T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/1188 Esas
KARAR NO: 2019/412
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 15/12/2016
KARAR TARİHİ: 16/05/2019
Mahkememizde açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ve aşamalardaki beyanlarında özetle; davacı şirketin Volkswagen yetkili satıcısı ayrıca başka araçların da 2. El yetkili satıcısı olduğu, dava dışı ... A. Ş ile bu araçlara ilişkin madeni yağlar satış ve tedarik sözleşmesi düzenlendiği, davacı tarafından işyerinin tümüyle davalı tarafa devredildiği, davacı ile davalı arasında yapılan devir sözleşmesine göre davalı taraf davacının ... ile düzenlediği sözleşme şartlarını aynen yerine getirmesi gerekirken davalı tarafından bu sözleşme şartlan yerine getirilmediği, bu nedenle dava dışı ... A.Ş nin davacı tarafından kendisine verilen 1.000.000,00-TL'lik teminat mektubunu sözleşme şartlannı yerine getirmediği gerekçesi ile nakte çevirdiğini, nakte çevirmesi nedeniyle davacının zarara uğradığı belirtilerek 1.000.000,00-TL lik zararın bahsi geçen teminat mektubunun nakte çevrildiği 03/06/2016 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline ilişkin olduğunu, Neticeten; Öncelikli olarak ileride telafisi imkânsız zararların hasıl olmaması için davalıya ait ... yolu zeri 70. Km 25700 ... adresinde yer alan gayrimenkulü üzerine ve Mahkemece tespit edilecek menkul ve gayrimenkulleri ile 3. Kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ve ivedilikle teminatsız olarak ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesine, neticeten 25.01.2016 tarihli devir sözleşmesine aykırılık nedeniyle meydana gelen 1.000.000 TL zararın, teminat mektubunun nakde çevrildiği 03.06.2016 tarihinden itibaren isleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde ve aşamalardaki beyanlarında özetle; Davacı ... dilekçe muhteviyatına bakıldığında kendi menfaatinden ziyade ... 'ın menfaatini korumaya çalıştığını, böyle bir durumda, asıl amacın; tarafınca ... 56. Noterliği aracılığı ile gönderilen ... gün ve ... Yevmiye Numaralı ihtarnamenin l.c maddesinde de bahsedildiği üzere davacı ... Ltd. Şti. İle ... AŞ.'nin birlikte hareket ederek davalıyı baskı altına almaya çalışmak sureti ile davalıyı dahil olmadığı bir borç ilişkisinin tarafı olmaya zorlamak olduğu açıkça görüldüğünü, davalı şirket ile davacı arasında imzalanan protokolün 3.3 maddesi incelendiğinde, davacı ile ... A.Ş. arasında herhangi bir borç ilişkisinden bahsedilmediğini, sadece yağ tedarik sözleşmesinde taahhüt edilen yükümlülükleri davalının yerine getireceğinin ifade edildiği görüleceğini, bu sebeple davalı şirket ile davacı arasındaki sözleşme bir borç nakli sözleşmesi niteliğinde olmadığını, nitekim borç nakli sözleşmeleri için alacaklı tarafın mutlaka onayının alınması gerektiğini, ... A.Ş tarafından gönderilen ihtarnamede böyle bir muvafakatin bulunmadığını net olarak ifade ettiğini, 1.000.000,00-TL'den bakiye sorumlu olduğu 871.000.000,00-TL'nin en geç 7 gün içerisinde ödenmesi halinde, bakiye süreye ilişkin olarak ... A.Ş. ile var olan sözleşmenin devralınarak devam ettirilebileceği hususu beyan ve ihtar edildiğim, görüldüğü üzere davalı tarafından gönderilen işbu ihtarname davacı ile davalı arasında imzalanan sözleşmenin değiştirilmesi anlamına gelmemekte olup, davalı yükümlülük altına sokmaya çalışan ama ... tarafından sözleşme için ödenen Peşin İş Geliştirme Desteği bedelini kendi uhdesinde tutup buradan haksız kazanç elde etmeye çalışan davacıdan, sözleşmenin devralınması için davalıdan ödendiğini sonradan öğrendiği Peşin İş Geliştirme Desteği bedelinin davalıya ödenmesi talebinden ibaret olduğunu, kısaca davalı sözleşmenin devralınması için hakkı olanı istemiş ancak davacı tarafın herhangi bir ödeme yapılmadığını, bununla birlikte davacı tarafından ... 'a verilen teminat mektubunun ...tarafından nakde çevrilmesinin tek sorumlusu da yine davacı olduğunu, davacı sözleşme kapsamında ... 'tan almış olduğu Peşin İş Geliştirme Desteği bedelini davalıya ödese idi, böyle bir durum ortaya çıkmayacağını ilgili sözleşme ... 'ın muvafakatinin de olması durumunda davalı tarafından devralınacak ve davacının teminat mektubu da nakde çevrilmeyeceğim, bununla birlikte daha yukarıda da belirttiği ve ... tarafından gönderilen ihtarnamede de açıkça görüldüğü üzere ... bu sözleşmeye muvafakatinin olmadığı hususu izahtan vareste olduğunu, kısaca ortaya çıktığı iddia edilen zararın tek sorumlusu davacı olup huzurdaki davada kendi kusurunu davalıya yüklemeye çalışan davacının haksız olduğunu, ayrıca davacı tarafından müvekkile gönderildiği beyan edilen ve dava dilekçesinin ekinde yer alan ... 2. Noterliğinin...tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile yine ... 2. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi davalı tebliğ edilmediğini, son olarak davacı 04.02.2016 tarihinde, davalı kendisinden satın aldığı taşınmaz ile ilgili olarak ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nde ...D. iş ve ...K. sayılı dosya ile tespit ve ihtiyati tedbir talep ettiğini, davalı ile davacı arasında yapılan sözleşme tarihi ise 25.01.2016 olduğunu, davalı ile sözleşme yaptıktan yaklaşık 1 hafta sonra dava açıp ilgili taşınmaz üzerinde tedbir konulmasını talep eden davacının iyi niyetli olmasından bahsedilemeyeceğini, sadece bu husus göz önünde bulundurulduğunda dahi davacının kötü niyetli olduğu açıkça ortada olduğunu, neticeten; Yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle meydana geldiği iddia edilen zarar ile ilgili müvekkile yükletilebilecek herhangi bir kusur bulunmaması sebebiyle haksız ve hukuka aykırı iş bu davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Yargılama aşamasında ... 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/95-668 E.K. sayılı birleştirme kararı ile iş bu dava ile birleştirilen davanın 16/05/2019 tarihli karar ile tefrikine karar verilerek mahkememizin 2019/425 esas sırasına kayıt edilmiştir.
Mahkememizce, taraflarca delil olarak sunulan sözleşme, protokol, ihtarname, dekont vs. tüm deliller incelenmiştir.
Davada talep; davacı şirketin ... yetkili satıcısı ayrıca başka araçların da 2. El yetkili satıcısı olduğu, dava dışı ... A.Ş ile bu araçlara ilişkin madeni yağlar satış ve tedarik sözleşmesi düzenlendiği, davacı tarafından işyerinin tümüyle davalı tarafa devredildiği, davacı ile davalı arasında yapılan devir sözleşmesine göre davalı taraf davacının ... ile düzenlediği sözleşme şartlarını aynen yerine getirmesi gerekirken davalı tarafından bu sözleşme şartları yerine getirilmediği, bu nedenle dava dışı ... A.Ş nin davacı tarafından kendisine verilen 1.000.000,00-TL'lik teminat mektubunu sözleşme şartlarını yerine getirmediği gerekçesi ile nakte çevirdiğini, nakte çevirmesi nedeniyle davacının zarara uğradığı belirtilerek 1.000.000,00-TL lik zararın bahsi geçen teminat mektubunun nakte çevrildiği 03/06/2016 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline ilişkindir. Davaya konu alacakların belirlenebilmesi için taraflar arasında imzalanan sözleşmeler gereği tarafların dava konusu borç dönemine ilişkin ticari defter ve kayıtları, taraflar arasında imzalanan sözleşmeler incelenerek tarafların dosyaya sunduğu kayıt ve belgeler de nazara alınarak, dava ve birleşen davaya konu alacağın talebi koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin ve miktarının denetime elverişli şekilde tespiti için bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. 14/03/2019 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında özetle "...Dosyada, ... Otomotiv (asıl dosyada: dava ikame eden) ile ... Taşımacılık arasında kurulan sözleşmesel iIşkİ, ... Otomotiv ve ... ilişkisi de gözetildikte, sözleşmenin devri mahiyetinde olmayıp, ... Taşımacılık’ın yaptığı bir "borcun iç yüklenilmesî” mahiyetindedir kanımızca. Buna göre, ..., ... Otomotiv ile yaptığı sözleşmeden kaynaklanan menfaatlerini elde edemez İse, ... Otomotiv’in ... Taşımacılık île olan İlişkisine bakmaksızın -varsa-haklarını ... Otomotiv’e karşı ileri sürmek hakkını haizdir. Ancak, bu hakların ileri sürülmesine ... Taşımacılık, kendisinin ... Otomotiv ile olan sözleşmesine aykırı davranarak sebep olmuşsa, ... Otomotiv Sehell'e ödemek mevkiine geldîği/geleceği bu sebebe dayanan meblağları, ... Taşımacılık’tan talep hakkını -kaideten- haizdir. ... ise, borcun İç yüklenilmesi olması hasebiyle, somu durumda, doğrudan ... Taşımacılık’tan bir talepte bulunma hakkını haiz olmayacaktır fikrindeyiz. Bu anlamda, somut durumda, ...’in devre muvafakatinin de, sözleşmenin devri anlamını taşımamakta olduğu düşüncesindeyiz. Takdir şüphesiz sayın Mahkemeye aittir. Peşin İş Geliştirme Destekli Yatırım Protokolü’nün yapılmasının amacı, akaryakıt istasyonunun istasyonunun akaryakıt satışının müspet suretle yapılması amacıyla geliştirilmesine yönelik bîr sebeple verildiği sayın Mahkemece benimsenecek olursa, ... Otomotiv’in bu alandaki örtülü kabulü de gözetilerek, 871.941,00- TL’yi ...'in ... Otomotiv’den talep etmesinin ve bunu banka teminat mektubunun nakde çevrilmesi suretiyle yapmasının muhik olduğu değerlendirilebilecektir. ... ile ... Otomotiv arasındaki ilişki bu yöndedir. Birleşen dosyada, durum bu suretle değerlendirilebilir. Sayın Mahkeme bunu benimser ve ... Otomotîv’in ...'e bu alanda sorumlu olduğu yönünde hüküm kurarsa, bunu eylemli olarak (teminat mektubunun nakde çevrilmesi yoluyla...) ...'e ödemiş olan ... Otomotiv'in, ... Otomotiv ile ... Taşımacılık arasındaki ilişkiye göre, iş geliştirme için verilen paranın kullanımı ile elde edilen İşletme menfaatinden eylemli olarak ... Taşımacılık'ın yararlandığının kabulü halinde, bu meblağ İçin ... Taşımacılık’a müracaat etmesi mümkün olacaktır. Ezcümle, asıl davada, mesele bu yönü açısından bu suretle değerlendirilebilir. Kar mahrumiyeti yönünden ise, ... erken ve fakat haklı fesih sebebiyle kar mahrumiyetini de ... Otomotiv’den kaideten talep edebilir. Ancak, ona ilişkin dönerler sunulmamıştır. O doneler sunulunca görüş bildirmek mevkine gelinebilecektir...." yönünde görüş bildirilmiştir.
Tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda; davacı ... Otomotiv.. Ltd. Şti. İle dava dışı ... A.Ş. arasında 01/04/2015 başlangıç tarihli 5 yıl süreli "Madeni Yağlar Satış Ve Tedarik Sözleşmesi" akdedildiği, anılan sözleşme gereğince davacı ... Otomotiv.. Ltd. Şti.'nin işlettiği otomotiv servisinde kendi ihtiyacı için tüketeceği madeni yağ ürünlerini münhasıran ... A.Ş.'den tedarik etmeyi, anlaşmaya uygun şekilde ticari ilişkiyi sürdürmeyi yükümlendiği, anılan sözleşme gereğince davacı ... Ltd. Şti. ile dava dışı ... arasında akdedilen "Peşin İş Geliştirme Destekli Yatırım Protokolü" gereği ... A.Ş.'nin davacı ... Otomotiv.. Ltd. Şti.'ye 1.000.000,00-TL tutarında kredi verdiği, buna mukabil davacı .... Ltd. Şti.'nin de söz konusu krediyi anlaşma süresi boyunca 6 taksitte geri ödemeyi ve anılan protokolde belirlenen asgari mal alım taahhüdünü eksiksiz olarak yerine getirmeyi yükümlendiği, ayrıca kredinin ve anılan sözleşmeden doğan yükümlülüklerinin teminatı olarak ... A.Ş.'ye 1.000.000,00-TL bedelli banka teminat mektubu verdiği, anılan sözleşme yürürlükte iken davacı ... Ltd. Şti.'nin ... yolu üzeri 10. Km 25700 ... adresinde bulunan ... Yetkili Satıcı Ve Yetkili Servisi, ... Yetkili Servisi, ... Yetkili Servisi ve ... Yetkili Satıcısı olarak faaliyet gösterdiği, taşınmazlarını içeriğinde yetkili satıcı ve servis faaliyetleri için zaruri olan tüm ekipman, donanım, mütemmim cüzleri ile birlikte 25/01/2016 tarihli "Anlaşma ve Mutabakat Metni" başlıklı anlaşma ile davalı ... A.Ş.'ye devir ettiği, anılan 25/01/2016 tarihli anlaşmanın davacı ... Otomotiv.. Ltd. Şti. ve davalı ... Taşımacılık... A.Ş. arasında akdedildiği sabittir. Devir işleminden dava dışı ... A.Ş.'nin bilgi ve onayının olmadığı, dava dışı ... A.Ş. tarafından davacı ... Ltd. Şti.'ye ihtarname keşide edilerek bu hususun bildirildiği, bilahare anlaşma ve eki protokole riayet edilmediği gerekçesi ile anlaşmanın feshedildiği ve ödenen yatırım destek bedeli tutarının bakiyesinin talep edildiği, ayrıca 1.000.000,00-TL bedelli teminat mektubunun nakte çevrildiği ve yatırım destek bedeli tutarı bakiyesinin tahsil edildiği, bakiye tutarın da anlaşmanın süresinden önce fesih sebebi ile doğan sair zararlar ile kâr mahrumiyetinin nakti teminatı olarak kayıtlara alındığı anlaşılmıştır. Davacı, davalı ile akdedilen devir anlaşması gereği davalının taahhütlerini yerine getirmediğini, bir başka firma ile yağ tedarik sözleşmesi imzalayarak dava dışı ... A.Ş. ile devam edilmesi gereken sözleşmenin ifâsını imkansız hale getirdiğini, davalının bu ihlalinin peşin iş geliştirme destekli yatırım protokolü çerçevesinde verilen 1.000.000,00-TL bedeli teminat mektubunun nakte çevrilmesine ve böylelikle kendisinin zarara uğramasına neden olduğunu öne sürerek iş bu davayı açmış ise de davacı ve davalı arasında akdedilen anlaşma ve mutabakat metninde 3.3. maddesinde "..., ... ile 01/01/2015 tarihinde ...... A.Ş. İle akdedilen iş bu anlaşmaya ekli yağ tedarik sözleşmesinde ...'ın yerine getirmeyi taahhüt ettiği yükümlülüklerini yağ tedarik sözleşmesi gereğince eksiksiz olarak yerine getirmeyi taahhüt eder." anlaşmasının yer aldığı, bahsi geçen anlaşma ve mutabakat metninde davacı ile dava dışı ... A.Ş. arasında herhangi bir borç ilişkisinden bahsedilmediği, peşin iş geliştirme destekli yatırım protokolünden bahsedilmediği, yukarıda yazılı olduğu üzere 3.3 madde ile sadece yağ tedarik sözleşmesinde taahhüt edilen yükümlülükleri davalının yerine getireceğinin düzenlendiği, bu durumda dava dışı ... A.Ş.'nin onayının olmaması hali de nazara alınmak sureti ile davacı ile davalı arasında akdedilen devir anlaşmasının borç nakli sözleşmesi niteliğinde olmadığı, davacı ile dava dışı ... A.Ş. arasında akdedilen ve iş bu davaya konu uyuşmazlığın temelini ve muhtevasını oluşturan "Peşin İş Geliştirme Destekli Yatırım Protokolü"nün varlığından davalının haberdar edilmediği, davacının aksi yöndeki iddialarını ispat edemediği, tüm bu nedenlerden dolayı davacının iş bu davaya konu tutarı davalıdan talep edemeyeceği kanaatine varılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM / Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın reddine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 44,40-TL maktu karar ve ilam harcının, peşin alınan 17.077,50-TL harçtan mahsubu ile bakiye 17.033,10-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, verilmesine,
5-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen dava değeri üzerinden davalı vekili lehine hesaplanan 53.950,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde HMK 333 maddesi uyarınca davacı tarafa iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzlerine karşı kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/05/2019
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza