T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/312 Esas
KARAR NO: 2021/143
DAVA: Sözleşmenin İptali
DAVA TARİHİ: 28/03/2016
KARAR TARİHİ: 17/03/2021
Mahkememizde görülmekte olan Sözleşmenin İptali davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davalı temsilcisi ... ile ...'da bulunan eczanelerinin dekorasyonu ve dolapları için 15/12/2015 tarihli sözleşme yapıldığını, sözleşme gereğince davalıya 2.000-TL nakit ile ...bank ... Şubesi'ndeki hesabından 15/01/2016 tarihli ... çek numaralı 2.500-TL'lik 15/07/2016 tarihli ... çek numaralı 5.000-TL'lik ve yine 15/08/2016 tarihli ... çek numaralı 5.000-TL üç adet çek verildiğini, bu çeklerden 15/01/2016 tarihli 2.500-TL yaprak ödendiğini, diğerlerinin henüz vadesinin gelmediğini, davalı sözleşme gereği yapması gereken işleri en geç 25/01/2016 tarihinde teslim etmesi gerekirken aradan 2 aydan fazla zaman geçmesine rağmen teslim etmediğini, davalının yükümlülüklerini yerine getirmemesinden dolayı ticari faaliyetinin aksadığını ve müşterilerine de gerektiği gibi hizmet edemediğini, bu nedenlerle de iş kaybının her geçen gün arttığını, yukarıda sayılan nedenlerle davanın kabulü ile 15/12/2015 tarihli sözleşmenin feshi, bu güne kadar yapılan toplam 4.500-TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren ticari faizi ile taraflarına ödenmesini, ...bank ... Şubesi'ndeki hesabından verilen 15/07/2016 tarihli ... çek numaralı 5.000-TL'lik ve yine 15/08/2016 tarihli ... çek numaralı 5.000-TL iki çekin iptalini, tedbiren çeklerin ibrazı halinde ödenmemeleri için ödeme yasağı konulmasını, mahkeme masraflarının da davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP;Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;... Eczanesi ile yapılan sözleşme kapsamında KDV hariç mobilya işleri 20.000-TL ve boya alçı işleri de 2.000-TL karşılığı anlaşıldığını, anlaşmayı firmaların ...'da temsil eden tasarım müdürü ...'ün yaptığını, yapılan anlaşmaya göre 2.000-TL olarak anlaşılan işin, firmalarının kendilerine mazeret beyan etmesi sebebiyle 20 gün sonrasında taşeronları olan ... tarafından yapıldığını ve teslim edildiğini, mobilya işleri için sadece 2.500-TL, 15/01/2016 vadeli ve 5.000-TL, 15/07/2016 vadeli çeklerin alındığını, 15/08/2016 vadeli 5.000-TL çekin kendilerine teslim edilmediğini, bahsi geçen 2.500-TL ile eczane dekorasyonu için aksesuar alımında kullanıldığını ve alınan aksesuarların taşerone teslimi ile 15/07/2016 vadeli 5.000-TL çekin işi yapmaları için mobilya taşeronu ...'ya teslim edildiğini, davacının bu şirket ile anlaşarak, Demos Mobilya yetkililerine eczaneden alınacak olan 12.500-TL'ninde tahsilatının kendilerine verileceği bilgisi verilerek, kendi sözleşmelerinin feshinin bildirildiği, 15/07/2016 vadeli ihtiyati tedbir konulan çekin Demos Mobilya tarafından cirolandığını, 15/08/2016 vadeli bir çek taraflarından alınmadığını, davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER:
1-... 19. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası.
2-...bank yazı cevabi.
3-Mahkememizce atanan Mali Müşavir ... tarafından sunulan 28/08/2017 tarihli bilirkişi raporu.
4-Mahkememizce atanan Mali Müşavir... ve ... tarafından müşterek sunulan 15/01/2019 tarihli bilirkişi raporu.
5-Mahkememizce atanan Mali Müşavir ... ve ... tarafından müşterek sunulan 20/12/2019 tarihli bilirkişi raporu.
6-Mahkememizce atanan Mali Müşavir ... ve ... tarafından müşterek sunulan 25/11/2020 tarihli bilirkişi raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, sözleşmeden kaynaklı olarak doğan işin gereği gibi-hiç yapılmadığından bahisle yapılan ödemenin istirdadı ve sözleşenin feshi talebidir.
Taraflar arasındaki sözleşme, yapılan işte eksik, ayıplı ifa bulunup-bulunmadığı, yapılan iş varsa karşılığı, yapılan ödeme miktarının tespiti açısından dosya 1 mali müşavir, 1 Mimar bilirkişiye tevdi edilmiş olmakla, 28/08/2017 tarihli bilirkişi raporunda özetle:"..Taraflar arasında 15.12.2015 tarihli "Eczane Dekarasyon" sözleşmesi yapıldığı, işin teslim tarihinin 20-25 Ocak 2016 olduğu, iş bedelinin KDV hariç 22.500,00 TL olarak belirlendiği, ödemenin, 15.01.2016 tarihinden başlayarak, 15.08.2016 tarihine kadar düzenlenecek 8 adet çek ile yapılacağının kararlaştırıldığı ve karşılıklı olarakda, 8 aylık ödeme plan çizelgesi hazırlandığını, bu çizelgenin davacı yan ile davalı yan tarafından imzalandığı, sözleşmenin arka yüzünde KDV hariç 2,000,00 TL tutarında, nakit olarak ödenmesi kararlaştırılan ilave işlerin tanımlandığı, yine sözleşmenin arka yüzünde, "15.12.2015 tarihinde 2.000,00 TL İlave işler ile ilgili tahsil edildiği, 2.500,00 TL Ocak 2016, 5.000,00 TL Temmuz 2016, 5.000,00 TL Ağustos 2016 vadeli çekler alındığı, bakiye 10.000,00 TL (2.000,00 x 5 adet)" ifadelerinin yer aldığı ve davalı yana ait olduğu anlaşılan imzanın tatbik edildiğinin görüldüğü, dava dosyasında dava dışı ... ile davalı şirket yetkili arasında imzalanan 10.12.2016 tarihli, 1.900,00 TL bedelli, teslim tarihi 20-21/02/2016 olarak belirlenen "iş detay anlaşması" nın yer aldığı, dava dosyasında dava dışı ... tarafından davacı yan unvanına keşide edilen 29.04,2016 tarih, ... numaralı, muhteviyatı 17 adet ilaç dolabı, 2 adet satış bankosu, 1 adet eczacı masası, 1 takım laboratuvar dolabı, 1 adet yeşil kırmızı dolap ve 1 adet merdiven kapısı olan KDV dahil 11.800,00 TL bedelli faturanın sunulu olduğunun görüldüğü, dava dosyasına davacı yan tarafından sunulan çek fotokopileri incelendiğinde ...bank 15.07.2016 vade tarihli, ... numaralı, 5.000,00 TL tutarlı çekin» davalı yan emrine keşide edildiği, çekin arka yüzünde yer alan ciro silsilesinden, çekin sırasıyla davalı yan tarafından dava dışı ..., dava dışı ... Ürünlerine ve son olarak ... firmasına ciro yolu ile geçtiği, çekin 15.07.2016 tarihinde karşılığı bulunmadığından yazdırıldığı, ... Ürünleri firması vekili tarafından, bankadan 1.290,00 TL tahsil edildiği, sonrasında çekin, cirantalardan ... Ürünleri sahibi ... tarafından, bakiye 3.710,00 TL üzerinden ... 19. İcra Müdürlüğünün ... numaralı dosyasında takibe konu edildiği, anılan icra dosyası içerisinde, alacaklı vekilinin 30.12.2016 havale tarihli yazısı ile dosya borcunun davacı yan tarafından haricen ödendiğinden bahisle, icra takibinin kapatılarak çek aslının davacı yana teslim edilmesini talep ettiğinin görüldüğü, davacı yanın ... 19. İcra Müdürlüğünün ... numaralı dosya borcuna istinaden Vakıfbank aracılığı İle 30.12.2016 tarihinde 4.000,00 TL ödeme yaptığı, bu anlamda söz konusu çek için davacı yanın toplamda 5.290,00 TL ödeme yaptığının anlaşıldığı, ...bank 15,08.2016 vade tarihli, ... numaralı, 5.000,00 TL tutarlı çekin, davalı yan emrine keşide edildiği, çekin arka yüzünde yer alan ciro silsilesinden, çekin sırasıyla davalı yan tarafından dava dışı ..., dava dışı ..., ...Ltd. Şti. ve ... A.Ş. firmasına ciro yolu ile geçtiği, çekin 15.08.2016 tarihinde karşılığı bulunmadığından yazdınldığı, ... tarafından, bankadan 1.985,18 TL tahsil edildiği, sonrasında çekin, cirantalardan ... tarafından bakiye 3,014,82 TL üzerinden ... 18. İcra Müdürlüğünün ... numaralı dosyasında takibe konu edildiği, dava dosyasına sunulu anlaşma metnine istinaden davacı yanın 06.01.2017 tarihinde 3.750,00 TL ödeme yaptığı, bu anlamda söz konusu çek için davacı yanın toplamda 5.735,15 TL ödeme yaptığının anlaşıldığı, tüm inceleme, tespit ve değerlendirmeler ışığında ve raporda açıklanan nedenlerle; Davacı yanın taraflar arasında akdedilen sözleşme çerçevesinde davalı yana 15.12.2015 tarihinde 2.000,00 TL nakit, ...bank 15.01.2016 vade tarihli, ... numaralı, 2.500,00 TL tutarlı,...bank 15.07.2016 vade tarihli, ... numaralı, 5.000,00 TL tutarlı ve ...bank 15.08.2016 vade tarihli, ... numaralı, 5.000,00 TL tutarlı 3 adet çek olmak Üzere toplam 14.500,00 TL ödeme yaptığını, çeklerden 15.01,2016 vade tarihli, ... numaralı, 2.500,00 TL tutarlı olanı vadesinde ödediği, diğer iki çek için tedbîr karan bulunduğu için Ödenmediği, ancak 3. kişiler tarafından icraya konu edilmeleri neticesinde, raporda detayları ile açıklandığı üzere ... numaralı çek için 5.290,00 TL, ... numaralı çek için ise 5.735,15 TL ödeme yapıldığına..."dair rapor tanzim edilmiştir.
Müşterek sunulan 15/01/2019 tarihli bilirkişi raporunda ise, "...Taraflar arasında 15/12/2015 tarihli ve iki ana iş grubundan ibaret olan bir sözleşme akdedildiği, işin ilk bölümü olan dolap işlerine yönelik anlaşılan tutarın 22.500,00-TL + KDV olduğu, sözleşmenin arka sayfasına not düşülen boya işleri, elektrik işleri ve kapı işini içeren bölümü dair anlaşılan tutarın 2.000,00-TL+ KDV olduğu, davacı yanın davalı yana 2.000,00-TL nakit 13.525,15-TL'si çek olmak üzere toplam 15.525,15-TLödeme yaptığı, mahkemenin davacı yanın beyanlarını dikkate alması halinde ise tavan boyası ve elektrik panosunun kaydırılma işinin değerinin serbest piyasa rayiçlerinde dava tarihi itibari ile 700,00-TL +KDV (826,00-TL) olduğu, mahkemenin davalı beyanlarını dikkate alması durumunda ise tavan boyası, duvar boyası, tavan aydınlatma, Amerikan panel kapı işlerinin değerinin serbest piyasa rayiçlerinde dava tarihi itibari ile 2.000,00-TL+KDV (2.360,00-TL ) olduğu, (anlaşılan tutar piyasa rayiçlerine uygun bulunduğu), davaya konu çeklerden 15/07/2016 tarihli ... numaralı 5.000,00-TL'lik çek davalı emrine keşide edildiği, davalı yan tarafından dava dışı ... ciro edildiğinden ve davacı yanın ...'dan işi teslim aldığı anlaşıldığından davacının ... nolu çek yönünden herhangi bir talepte bulunamayacağı, davaya konu diğer çek olan 15/08/2016 tarihli ... numaralı 5.000,00-TL'lik çek de davalı yan emrine keşide edildiği, davanın tarafı olmayan başka kişilere ciro edilerek davalı tarafça kullanıldığı anlaşıldığından davacının ... nolu çek yönünden davalı yandan çek karşılığında ödenmeyen 5.735,15-TL'yi talep edebileceği, davacıya direkt olarak ödediği tartışmasız olan 2.000,00-TL nakit + 2.500,00-TL çek olmak üzere toplam 4.500,00-TL'den ise teknik değerlendirmeler dikkate alınarak davacı yanın iddialarının dikkate alınması halinde 4.500,00-TL- 700,00-TL= 3.800,00-TL davalı yanın iddialarının dikkate alınması halinde 4.500,00-TL-2.000,00-TL= 2.500,00-TL alacaklı olacağına..."dair rapor tanzim edilmiştir.
Müşterek sunulan 20/12/2019 tarihli bilirkişi raporunda ise özetle:"...davacı yan ek rapora karşı beyan dilekçesinde davalıya ödenen nakit 2.000,00-TL'nin karşılığı için davalı tarafından boya alçıpan işlemlerinin yerine getirildiği yönündeki beyanları dikkate alınarak sadece çekler yönünden olmak üzere ... nolu çekten 2.500,00-TL, ... nolu çekten 5.290,00-TL, ... nolu çekten 5.735,18-TL olmak üzere 13.525,18-TL alacaklı olacağına..."dair rapor tanzim edilmiştir.
Müşterek sunulan 25/11/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle:"... Hangi işlerin davalı tarafından yapıldığı, hangi işlerin Demos Mobilya tarafından yapıldığı hususunda alınan raporda ise, " 17 adet ilaç dolabı, 2 adet satış bankosu, 1 adet eczacı masası, 1 takım laboratavur dolabı, 1 adet yeşil kırmızı dolap, 1 adet merdiven kapısı işlerinin dava dışı Demos Mobilya tarafından yapıldığı, işlerin toplam bedellerinin 11.800,00-TL olduğu, taraflar arasında 15/12/2015 tarihinde akdedilen ... kaşeli ve ... imzalı sözleşme olduğu, sözleşmenin ön yüzünde 1- ilaç dolapları şeklinde dolaplar ve kozmetik 3'lü modüller çekmeceli, açık raf adeti askılı olmak üzere 15 adet modül, 2- 5 mtül banka, masa eğrisel dönüş, 4- 90 cm vitrin önü cam raf sürgü kapaklı, 4-sabit bekleme 150 cm, 5-laboratuvar dolabı (alt üst dolap ve laminat tezgah) 6-klapalar ahşap, 7-Dolap ve banka led aydınlatmalar şeklinde tanımlamalar bulunduğunu ve kalemler toplamının KDV dahil 26.550,00-TL ve denk geldiği ve yukarıdaki kalemlerin hiçbirinin davalı yan tarafından yapılamadığı, sözleşmenin arka yüzünde ise 2.000,00-TL (KDV hariç) olarak yapılacak işler tanımlandığı, tavan boya, tavan kaset tipi aydınlatma ( 4 adet ) + elektrik hattı, 1 adet laminat kapı beyaz, kalemlerin davalı yan tarafından yapıldığı, 26.550,00-TL + 2.000,00-TL = 28.500,00-TL (sözleşme toplamı) sözleşme konusu işlerin tamamı %100 kabul edildiği takdirde sözleşmeye konu işler ile davalının tamamladığı işler arasındaki oranın %7'si mertebesinde olduğu bir başka deyişle davalının tamamladığı işlerin bütün işlere oranının %7 olduğu, bu suretle sözleşmeye göre davalının yaptığı iş bedelinin ne olduğu hususunda davalının yaptığı iş bedelinin 2.000,00-TL olduğuna..."dair rapor tanzim edilmiştir.
İfa etmeme çok kapsamlı bir kavram olup teknik ve gerçek anlamda “gereği gibi ifa etmemeyi” karşılamamaktadır. Borçlanılan edimin niteliklerine uymaması halinde gereği gibi ifa etmeme, kötü ifa veya ayıplı ifa demek mümkündür. (Eren, Fikret, Borçlar Hukuku, Beta Y., sh 1004) Oğuzman’a göre ise borçların ifa edilmemesi, borçların hiç ifa edilmemiş olmasının yanında borçların gereği gibi ifa edilmemiş olmasını da kapsamaktadır.
Uygulamaya gelince; öncelikle ayıplı ifa-eksik iş (ifa) ayrımı yapılmalı olup, Yargıtay uygulamasında eksik iş, sözleşme konusu işin bir kısmının ya da tamamının hiç yapılmamasıdır; yani yapılmayan iştir. Yapılmayan bir işin teslimi sözkonusu olmaz. Ayıplı iş ise, eksik işten farklı olup, esasen yapılan işteki vasıf noksanlığıdır. Ayıba karşı tekeffül borcu işin fiilen ve tamamen tesliminin gerçekleşmesi ile doğar. Diğer bir anlatımla ifanın hiç yerine getirilmemesi halinde eksik ifadan söz edilir. Bir şeyin teslimini konu alan borçlarda teslimin eksik yapılması yapma borçlarında yapılması gereken şeyin tam olarak yapılmaması eksik ifadır. Bu hususta şu ölçütten yararlanmak gerekir: "Eksikliğin giderilmesi diğer kısımlara dokunmadan, zarar vermeden mümkünse eksiklikten, fakat eksikliğin giderilmesi diğer kısımlara müdahaleyi onlara zarar vermeyi gerektiriyorsa ayıptan bahsedilmesi gerekir. Yazara göre bir duvarın boyanmamış olması kural olarak borcun ifa edilmemesine veya eksik ifaya ilişkin hükümlerin uygulanmasını gerektiren bir eksikliktir. Buna karşılık aynı duvarın önce astar boya ile boyanması gerektiği halde bu boya yapılmadan normal boya ile boyanmışsa artık ayıptan sözedilmelidir." (GAUCH Peter, Dervertrag, Zürih 2011, s.576, no:1449, nakleden Serkan AYAN, 2014/28049) Buna göre, dosya içerisinde ki davaya konu iş, eksik iş olmaktadır. Dolayısıyla ayıplı ifadan söz edebilmek için eserin tamamlanarak teslim edilmesi gerekir. Eksik ifanın tespiti halinde eksikliğin değeri bulunarak tazminata karar verilmelidir. Ortak alanlardaki eksiklikte ise nispi yönteme göre bulunacak bedele hükmedilir.
Davacı vekili 20/12/2020 tarihi itibariyle davasını tam ıslah ederek, 14.500 TL olan talebini 13.525, 18 TL olarak daraltmış ve talep sonucunu değiştirmiştir. Talep sonucunun daraltılması ise teknik anlamda bu kısım yönünden feragat kabul etmekle, bu kısım yönünden davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmiştir.
Tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında 15.12.2015 tarihli "Eczane Dekarasyon" sözleşmesi yapıldığı, işin teslim tarihinin 20-25 Ocak 2016 olduğu, iş bedelinin KDV hariç 22.500,00 TL olarak belirlendiği, davacı yanın taraflar arasında akdedilen sözleşme çerçevesinde davalı yana 15.12.2015 tarihinde 2.000,00 TL nakit, ...bank 15.01.2016 vade tarihli, ... numaralı 2.500,00 TL tutarlı, ...bank 15.07.2016 vade tarihli, ... numaralı 5.000,00 TL tutarlı ve ...bank 15.08.2016 vade tarihli ... numaralı, 5.000,00 TL tutarlı 3 adet çek olmak Üzere toplam 14.500,00 TL ödeme yaptığı, çeklerden 15.01.2016 vade tarihli, ... numaralı, 2.500,00 TL tutarlı olanın vadesinde ödendiği, diğer çeklerin de icraya konu edilmeleri neticesinde, raporda detayları ile açıklandığı üzere ... numaralı çek için 5.290,00 TL, ... numaralı çek için ise 5.735,15 TL ödeme yapıldığı..anlaşılmaktadır.
Sözleşme konusu işlerin tamamı %100 kabul edildiği takdirde sözleşmeye konu işler ile davalının tamamladığı işler arasındaki oranın %7'si mertebesinde olduğu bir başka deyişle davalının tamamladığı işlerin bütün işlere oranının %7 olduğu ve eksik bırakılan işler yönünden hiç ifa bulunmadığı, sözleşmeye göre davalının yaptığı iş bedelinin 2.000,00-TL olduğu, davacı yanın davalı yana icra dosyalarına da yapılan ödemelerle birlikte toplam 15.525,15 TL ödeme yaptığı, davalının yaptığı işin bedelinin 2.000,00 TL olduğu görülmekle, davalının yaptığı işin bedelinin davalıya ödenmesi, işin bedeli olarak hakkaniyet gereği olmakla, taraflar arasındaki sözleşmede eksik ifa bulunmakla, sözleşmeden dönme şartları oluştuğundan, sözleşmenin feshine, ödemenin istirdadına dair davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1-Davanın KABULÜNE, taraflar arasındaki 15/12/2015 tarihli sözleşmenin feshi ile 13.525,18-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereği alınması gereken 923,90-TL harçtan peşin alınan 247,63-TL harcın mahsubu ile bakiye 676,27-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınıp hazineye gelir kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Gereği takdir ve tayin olunan 4.080,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Gereği takdir ve tayin olunan 974.82-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınıp davacıya verilmesine,
Davacı yargılama gideri 247,63-TL peşin harç, 253,80-TL keşif harcı, (posta/tebligat//bilirkişi/keşif araç ücreti) masraf toplam 2.970,13-TL yargılama giderinin 2.770.45 TL'sinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi.17/03/2021
Katip ...
E-imza
Hakim ...
E-imza