T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/517 Esas
KARAR NO: 2019/489
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 12/05/2016
KARAR TARİHİ: 18/06/2019
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle : davacı müvekkili firma ile davalı firma arasında elektrik ihtiyacının karşılanması için ...-...-...-... abone numarasıyla düzenlenen abonelik sözleşmeleri ve faturaların mevcut olduğunu, bu sözleşmeler kapsamında abonelik süresince müvekkili firmadan her ay enerji tüketim bedeli dışında hukuki bir dayanağı olmaksızın tahsil edilen birtakım bedellerin olduğunu, fazlaya ilişkin dava, talep ve ıslah haklarının saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000,00-TL'nin müvekkili firmanın kullandığı elektrik enerji bedeline ek olarak, haksız bir şekilde tahsil edilen kayıp-kaçak, dağıtım, iletim, PSH perakende satış bedelleri, sayaç okuma bedellerinin dava tarihinden itibaren hesaplanacak ticari faizi ve KDV'si ile birlikte tahsiline ve enerji tüketim bedeli dışında başka bir ad atlında faturalara yansıtılarak veya diğer kalemlerin içerisine gizlenen kanuna aykırı bir şekilde tahsil edilen kayıp-kaçak da dahil tüm bedellerinin ve bunların da dava tarihinden itibaren hesaplanacak ticari faizi ve KDV'si ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: davaya konu edilen miktarın tamamen EPDK mevzuatına göre tahakkuk ettirilen bir miktar olduğunu, yasalara uygun bir şekilde abonelerden tahsil edildiğini, davanın idari yargıda açılmasının gerektiğini, işbu davanın belirsiz alacak davası yahut kısmi dava olarak açılamayacağını, davaya konu faturalara süresinde itiraz edilmediğini ve faturalara karşı ihtirazı kayıt da sunulmadığını, davacının taleplerinin sebepsiz zenginleşmeye uygulanan zamanaşımına tabi olduğunu, kayıp kaçak bedeli tamamen yasadan kaynakladığını ve yasal mükellefiyetleri gereği uygulandığını, davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle usulden reddine, davanın yargı yolunun caiz olması nedeniyle usulden reddine, söz konusu davanın alacak davası şeklinde açılamayacağından reddine, davacının zamanaşımına uğrayan taleplerinin reddine, davacının 10 yıl geriye dönük taleplerinin husumet sebebiyle reddine, huzurdaki davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesine talep etmiştir.
DELİLLER:
1-Elektrik abonelik sözleşmeleri, elektrik faturaları, fatura dökümleri, ödeme kayıtları listesi (CD)
2-Mahkememizce atanan Elektrik Mühendisi ... tarafından sunulan bilirkişi raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; elektrik abonesi olan davacıdan tahsil edilen kayıp kaçak bedelleri, iletim bedeli, dağıtım bedeli, PSH perakende perakende satış bedeli, sayaç okuma ve enerji tüketim bedeli dışında başka bir ad altında faturalara yansıtılan bedellerin istirdatı talebine ilişkindir.
Davacı tarafça dava konusu edilen faturalarda iddia edildiği şekilde haksız tahsilat yapılıp yapılmadığının tespiti Mahkememizin 06/07/2017 tarihli celsesi ara kararı gereğince dosyanın dava konusunda uzman elektrik mühendisine tevdi ile davalı tarafından taahhuk ettirilen davaya konu tüm alacak kalemlerinin başta 6719 sayılı yasa olmak üzere EPDK yönetmelik ve tebliğleri ile mevzuata uygun olup olmadığı hususunda rapor aldırılmasına karar verilmiş ve dosya Elektrik Mühendisi Bilirkişi ...'a tevdi edilerek alınan raporda özetle; "dosya kapsamına sunulan sözleşme örneklerinden davacı ile davalı arasında ... abonelik numarası için 01/08/2017 tarihli; ... abonelik numarası için 16/08/2002 tarihli; ... abonelik numarası için 11/07/2002 tarihli imzalanan elektrik enerjisi satış sözleşmelerinin bulunduğuna, dosya kapsamına sunulan CD içerisindeki fatura örnekleri ve TL bazında tüketim ekstre kayıtları doğrultusunda davalı tedarikçi şirketçe davacı şirkete tahakkuk ettirilen faturalarda faturalara yansıtılan kayıp kaçak bedel toplamının 65.123,10-TL, faturalara yansıtılan dağıtım bedel toplamının 220.156,91-TL, faturalara yansıtılan iletim bedeli toplamının 29.225,26-TL, faturalara yansıtılan PSH bedel toplamının 15.862,59-TL, Enerji + TRT payı + Belediye vergisi içerisindeki kayıp bedelinin 3.450,44-TL, faturalara yansıtılan PSH sayaç bedeli toplamının 5,79-TL olduğuna, davalı şirket tarafından davacı şirkete tahakkuk ettirilen kayıp-kaçak, dağıtım, iletim, PSH bedellerinin EPDK tarafından belirlenen sınırları geçmediğine, dava konusu yapılan hizmet bedellerinin EPDK'nın düzenleyici işlemlerine uygun olduğuna, faturalarda davacı tarafça ödenmiş dava konusu edilen kalemler için fazladan tahakkuk ödemesi bulunmadığına, kayıp bedeli üzerinden enerji fonu-TRT payı ve belediye tüketim vergisi tahsil edilmesinin uygun olduğuna" dair görüş bildirilmiştir.
Davaya konu olan kayıp kaçak bedeli 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun geçici 9. maddesinde (mülga 14/03/2013-6446 S.K. madde 30) "Ulusal Tarife" adı altında EPDK tarafından belirlenerek 01/04/2011 tarihinden geçerli olmak üzere uygulanmaya başlamıştır. Bu tarife de EPDK'nun 28/12/2010 tarih ve 2999 sayılı kararı ile belirlenmiştir. Tarifelerin uygulanmasında zorunluluk bulunmaktadır. Ayrıca 11/08/2002 tarihinde resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliği 15/2 fıkrasının "perakende satış fiyatlarına ilişkin parametreler, enerji alımına ilişkin tavan fiyat, hedef kayıp/kaçak oranı ve brüt kâr marjı ve verimlilik hedefine ulaşması ölçüsünde elektrik piyasası hedef planı düzenlemesine tabî unsurlar ve raporlamaya ilişkin tebliğ ile ilgili mevzuattaki diğer hükümlere uygun olarak hesaplanmış perakende satış hizmeti maliyetlerini içerecek şekilde belirlenir." hükmüne yer verdiği, yani bu yönetmeliğe göre satış fiyatlarını kayıp kaçak bedelinin eklenebileceğinin belirtildiği, bu yönetmeliğe dayanılarak 11/08/2002 tarihinde resmî gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren "perakende satış hizmetleri geliri ile perakende enerji satış fiyatlarının düzenlenmesi hakkındaki tebliğe göre abonelerden kayıp kaçak bedeli adı altında bedelin tahsil edildiği anlaşılmıştır.
Kayıp kaçak bedeli, iletim bedeli, dağıtım bedeli, perakende satış hizmet bedeli, sayaç okuma bedeli, enerji fonu ile ilgili Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 21/05/2014 tarihli 2013/7-2454 Esas 2014/679 karar sayılı kararı ile "Anayasanın Vergi Ödevi" başlıklı 73. Maddesinde "Herkes kamu giderlerini karşılamak üzere mâli gücüne göre vergi ödemek ile yükümlüdür. Vergi, resim, harç ve benzeri mâli yükümlülükler kanun ile konulur, değiştirilir veya kaldırılır. Vergi resim, harç ve benzeri mâli yükümlülüklerin muaflık, istisnalar ve indirimleri ile oranlarına ilişkin hükümlerin de kanunun belirttiği yukarı ve aşağı sınırlar ile değişiklik yapma yetkisi Bakanlar Kurulu'na verilebilir." şeklindeki düzenlemeye göre kayıp kaçak bedeli, iletim bedeli, dağıtım bedeli, perakende satış hizmet bedeli ve sayaç okuma bedeli uygulamasının EPDK kararları ve tebliğleri çerçevesinde uygulama arz eden kanunlarca ikincil mevzuat hükümleri çerçevesinde EPDK tarafından belirlenerek uygulandığından; bu tarihteki mevcut hukuki düzenlemenin EPDK'na sınırsız bir fiyatlandırma ve tarife unsuru belirleme hak ve yetkisi vermediği, özellikle kayıp kaçak bedellerinin kurallara uyan abonelerden tahsili yoluna gitmenin hukuk devleti ve adalet düşünceleri ile bağdaşmadığı, bu faturalara yansıtılan bedel miktarlarının şeffaflık ilkesi ile denetlenebilmesi ve hangi hizmetin karşısında ne kadar bedel ödendiğinin bilinmesinin de şeffaf hukuk devletinin vazgeçilmez unsuru olduğundan EPDK kararları ile bu bedellerin mevcut mevzuat kapsamında tüketicilerden alınması doğru bulunmayarak hukuka uygun olmadığı kabul edilmiştir." şeklinde karar verilmiştir.
Hukuk Genel Kurulu'nun bu kararı dayanak yapılarak iş bu dava 30/12/2014 tarihinde mahkememizde açılmış olup, yargılamanın devamı sırasında 6719 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun 17/06/2016 tarihinde resmî gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. 6719 sayılı Kanunla yapılan değişiklikler kapsamında; 6719 sayılı Kanunun 15. maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 'Tanımlar ve Kısaltmalar' başlıklı 3. maddesinin 1. fıkrasına (şş) bendi eklenmiş ve anılan bendde; (şş) Teknik ve teknik olmayan kayıp: Dağıtım sistemine giren enerji ile dağıtım sisteminde tüketicilere tahakkuk ettirilen enerji miktarı arasındaki farkı oluşturan ve maliyeti etkileyen; teknik kayıp ve/veya kaçak kullanım gibi sebeplerden kaynaklanan ve teknik bir sebebe dayanmayan kaybı, ifade edeceği hükme bağlanmıştır. Yine 6446 sayılı Kanunun 17. maddesinde değişiklik yapan 6719 sayılı Kanunun 21.maddesi ile, 17.maddenin 4.Fıkrasında; ((4) İlgili faaliyete ilişkin tüm maliyet ve hizmet bedellerini içeren Kurul onaylı tarifelerin hüküm ve şartları, bu tarifelere tabi olan tüm gerçek ve tüzel kişileri bağlar..,) hükmüne yer verilmiş, 17. maddeye eklenen 10 fıkra hükmünde de; (“(10) Kurum tarafından gelir ve tarife düzenlemeleri kapsamında belirlenen bedellere ilişkin olarak yapılan başvurularda ve açılan davalarda; tüketici hakem heyetleri ile mahkemelerin yetkisi, bu bedellerin, Kurumun düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Keza 6719 sayılı Kanunla 6446 sayılı Kanuna eklenen geçici 20.madde de; ((1) Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17. madde hükümleri uygulanır.”) hükmü getirilmiştir. 6446 sayılı Kanunda yapılan ve yukarda yer verilen 6719 sayılı Kanun değişikliği ile Kurul tarafından belirlenen esaslara göre hazırlanıp Kurul tarafından onaylanan tarifelere uygun şekilde tahakkuk ettirilen faturalarda yer alan kayıp-kaçak, perakende satış hizmet maliyeti vb gibi Kanunda sayılan kalemler bakımından 17. maddeye eklenen 10 fıkra hükmü ile mahkemece yapılacak incelemenin kurumun düzenleyici işlemlerine uygunluk ile sınırlı olduğu ifade edilmiş ve yine eklenen geçici 20. maddede de; bu hükmün (17/10.madde hükmünün) mevcut davalara da uygulanacağı kararlaştırılmıştır. Anayasa Mahkemesi'nin 15/02/2018 tarih 2016/150-2017/179 E.K. Sayılı 28.12.2017 tarihli, R.G. Tarih – Sayı : 15.2.2018 - 30333'lı kararı ile 17. maddeye eklenen 10. Fıkra hükmü iptal edilmiştir. Yapılan yasal değişikliler doğrultusunda bilirkişiden davalı tarafça tahsil edilen bedellerin EPDK tarifelerine uygun olup olmadığı hususunda alınan raporda davalı tarafça tahsil edilen bedellerin EPDK tarifelerine uygun olduğu belirtilmiş olup Mahkememizce bilirkişi raporu hadiseye ve hukuka uygun, denetime elverişli bulunarak hükme esas alınmıştır.
Tüm bu sebeplerden dolayı davacının, dava konusu bedellerin haksız ve hukuka aykırı olarak alındığı iddiası ile mahkememizde açmış olduğu iş bu davanın açılış tarihinden sonra yapılan yasal düzenlemeler nedeni ile konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. 6100 sayılı HMK'nun 331/1 maddesi gereğince davanın konusuz kalması halinde dava tarihindeki haklılık durumuna göre yargılama gideri ve vekalet ücreti takdiri gerekmektedir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 18/11/2009 tarih 2009/18-421 Esas-2009-526 Karar sayılı ilamında benzer bir olayda "dava tarihinde davasında haklı bulunan davacının davadan sonra yürürlüğe giren yasa nedeni ile haksız duruma düşmesi söz konusu olamayacağından dava, davadan sonra yürürlüğe giren yasal değişiklik nedeni ile konusuz kalmış ise davacı lehine vekalet ücreti hükmedilmesi gerekir." şeklinde karar vermiştir. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nin emsal ilamları da nazara alınarak dava devam ederken yürürlüğe giren 6719 sayılı yasa nedeni ile davanın konusuz kaldığı, davacının dava tarihi itibari ile talebinde haklı olduğu kabul edilerek davacı lehine vekâlet ücreti ve yargılama giderine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1-Dava konusuz kaldığından davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına,
2-Karar ve ilam harcı 44,40-TL'nin peşin alınan 85,39-TL harçtan mahsubu ile kalan 40,99-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan 600,00-TL bilirkişi ücreti, 127,10-TL posta ve tebligat masrafı ile ilk harç 73,60-TL olmak üzere toplam 800,70-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 2.725,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına,
6-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan bakiyesinin karar kesinleştiğinde talep halinde yatıran iadesine,
Dair; davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi. 18/06/2019
Katip ...
E-imza
Hakim ...
E-imza