T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/661 Esas
KARAR NO: 2018/114
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/06/2015
KARAR TARİHİ: 07/02/2018
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilin şirket ile davalı ... arasında davalının maliki olduğu ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde 15/12/2005 tarih ve 1872 yevmiye numaralı resmi senetle müvekkili lehine 15 yıl süreliğine intifa hakkı tesis edildiğini, Rekabet Kurulu'nun düzenleyici işlemleri sonucunda akaryakıt sektöründe bayi ile dağıtıcı arasında akdedilen bayilik sözleşmesi ile bağlantılı kredi sözleşmeleri, kredi ekipman sözleşmeleri, uzun süreli kira sözleşmeleri ya da uzun süreli intifa hakkı tanınması gibi şahsi ya da ayni hakların da ancak beş yılı aşamayan süreler bakımından muafiyetten yararlanabileceğini, 18/09/2005 tarihinden önce yapılan ve süresi 5 yılı aşan sözleşmelerin Rekabet Kurulu tarafından uygulanan "azami hadde indirilme" ilkesi gereğince ancak 18/09/2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı tebliğde yer alan muafiyetten yararlanabileceğini, bu tarihten sonra muafiyet koşullarının ortadan kalkacağını, bu tarihten sonra ise sözleşmelerin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 4. maddesi uyarınca işlem göreceğinin tespit edildiğini, mevzuattaki yeni düzenlemenin/ kısıtlamanın etkisiyle müvekkilinin evvelce 15 yıllık intifa karşılığında davalı şirkete "intifa ivazı, kira bedeli, intişaf bedeli veya peşin satın destek pirimi vb..." kapsamında temin ettiği bedel üzerinden Eylül 2010 itibariyle kıstelyevm hesabı yapıldığını ve tarafların ekli protokolün 3. maddesinde açıkça ifade edildiği üzere 46.155,00 TL + KDV'nin müvekkiline iade edilmesi gerektiği hususunda mutabık kaldığını, aynı maddenin devamında 46.155,00 TL + KDV'nin iadesi yerine bahsi geçen tutarın yeni protokol uyarınca davalı şirketin 20/11/2010 tarihinden sonra 5 yıl süreyle müvekkilinin bayisi olarak ve ... amblemi altında ticari faaliyette bulunmayı taahhüt etmesi karşılığında yeni bir peşin satış destek primi olarak davalıya bırakılması hususunda anlaştıklarını, ayrıca tarafların protokolde de belirtildiği üzere intifaya konu taşınmaz üzerindeki akaryakıt satış ve servis istaysonunun davalı tarafından müvekkilinin petrol ofisi(...) bayisi olarak işletilmesi hususunda 20/11/2008 tarihli Ariyet Sözleşmesi ve 20/11/2010 tarihli ve 5 yıl süreli İstasyon Otomasyon Sistemi Servis Bakım, Automatic ve Lojistik Kart Satış Sözleşmesini yaptıklarını, davalıya 20/11/2010-20/11/2015 tarihlerini kapsayan sözleşme dönemi için kararlaştırılan 46.155,00 TL + KDV karşılığında müvekkili adına 20/12/2010 tarih ve 46.155,00 TL anapara artı KDV olmak üzere toplamda 54.462,90 TL tutarında bir fatura düzenlendiğini, bu faturanın davalının cari hesabından mahsup edildiğini, 06/03/2012 tarihinde davalının bayilik lisansının iptali sebebiyle bayilik ilişkisinin sona erdiğini, bunun sonucu olarak müvekkilinin davalı şirkete sözleşme süresinin tamamını kapsar şekilde peşinen ödediği peşin satış destek priminin bakiye sözleşme süresine tekabül eden kısmının bu kere davalının lisansının iptali sebebiyle karşılıksız kaldığını, davalı şirkete sözleşmenin yürürlükte kalması öngörülen 5 yıllık süresi ( 5 yıl= 1827 gün ) için 54.462,90 TL peşin satış destek primi ödendiğini, müvekkilinin sözleşmenin kalan kısmı için davalıdan 40.362,76 TL alacaklı olduğunu beyanla bu alacağın 31/12/2010 tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilerek müvekkiline ödenmesine, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermemiş ve duruşmaya katılmamıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, sebepsiz zenginleşme iddiası ile açılan alacak talebine ilişkindir.
Davacı vekili dava dilekçesi ile davalı ile yapılan bayilik sözleşmesi ile davalıya ait taşınmazda müvekkili lehine 15 yıllık intifa hakkının tanındığını ancak Rekabet Kurulu kararı ile akaryakıt sektöründe bayilik sözleşmesine bağlı olarak tanınan intifa haklarının muafiyet süresinin de 5 yıla indirildiğini, müvekkilinin 15 yıllık intifa karşılığında davalıya verdiği kira bedeli, intifa bedeli ve sair bedellerin Eylül 2010 itibariyle yapılan kıstelyevm hesabı ile bulunan 46.155,00 TL + KDV'nin müvekkiline iadesi yerine davalının müvekkilinin bayisi olarak ticari faaliyette bulunmayı taahhüt etmesi üzerine yeni yapılan sözleşmenin peşin satış destek primi olarak davalıya bırakılması hususunda tarafların anlaştıklarını, bundan sonra davalı tarafından müvekkili adına 54.462,90 TL tutarında bir fatura düzenlendiğini, 06/03/2012 tarihinde davalının bayilik lisansının iptali sebebiyle bayilik ilişkisinin ve sözleşmenin sona erdiğini beyanla müvekkilinin sözleşmenin süresinden önce sona ermesi nedeniyle tüm sözleşme süresi için ödenen bedelden kalan süre için ödediği 40.362,76 TL'nin davalıdan tahsilini talep etmiş, davalı davayı cevap vermemiştir.
Mahkememizce davacı tarafça sunulan deliller incelenmiş, talimat ile davalının ticari defterleri incelenerek davacının alacaklı olup olmadığı, taraflar arasında ticari ilişki olup olmadığı hususunda rapor alınması istenilmiş, davalı tarafça ticari defterler talimat mahkemesince verilen kesin süre içerisinde ibraz edilmemiş, davacı ticari defter ve belgeleri ile dosya kapsamı üzerinde Mahkememizce bilirkişi heyeti aracılığıyla inceleme yapılmış, bilirkişi heyeti 12/10/2017 tarihli raporda özetle; davacının incelemeye sunulan 2010-2011-2012 yılı ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresi içerisinde yaptırılmış olduğunu, birbirlerini teyit ettiklerini ve usulüne uygun olarak tutulduklarını, davalının bayilik lisansının iptal edilmesi nedeniyle taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin süresinden önce sona ermiş olduğunu, taraflar arasındaki bayilik ilişkisini kapsayan 5 yıl süre için davalıya ödenmiş olan peşin destek satış primi bedelinin geriye kalan süreye tekabül eden kısmının iadesinin gerektiğini, davalı tarafından davacıya 46.155,00 TL + KDV olmak üzere toplam 54.462,90 TL tutarında fatura düzenlendiğini, davacının fatura tutarını davalının cari hesabından mahsup ettiğini, 5 yıl için ödenen peşin destek satış bedelinin kalan 1322 günlük süresi için hesaplanan 39.448,48 TL'nin davacı tarafından talep edilebileceğini tespit ve beyan etmiştir. Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, taraflarca rapora bir itiraz olmamış, Mahkememizce de rapor denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli bulunmuştur.
Tüm dosya kapsamının değerlendirilmesi neticesinde; taraflar arasında düzenlenen protokolde davalının 20/11/2010 tarihinden itibaren 5 yıl süre ile ... bayii olarak ve bu amblem altında ticari faaliyette bulunması karşılığında davalıya fatura karşılığında 46.155,00 TL + KDV peşin destek satış priminin davacı tarafından ödenmesi hususunda anlaştıkları, bundan sonra taraflar arasında 20/11/2010 tarihli 5 yıl süreli ... A.Ş. İstasyonlu Bayilik Sözleşmesi, Ariyet Sözleşmesi ve İstasyon Otomasyon Sistemi Servis Bakım Automatic ve Lojistik Kart Satış Sözleşmesinin imzalandığı, davalı tarafından davacı adına 20/12/2010 tarihli 54.462,90 TL tutarlı faturanın düzenlendiği, faturanın davacının ticari defterlerine kaydedildiği ve cari hesaptan mahsup edildiği, taraflar arasındaki sözleşmenin sona erme tarihinin 20/11/2015 olduğu ancak davalının faaliyet izninin iptali nedeniyle sözleşmenin süresinden önce sona erdiği ve davalının beş yıllık süre için ödemiş olduğu peşin destek satış priminin kalan süre için olan kısmının iadesini sebepsez zenginleşme hükümleri uyarınca talep etmekte haklı olduğu ve bu bedelin bilirkişi raporunda hesaplandığı üzere 39.448,48 TL olduğu anlaşılmakla davanın kısmen kabulü ile 39.448,48 TL'nin davalının davadan önce temerrüde düşürülmemiş olması sebebiyle dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davanın Kısmen KABULÜNE; 39.448,48 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar ve ilam harcı 2.694,72 TL'den peşin alınan 689,30 TL'nin mahsubu ile kalan 2.005,42 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 2.678,00 TL bilirkişi ücreti ve 209,00 TL tebligat-posta-talimat masrafı olmak üzere toplam 2.887,00 TL'den davanın kabul edilen kısmı üzerinden hesaplanan 2.829,00 TL ile peşin olarak ödenen harç 717,00 TL olmak üzere toplam 3.546,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca hesaplanan 4.689,33 TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça yatırılan gider avansından kalan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair davacıvekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemelerine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.07/02/2018
Katip ...
Hakim ...
E-İmza