T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/925 Esas
KARAR NO: 2018/525
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 17/09/2014
KARAR TARİHİ: 16/05/2018
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... şirketine ... numaralı KTK zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile dava dışı ... adına sigortalı bulunan ve müteveffanın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın ... istikametinde seyir halindeyken; ... plakalı araca çarpması neticesinde çift taraflı kaza vukuu bulduğunu ve müvekkilinin oğlu ...'ın vefat ettiğini, müteveffanın sürücü belgesi mevcut olduğunu, meydana gelen kazada herhangi bir kasti hareketinin bulunmadığını, davalı ... şirketine müteveffa sürücünün bulunduğu aracın sigortacısı sıfatıyla dava açıldığını, müvekkilinin 08/03/1945 doğumlu ve ev hanımı olduğunu, merhumun ölümü ile kaybettiği manevi destek ve yaşadığı üzüntü ve acının yanında merhumun maddi desteğinden de yoksun kaldığını, Borçlar Kanunu ile Yargıtay kararları kapsamında destekten yoksun kalma tazminatı hakkının olduğunu, davalı ... şirketine davadan önce başvuru yapıldığını ancak başvurunun reddedildiğini, kendi kusuru ile vefat eden sürücülerin mirasçılarına sigorta şirketleri tarafından haksız ve hukuka aykırı olarak destekten yoksun kalma tazminatı ödenmediğini ancak Yargıtay'ın bu konuda içtihatlarını değiştirdiğini, müvekkilinin ölenin salt mirasçısı sıfatıyla değil destekten yoksun kalan üçüncü kişi sıfatıyla dava açtığını, müteveffanın üniversite mezunu ve vefat tarihinde şirket kurucu ortağı ve müdürü olarak görev yaptığını, aylık kazancının değişken olduğunu beyanla fazlaya ilişkin her tür dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkili için şimdilik 1.000,00 TL destekten yoksunluk tazminatının (davalı ... şirketi azami poliçe limiti ile sorumlu olmak kaydıyla) 22/11/2011 kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle ile birlikte davalı ... şirketinden tahsiline,yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu ... adına tescilli ... plakalı araç için müvekkili şirketçe 06/04/2011-06/04/2012 tarihleri arasında ... nolu poliçe numarası ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi düzenlendiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçe üzerinde yazılı teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere, poliçede yazılı özel şartlar ve trafik sigortası genel şartları kapsamı ile sınırlı olduğunu, sigortalı ... plakalı aracın 22/10/2011 tarihinde yaptığı trafik kazası nedeniyle, müvekkili sigorta şirketine 05/11/2013 tarihinde açılan dava neticesinde ... nolu hasar dosyası açıldığını, nitekim açılan dava ile birlikte müvekkili şirkete tebliğ edilen evraklar incelendiğinde müteveffa sürücünün kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğunun tespit edildiğini, sigorta ettirenin veya onun gibilerin, kendi sorumluluk alanında ve kendisinin sorumlu olacağı bir trafik kazası sonucu vefatı halinde, bu olaydan yansıma yolu ile zarar gören yani ilgili olayda sürücünün desteğinden yoksun kalanların, bu zararlarını tazminat hukuku çerçeve içerisinde talep haklarının bulunmadığını, bu dava ile müteveffanın annesi için destekten yoksun kalma tazminatı talep edildiğini, öncelikle destekten yoksunluk tazminatının varlığı ve miktarının belirlenebilmesi için, aktüeryal hesaplama yapılmasının zorunlu olduğunu, müvekkiliin herhangi bir temerrüdünden bahsedilemeyeceğini, sürücünün %100 kusuru ile sebebiyet verdiği kazada vefat etmiş olması ile yansıma yoluyla zarar gören destekten yoksun kalan hak sahiplerinin bu tür zararlarının sigorta güvencesi kapsamında bulunmadığını beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, trafik kazası sonucu vefat nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.
Mahkememizce ... Cumhuriyet Başsavcılığının soruşturma dosyası, sigorta poliçesi celp edilmiş, müteveffanın ölüm tarihi itibariyle aylık kazancı araştırılmış, soruşturma sırasında alınan ATK raporunda kazada müteveffanın %100 kusurlu olduğunun tespit edildiği anlaşılmış, dosya aktüerya bilirkişisine tevdii edilerek talep edilen destekten yoksun kalma tazminatının hesaplanması için rapor alınmıştır. Bilirkişi 08/09/2016 tarihli raporunda özetle; müteveffanın vefat tarihinde yaptığı işin niteliği gereği asgari ücretin iki katı tutarında ücret aldığının kabulü ile PMF 1931 tablosuna göre muhtemel yaşam süresini belirleyerek davacının talep edebileceği tazminat miktarının 34.283,09 TL olduğunu tespit etmiş, davacı vekili 06/11/2017 tarihli dilekçesi ile talebini rapor doğrultusunda ıslah ederek harcını yatırmıştır.
Mahkememizce tüm dosya kapsamının iddia ve savunma kapsamında değerlendirilmesi neticesinde; taraflar arasındaki uyuşmazlığın davalı ... şirketi nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsü olan davacı murisinin asli ve tam kusuru sebebiyle meydana gelen kazada vefat etmiş olması nedeniyle mirasçısı olan davacının sigorta şirketinden destekten yoksun kalma tazminatı talep edip edemeyeceği noktasında toplanmakta olduğu, Karayolları Trafik Kanunu'nun zorunlu mali mesuliyet sigortası dışında kalan hususları düzenleyen 92. maddesinde 6704 sayılı kanun ile yapılan değişiklik ile; hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat talepleri, ilgililerin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat talepleri, bu Kanun çerçevesinde hazırlanan zorunlu mali mesuliyet sigortası genel şartları ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan taleplerin sigorta teminatının kapsamından çıkarılmış olduğu, değişikliğin 26/04/2016 tarihinde yürürlüğe girdiği, 14/05/2015 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının teminat dışında kalan halleri düzenleyen 6. maddesinde "Destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan destek tazminatı talepleri ile destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı talepleri"nin sigorta teminatının kapsamı dışında bırakılmış olduğu, bu düzenleme ile açıkça sigortalı araç işleteni-sürücüsünün tamamen kendi kusuru nedeniyle meydana gelen kaza nedeniyle vefatı halinde mirasçıları tarafından destekten yoksun kalma tazminatı talep edilemeyeceğinin kabul edildiği, KTK'nın 92. maddesinde yapılan genel şartlarda sayılan istisnanın uygulanacağına dair düzenlemenin yürürlük tarihinin 26/04/2016 olduğu ve her ne kadar bu düzenlemeden önce meydana gelen trafik kazalarında sigortalı aracın işleteni ve sürücüsünün kendi kusuru ile meydana gelen kazada vefatından dolayı mirasçılarının talep ettikleri destekten yoksun kalma tazminatında üçüncü kişi kabul edilecekleri ve müteveffanın kusurunun mirasçılara yansıtılamayacağı yönündeki Yargıtay içtihatları nedeniyle mirasçılar tarafından destekten yoksun kalma tazminatları talep edilmekte ise de Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/17-1315 Esas, 2017/1239 Karar sayılı ve 01/11/2017 tarihli Kararı ile;
"...Bu hâlde üzerinde durulması gereken en önemli husus, araç şoförünün (desteğin) kazanın meydana gelmesinde tam veya kısmi kusurlu olmasının, üçüncü kişi durumunda bulunan desteğinden yoksun kalanlara karşı ileri sürülüp sürülemeyeceğidir.
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (KTK) 85. maddesi, işleten ve araç işleticisinin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibinin hukuki sorumluluğunu düzenlemiştir. Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı zarar gören üçüncü şahısları korumak amacıyla getirilmiş bulunan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu ve araç işletenin sorumluluğunun, sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğu olduğu hususu bilimsel ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir (Eren, F.: Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 14. b, s.670; Kılıçoğlu,A.: Borçlar Hukuku Genişletilmiş 17. B, Ankara 2013, s.366 vd).
Anılan maddede değinildiği üzere, işletenin nelerden sorumlu olduğu öngörülmüş, 86. maddede ise, işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur hükmü ile işletenin sorumluluktan kurtulma halleri düzenlenmiştir.
BK.'nun 44. maddesi hükmüne göre ise zarar gören taraf, zararın doğmasına veya zararın artmasına sebep olmuş ise hâkim zarar ve ziyan miktarını indirebileceği veya zarar ve ziyan konusunda hüküm kurmaktan sarfınazar edebilecektir.
Yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler ışığında bir motorlu aracın işletilmesinin bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde araç işleteninin bu zarardan sorumlu olacağı düzenlendiğine göre, ilke olarak sürücünün (desteğin) ölümünden işletenin sorumlu olduğu, dolayısıyla davacıların işletenden talepte bulunma haklarının bulunduğu kabul edilmelidir. Yansıma yoluyla zarar görmüş olan destek tazminatı isteyenlerin, kendisine destek sağlayan kişinin sahip olduğu haktan fazlasına sahip olmaları mümkün değildir. Nitekim BK'nun 44/I. maddesi, hiç kimse kendi kusurundan yararlanamaz ilkesine dayanmaktadır. Zararın artmasına veya doğmasına sebep olan kişi sonuçlarına da kendisi katlanmalıdır. Diğer bir deyişle, nasıl ki desteğin ölümü sebebiyle meydana gelen zararın yansıma yoluyla destek görenleri etkilediği kabul ediliyorsa, desteğin kusurlu davranışlarının da aynı şekilde destek görenlere yansıyacağının kabul edilmesi gerekir. Zira zarara uğramamak için gerekli özeni göstermeyen veya hatta zararın meydana gelmesini isteyen kimse, bu hareket tarzının sonuçlarına katlanmalı ve bu davranışının zararın meydana gelmesinde oynadığı role, etkisine ve derecesine göre zararı kısmen veya tamamen üzerine almalıdır. Çünkü kendi kusuruyla sebebiyet verdiği ya da artmasına neden olduğu zararın ödettirilmesini istemek Türk Medeni Kanunu'nun 2. maddesinde düzenlenen doğruluk ve dürüstlük kurallarına aykırı olacaktır." denilmek suretiyle mirasçıların desteğin kusuru nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı talep edemeyecekleri kabul edilmiştir.
Bu kapsamda Mahkememizce Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının ve Karayolları Trafik Kanunu'nun 92. maddesinde yapılan değişikliğin yürürlük tarihinden önce sürücü-işletenin tek taraflı olarak kendi kusuru ile sebebiyet verdiği trafik kazalarında vefatı nedeniyle mirasçılarının desteğin vefatı nedeniyle yansıma yoluyla zarara uğramakla birlikte desteğin kusurunun da taraflarına yansıması nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı talep etmelerinin dürüstlük kuralına aykırı olduğu kabul edilerek işletenin üçüncü kişilere verdiği zararlardan sorumlu olan sigorta şirketinden tazminat talep edemeyecekleri kanaatiyle davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar ve ilam harcı 35,90 TL'nin peşin alınan 138,00 TL 'den mahsubu ile bakiye 102,10 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereği reddolunan kısım üzerinden hesap ve takdir olunan 4.113,97 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kalan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemelerine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.16/05/2018
Katip ...
Hakim ...
E-imza