T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/43 Esas
KARAR NO: 2019/841
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 15/01/2016
KARAR TARİHİ: 02/10/2019
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkilinin zilyetliğinde bulunan ...bank ... Şubesi'ne ait ... numaralı, 200.000,00 TL bedelli çekin 08/09/2015 tarihinde çalındığını, ardından çalınan çeke ilişkin olarak ... Cumuhriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma numaralı dosyası ile şikayette bulunulduğunu ve zayi olan çekin iptali için ... 16. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile kıymetli evark iptali davası açıldığını, ... 16. Asliye Ticaret Mahemesi'nin ... esas sayılı dosyasında davalı ... tarafından bahsi geçen çekin kendilerinde olduğuna, ... 7. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile de icra takibi başlattıklarına ve çekin meşru hamili olduklarına dair bir beyan sunulduğunu, Mahkemece de taraflarına dava açmak üzere süre verildiğini, icra takibine konu çekin arka kısmında müvekkili şirketin cirosunun iptal edilmiş olduğunu, ciro üzerine iptal yazılması sebebiyle cironun hiç yazılmamış sayılacağını, ciro silsilesinin bozulduğunu, müvekkilinin çek nedeniyle herhangi bir sorumluluğunun olmadığını, buna rağmen davalı.... Şirketinin müvekkilinin cirosunun iptal edildiğini bildiği halde çeki tekrar cirolayarak diğer davalıya verdiğini, diğer davalının da ...Şirketi ile birlikte kötü niyetli olarak hareket ettiğini beyanla öncelikle çekin konu edildiği icra takibinin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi ile müvekkilinin çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine ve davalılar aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının diğer ciranta ... Ltd. Şti.'nin cirosu üzerindeki iptal yazısını kendi cirosu için değerlendirerek haksız ve hukuka aykırı olarak alacaklarını semeresiz bırakmak istediğini, çek üzerinde çıplak gözle dahi iptal edilen cironunu davacı cirosu olmadığının anlaşıldığını, davacı tarafından ... 16. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile açılan kıymetli evrakın iptali davası bulunduğunu, bu davanın huzurdaki davaya konu edilen çekin iptali için açıldığını, davacının hem cirosunun iptal edildiğini ileri sürdüğünü hem de çeki kaybettiğinden bahisle çek iptal davası ikame ettiğini, bu durumun dahi davacının cirosunun çizilmemiş ve geçerli olduğunu ortaya koyduğunu, kötüniyetli davanın bu sebeple dahi reddinin gerektiğini, müvekkilinin, diğer davalı şirketin cirosunun çizili olması ve sonra aynı şirket tarafından çekin ciro edilerek kendisine verilmesi nedeniyle iyiniyetli hamil konumunda olduğunu, çekin lehdarı olan davacı şirket tarafından atılan ilk cironun çizildiği ve yasal olarak kendilerine takip yöneltilemeyeceği iddiasının bu yönüyle dahi hukuka aykırı olduğunu beyanla tedbir talebinin reddine, hukuka aykırı davanın reddine, kötüniyetli davacının asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri vekalet ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Diğer davalı ... Tic. Ltd. Şti. usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, çek nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ve çekin istirdadı taleplerine ilişkindir.
Mahkememizce, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma sayılı dosyası, ... 18. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma sayılı dosyası, ... 16. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası, ... 7. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyası celp edilerek incelenmiştir. Davacı tarafça, dava konusu edilen ...bank ... Şubesine ait, ... numaralı, 200.000,00 TL bedelli çekin zayi nedeniyle iptali istemiyle ... 16. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile çek iptali davası açıldığı, bu dava sırasında davalı ... tarafından çekin kendisimde olduğu ve tahsili için ... 7. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlattıklarını beyan ettiği, bu nedenle ... 16. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin dosyasında davacıya çekin istardadı için dava açmak üzere süre verildiği ve işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Davacı tarafından çek nedeniyle açılan icra takibine karşı ...18. İcra Hukuk Mahkemesi'nde takibin iptali davacı açıldığı, Mahkemece 08/11/2018 tarihli karar ile dava konusu çekin arkasında bulunan cironun kopukluğu nedeniyle takibin iptaline dair verilen kararın İstanbul BAM 20. Hukuk Dairesi tarafından kaldırılması nedeniyle yapılan yargılama üzerine çekte cirosu bulunan ... cirosunun üzerinde iptal kaşesinin bulunduğu ancak bu ciranta tarafından çekin yeniden ciro edildiği, ciro iptalinin lehtara ait olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılarak, davacının ticari defterlerinde dava konusu çekin ne şekilde kayıtlı olduğu, hangi ticari ilişki kapsamında alındığı hususunda bilirkişi raporu alınmıştır. Bilirkişi raporunda özetle; davacı şirketin ticari defterleri üzerinde yapılan incelemeye göre, davalı ... Şirketi ile arasında ticari ilişki olduğunu, dava konusu çekin 15/06/2015 tarihinde davalı hesabına borç kaydedildiğini, 31/12/2015 tarihinde ise çek iade kaydı ile davalı hesabına alacak kaydedildiğini, diğer davalı ... ile davacı arasında ticari ilişkinin tespit edilemediğini tespit ve beyan etmiştir. Rapor taraflara tebliğ edilmiş, mahkememizce denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli görülmüştür.
Tüm dosya kapsamının değerlendirilmesi neticesinde; dava konusu ...bank ...Şubesine ait, 200.000,00 TL bedelli, ... çek numaralı, 06/10/2015 keşide tarihli çekin keşidecisinin, dava dışı ... İplik San ve Tic. AŞ, lehtarının davacı ... olduğu, lehtar tarafından ilk cironun yapıldığı, ikinci cironun davalı ... şirketine ait olduğu, bu ciro üzerinde iptal yazısının bulunduğu, hemen ardından davalı tarafından tekrar ciro edildiği ve davalı ...'ın son ciranta ve yetkili hamil olduğu, çekin davalı ... tarafından icra takibine konu edildiği, davacı tarafın bir yandan çekte bulunan cirosunun iptal edildiğini ve çekin kendisine iade edilmesi gerektiğini, buna rağmen ciro edilerek diğer davalıya verildiğini, ticari defterlerinde de çekin iade kaydının yapıldığını iddia ederken bir yandan da çekin çalındığını iddia ettiği, davacının iddialarının birbiriyle çeliştiği, kendi ticari kayıtlarına göre çekin, kendisinden sonraki ciranta olan ... şirketine ticari ilişki kapsamında verildiği ve dolayısıyla çalındığı iddiasının mesnetsiz olduğu, her ne kadar cirosunun iptal edildiğini iddia etmiş ise de cironun üzerinde iptal yazısı olmadığı, iptal yazısının davalı ... Şirketinin cirosu üzerinde olduğu ve davalı tarafından iptal edilen cirodan sonra çekin yeniden cirolandığı, ciro silsilesinde herhangi bir kopukluk olmadığı, davacının cirosunun geçerli olduğu ve açıklanan nedenlerle çek nedeniyle davalı ... Şirketine borçlu olmadığı iddiasının ispat edemediği anlaşılmakla menfi tespit talebinin reddine karar verilmiştir. Çekin istirdadı talebi yönünden yapılan değerlendirmede; Türk Ticaret Kanunu'nun 792/1 maddesi ile '' Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' hükmünün olduğu, buna göre davacının çekin istirdadını talep edebilmesi için öncelikle çekin elinden rızası hilafına çıktığını ve son yetkili hamilin çeki iktisabında kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerektiği, davalı ... tarafından çekin geçerli ciro silsilesi kapsamında alındığı, davacının elinden rızası hilafına çıktığını ispat edemediği, davalının çekte iyi niyetli ve yetkili hamil olduğu, çekin istirdadı şartlarının oluşmadığı anlaşılmakla talebin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar ve ilam harcı 44,40 TL'nin peşin alınan 3.415,50-TL harçtan mahsubu ile kalan 3.371,10-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 17.950,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yatırılan gider avansından kalan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi.02/10/2019
Katip ...
E-imza
Hakim ...
E-imza