T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/1252 Esas
KARAR NO: 2019/404
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/12/2015
KARAR TARİHİ: 15/05/2019
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ...Tic. Ltd.Şti'nin arasında ticari ilişkisi bulunan ve hali hazırda alacaklı olduğu ... Ltd. Şti'ne o tarihte ödeme amacıyla verdiği huzurdaki davaya ve suça konu ... Bankası A.Ş. Kağıthane Şubesinin IBAN ... nolu müvekkili hesabından keşide edilen ... çek numaralı, 31/12/2013 tarihli, 50.000,00 USD bedelli çekin tarih kısmı üzerinde 2013 yılındaki 3 rakamının daksil ile silinerek 5 yazılmak suretiyle 2015 haline getirildiğini ve bu tahrifatın gizlenmesi amacıyla sahte imza ile tarih kısmı yanına paraf atıldığını, iş bu çekin tarih kısmında yapılan oynamanın yanına atılan parafın keşideci imzası ile benzemediğinin çıplak gözle dahi anlaşıldığını, çekin teslim edildiği ... firmasına suça konu çekin yerine o tarihte bir başka çek verildiğini, suça konu bu çekin defalarca istenmesine rağmen firma yetkililerince çekin zayii olduğunun belirtildiğini ve aradaki güven ilişkisine istinaden müvekkilince bu söze itibar edildiğini, esasen çekin vade tarihinin 31/12/2013 olması nedeniyle 10 günlük sürede ibraz da edilmediğinden herhangi bir problem yaşanmayacağının düşünüldüğünü ve çekin artık ibraz müddeti geçtiği için bankadan bedelinin de tahsil edilemeyeceğinin izah edildiğini, müvekkili bankayı 29/12/2015 tarihinde aradığında ay sonunda 31/12/2015 vadeli 50.000,00 USD çekinin takasa verildiğinin bildirildiğini ve müvekkilinin bu şekilde iş bu sahtecilikten ve dolandırıcılıktan haberdar olduğunu ve hemen ... firmasının yetkililerini aramışsa da telefonlarına cevap alamadığını, işbu sahtecilik ve dolandırıcılık suçuna konu çekin, hali hazırda üzerine sahte imza ile paraf edilerek vadesi 31/12/2015 haline getirildiğinden ... Tekstil adlı müvekkili şirketin hiç tanımadığını ve bilmediği bir firma tarafından tahsil için bankaya takasa verildiğini, resmi belgede sahtecilik suçu açısından işlenmiş ve tamamlanmış ancak dolandırıcılık suçu açısından henüz teşebbüs aşamasındaki işbu konu hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığına ... soruşturma numarası ile suç duyurusunda bulunulduğunu, müvekkilinin, dava konusu çeki davalılardan son ciranta olan 2 numaralı davalının bankaya takasa vermesi akabinde durumdan bilgi sahibi olabildiğini beyanla takipten önce açılan menfi tespit davalarında İİK 72 uyarınca yapılacak takiplerin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilebileceği gözetilerek ve emredici hukuk kuralı olarak vaz edilen HMK 209 maddesi uyarınca sahtecilik iddiasına konu senedin bu konuda bir karar verilinceye değin hiçbir işleme esas alınmaması gerektiği hükmünü amir olduğu gözetilerek, işbu dava konusu çekin sahte imza ile tarih kısmının tahrif edilerek ibrazı için bankaya takasa verildiği hususu da gözetilerek takdiren teminatsız, bu talebin reddi halinde muhik bir teminat mukabilinde, dava konusu çek için ödeme yasağı kararı verilmesi ile takibe konu edilememesi ve açılacak takiplerin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, dava konusu ... Bankası A.Ş Kağıthane Şubesinin IBAN ... nolu hesabından keşide edilen ... çek numaralı, 31/12/2015 tarihli görünen, 50.000,00 USD bedelli çek nedeniyle müvekkilinin davalılara borçlu olmadığının tespiti ile yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının, müvekkili ile uzun süreden beri ticari alışveriş içerisinde olduğunu, müvekkilinden mal aldığını, karşılığında da müvekkiline çek ile ödeme yaptığını, ancak bir çok kez verdiği çekleri vadesinde ödeyemediğinden müvekkilinden vadelerinin uzatılmasını talep ettiğini ve davacının talebi doğrultusunda çekin vadesi değiştirilip paraflanarak müvekkiline geri verildiğini, davacının, davaya konu çeki de ödeyemeyeceğini müvekkili firma yetkililerine bildirerek; müvekkilinden çekin vadesini uzatmasını talep ettiğini, müvekkilinin de diğer çeklerde olduğu gibi, davacının talebini kabul ettiğini ve çeki davacıya göndererek vadesini düzeltip, paraflayarak kendisine göndermesini istediğini, davacının da vadeyi düzelterek müvekkiline çeki geri gönderdiğini, müvekkil tarafından da çekin bir başka firmaya borcuna karşılık kullanıldığını ancak çek üzerindeki paraf müvekkilinin yanında yapılmadığından kimin tarafından atıldığının bilinmediğini, müvekkilinin daha önceki ticari hukukuna güvenerek, daha önceki çeklerde olduğu gibi parafın kendisi tarafından atıldığını düşündüğünü ve bu şekilde hareket ettiğini ancak vadesi geldiğinde çekteki parafa davacı firma yetkilisi tarafından imzanın kendisine ait olmadığı gerekçesi ile itiraz edildiği ve bu konuya ilişkin şikayette bulunulduğunun taraflarınca öğrenildiğini, davacının çeke karşılık borcu olmadığını ve halen alacaklı olduğu iddiasının doğru olmadığını, davacının, müvekkili firmaya cari hesaptan halen borçlu bulunduğunu, davacının haksız ve hukuka aykırı bu eylemleri ile kur farkından ve vade farkından doğan borçlarından kurtulmaya çalıştığını,söz konusu bu talepleri müvekkili firma yetkilileri tarafından karşılık görmeyince bu tarz eylemler içerisine girdiğini, davaya konu çekin davacının borcuna karşılık alındığını ve işlem yapıldığını beyanla davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, çek nedeniyle borçlu olmadığının tespiti talebine ilişkindir.
Mahkememizce ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyası, davacı ... Tic. Ltd. Şti. tarafından davalı ... aleyhine açılan ... 7. İcra Dairesinin ... Esas sayılı ilamsız takip dosyası celp edilerek incelenmiş, davacı şirket yetkilisine ait imza örnekleri getirtilerek dosya, çekin tarih kısmında bulunan imzanın davacı şirket yetkilisine ait olup olmadığının tespiti hususunda rapor alınmak üzere İstanbul ATK'ya gönderilmiştir. 02/08/2018 tarihli ATK raporunda; dava konusu çekin tarih kısmına atılan imzanın kuvvetle muhtemel davacı şirket yetkilisi ...'ın eli ürünü olmadığı, çekin tarih kısmında fiziksel kazıma işlemi yapılarak üzerine 5 ibaresinin farklı bir kalemle yazıldığı ve aynı kalem ile gün, ay ve yıllar kısmındaki tüm rakamların üzerinden gidilmiş olduğu tespit ve mütalaa edilmiştir. Davacı vekili 09/02/2016 tarihli dilekçesi ile davalı ...Tic. Ltd. Şti. hakkındaki davadan feragat etmiştir.
Tüm dosya kapsamının değerlendirilmesi neticesinde; davaya konu ... Bankası, ... şubesine ait, ... çek numaralı, 50.000,00 USD bedelli, 31/12/2015 tarihli çekin davacı tarafından davalı ... Şirketi adına keşide edilerek verildiği, çekin, arada iptal olan cirolar ile en son bu davalı tarafından ciro edilerek diğer davalı ... Tekstil Şirketine verildiği, davacı tarafından sunulan çek ön yüzünün fotokopisinde, çek tarihinin 31/12/2013 olduğu ve bu kısımda imza olmadığı, davacının, davalı ... Şirketi tarafından çekin tarihinde tahrifat yapılarak sahte imza ile piyasaya sürüldüğünün iddia edildiği, esasen davalı şirket tarafından da çekin tarihinde değişiklik yapıldığın kabul edildiği ancak bu değişikliği davacının yaptığının iddia edildiği, alınan ATK raporu ile çekin tarih kısmında bulunan imzanın davacı şirket yetkilisine ait olmadığının tespit edildiği, bu şekilde çekin gerçek tarihinin 31/12/2013 olduğu, ibraz süresinin bu tarihten itibaren 10 gün olması sebebiyle dava tarihi itibariyle süresi içerisinde son yetkili hamil ... Tekstil Şirketi tarafından bankaya ibraz edilmemiş olmakla çek vasfını yitirdiği, bu kapsamda davacının, bu çek nedeniyle davalı ... Tekstil Şirketine karşı Türk Ticaret Kanunu'nun 732. maddesi uyarınca sebepsiz zenginleşme sorumluluğunun bulunduğu, sebepsiz zenginleşme talebinin ise çekin ibraz süresinin sonundan itibaren bir yıllık süreye tabi olduğu ve bu sürenin de geçtiği, kaldı ki davacı tarafından son yetkili hamil olan davalı ... Tekstil yönünden davadan feragat edildiği, davacının, dava tarihi itibariyle davalı ... Şirketine karşı bu çekten dolayı herhangi bir sorumluluğu ve borçlu olmadığının tespitini talep etmekte de hukuki yararı olmadığı anlaşılmakla davalı ... Şirketi yönünden hukuki yarar yokluğu nedeniyle, diğer davalı yönünden ise feragat nedeniyle davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar ve ilam harcı 44,40 TL'nin peşin alınan 2.476,24 TL harçtan mahsubu ile kalan 2.431,84 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı ... tarafından yapılan 25,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 14.350,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından kalan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi.15/05/2019
Katip ...
E-imza
Hakim ...
E-imza