T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/1158 Esas
KARAR NO: 2019/730
DAVA: Menfi Tespit (Alım Satım)
DAVA TARİHİ: 07/12/2016
KARAR TARİHİ: 11/09/2019
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Alım Satım) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle : davacı müvekkilinin ülkemizin önde gelen firmaları için fason çanta imalatının yaptığını, çanta üretimi yapmak için 15.01.2016 tarihli ... ve ... sayılı faturalarda yazılı suni deriyi davalı ... Şirketinden ve yine davalı ... şirketi tarafından üretilen bir kısım suni deriyi de 23.04.2014 tarihli ..., 12.09.2014 tarihli ..., 15.06.2015 tarihli 180809 sayılı faturalarla bayisi davalı ... şirketinden satın ve teslim aldığını, fatura bedellerinin bir kısmını nakit, bir kısmını çek ile ödediğini, davacının müvekkilinin satın aldığı suni derileri çanta üretimi için sipariş aldığında sipariş veren firmanın talebi üzerine üretim yapmadan evvel ... laboratuvarında analiz ettirdiğini, 24.11.2016 tarihli deney raporunda ürünlerin kamu otoritelerinin izin verdiği oranların fevkalade üzerinde kabul edilemez seviyede ve oranda kanserojen ... maddesi içerdiğinin tespit edildiğini, bu suretle satın alınan suni derilerin gizli ayıp içerdiğinin öğrenildiğini, bunun üzerine müvekkili davacı tarafından ... 18. Noterliğinden ... tarihli ... yevmiye sayılı ihtarnamenin keşide edilerek satın alınan ürünlerin (gizli) ayıplı olduğunun davalılara bildirildiğini, alım-satım sözleşmesinden dönmesi sebebi ile ayıplı mallarını derhal iade almalarını, tahsil ettikleri toplam 141.000,00-TL mal bedelini ödeme gününden itibaren işleyecek ticari (avans) faizi ile birlikte iade etmelerini, mal bedelinin ifası kapsamında verilen ve halen vadesi gelmeyen ... Bankasının 31.11.2016 keşide tarihli ... seri numaralı 15.000,00-TL meblağlı, ... Bankasının 30.01.2017 keşide tarihli .. seri numaralı 100.000,00-TL meblağlı çekleri bilâ bedel iade etmelerini, fazlaya dair haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 20.000,00-TL zarar ile kâr kaybını ve ihtarname masrafı olan 290,23-TL’nı ödemelerini, aksi halde dava açılacağını, icra takibi yapılacağını, kanserojen madde kullanılarak yapılan üretimleri için ilgili kurum ve kuruluşlar ile Cumhuriyet Savcılık'larına şikâyetlerde bulunulacağını, yapılacak icra, mahkeme ve avukatlık giderinin müştereken ve müteselsilen tahsilinin talep edileceğinin davalılara ihtar edildiğini, ihtarnamenin davalı ... firmasına 29.11.2016 tarihinde tebliğ edildiğini, diğer davalıya ise adresi değiştiğinden bahisle tebligat yapılamadığını, ancak ihtarnamede yazılı adres ... şirketinin tescilli adresinin olduğunu, bu arada davalı ... şirketi ... Bankasının 31.11.2016 keşide tarihli ... seri numaralı 15.000,00 TL meblağlı çekini bankaya ibraz ettiğini, davacı müvekkili tarafından yapılan ayıp ihbarının süresinde olduğunu, davacının sözleşmeden dönme hakkının olduğunu ve bu hakkını kullanmasının hukuka uygun olduğunu, Davalı ... şirketi tasfiyeye girdiğini, bu şirkete şimdiye kadar (verilen çeklerin ödenmesi sureti ile 141.000,00-TL'nin ödendiğini, 31.11.2016 keşide tarihli ... seri numaralı 15.000,00-TL meblağlı çek davalı ... şirketi tarafından bankaya ibraz edildiğini, 30.01.2017 keşide tarihli ... seri numaralı 100.000,00-TL meblağlı çek ise davalı hem satıcı hem de üretici olan ... şirketinde olduğunu, İİK.72 ile HMK. 389. maddeleri şartlarıırı tahakkuk edildiğinden ... Bankası'nın ... Şubesi nezdindeki ... İBAN sayılı müvekkili davacı hesabından keşide edilen 31.11.2016 keşide tarihli ... seri numaralı 15.000,00-TL meblağlı, 30.01.2017 keşide tarihli ... seri numaralı 100.000,00-TL meblağlı çeklerin ödenmemesine, icra takibine konulmamasına dair ihtiyati tedbir kararı verilmesini, fazlaya dair haklarının saklı kalmak kaydıyla davalıların tahsil ettikleri satış bedeli olan 141.000,00-TL'nin şimdilik 14.000,00-TL'nın ödeme günlerinden itibaren işleyecek ticari (avans) faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalılara mal bedelinin ifası kapsamında verilen ... Bankası'nın 31.11.2016 keşide tarihli ... seri numaralı 15.000,00-TL meblağlı, ... Bankasının 30.01.2017 keşide tarihli ... seri numaralı 100.000,00-TL meblağlı çeklerin bedelsiz olmakla müvekkili davacının bu çeklerden dolayı davalılara borçlu olmadığının tespitine, tahkikat sonucunda davacının zararının tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda arttırılmak ve fazlaya dair haklar saklı kalmak kaydıyla (HMK. md. 107) şimdilik 1.000,00-TL zarar ve kâr kaybı ve ihtarname masrafı olan 290,23-TL’nın 28.11.2016 tarihinden ibaren işleyecek ticari (avans) faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, masraf ve avukatlık ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... Tic. Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde özetle: davacı tarafın dava dilekçesinde davalı müvekkili şirketi üretici firma olarak adlandırdığını, müvekkili şirketin hiçbir şekilde üretim faaliyet göstermediğini, üretici firmalardan aldığı ürünlerin satışını yaptığını, müvekkili şirketin hiçbir üretime ilişkin işletmesi olmadığını, üretim faaliyeti yahut üretim faaliyet izninin dahi bulunmadığını, davacı tarafından dava dilekçesinde belirttiği diğer davalı tasfiye halinde ... Tic. Ltd. Şti'nin müvekkili davalı şirketin bayisinin olduğunun iddia etmesine rağmen bu iddiasını ispata yarar bir belge sunmadığını, davalı müvekkili şirket ile diğer davalı şirket arasında hiçbir hukuki yada fiili bağın bulunmadığını, davacının iddia ettiği bayilik ilişkisi dahil hiçbir ilişkinin olmadığını ve iki farklı kişiden iki farklı ürün için açılan iki farklı davanın mevcut olduğunu, öncelikle davaların ayrılmasına karar verilmesini, 15/01/2016 tarih A Seri ... sıra nolu ve 15/01/2016 tarih A Seri ... sıra nolu faturalara konu "suni deri" satışının yapıldığını, aynı tarihte davacı tarafa tesliminin yapıldığını ve karşılığında ... Bankası ... Şubesine ait ... tarafından müvekkili şirket lehine keşide edilen 30/01/2017 keşide tarihli ve ... nolu çek müvekkili şirketçe ödemeye karşılık teslim alındığını, davacı tarafın dava dilekçesinde belirtiği diğer faturalardan çekten yahut ödemeden müvekkili şirketin bir bilgisinin ve ilgisinin bulunmadığını, davalı müvekkili şirketin ... içeren ürünlerin satışını gerçekleştirmediğini, davalı müvekkili şirket tarafından davacıya satılan suni deriler de ... içermediğini, davacı tarafın test ettirdiğini ve içerisinde yüksek oranda ... içerdiğini iddia ettiği ürünlerinin müvekkili şirkete ait olmadığını, davacı tarafın iddialarının hiçbirini kabul etmediklerini, davacı tarafın sözleşmesinde talep ettiği ürünlerin ... içermediğine ilişkin talebini ispatlamadığı takdirde de ürünlerin ayıplı olduğunun iddia edilemeyeceğini, davacı tarafın süresinden sonra yapılan ihbarını kabul etmediklerini, ... 18. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesine davalı müvekkilince ... 27. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesinin keşide edilerek cevap verildiğini, ihtarname ile davacı tarafa bütün hususların bildirilmesine rağmen kötü niyetli olarak huzurdaki davanın ikame edildiğini, davaların ayrılmasını, davacının haksız ve hukuki temelden yoksun ihtiyati tedbir talebinin reddine, haksız ve mesnetsiz iddialar ile ikame edilen huzurdaki davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Tasfiye Halinde ... Tic. Ltd. Şti.'ne dava dilekçesi ve duruşma günü tebliğ edilmesine rağmen davaya cevap vermemiş, davalıyı temsilen davalara tasfiye memuru ... davam etmiştir.
DELİLLER:
1-... Bankası'nın ... Şubesi nezdindeki 31.11.2016 keşide tarihli ... seri numaralı 15.000,00-TL meblağlı çek sureti, 15/01/2016 tarih A Seri ... sıra nolu fatura ve 15/01/2016 tarih A Seri ... fatura, 15.06.2015 tarihli ... sayılı fatura, 23.04.2014 tarihli ... nolu fatura, 12.09.2014 tarihli ... nolu fatura, Ticaret sicil kayıtları, deney raporları, laboratuvar test sonuçları, konsinye satış sözleşmesi.
2-... 18. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi.
3-... 27. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi.
4-Mahkememizce atanan Bilirkişiler Mali Müşavir ... ile Tekstil Mühendisi ... ve Sözleşme Uzmanı ... tarafından müşterek tanzim edilen 31/05/2018 tarihli kök bilirkişi raporu ve 18/02/2019 tarihli ek bilirkişi raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davacı dava dilekçesi ile, davalıdan aldığı mallar için ödeme yapıldığını ve fakat satın alınan suni deriler için yapılan deney sonucuna göre, derilerde kabul edilemez derecede ... bulunduğunu ve derilerin gizli ayıp içerdiğini ve bu nedenle ayıplı mallar için ödenen ödeme meblağının iadesi ile bu satış nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitini ve zarar tazmini talep etmiş, davalı taraf davanın reddini savunmuştur.
Dava taraflar arasında akdedilen ticari satım sözleşmesine konu malların ayıplı çıktığı iddiasıyla ödenen nakit ve çek bedellerin istirdadı ile maddi zararın tazmini talebidir.
Yapılacak iş ilk olarak dava konusu edilen malların ayıplı olup olmadığının tespiti, ayıplı olması halinde, taraflar arasındaki borç-alacak ilişkisi ve davacının zararının oluşup oluşmadığından ibarettir.
Esasa ilişkin yapılan incelemede mahkememizin 22/05/2017 tarihli ön inceleme celsesinin 3 nolu ara kararıyla davacı vekiline 2 haftalık kesin süre verilerek ayıp iddiasına dayalı olarak davacı nezdinde hangi zarar kalemlerinin hangi miktarda gerçekleştiği hususunun belirtilmesinin, aksi halde maddi tazminat talebi yönünden davanın HMK 119/1-(h) ve 119/2. Maddesine göre açılmamış sayılacağının ihtar edildiği ayrıca davacı vekiline dava konusunun ayıplı olduğu iddia edilen malların halihazırda teslim edildiği haliyle durup durmadığı duruyor ise nerede bulunduğu hususunda beyanda bulunmak üzere 2 hafta süre verildiği ve davacı vekilinin 05/06/2017 tarihli dilekçesinde fazlaya dair haklarının saklı kalmak üzere talep edilen 1.000,00 TL tazminatın; 500,00-TL'nın üretim yapılamaması sebebi ile uğranılan kâr kaybı sebebiyle, 100,00-TL'nın dava konusu çeklerin ibraz ettirilmesi, ödemeden imtina keyfiyetinin şerh verdirilmesi, hukuki işlem konusu yapılması, ticari itibarın zedelenmesi sebebiyle, 400,00-TL'nın dava konusu malların iade alınmaması sebebiyle davacının yapmak zorunda kaldığı muhafaza giderlerini talep etmiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, dosya kapsamı belgeler ve her iki tarafa ait ticari defter ve kayıtlar incelenmek sureti ile takip tarihi itibari ile davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı konusunda 22/01/2018 tarihinde mahkememiz kaleminde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilerek dosya 22/01/2018 tarihli bilirkişi yemin ve teslim tutanağı ile dosya Mali Müşavir ... ile Tekstil bilirkişisi ... ve satış sözleşmelerinde uzman ... 'a tevdi edilmiş ve bilirkişilerce sunulan 31/05/2018 raporda özetle:"...Tüm inceleme tespit ve değerlendirmeler ışığında ve rapor içerisinde açıklanan nedenlerle;...ticari defterlerin usulüne uygun tutulduğunu, davalı ... Ltd. Şti.'nin kendi ticari defter kayıtlarına nazaran 07.12.2016 dava tarihi itibarıyla davacı yandan 1.324,74-TL alacaklı göründüğünü, davalı ... Ltd. Şti.'nin incelemeye gelmeyip ticari defterlerini ibraz etmediğinden, davacı yanın bu şirket ile aralarındaki ticari ilişkiye münhasıran herhangi bir tespit ve değerlendirme yapma imkanının bunmadığını, ... Laboratuarı Test Raporuna bakılarak ... içeriğinden "..." alan yani testi geçemeyen 6 adet suni deri parçalarının davalılar tarafından davacıya 5 adet fatura ile satılan suni derilerden alındığının tam olarak anlaşılamadığına "dair kök raporunu mahkememize sunmuştur.
Bilirkişi kök raporu taraflara tebliğ edilmiş, Davacı vekilinin dava konusu derileri de görerek itirazlarını karşılar mahiyette ek rapor alınmasını talep etmiş, davalılar vekilleri de raporda aleyhe olan hususlara itiraz etmişlerdir.
Dava dosyasındaki taraf vekillerinin 31/05/2018 tarihli kök bilirkişi raporuna karşı ayrı ayrı yaptığı beyan ve itirazlarının değerlendirilmesinin mahkememizin 13/11/2018 tarihli celsesinde gereği düşünülmüş ve 2 nolu ara karar oluşturularak; "Dosyanın bir önceki bilirkişi heyetine yeniden tevdii ile dava konusu mallar yerinde incelenmek suretiyle davacının dava konusu malları davalılardan alıp almadığı, hangi malı hangi davalıdan aldığı, bu mallar üzerinde ayıp olup olmadığı, davacının geçmişe dönük ticari defter ve kayıtlarının incelenmesinde davalılardan başka firmalardan benzer mallar alıp almadığı, bu durumlar ile dosyada bulunan deliller birlikte değerlendilerek davacının davalılardan dava dilekçesinde belirtilen kalemler kadar alacaklı olup olmadığı, her bir alacak bakımından temerrüdün gerçekleşip gerçekleşmediği, her bir davalının sorumluluk bedelinin ayrı ayrı ne olduğu hususlarında taraf vekillerinin bilirkişi raporuna itiraz dilekçelerinin de nazara alınarak ve itirazlarının de cevaplanarak ek rapor alınmasına karar verilerek, dosya ek rapora tevdi edilmiştir.
Bilirkişi heyetince sunulan müşterek 21/02/2019 tarihli ek bilikişi raporda özetle;"...Dava konusu suni deri ürünleri incelemek üzere 03.01.2019 tarihinde saat: 14.00'te davacı vekili tarafından mahkemeye sunulan ... Mahallesi ... Sokak No:... adresinde bulunan işyerine gittiklerini, işyeri sahiplerine ziyaret sebeplerini açıklamalarına rağmen içeri alınmadıklarını ve tekrardan 25.01.2019 tarihinde öğleden sonra Polis eşliğinde aynı adresteki işyerine girilerek depolanan ürünlerinin incelendiğini, depoda bulunan, 7 ayrı renkte tahmini 2500 metre kadar olan suni deri toplarının düzgün bir şekilde sarılmadığının görüldüğünü ve her bir renkten küçük numunelerin alındığını, suni deri toplarının az bir kısmının üzerinde ... isimli Firmanın etiketlerine rastlanıldığını, topların çoğunluğunda ise hiçbir etiket veya tanıtıcı bir şey bulunmadığını.. Burada önemli olan hususun faturalann imalat yapılmak üzere alınan hammadde ve malzeme hesaplarında değil, al-sat konusu hazır mamullerin takip edildiği ticari mal hesaplarında takip edildiği müşahede edildiğini, bu durum, muhasebe tekniği açısından dava konusu üıtinlerin imalata tabi tutulup çanta üretildiğinde olmadığını, gibi alınıp satıldığına delalet ettiğini, heyetin teknik üyesinin, ürünlerin depolandığı yerde 7 ayrı renkte tahmini 2500 metre kadar suni deri toplarının bulunduğunu, suni deri toplarının az bir kısmının üzerinde ... suni deri isimli firmanın etiketlerine rastlandığını, topların çoğunluğunda ise hiçbir etiket veya tanıtıcı bir unsurun bulunmadığı yönündeki tespitlerin dikkate alındığında depodaki ürünlerin davalı şirketlerden temin edilen ürünler olup olmadıklarının anlaşılamadığının müşahede edilmesinin gerektiğini, dolayısıyla... kök raporda yaptığı itirazların incelenip değerlendirilmesi neticesinde kök raporda belirtilen hususların geçerli olduğunun ve kök raporda herhangi bir değişikliğe gerek olmadığına..."dair müşterek ek bilirkişi raporunu mahkemeye sunmuşlardır. Bilirkişi ek raporu taraflara tebliğ edilmiş ve taraf vekillerinin ayrı ayrı bilirkişi ek raporuna karşı beyan ve itiraz dilekçeleri sunulmuştur.
Buna göre, davacının deposundaki malların davalıdan alınan mallar olup olmadığının tespitinin yapılamadığı, malların depolama sorumluluğunun davacıda bulunduğu ve iddia ettiği malların davalıdan alınan mallar olduğunu, herkes iddiasını ispat etmekle mükellef olmakla, davacının ispat etmek zorunda olduğu ve dosya kapsamına göre laboratuar sonuçlarına göre, fitalat içeriğinden ... alan suni deri parçalarının davalılar tarafından davacıya satılan mallar olup olmadığının tespitinin yapılamadığı, yerinde yapılan incelemede de, ayıplı mal olduğu iddia edilen malların net olarak davacı tarafından dosyaya sunulamadığı, her ne kadar bazı az deri kumaşların davalı ayırt ecici özelliği var ise de, bu malın da davalı tarafın fitalatı yüksek olduğu iddia edilen ve davaya konu edilen mal olup olmadığı ve bu itibarla ilk başta ayıplı mal yönünden iddia ispat edilmediğinden, daha ilk aşamada ayıp iddiası ispat edilememiş olmakla davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1-Davanın REDDİNE,
2-Çek üzerindeki tedbirin kaldırılması ile ilgili bankaya müzekkere yazılmasına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereği alınması gereken 44,40-TL maktu karar ve ilam harcının, peşin olarak alınan 2.225,04-TL harçtan düşümü ile bakiye 2180,64-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
4-Davalılar kendini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği hesap ve takdir olunan 13.173,22-TL vekalet ücretinin davacı taraftan alınarak bu davalılara verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran taraflara iadesine,
Dair; davacı vekilinin, davalı ... vekilinin ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi. 11/09/2019
Katip
E-imza
Hakim
E-imza