T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/920 Esas
KARAR NO: 2018/652
DAVA: Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/09/2014
KARAR TARİHİ: 13/06/2018
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin 2016 yılına kadar koruma altında bulunan, Stoa Tasarım Tardu Kuman adlı kendi markasına sahip olduğunu, hem Türkiye hem de uluslararası alanda tanındığını, 27-31 Ağustos 2004 yılında Uluslararası ... Fuarı kapsamında düzenlenen "Türkiye'den Tasarımlar" konulu tasarım sergisinde bu dava dilekçesine konu olan ... isimli çalışmayla katıldığını ve Türkiye'yi bu sergide tasarımcı olarak temsil ettiğini, davalının bir süre önce müvekkilinin dükkanına gelip tasarladığı ve satışa sunduğu ... tasarımının fotoğraflarını çektiğini, daha sonra müvekkilinin izni olmadan ürünü kötü bir biçimde taklit ederek üretip çoğalttığını, mağazasında satışa sunduğunu, müvekkili tarafından söz konusu eylemlerini son vermesi için davalıya noter ihtarı gönderildiğini, davalının eylemine son vermediğini, TTK'nın 54. Maddesi uyarınca müvekkilinin haksız rekabet hükümlerinin korumasından yararlanacağını, beyanla davalının TTK'da düzenlenen haksız rekabet hükümlerine aykırı olarak müvekkilinin tasarlayarak üretip piyasaya sunduğu, kendisinin tasarımı olarak ürettiği, tescilsiz ... adlı tasarımını izin almaksızın taklit ederek çoğaltmak ve satmak suretiyle haksız rekabet yarattığının tespitine, haksız rekabetin menine, durdurulmasına ve haksız rekabetinin önlenmesine, haksız rekabete konu ürünlerin toplatılmasına, fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla 3.000 TL maddi ve 15.000,00 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 18.000,00 TL tazminatın yasal ticari temerrüt faiziyle birlikte tahsiline, kararın bir örneğinin ilanına, yargılama giderleriyle vekalet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının, müvekkili aleyhinde manevi veya mali haklara tecavüz, marka hakkına tecavüz suçundan ... Cumhuriyet Başsavcılığına başvurduğunu fakat savcılık tarafından kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiğini, davacının ayrıca ... 1.Fikri ve Sınai Haklar Mahkemesinde müvekkili aleyhinde bilirkişi incelemesi yaptırdığını, söz konusu inceleme sonucu düzenlenen raporu kabul etmediklerini, ürünün davacıya ait olup olmadığının araştırılmadığını, davacının iddialarının kabul edilemez olduğunu, müvekkilinin sadece bir seferlik ve satış amacıyla yapılmamış meraka dayanan bir üretiminin söz konusu olduğunu, üstelik üretilen bu askının davacının tasarımına malzeme ve şekil olarak benzemediğini, bu nedenle haksız rekabet olarak değerlendirilemeyeceğini, söz konusu tasarımının internet sitelerinde alenen satışa sunulan alelade bir ürün olduğunu, müvekkiline ait ürün ile iltibas yaratmasının söz konusu olmadığını, tasarım olarak değerlendirilemeyeceğini beyanla davanın reddini ve yargılama ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, haksız rekabetin tespiti, meni ve haksız rekabet nedeniyle maddi ve manevi tazminat taleplerine ilişkindir.
Mahkememizce ... 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ... D.iş sayılı dosyasının celp edilerek incelenmesi ile; davacı tarafın talebi üzerine alınan bilirkişi raporunda; davalının ... Mahallesi, ... Caddesi, No:5, ... adresinde yapılan inceleme neticesinde, davalı tarafından üretilen askı ürününün, tasarımı davacıya ait ... isimli ürün ile iltibas yaratacak derecede benzer olduğunu, davalının işyerinde askı ürününün sergilemekte olduğunu tespit ve beyan ettiği anlaşılmıştır.
... 29. Sulh Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının celp edilerek incelenmesiyle davalı hakkında; Türk Ticaret Kanunun 55/5 maddesinde düzenlenen suçu işlediğinden bahisle kamu davası açıldığı ve yargılama sonucunda davalının söz konusu suçu işlediği sabit görülerek cezalandırılmasına karar verildiği anlaşılmıştır. Türk Patent Enstitüsünden davacının davaya konu ... tasarımı nedeniyle tasarım kaydının bulunup bulunmadığı sorulmuş, gelen cevapta davacıya ait herhangi bir tasarım kaydının bulunmadığı bildirilmiştir. Davalının Vergi Dairesine beyan ettiği yıllık kazancını gösterir beyannameleri dosyaya celp edilmiştir. Yargılama sırasında davacının vefatı nedeniyle mirasçıları davacı olarak yargılamaya devam etmişlerdir.
Dosya, dava konusu tasarımın iltibas yaratacak şekilde kullanılıp kullanılmadığı ve davacının bu nedenle zarara uğrayıp uğramadığının tespiti amacıyla üç kişilik bilirkişi heyetine tevdii edilmiş ve rapor alınmıştır. Heyet 24/12/2014 tarihli raporda özetle; dava konusu tasarımlarının ahşaptan mamul askılara ait olduğunu, tasarımın temel olarak 3 ana öğeden oluştuğunu, yapılan değerlendirmede karşılaştırılan tasarımları oluşturan her bir öğenin son derece benzer olduğunu, öğelerin gerek yerleşim gerek birbirleriyle olan orantı gibi özellikleriyle de benzer olduklarını, aralarında bulunan farkların küçük farklar olması sebebiyle tasarımlara özgünlük katmadığını ve birbirleriyle iltibas yaratacak kadar benzer olduklarını, davalının ticari defterlerinin incelenmesiyle dava konusu UY5006 kod numaralı ürünün satışına rastlanmadığını, sadece 29/04/2013 tarihli faturada 500,00 TL'lik damla askılık ve 01/05/2013 tarihli faturada 500,00 TL'lik askılık isimli bir ürüne rastlandığını, davalının 2012-2013 yıllarında satışlarının azaldığını, genelde zarar ettiğini, dava konusu üründen ötürü bir kazancının olmadığını tespit ve beyan etmiştir. Rapor taraf vekillerine tebliğ edilmiş, itirazlar doğrultusunda heyetten ek rapor alınmıştır. Heyet ek raporda özetle; gerek 2012 gerek 2013 yıllarını kapsayan faturalar içinde sadece 2013 yılında 2 adet ürün söz konusu olduğunu ve teknik bilirkişinin bunlardan damla askılığın dava konusu askılık olarak kabul edilebileceğini belirtiğini, önceki tespitlerinde değişikliği gerektirecek bir husus olmadığını beyan etmiştir.
Tüm dosya kapsamının değerlendirilmesi neticesinde; davacı tarafça dosyaya sunulan gazete, dergi ve internet çıktılarından davacıya ait olduğu anlaşılan "..." isimli tasarımın Türk Patent Enstitüsü nezdinde tescilli marka ve tasarım olmaması sebebiyle hukuki değerlendirmenin Türk Ticaret Kanunu'nun haksız rekabete ilişkin hükümleri uyarınca yapılması gerektiği, TTK'nın 55. maddesinde haksız rekabet oluşturabilecek fiillerin sayıldığı, davalının, gerek alınan bilirkişi raporları gerekse Ceza Mahkemesince verilen karar ile sabit olduğu üzere bu madde kapsamında davacıya ait tasarımı izinsiz olarak iltibas yaratacak şekilde taklit etmek suretiyle üretip satışa sunmakla haksız rekabette bulunduğu, davacının TTK'nın 56. maddesi uyarınca haksız rekabetin tespitini, menini, kusur varsa maddi zararının tazmini ve şartları oluşmuş ise manevi tazminat verilmesini talep edebileceği, eldeki davada haksız rekabetin sabit olduğu ve sona erdirildiğine dair dosyaya bir delil sunulmadığı anlaşıldığından davalının haksız rekabetinin tespitine ve men'ine, tasarım konusu ürünün üretilmesi ve satışının önlenmesine, bilirkişi raporunda 2013 yılında davalının 2 adet askı satışı yaptığının tespit edildiği, bu askıların kodları ile dava konusu askının kodunun aynı olmadığı ancak ek raporda bu askılardan damla askılık olarak faturalandırılanın dava konusu askılık olabileceğinin mütalaa edildiği, her ne kadar davacının dava konusu askının satışı nedeniyle elde ettiği ve davacının uğradığı zarar tam olarak tespit edilememiş ise de TTK'nın 56. maddesinde yer alan hakimin haksız rekabet sonucunda davalının elde etmesi mümkün görülen menfaatin karşılığına da karar verebileceğine dair hüküm ile Türk Borçlar Kanunu'nun, "zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır, uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler." hükmünü içerir 50. maddesi uyarınca ürünün kayıt dışı satılmış olabileceği, tasarım olması sebebiyle fiyatının normal bir asklığa göre yüksek olacağı ve satışa sunulduğu çevre dikkate alınarak 1.000,00 TL maddi tazminatın davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine, manevi tazminat yönünden haksız rekabetin niteliği, tarafların dosyaya yansıyan sosyal ve ekonomik durumları, paranın alım gücü, tasarımın davacı için olan değeri ve hakkaniyet gereği 1.000,00 TL manevi tazminatın davalı tahsili ile davacılara ödenmesine, kabul edilen tazminat kalemlerine dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile davalının davacılar murisi ...'a ait ... tasarımını iltibas yaratacak şekilde askı üretmek ve satmak suretiyle haksız rekabetinin tespitine ve menine, bu tasarımda ürünün üretilmesi ve satılmasının önlenmesine,
2-1,000 TL maddi tazminatın dava tarihi olan 25/10/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
3-Takdiren belirlenen 1.000 TL manevi tazminatın dava tarihi olan 25/10/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
3-Karar ve ilam harcı 136,62 TL'den peşin alınan 172.52 TL'nin mahsubu ile kalan 35,90 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacılara iadesine,
4-Davacılar tarafından yapılan 1.800,00 TL bilirkişi ücreti, 208,00 TL posta masrafı olmak üzere 2.008,00 TL yargılama giderinden davanın kabul edilen kısmı üzerinden hesaplanan 223,08 TL ile ilk harç 160,92 TL'nin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereği kabul edilen maddi tazminat ile manevi tazminat üzerinden ayrı ayrı takdir ve tayin olunan 1.000,00'er TL olmak üzere toplam 2.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereği reddolunan maddi tazminat ile manevi tazminat üzerinden ayrı ayrı takdir ve tayin olunan 1.000,00'er TL olmak üzere toplam 2.000,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan gider avansından kalan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemelerine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.13/06/2018
Katip ...
E-imza
Hakim ...
E-imza