T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/119 Esas
KARAR NO: 2022/661
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 01/02/2015
KARAR TARİHİ: 04/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Dava dilekçesi özetle şöyledir:
".... Davacı müvekkilim ... ile davalı ..., ...Tic. Ltd.Şti. ortakları iken halen davalı tarafta bulunan bila tarihli Ticari İşletme Hisse Devir Sözleşmesi yapılmış ve daha sonra da yine taraflarca ek olarak 15.10.2012 tarihli ve 19.12.2012 tarihli olmak üzere iki kez Ticari İşletme Hissi Devir Ek Sözleşmesi yapılmıştır. Taraflar arasında yapılan 15.10.2012 tarihli Ticari İşletme Hisse Devir Ek Sözleşmesine istinaden 16.10.2012 tarihinde ... 25. Noterliğinin ... Yevmiye nolu limited şirket hisse devir sözleşmesi yapıldığı aşamada sözleşmenin 3/b maddesinde belirtilen borçların davacı tarafından ödeneceğinin teminatı olacak şekilde üzerinde sadece tediye tarihi 16.10.2012 (iken paraf imzası ile 16.11.2012 olacak şekilde düzeltilerek) olan 50.000.-TL. bedelli sadece davacının imzası bulunan ve diğer kısımları ve özellikle tanzim tarihi boş olan senet verilmiştir. Senetteki diğer kısımlar ile özellikle tanzim tarihi boş olan senet davacı tarafından davalıya verilmiş idi. Ancak 16.11.2012 tarihinde Noterde limited şirket hisse devrinden sonra taraflar arasında ikinci bir kez 15.10.2012 tarihli Ticari İşletme Hisse Devir Ek Sözleşmesinden sonra 19.10.2012 tarihli Ticari İşletme Hisse Devir Ek Sözleşmesi de tanzim etmiştir. 19.10.2012 tarihli Ticari İşletme Hisse Devir Ek Sözleşmesi ile davacı tarafından sözleşmenin 3/b maddesinde açıklanman edimine yerine getirmesi halinde davacıya iade edilmek üzere 50.000.-TLlik teminat senedi davalıya verilmiştir. 19.10.2012 tarihli Ticari İşletme Hisse Devir Ek Sözleşmesinin 3/b maddesinde senedin açıkça niçin verildiği belirtilmiştir. Davacı müvekkilime davalı tarafından 19.10.2012 tarihli Ticari İşletme Hisse Devir Ek Sözleşmesinin 3/b maddesinde belirtilen borç miktarı beyan edilmediği için edimini yerine getiremediğinden, davalı taraf sözleşmenin 3/b maddesinin son cümlesinde beyan edilen 50.000.-TL bedelli senedin boş kısımlarını doldurulmuş ve aynı zamanda tanzim tarihini de 5.10.2012 tarihi yazılmak sureti ile adeta senet 5.10.2012 tarihinde mal satılmış gibi bedeli "Malen" yazılmak sureti ile ... 4. İcra Dairesi Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapılmıştır. Davacı müvekkilim takibe konulan senedin Ticari İşletme Hisse Devir Ek Sözleşmesindeki edimini yerine getirdikten sonra geri iade edilmek üzere teminat olarak verildiğini beyan ederek ... 22. İcra Hukuk Mahkemesi Hakimliğinin ... Esas sayılı dosyası ile dava açmış ise de mahkemenin dar yetkili olması nedeniyle tanık beyanı, yemin ve bilirkişi incelemesi yapılmadan davanın reddine karar verilmiştir. Böylece davalı taraf icra takibi sonucunda davacı müvekkilimin taşınır ve taşınmaz mallarına konulan hacizler nedeniyle 66.953,00.-TL yi icra tehditi altında davacıdan tahsil edilmiştir. Bu kerre davalı taraf ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi Hakimliğinin ... Esas sayılı dosyası ile 19.10.2012 tarihli Ticari İşletme Hisse Devir Ek Sözleşmesinin 3/b maddesinde bahsedilen edimini yerine getirmediği gerekçesi ile dava açmıştır. Yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda verilen 09.06.2014 tarihli bilirkişi incelemesi sonucunda davacı müvekkilim ...'nin edimini yerine getirmediği için davalının iddia edilen toplam zararı; 1.593,00.-TL + 1.759.-TL + 479,00.-TL. + 31.528.-TL. =35.359.-TL. Olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca davacı edimine karşılık olmak üzere ödemiş olduğu toplam 5.800.-TL. Bahsedilen hesaptan mahsup edildiği zararın 29.559.-TL. davalının alacaklı olduğu ortaya çıkmıştır. Davalı ise davacı müvekkilimden 66.953,00.-TL. yi icra zoru ile tahsil etmiş bulunmaktadır. Dolayısı ile davalı taraf davacı müvekkilimden 66.953,00.-TL.- 29.559,00.-TL = 37.394-TL. Fazla para tahsil etmiş bulunmaktadır. Davacının açmış olduğu ... 22. İcra Hukuk Mahkemesi Hakimliğinin ... Esas sayılı dosyasına davalı tarafın vermiş olduğu cevap dilekçesinde dava konusu edilen 50.000.-TL. Bedelli senedin şahsi alacaktan kaynaklanan senet olduğunu ve 15.10.2012 tarihli ve 19.10.2012 tarihli Ticari İşletme Hisse Devir Ek Sözleşmesinin 3/b maddesinde bahsedilen senetle bir ilgisi olmadığını beyan etmiş ise de 19.10.2012 tarihli Ticari İşletme Hisse Devir Ek Sözleşmesinin 3/b maddesinde bahsedilen senet bu zamana kadar hiç bir yere ibraz edilmemiş ve davalı taraf senedi ortaya çıkarmamıştır. ... 4. İcra Dairesi Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyası ile takibe konulan senet farklı bir senet ise 19.10.2012 tarihli Ticari İşletme Hisse Devir Ek Sözleşmesinin 3/b maddesinde bahsedilen senedi davalı tarafın ortaya çıkarması gerekir. ... 4. İcra Dairesi Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyası ile takibe konulan senedin tanzim tarihi olan "5.10.2012" tarihi ile senetteki "Malen" yazısı davacı tarafından yazılmadığı gibi senet verildikten sonra rızası hilafına ve başkaca bir senet süsü vermek amacı ile yazılmıştır. Davacı müvekkilim senedi verdiği zaman senetteki tediye tarihi "16.10.2012 düzeltilmiş hali olan (16.11.2012)" tarihi ile "50.000." ve senetteki "İmza" haricindeki tüm kısımlar sonradan doldurulmuştur. Davalı taraf her ne kadar senedin 5.10.2012 tarihinde şahsi alacak için verildiğini beyan etmiş ise de bedeli malen yazılı olduğuna göre davalı taraf davacıya ne verdiğini veya sattığın ispat etmesi veya neyin karşılığından senedi aldığını açıklaması gerekir. Ayrıca özellikle 19.10.2012 tarihli Ticari İşletme Hisse Devir Ek Sözleşmesinin 3/b maddesinde bahsedilen 50.000.-TL. Bedelli senet nerede ve ne olduğunu açıklaması gerekir. Bahsedilen senedi davalı taraf ibraz edemediği takdirde; ... 4. İcra Dairesi Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile takibe konulan senedin 19.10.2012 tarihli Ticari İşletme Hisse Devir Ek Sözleşmesinin 3/b maddesinde bahsedilen senet olduğu sonucuna varılması gerekir. Aksi halde davalı tarafın bahsedilen senedi ibraz etmesi gerekir. Bu konu da gerekli bilirkişi incelemesi sonucunda yazı incelemesi yapıldığı ve özellikle kalemin mürekkep ton farkı ile yazı incelemesi yapılığı zaman farklı olduğu ortaya çıkacaktır. Ayrıca davalı taraf bu konu hakkında yargılama aşamasında yemin teklifinde bulunacağız. 19.10.2012 tarihli Ticari İşletme Hisse Devir Ek Sözleşmesinin 3/f ve 4. Maddesinde bahsedilen 250.000.-TL. Bedelli senette senedin arkasında teminat senedi olduğu yazılı olduğu ancak 50.000.-TL. Bedelli senette teminat senedi olduğuna dair şerh verilmemiş ise de bahsedilen senet ...tarihinde ... 25. Noterliğinin ... Yevmiye nolu limited şirket hisse devir sözleşmesi yapıldığı aşamada verildiği için daha sonra ise 19.10.2012 tarihli Ticari İşletme Hisse Devir Ek Sözleşmesinin imzalandığı aşamada 50.000.-TL. Bedelli senet davalının yanında olmadığı için şerh yazılmamıştır. Bu konuda tanıklarımızda bulunmaktadır. Davalı tarafından davacı müvekkilim aleyhine ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi Hakimliğinin ... Esas sayılı dosyası ile 19.10.2012 tarihli Ticari İşletme Hisse Devir Ek Sözleşmesinin 3/b maddesinde bahsedilen edimini yerine getirmediği gerekçesi ile dava açmış ise da davalı bahsedilen sözleşme gereğince verilen senet bedelini tahsil etmiş bulunmaktadır. Bu nedenle davalının bahsedilen dava ile istemiş olduğu bedeli ... 4. İcra Dairesi Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile takibe koymuş olduğu 50.000.-TL bedelle senetle tahsil etmiş bulunmaktadır. Bu nedenle davalı ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi Hakimliğinin ...Esas sayılı dosyası ile 19.10.2012 tarihli Ticari İşletme Hisse Devir Ek Sözleşmesinin 3/b maddesinde bahsedilen edimini yerine getirmediği gerekçesi ile zararlarını tahsil etmek istemiş olması halinde 50.000.-TL bedeli senet fazladan tahsil edilmiş olduğundan ... 4. İcra Dairesi Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyası ile tahsil edilen 66.953,00.-TL.nin istirdatına veya birleştirilmesine talep etmiş olduğumuz ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi Hakimliğinin ... Esas sayılı dosyası ile yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda hesaplanan 1.593,00.-TL + 1.759.-TL + 479,00.-TL. + 31.528.-TL. =35.359.-TL. den takipten önce ödenen ve bilirkişi raporu ile de tespit edilen 5.000.-TL. + 800.-TL= 5.800.-TL nin mahsubu ile bakiye 37.394-TL.nin davalıdan tahsiline karar verilmesini istemek zarureti hasıl olmuştur.
19.12.2012 tarihli Ticari İşletme Hisse Devir Ek Sözleşmesinin 3/b maddesine aykırı davranıldığı gerekçesi ile açılan ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi Başkanlığının ... Esas sayılı dosyası ile huzurdaki davanın fiili ve hukuki irtibatı nedeniyle birleştirilmesine,
15.10.2012 tarihli ve 19.12.2012 tarihli Ticari İşletme Hisse Devir Ek Sözleşmesinin 3/b maddesine istinaden verilen ve ... 4. Dairesi Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile takibe konulan ve icra tehdidi ile 50.000.-TL. Bedelli 16.11.2012 tarihli senede karşılık olarak tahsil edilen 66.953,00.-TL.nin tahsil tarihinden itibaren en yüksek banka faizi ile istirdadına, Veya ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi Başkanlığının ... Esas sayılı dosyası ile davalının alacaklı olduğuna kadar verilmesi halinde ... 4. Dairesi Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile tahsil edilen 66.953,00'.-TL.den davalının bilirkişi raporu ile alacağı olduğu tespit edilen alacağının mahsubu ile bakiye 37.394-TL. kısmının istirdadına,
Yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini..." talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Cevap dilekçesi özetle şöyledir:
"...Davacı vekili, her ne kadar 19.10.2012 tarihli Ticari işletme Hisse devir Ek sözleşmesi ile müvekkile 50.000,00 TL’ lik teminat senedi verildiğini ifade edilmiş ise de, iş bu senet teminat senedi olmayıp, müvekkilin şahsi alacağına istinaden
verilmiştir. Öncelikle her ne kadar taraflar arasında imzalanmış olan sözleşmenin 3. Maddesinde 50.000,00 TL teminat senedi müvekkile teslim edilmemiştir. (Bu meyanda, davacı vekili ile davacı asilin iddiası aşağıda detayı ifade edilecek olan tüm yargılamalarda bu denedin müvekkilde olduğu yönünde ise de, müvekkile 250.000,00 TL’ lik teminat senedi verilmiş olduğundan bahse konu olan 50.000,00 TL’ lik senet müvekkile teslim edilmemiştir. Zira 250.000,00 TL’ lik teminat senedi tüm cezai hükümleri kapsamaktadır. Kabul anlamına gelmemek üzere, davacı yan 50.000,00 TL senet müvekkile verilmiş olsaydı davacı asilin öncelikle sözleşme edimlerinin tamamının yerine getirmesi sonrasında ise söz konusu teminat senedinin iadesini talep edilmesi gerekirdi.) zira aynı sözleşmenin 3. Maddesinde f bendinde, 4. Maddesinde ve 6. Maddesinde davacının şartlarını yerine getirmemesi durumunda müvekkile 250.000,00-TL’ lik teminat senedi verileceği belirtmiş olup, buna istinaden davacı tarafından sözleşme tarihi ile aynı diğer bir deyişle 19.10.2012 tarihli ve 250.000,00 TL bedelli müvekkil ... adına ve senet üzerine teminat olarak verildiği ayrıca senedin arka yüzüne bu teminat senedinin hisse devir sözleşmesine teminat olarak verildiği ve 3. Kişilere devir ve temlik edilemeyeceği yazılarak müvekkile teslim edilmiştir. Buna ilişkin Sayın Mahkemeye adı geçen 250,000,00 TL’ lik teminat senedinin örneğini ibraz ediyoruz. Yukarıda izah edildiği gibi müvekkile davacı ... tarafından sözleşme şartlarının ihlaline istinaden ayrıntılı bilgi içeren 250.000,00 TL’ lik teminat senedi verilmiş olduğu için ayrıca başkaca teminat senedi olarak 50.000,00 TL’ lik teminat senedi düzenleyip müvekkile vermemiştir.
Kaldı ki davacının Sayın Mahkeme huzurunda ifade ettiği tüm bu hususlar ... 22.İcra Mahkemesinin ...Esas Sayılı Dosyasında tartışılmış ve mahkemece davacının bu iddialarına itibar edilmeden lehimize karar verilmiştir. Buna ilişkin verilmiş
olan kararı Sayın Mahkemeye ibraz ediyoruz. Ayrıca senede bakıldığında düzenleme tarihi 05.10.2012 olup, bu tarih sözleşmenin imzalanmış olduğu tarihten çok daha önceki bir tarih içermektedir.
Sayın Mahkeme huzurundaki davaya konu olan senede bakıldığında ilgili senedin 50.000,00 TL bedelli 05.10.2012 düzenleme tarihli ve 16.11.2012 vade tarihli olduğu açıkça bellidir. Ancak senedin üst kısmındaki vade tarihini işaret eden tediye tarihinin ise önce 16.10.2012 şeklinde yazılmış iken daha sonra taraflarca paraf yapılarak bu tarihin ay kısmının 11. Ay olarak düzeltildiği görülmektedir. Buradan anlaşılmaktadır ki taraflar senedin düzenlemesinde oldukça hassas ve bilinçli hareket etmişler ve en ufak hatayı dahi düzelterek birlikte imza altına almışlardır. Hal böyle olunca kuşku duyulmadan ifade edilmelidir ki, davacı söz konusu senet teminat senedi olsaydı bunu mutlaka senet üzerine yazardı. Tıpkı 250.000,00 TL’ lik senette olduğu gibi. Hal böyle olunca davacının senedin kaynağı ile ilgili yer vermiş olduğu beyanlarının gerçeği yansıtmadığını, davanın reddini, yargılama gideri ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine..."
GEREKÇE:
Dava, davacı tarafça ... 4. İcra müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile yapılan takip sebebiyle ödenen bedelin istirdadına yönelik istirdat talebidir.
İcra ve İflas Kanunu'nun "Menfi tesbit ve istirdat davaları" başlıklı 72. maddesi şöyledir:
"Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir.
İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir.
İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini istiyebilir.
Dava alacaklı lehine neticelenirse ihtiyati tedbir kararı kalkar. Buna dair hükmün kesinleşmesi halinde alacaklı ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağını geç almış bulunmaktan doğan zararlarını gösterilen teminattan alır. Alacaklının uğradığı zarar aynı davada takdir olunarak karara bağlanır. Bu zarar herhalde yüzde yirmiden aşağı tayin edilemez.
Dava borçlu lehine hükme bağlanırsa derhal takip durur. İlamın kesinleşmesi üzerine münderecatına göre ve ayrıca hükme hacet kalmadan icra kısmen veya tamamen eski hale iade edilir. Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırşa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir. Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz.
Borçlu, menfi tesbit davası zımmında tedbir kararı almamış ve borç da ödenmiş olursa, davaya istirdat davası olarak devam edilir.
Takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahıs, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını istiyebilir.
Menfi tesbit ve istirdat davaları, takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde açılabileceği gibi, davalının yerleşim yeri mahkemesinde de açılabilir. Davacı istirdat davasında yalnız paranın verilmesi lazımgelmediğini ispata mecburdur."
Yargılamaya konu davada, davacı 09.02.2015 tarihli dava dilekçesi ile ... 4. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyası kapsamında davalıya ödemiş olduğu 66.953,50 TL'nin istirdadını talep etmiştir. Davacının dosya borcunu 09.09.2013 tarihinde ödediği anlaşılmaktadır. Yukarıda ayrıntılı şekilde paylaşıldığı üzere, yasal mevzuata göre takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahıs, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını isteyebilir. Somut olayda, dosya borcunun 09.09.2013 tarihinde ödendiği, istirdat davasının 09.02.2015 tarihinde ikame edildiği, 1 yıllık hak düşürücü süre içinde davanın açılmadığı ve bu hususun mahkemece resen gözetilecek hususlardan olduğu anlaşıldığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1-DAVANIN USULDEN REDDİNE
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereği alınması gereken 80,70-TL maktu karar ve ilam harcının, peşin olarak alınan 1.143,39-TL harçtan düşümü ile bakiye 1.062,69-TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği hesap ve takdir olunan 9.200,00-TL maktu vekalet ücretinin davacı taraftan alınarak davalı tarafa verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan 842,00-TL(posta/tebligat/bilirkişi) yargılama masrafının davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333 maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Dair; davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.04/10/2022
Katip ...
E-imza
Hakim ...
E-imza