunu ispat edememesi, çek kambiyo vasfını yitirmiş olmasına rağmen kambiyo senedine dayalı icra takibi başlatmış olması ve davacılardan alacaklı olduğunu da ispat edememesi nedeniyle takipte kötü niyetli olduğu kanaatine varılarak davacıların kötü niyet tazminatı taleplerinin kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davanın KABULÜ ile davacıların ... 4. İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyasında davalıya borçlu olmadıklarının TESPİTİNE,
2-2.107,03 TL kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
3-Karar ve ilam harcı 719,65 TL'den peşin alınan 179,95 TL harcın mahsubu ile kalan 539,70 TL'nin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Davacılar tarafından yapılan 140,55 TL posta ve tebligat masrafı, 2.400,00 TL bilirkişi ücreti, 210,00 TL ATK rapor ücreti olmak üzere toplam 2.750,55TL yargılama gideri ile 204,25 TL ilk harcın davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
5-Davacılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 2.725,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından kalan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi.13/03/2019
Katip ...
E-imza
Hakim ...
E-imza