T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/1246 Esas
KARAR NO: 2020/714
DAVA: Menfi Tespit ve İstirdat
DAVA TARİHİ: 29/12/2015
KARAR TARİHİ: 17/12/2020
Mahkememizde açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ve aşamalardaki beyanlarında özetle; müvekkili şirketin rızası hilafına elinden çıkmış bulunan ... Bank .. Şubesi ... seri numaralı 408.000,00-₺ bedelli 17/11/2015 tarihli, keşidecisi ... olan çeke dayalı olarak davalı tarafça ... 27. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyası ile müvekkili aleyhine icra takibi başlatıldığını, takibe dayanak çekin müvekkili şirket uhdesinden çalındığını, çek üzerindeki yazıların müvekkili şirket yetkililerince yazılmadığını, çek üzerindeki imzaların sahte olduğunu, bu durumun takip dayanağı çekin ibraz edildiği banka şubesi tarafından çek arkasına derc edildiğini, 03/11/2015 tarihinde müvekkili şirkette hırsızlık vakası meydana geldiğini, müşterilere verilen hizmet karşılığında müvekkili şirket tarafından teslim alınan bir kısım çeklerin şirket kasasın da olmadığı, yine şirketin alacakları nedeni ile müşterilerinden teslim aldıkları çeklerin bir kısmının teslim aldığı iddia edilen çalışanlardan ... tarafından şirkete teslim edilmediğinin anlaşıldığını, anılan şahıs hakkında şikayette bulunulduğunu, bunun üzerinde...31. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, meydana gelen olaylar neticesinde şirket tarafından mali denetim başlatıldığını, yapılan denetimler esnasında bir kısım müşteri çeklerinin kayıp/çalıntı olduğunun anlaşıldığını, davaya konu çekin içinde bulunduğu çeklerin bankaya iade edildiğine dair 09/09/2015 tarihli 2 sayfadan ibaret ekte sunulan belgeye rastlandığını, banka nezdinde yapılan araştırma neticesinde anılan çeklerin bankaya iade/teslim edilmediğinin anlaşıldığını, çekin hırsızlık nedeni ile elden çıkmış olması nedeni ile müvekkilinin davalı ... Ltd. Şti.'ye herhangi bir borcu bulunmadığını, davalı şirketin müvekkili şirketten çekleri almasını gerektiren bir alacağı olmadığından ilgili şirket yetkilileri hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma sayılı dosya ile şikayette bulunulduğunu, anılan icra takibi ile müvekkili şirketin zarara uğratıldığını belirterek davanın kabulü ile müvekkili şirketin davalılara borçlu olmadığının tespiti ile davalıya bir bedel ödenmesi halinde bu bedelin ve dava konusu çeklin istirdadı ile müvekkili şirkete iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde ve aşamalardaki beyanlarında özetle; davacı şirket ile takip borçlusu ...Ltd. Şti. arasında ticari ilişki bulunduğunu, müvekkilinin çeki ... Şirketinden alacağına istinaden aldığını, ...şirketinin çeki davacıdan alacağına istinaden aldığını, çek üzerinde bulunan imzaların davacı şirket yetkililerinin bilgileri dahilinde şirket çalışanlarına attırıldığını, söz konuus imzalar ile aynı olan bir çok çekin davacı şirket tarafından ödendiğini, aynı mahiyetteki imzalar ile faktoringlere çek fatura teyit yazılarının verildiğini, dava konusu çekteki imza gibi bir çok ödenen çek bulunduğunu, bu sebeple davacının iddialarının gerçeği yansıtmadığını, çek üzerinde gerekli incelemelerin yapılması halinde anılan çekin davacı şirkete ait olduğunun ortaya çıkacağını, takip konusu çekin kambiyo vasfına haiz bir çek olup takip başlatılmasında herhangi bir mani bulunmadığını, davacı ile davalı şirket arasında ticari ilişki bulunduğunu ancak davacı ile davalı şirket arasında herhangi bir alacak borç ilişkisi bulunmasının müvekkilini bağlayıcı olmadığını, müvekkilinin iyi niyetli 3. kişi olduğunu belirterek davanın reddi ile karşı tarafın %40'dan az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde ve aşamalardaki beyanlarında özetle; müvekkili ile davacı firma arasında ticari ilişki bulunduğunu, davacı firmanın müvekkili firmadan araç kiraladığını, bu hizmet karşılığında da araçların sigortalarının davacı firma tarafından yapıldığını, bu nedenle bir kısım dönemlerde müvekkili şirketin alacaklı, bir kısım dönemde davacı firmanın alacaklı konumuna geçtiğini, davacı tarafça ticari ilişkileri neticesinde borcuna istinaden müvekkili firmaya 408.000,00-₺ bedelli 17/11/2015 tarihli ...Ltd. Şti. Tarafından keşide edilmiş bir adet çek verildiğini, müvekkili şirket tarafından aradaki ticari ilişki sebebi ile kaynaklanan borç neticesinde davaya konu çekin davacı firma tarafından müvekkili firmaya verildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce, taraflarca delil olarak gösterilen dava dosyaları ve soruşturma dosyaları getirtilip incelenmiştir. Bu kapsamda getirtilen ... 27. İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklı ... tarafından borçlular ...A.Ş. İle ...Tic. Ltd. Şti. aleyhine ... Bank A.Ş. ... Şubesi ... seri numaralı 408.000,00-TL bedelli 17/11/2015 tarihli ... keşideli çek dayanak gösterilerek 408.000,00-TL asıl alacak, 40.800,00-TL karşılıksız çek tazminatı, 1.224,00-₺ komisyon, 117,37-₺ işlemiş faiz olmak üzere toplam 450.141,37-₺'nin 18/11/2015 tarihinden itibaren işleyecek %10,50 oranında ticari faizi ile birlikte tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile tahsili talebi ile 18/11/2015 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır.
Dava; ... Bank A.Ş. ... Şubesi ... seri numaralı 408.000,00-TL bedelli 17/11/2015 tarihli ... keşideli çek nedeni ile davacının davalılara borçlu olmadığının tespiti ve bir bedel ödenmesi halinde bu bedelin ve dava konusu çekin istirdadı talebine ilişkindir. Davaya konu çekin keşidecisinin... A.Ş. olup, çekin arkasında sırası ile davalı ... Ltd. Şti.'nin ve davalı ...'in cirosunun ve ilgili bankanın 17/11/2015 tarihli "Keşideci imzası kayıtlarımızdaki imza ile örtüşmediğinden iş bu çek işleme alınamamıştır." ibaresinin yazılı olduğu görülmüştür.
2004 sayılı İİK 72 maddesi gereğince borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu olmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Dava konusu olayda davacı taraf davalının icra takibinden sonra menfi tespit davası açmıştır. Davacı, davaya konu çek üzerindeki imzanın şirketin yetkililerine ait olmadığını, davaya konu çekin çalıntı çek olduğunu, ayriyeten kendisinden çeki aldığı iddia edilen davalı ... Ltd. Şti.'ye herhangi bir borcu olmadığını öne sürerek iş bu davayı açmıştır. İmzada sahtelik iddialarında kambiyo senedinin tanzim tarihinden önceki dönemde resmî mercîler önünde atılmış imza örneklerini içeren belge asılları celp edilerek celp edilen iş bu mukayese imzalar ile ilgili kişilerin mahkeme huzurunda alınan imzaları ve davaya konu senet üzerinde bir bütün halinde teknik inceleme yapılması gerekmektedir. Somut olayda mahkememizce davacı şirketin yetkili temsilcilerinin takibe konu çekin tanzim tarihinden önceki dönemde resmî kurumlar önünde atılmış imza örneklerini içeren belge asılları toplanmıştır. Davacı şirketin yetkililerinin imza örnekleri huzurda alınmıştır. Dosya imza incelemesi için Adli Tıp Kurumu Başkanlığı'na gönderilmiştir. Adli Tıp Kurumu Başkanlığı tarafından tanzim olunan ...- ... sayılı ... tarihli raporun sonuç kısmında "...6.1. İnceleme konusu çekte ... A.Ş. kaşe izleri üzerinde sol tarafta atılı basit tersimli imza ile ...'ın mukayese imzaları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından farklılıklar saptandığından, söz konusu imzanın mevcut mukayese imzalarına kıyasla kuvvetle muhtemel Şamil Polat'ın eli ürünü olmadığı, 6.1.1. Söz konusu imza atan şahsın tanı unsurlarını ..., ..., ...ve ... açısından teşhise yeter oranda yansıtmadığından ..., ..., ...ve ...'ın eli ürünü olup olmadığının tespit edilemediği, 6.2. İnceleme konusu çekte aynı kaşe izi üzerinde sağda atılı basit tersimli imza ile ...'ın mukayese imzaları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından farklılıklar saptandığından, söz konusu imzanın mevcut mukayese imzalarına kıyasla kuvvetle muhtemel ...'ın eli ürünü olmadığı, 6.2.1. Söz konusu imza atan şahsın tanı unsurlarını ..., ..., ... ve ... açısından teşhise yeter oranda yansıtmadığından ..., ..., ... ve ...'ın eli ürünü olup olmadığının tespit edilemediği..." yönünde görüş bildirilmiş olup, rapor bilimsel, gerekçeli ve denetime elverişli kabul edilmiştir. Dava konusu çekte yer alan imzanın davacı borçluya ait olduğunun ispat külfeti çeki elinde bulundurup takibe girişen ve imzanın davacı borçluya ait olduğunu iddia eden alacaklıdadır. Davalı ... Ltd. Şti. delilleri arasında yemin deliline dayanmamış olup, davalı alacaklı ...'in ise delilleri arasında yemin deliline dayanmış olması nedeni ile yemin teklif etme hakkı hatırlatılmış olup, yemin teklifinde bulunmayacağını beyan etmiştir. Davacı, somut olayda davaya konu çek üzerindeki imzanın sahte olduğunun yanı sıra çeki kendisinden aldığını iddia eden davalı ... Ltd. Şti.'ye borcu olmadığını da öne sürmüştür. ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında davacı ..... A.Ş. tarafından davalılar ... ve .... Ltd. Şti. aleyhine benzer mahiyette açılmış menfi tespit davasının yargılamasında davacı ..... A.Ş.'nin ve davalı ... Ltd. Şti.'nin 2014 ve 2015 yıllarına ait ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan bilirkişi incelemesinde davacı ..... A.Ş.'nin kendi ticari defter ve kayıtlarına göre davalı ... Ltd. Şti.'den 512.729,84-₺ alacaklı olduğu, davalı ... Ltd. Şti.'nin kendi ticari defter ve kayıtlarına göre davacı ..... A.Ş.'ye 451.121,09-₺ borçlu olduğu anlaşılmıştır. Yine davacı ...Ş. tarafından davalı ... Ltd. Şti.'ye benzer mahiyette ... 1. ATM'nin ... esas sırasında ve ... 16. ATM'nin ... esas sırasında açılan davalarda tarafların ticarî defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılmasına karar verildiği, davalı ... Ltd. Şti.'nin ticari defter ve kayıtlarını ibraz etmediği, davacı ..... A.Ş.'nin 2014, 2015, 2016 ve 2017 yıllarına ilişkin ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan incelemede davalı ... Ltd. Şti.'den 512.729,84-₺ alacaklı olduğunun tespit edildiği sabit olup, usul ekonomisi yönünden mahkememizce ayriyeten iş bu davada davacı ve davalı şirketin ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmamıştır. Anılan bilirkişi raporları ve dosyaya celp edilen tüm deliller ve davacının çalışanlarından ...'ın ... 31. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında mevcut ifadelerinden dava konusu çekin hırsızlık mahsulü olduğu, ticari ilişki kapsamında davacı tarafından davalı ... Ltd. Şti.'ye verilmediği, dolayısı ile davacının davalı şirkete davaya konu çek nedeni ile borçlu olmadığı kanısına varılmıştır. Davacı, diğer davalı ...'in davaya konu çeki edinme nedenini ispatlayamadığını, 1 aylık zaman diliminde müvekkiline ait 4 adet ve toplamda 864.500,00-₺'lik çeki davalı ..... A.Ş.'den aldığını, davalı ...'in kötü niyetli olduğunu öne sürmüştür. 6102 sayılı TTK'nun 792. maddesinde "...(1) Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." hükmü yer almaktadır. Her ne kadar davalı ...'in davaya konu çeki edinme nedenini açıklama zorunluluğu bulunmamakta ise de dosyada mevcut delillerden davacıya ait 1'den fazla çekin davalı ... Ltd. Şti.'nin cirosu ile davalı ...'e geçtiği ve aleyhine aynı mahiyette farklı çekler yönünden açılmış birden fazla davanın varlığı, ceza davalarında ve soruşturma dosyalarında toplanan deliller dikkate alınmak sureti ile davalı ...'in somut olayda davaya konu çeki kötü niyetle iktisap ettiği kanaatine varılmış olup, davalı ... de aksi yöndeki savunmalarını ispatlayamamıştır. Tüm bu nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM / Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kabulüne, davacının dava konusu... A.Ş. ... Şubesi ... seri numaralı 408.000,00-₺ bedelli 17/11/2015 keşide tarihli çek nedeni ile davalılara borçlu olmadığının tespiti ile anılan çekin davacıya iadesine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca kabul edilen dava değeri üzerinden alınması gereken 27.870,48-₺ nispi karar harcından peşin alınan 6.967,62-₺ harcın mahsubu ile bakiye 20.902,86-₺ karar harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 610,00-₺ adli tıp ücreti, 570,10-₺ tebligat posta gideri olmak üzere toplam 1.180,10-₺ ile 6.999,42-₺ harç gideri olmak üzere toplam 8.179,52-₺ yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca kabul edilen dava değeri üzerinden davacı vekili lehine hesaplanan 37.010,00-₺ nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde HMK 333 maddesi uyarınca davacıya iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzlerine karşı kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 17/12/2020
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza