T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/854 Esas
KARAR NO: 2018/268
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 21/06/2013
KARAR TARİHİ: 14/03/2018
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)davasının yapılan açık yargılaması sonucunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirkete ait ... Bankası ... Şubesinin 15/03/2013 tarihli ... nolu çeki ve diğer iki adet çeki ... Ve Tic. Ltd. Şti.'ye ticari alışveriş neticesi teslim edildiğini, müvekkiline ait çekle beraber yüklü miktar ve bedelde çeklerin ... Tekstil yetkilisinin arabasından çalındığını, ... Tekstil'in hırsızlık olayına ilişkin savcılığa suç duyusunda bulunduğunu, soruşturmanın halen ... Cumhuriyet Savcılığı ... soruşturma nolu dosyası ile devam ettiğini, ... Cumhuriyet Savcılığınca mezkur çeklere el koyma kararı verildiğini, ... Tekstil'in ayrıca söz konusu çalıntı çekler için çek iptali davası açtığını, davanın ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile devam ettiğini, ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce çalıntı çeklerin tamanına ödemeden men yasağı konulduğunu, çeklerin zayi olduğu ve ellerinde bulunduranların ilan süresi içinde mahkemeye çekleri teslim etmemesi halinde çeklerin iptal olunacağının mahkemece ilan edildiğini, müvekkiline ait çekin davalıların eline nasıl geçtiğinin taraflarınca bilinmediğini, müvekkilinin tekstil işi ile uğraşan bir tacir olduğunu, çeklerini teslim ettiği müşterilerinin de tekstil işi ile uğraştığını, davalının ise Makine Sanayi dalında faaliyet gösteren bir şirket olduğunu, davalının, bankaca mahkeme kararı uygulanarak ödemeden men yasağı konulan ve bu nedenle ödenmeyen çek için ihtiyati haciz kararı alarak ... 30. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, söz konusu ihtiyati haciz kararına da itiraz edeceklerini, müvekkilinin hali vakti yerinde ticari anlamda faal bir tacir olduğunu, mal kaçırma veya kaçma şühnesinin de bulunmadığını, müvekkilinin davalılara hiçbir borcunun bulunmadığını, haksız olarak başlatılan icra takibi sonucu müvekkilinin mal varlığının haczedildiğini, ticari itibarının zarar gördüğünü, müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitinin gerektiğini, ... Tekstil'den temin edilen çalıntı çek listesinde çekin portföy numarasının 3485 olduğunu, ... Tekstil tarafından yazılan iş bu protföy numarasının çekin sol alt köşesinde yer aldığını, müvekkili ile ... Tekstil'in bazen açık hesapla bazen de aralarındaki diğer müşteriler aracılığı ile çalıştığını, bu nedenle dava konusu çeke ait doğrudan faturaları veya bordroları bulunmadığını, davalının da çek hangi yolla kimden aldığını ispatlamakla mükellef olduğunu beyanla öncelikle ve ivedililikle müvekkili tarafından icra dosyasına yatırılan ve yatıralacak tutarın tedbiren alacaklı vekiline ödenmemesi ile birlikte icra takibinin durdurulması yönünde tedbir karar verilmesini, kabul edilmediği takdirde uygun bir teminat mukabili yine icra dosyasına yatırılan ve yatırılacak tutarın tedbiren alacaklı vekiline ödenmemesi ve icra takibinin durdurulması yönünde tedbir kararı verilmesini, yapılacak yargılama sonucunda müvekkilinin davalılara borçlu olmadığının tespiti ile icra takibinin iptaline, haksız ve kötü niyetli olarak icra takibine girişen davalı tarafın % 20 den aşağı olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin keşideci ...'dan ticari alışveriş gereği 3 adet çek teslim aldığını, çeklerin hamiline yazılı olduğunu, bu çekler ile başkaca çek ve senetlerin müvekkilinin arabasından çalındığını, konu ile ilgili soruştrurmanın devam ettiğini, müvekkilinin çeklerle ilgili olarak ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile çek iptali davacı açtığını, davalı Bereketsan'ın davaya müdahil olarak çekin ... 30. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına konu edildiğini ve icra kasasında olduğunu beyan ettiğini, bu nedenle çek iptali davasına bakan Mahkemece tarafların çekin istirdadı davası açmak üzere süre verildiğini, müvekkili ile keşideci arasındaki ticari ilişkinin açık çek hesapları üzerinden devam ettiğini, müvekkilinin müşterilerinden aldığı çekler için portföy numarası kullandığını, sunmuş olduğu çek listesinde de bu portföy numaralarının mevcut olduğunu, davalılar il ne müvekkilinin ne de keşidecinin ticari ilişkisinin olmadığını, müvekkilinin çekin tek meşru hamili olduğunu, davalı Bereketsan'ın haciz tehdidi altında müvekkilinden tüm dosya borcunu tahsil ettiğini, keşideci tarafından ... 43. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile davalılara karşı menfi tespit davası açıldığını beyanla davalılardan çekin ve çek bedelinin istirdadına ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Asıl davada davalı ... Makina İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının aktif dava ehliyetinin bulunmadığını, ihtilafın dava dışı ... Tekstil ile müvekkili arasında olduğunu, öncelikle davanın bu nedenle reddini gerektiğini, mezkûr çekin müvekkili tarafından ibraz süresi içerisinde bankaya ibraz edildiğini ancak bankaca ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı ödemede men kararı nedeniyle ödeme yapılmadığını, bu nedenle müvekkilince ihtiyati haciz kararı alınarak takibe geçildiğini, ihtiyati haciz kararına itiraz edilmediği gibi davacı yetkilisince kısmi ödeme yapıldığını, çekin müvekkili yana ciro silsilesi ile geçtiğini, bu hususun dahi müvekkili yanın iyi niyetli 3. kişi ve meşru hamil olduğunu gösterdiğini, müvekkili yan diğer davalı yana sattığı mallara istinaden işbu çeki ödeme amaçlı, kestiği faturalara mukabil, diğer davalı ...’den aldığını, çekin hamiline yazılı ve ticari olmayan çek olduğunu, davacının şahsi defilerini müvekkiline karşı ileri süremeyeceğini, müvekkilinin iyi niyetli hamil olduğunu, çeki ciro ile aldığını, ciro silsilesinde herhangi bir kopukluk olmadığını beyanla davanın reddi ile davacılar aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, mahkeme masrafları ile ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Asıl dava menfi tespit, birleşen dava çek bedelinin istirdadı talebine ilişkindir.
Mahkememizce ... 30. İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası, ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyası, ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası celp edilerek incelenmiş,
Dosya kapsamı ile tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptıralarak çekin defterlerde kayıtlı olup olmadığı ve hangi ticari ilişki neticesinde kaydedildiği hususunda rapor alınmıştır. Bilirkişi raporunda özetle; yalnızca asıl davada davalı ... Ltd. Şti. tarafından ticari defterlerin ibraz edildiğini, defterlerin usulüne uygun olarak tutulmuş olduklarını, davalının ticari defterlerine göre diğer davalıya iki adet fatura karşılığında 47.436,00 TL satış yaptığını, 19.500,00 TL'lik çek aldığını, çeklerin karşılıksız çıkması üzerine davalı ...'ün diğer davalıya borçlu olduğunu, davalının diğer davalı ...'den aldığı çeki icraya koyarak birleşen davada davacı ... Tesktil'den 11.000,00 TL tahsil ettiğini, bu hususu defterlerine kaydettiğini, davalı ...'ın diğer davalı ile aralarındaki ticari ilişkiye konu her iki faturayı da Vergi Dairesine bildirdiğini, dava konusu çekin hamiline yazılı ve tacir olmayan çek olduğunu, keşidecisi ...'dan sonra doğrudan davalı ... tarafından ciro edilerek diğer davalı Bereketsan şirketine verildiğini, bu davalı tarafında da ciro edilerek üçüncü bir kişiye verildiğini tespit ve beyan etmiştir. Rapor taraflara tebliğ edilmiş, denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli görülmüştür.
... 15. Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasının celp edilerek incelenmesi ile; davalı ... hakkında nitelikli dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarını işlediği sabit görülerek cezalandırılmasına karar verildiği, kararın kesinleştiği anlaşılmıştır.
Türk Ticaret Kanunu'nun 792/1 maddesi ile '' Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' hükmü düzenlenmiştir.
Tüm dosya kapsamının değerlendirilmesi neticesinde; asıl ve birleşen davaya konu ... Bankası ... Şubesine ait ... çek nolu, 15/03/2013 keşide tarihli, 10.000,00 TL bedelli çekin davacı ... tarafından keşide edildiği, davalı ... Makina İthalat ve İhracat San. Tic. Lts. Şti. tarafından çek hakkında ihtiyati haciz kararı alınarak takibe konulduğu, son hamilin bu davalı olduğu ve çek bedelinin icra kanalı ile tahsil edildiği, çekin hamiline yazılı olduğu ve ilk cironun asıl ve birleşen davada davalı ...'e ait olduğu, davalı ... hakkında kesinleşen ceza mahkemesi kararı ile çalıntı çeki ciro etmek suretiyle diğer davalı ... ile ticari ilişkide bulunarak piyasaya sürdüğü ve bu suretle dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarını işlediğinin vakıa olarak tespit edildiği, bu tespit ve kararın Mahkememizi bağlayacağı, buna göre asıl davada davacı ...'ın çeki davalı ...'e herhangi bir ticari ilişki nedeniyle vermediği ve bu nedenle bu davalıya karşı borçlu olmadığı, diğer davalı ... Makina İthalat ve İhracat San. Tic. Lts. Şti.'nin ise hamiline yazılı çeki elinde bulunduran ve faturaya bağlanan ticari alışveriş neticesinde davalı ...'den aldığı, iki davalı arasındaki ticari ilişkinin davalı ...'ın usulüne uygun tutulmuş ticari defterleri ve vergi dairesine bildirdiği BA-BS formaları ile sabit olduğu, buna göre davalı ...'ın çeki kötü niyetle veye ağır kusurla iktisap etmediği, Türk Ticaret Kanunu'nun 818/1-e maddesi atfı ile çekler hakkında da uygulanacak 687. maddesi uyarınca davalının çeki iktisap ederken bile bile davacı ... zararına hareket etmediği, dolayısıyla diğer davalıya karşı ileri sürebileceği defileri bu davalıya karşı ileri süremeyeceği anlaşılmakla sonuç olarak asıl davada davalı ... yönünden davanın kabulüne, davacı keşideci ...'ın borçlu olmadığının tespitine, diğer davalı Bereketsan yönünden ise davanın reddine, birleşen davada ise davacının çekte cirosunun olmadığı, ticari defter ve belgelerini sunmadığı, yalnızca sunulan çek listesi ile portföy numarasının biribirini tutmasının davacının çekin yetkili hamili oduğunu ispat etmeyeceği kaldı ki son yetkili hamil olan davalı ... şirketinin çeki kötü niyetle iktisap etmediği ve iktisabında ağır kusurlu olmadığından çekin istirdadının da talep edilemeyeceği anlaşılmakla davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1-Asıl davada davalı ... Makine İth. İhr. San ve Tic. Ltd. Şti yönüden davanın REDDİNE,
2-Asıl davada davalı ... yönünden davanın KABULÜ İLE; davacının davalıya ... Bankası ... Şubesine ait ... çek nolu, 15/03/2013 keşide tarihli, 10.000,00 TL bedelli çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine,
3-Birleşen ... Kapatılan 35. ATM'nin ... Esas sayılı dosyasında davanın REDDİNE,
4-Asıl davada karar ve ilam harcı 683,10 TL harçtan peşin alınan 170,80 TL'nin mahsubu ile bakiye 512,30 TL harcın davalı ...'den alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Asıl davada davacı tarafından yapılan bilirkişi ücreti 500,00 TL, tebligat masrafı 179,00 TL olmak üzere toplam 679,00 TL yargılama giderinin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,
5-Asıl davada davalı ... Makine İthalat ve İhracat San. Tic. Ltd. Şti.'den tarafından yapılan 46,10 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Asıl davada davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereği takdir ve tayin olunan 2.180,00 TL vekalet ücretinin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,
7-Asıl davada davalı ... Makine İthalat ve İhracat San. Tic. Ltd. Şti. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereği takdir ve tayin olunan 2.180,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Birleşen davada karar ve ilam harcı 35,90 TL'nin peşin alınan 170,80 TL harçtan mahsubu ile kalan 134,90 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
9-Birleşen davada davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
10-Birleşen davada davalı ... Makine İthalat ve İhracat San. Tic. Ltd. Şti. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereği takdir ve tayin olunan 2.180,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
11-Taraflarca yatırılan gider avansından kalan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemelerine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.14/03/2018
Katip ...
Hakim ...
E-İmza