T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/1140 Esas
KARAR NO: 2020/134
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 01/12/ 2015
KARAR TARİHİ: 19/02/2020
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ..., müvekkili ... ile imzaladığı olduğu 22 Ocak 2014 tarihli Mimarlık Hizmetleri Sözleşmesi uyarınca, ... İli, ... İlçesi, 121 pafta, 77 ada, 46 parselde kayıtlı ... Mahallesi, ... Cad. ... adresinde bulunan ... Binası adı ile anılan yapıya ilişkin tüm mimari, uygulama (ruhsat) projeleri, danışmanlık ve çizim çalışmalarını yüklendiğini, sözleşmenin imzasından itibaren yaklaşık bir yıl süre boyunca davalının oyalandığını, hiç bir somut adım atılmadığını, ilgili mevzuata ve sözleşme hükümlerine uygun bir belediye başvurusu ve onayı hiçbir zaman gerçekleşmediğini, davalı özen yükümüne aykırı olarak ruhsat sürecinin uzamasına ve tamamlanamamasına neden olduğunu ve akdi taahhütlerini ihlal ettiğini, davalının özen borcunu yerine getirmemesi sebebiyle davalıya fazladan ödenen iş bedellerinin davacıya iadesi gerektiğini, davacı yüklenici (mimar) sıfatıyla üstlendiği özen yükümlülüğüne uymadığını, davalı tarafından 150.000-USD+KDV karşılığı 390.462-TL için 17/01/2014 tarihli ... sayılı fatura kesildiğini, bu fatura 22/01/2014 tarihinde davacı tarafından davalı hesabına havale edilerek ödendiğini, sözleşmeye aykırı olarak üstlendiği işleri süresinde ve özen ile tamamlayamayan işlerdeki gecikme nedeniyle ve kusuru ile müvekkilinin zarara uğramasına sebep olan davalıya ... 28. Noterliğinden gönderilen 17 Aralık 2014 tarihi 22165 sayılı ihtarname gönderildiğini ve Etap 3 (... Pojeden) başlayarak sözleşmedeki yükümlülükleri yerine getirmediğini ve müvekkilinin mağduriyetine sebep olduğu gerekçesiyle sözleşme 4.1. Maddesine istinaden sözleşme haklı nedenle feshedildiğini ve tamamlanmayan Etap 3-a Avan Projenin belediyeye teslimi, ... Projesinin belediye onayı, ... uygulama (Ruhsat) Projesinin belediyeye teslimi işleri için müvekkili tarafından fazla ödenen 90.000-ABD Doları iadesi talep edildiğini, arz ve izah edilen nedenler ile fazlaya dair hakları saklı olmak üzere, davanın kabulü ile davalıya yapılan olan 234.277,20-TL fazla ödemenin işlemiş faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP;
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davacının grup şirketi olan Polidev arasında 2013 yılı başında ... projesi için sözleşme imzalandığını, ... ile imzalanan sözleşmede tanımlanan süreçler 1. Ve 2. Etaplar için yapılan işlerin onayladığı şekilde mimar tarafından gerçekleştirildiğini ve işlemelere devam edilirken davacı asilin isteği ve ısrarı üzerine... projesine ek olarak ... ve ... Projeleri eklendiğini, ... proje sözleşmesine ilişkin olarak davacının grup şirketi olan Polidev iş bu dava ile yanı tarihte ... 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı ile benzer bir dava açıldığını, davacı dava konusu ... ve ... gayrimenkullerin belirli aralıklarla ... Projesine eklenmesini istediğini, davacının ihtiyaç programı kapsamında müvekkili tarafından ... ve ... projeleri eklendiği için ... projesi de davacıların kusur nedeniyle planlama ve konsept mimar proje süreci uzattığını ve bu tamamen davacının talebi üzerine meydana geldiğini, davacı tarafından davalı müvekkiline gönderilen ... 28. Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile ... projesini de fesih ettiğini belirterek davacının diğer grup şirketi olan ... şirketi açısından 90.000-USD talep ettiğini, oysa ki davalı müvekkili yaptığı tüm iş ve işlemlerde her üç projeyi aynı kapsamda projelendirerek tek eser haline getirdiğini, ancak davacı yan birbirinden farklı projeler varmış gibi maddi çıkar sağlamaya çalıştığını, ... 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı davaya konu ... işu davanın konusu ... ev dava konusu edilmeyen ... projelerinin tek iş olarak davalı müvekkilinden sipariş edildiğinin açık kanıtı olduğunu, davacı yan ... binasını ... ailesinde kiralama yolu ile hak sahibi olmak istediği ve kiralama süreci müvekkilinin resmi kurumlarda yapacağı başvuruları doğal olarak geciktirdiğini, davacı asilin kiralama konusundaki kusuru nedeniyle sözleşme etaplarında gecikmeye sebep olduğunu, davalı müvekkilini işbu gecikmede herhangi bir kusurunun olmadığını bina sahibi ... ailesinden vekaletname ancak 30/05/2014 tarihinde alınabildiğini, gecikmeyi kanıtlar ... 11. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye sayılı vekaletnamesi ile sabit olduğunu, açıklanan nedenlerle davacının tarafın davalı müvekkilinden herhangi bir alacağının olmadığından teminat olarak verilen 40.000,00-USD miktarlı teminat senedinin taraflarına iadesine, haksız ve mesnetsiz davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
1-... 1. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi.
2-... 28. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi.
3-Cari hesap ekstresi, ... tarih ... sıra nolu fatura, hizmet sözleşmesi.
4-...Müdürlüğünün ... tarih ... sayılı cevabi yazısı.
5-... Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün ... tarih ... sayılı cevabi yazısı.
6-Mahkememizin 03/10/2017 tarihli celsesinde alınan Tanık ...'ın beyanı.
7-Mahkememizin 03/10/2017 tarihli celsesinde alınan Tanık ...'ın beyanı.
8-Mahkememizin 03/10/2017 tarihli celsesinde alınan Tanık ...'ın beyanı.
9-Mahkememizin 03/10/2017 tarihli celsesinde alınan Tanık ...'ın beyanı.
10-Mahkememizce atanan Muhasebe Finans Uzmanı Mali Müşavir ... ile Mimar ... ile Ticaret Hukuku Uzmanı Dr. ... ve İnşaat Mühendisi ...tarafından müşterek sunulan 23/07/2018 tarihli bilirkişi raporu.
11-Mahkememizce atanan Muhasebe Finans Uzmanı Mali Müşavir ... ile Mimar ... ile Ticaret Hukuku Uzmanı Dr. ... ve İnşaat Mühendisi ... tarafından müşterek sunulan ve keşfen yapılan 19/02/2019 tarihli ek bilirkişi raporu.
12-Mahkememizce atanan Muhasebe Finans Uzmanı Mali Müşavir ... ile Mimar ... ile Ticaret Hukuku Uzmanı Dr. ... ve İnşaat Mühendisi ... tarafından müşterek sunulan 03/12/2019 tarihli 2. Ek bilirkişi raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, taraflar arasında aktedilen mimarlık hizmetleri sözleşmesi uyarınca davacı şirket tarafından davalı şirkete yapılan ödemelerden haksız olarak tahsil edilen kısmın isdirdına yöneliktir.
Davanın esasını çözebilmek için izlenecek yöntem, taraflar arasındaki sözleşmenin incelenmesi, yapılan iş ve sözleşme karşılaştırılması, yapılan işin geldiği aşamanın tespiti, işin yapılamamasının sebebi ve sözleşmenin yorumlanması ve bu itibarla fazla ödeme bulunup bulunmadığının tespitinden ibarettir.
İşin niteliği, sözleşmenin amacı ve işin geldiği noktaların tespiti açısından tanıklar dinlenmiş ve mahalinde yerinde inceleme yaptırılmış olup;
Dava konusu iş, 2013 yılında imzalanan ... sözleşmesi ile başlayan daha sonra sözleşme bir anlamda tarafların anlaşması ile revize edilerek bu işe ... Sözleşmesinin eklenmesi ve işlerin bir bütün haline getirilmesi ile röleve restütüsyon ve restorasyon projelerinin izinlerinin alınması sürecine ilişkindir. Buna göre tüm sürecin ve projelerin birlikte yürütülmesi gerektiği, işin birlikte görülmemesi halinde izin senaryolarının değiştiği anlaşılmaktadır.
... ili,... ilçesi,... mahallesi,... cad.121 pafta,77 ada,46 parsel sayılı yere ait rölöve, restitüsyon, restorasyon, ruhsat projelerinin hazırlanması,mevcut yapıların kısmen yıkılması ile otel amaçlı kullanılacak eklerin yapılması işine ait taraflar arasında tanzim ve imza edilen "Mimarlık Hizmetleri Sözleşmesi" gereği 5 Etap halinde hazırlanması gereken 1. ve 2.Etap da yer alan işlerin sözleşme hükümleri doğrultusunda yapıldığı, Davalı/Yüklenici tarafından yapılan işlerin bedelinin 60.000,00 $ + KDV olduğu, davacının fatura karşılığı ödediği bedelin ise 150.000,00 $ olduğu, yapılan iş tutarı olan 60.000,00 $'ın minhası halinde, ortaya çıkan 90.000,00 $+ KDV nin davacı/İşverene iade edilmesi gerektiği, her ne kadar davalı lehine sözleşmenin 4.2.maddesinin"..fesih durumunda, fesih aşamasına kadar mimarın sözleşme gereğince hak etmiş olduğu bedel, mimara ödenecek olup ödemenin yapılması halinde işveren tarafından ödemeler geri alınmayacaktır.." hükmü var ise de, davalıya, yapması gereken işin, gereği gibi ifası varsayımı ile ödenecek ücretin önden ödendiği, ancak davalının üzerine düşen edimi tam olarak yerine getirmediği, hak etmek olgusunun bir işin yapılması, üretilmesi, bir emek sarf ederek bir metanın ortaya konulması neticesinde oluşan bir kazanım olduğu, yapılan incelemelerde de görüleceği üzere davalı/yüklenici hak ettiği 60.000,00 $ + KDV'yi aldığı ve bu miktarın iadesinin gerekmeyeceği, fazladan alınan 90.000,00 $ + KDV karşılığında ( 3, 4 ve 5. Etaplarda tariflenen) işleri yapmadığı bu bedeli hak etmediği ve davacı/işverene 90.000,00$ bedelin iadesi gerektiği aksi takdirde davalı/yüklenici lehine Sebepsiz Zenginleşme oluşacağı, anıtlar kurulundan izin alınması gerekirken bu izni alınmadığı, eksik evrakla müracaat edildiği için kurul tarafından 2 defa davalıya yazı yazılmasına rağmen bunları tamamlamamış olduğu, her ne kadar sözleşmenin 4.2.maddesine göre; "..işin tek taraflı fesih edilmesi halinde 30 gün öncesinden muhataba bildirimde bulunması gerektiği.." hükmü var ise de, davacının feshinin haklı nedenle fesih olduğu, buna göre davalı mimarın fesih anına kadar gerçekleştirdiği ifa nedeniyle sözleşmeye istinaden 60.000 Dolar + KDV' ücreti hak ettiği, 17.01.2014 tarih, 054188 sıra nolu faturaya istinaden 150.000-Dolar(=330.900-TL)+KDV karşılığı 390.462-TL.mimarlık hizmet bedeli 22.01.2014 tarihinde davalı hesabına ödendiğinden davalı mimara yapılan fazla ödeme olan 90.000-Dolar + %18 KDV karşılığının davacıya ödenmesi gerektiği, davacı yanın ödemeyi gerçekleştirdiği 22/01/2014 tarihi itibariyle istirdadını talep edebileceği tutarın 90.000,00-USD+KDV karşılığı 234.277,20-TL olduğu dikkate alınmış ve talep ile bağlı kalınarak davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1-Davanın KABULÜ ile 234.277,20-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
2-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereği alınması gereken 16.003,47-TL harçtan peşin alınan 4.000,87-TL harcın mahsubu ile bakiye 12.002,60-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınıp hazineye gelir kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Gereği takdir ve tayin olunan 24.849,40-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
4-Davacı yargılama gideri 4.000,87-TL ilk harç ve masraflar, 5.100,00-TL bilirkişi ücreti ve 345,00-TL posta ile tebligat gideri olmak üzere toplam 9.445,87-TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından masrafların davalı üzerinde bırakılmasına,
6-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair; davacı ve davalılar vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi. 19/02/2020
Katip ...
E-imza
Hakim ...
E-imza