T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/529 Esas
KARAR NO: 2018/857
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16/05/2016
KARAR TARİHİ: 25/09/2018
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle : Müvekkili ile davalı arasında 31/08/2010 tarihli ve 5 yıl süreli bayilik sözleşmesi ve ona öncel 27/08/2010 tarihli ek protokol imzalandığını, bu sözleşme ve protokol uyarınca davacıya ait ... 3269 Ada, 1 Parsel'de kayıtlı taşınmazdaki akaryakıt istasyonunda sözleşmenin bitiş tarihi olan 18/09/2015 tarihine kadar müvekkilinin davalının bayisi olarak hizmet vereceğinin kararlaştırıldığını, davalının bu taşınmazda kiracı olarak gösterildiğini, kira şerhinin ve davalı lehine konulan ipotek şerhinin taşınmaza işlendiğini, bayilik ilişkisi devam ederken müvekkili tarafından davalıya ... 36. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderildiğini, bu ihtarname ile 18/09/2015 tarihinde biten bayilik sözleşmesinin uzatılmayacağının ve davalıya ait logo ve giydirmelerin gelip alınması gerektiğinin ve kira şerhinin kaldırılması gerektiğinin ihtar edildiğini, bu ihtarnameye istinaden davalının gerçek dışı olarak EPDK'ya sözleşmenin müvekkili tarafından feshedildiğinin bildirildiğini, davalının sözleşmeyi devam ettirmek için değişik girişimlerde bulunduğunu, fakat müvekkilinin buna boyun eğmediğini, bunun üzerine davalının 31/08/2015 gece yarısı itibari ile müvekkiline akaryakıt vermeyi kestiğini, oysa ki sözleşmenin en erken 18/09/2015 tarihinde sona ereceğini, kaldı ki fiilen akaryakıt verilmeye başlanan tarihin 20/09/2010 olduğunu, davalının bu tarihlerden önce akaryakıt verilmesini kesmekle sözleşmeye aykırı davrandığını, akaryakıt verilmesinin kesilmesi üzerine müvekkili tarafından davalıya ... 11. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edildiğini, ayrıca ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D. İş sayılı tespit dosyası ile tankta akaryakıt kalmadığının ve zararlarının tespitine ilişkin talepte bulunulduğunu, davalının 1 ay süre ile akaryakıt sevkıyatı yapmayarak mevzuata ve sözleşmeye aykırı davrandığını, müvekkilinin maddi ve manevi zararına sebebiyet verdiğini, davalının en az 18 gün önceden akaryakıt verilmesini kesmekle haksız rekabete de yol açtığını, bu nedenle fazlaya dair uğranılan zararlar saklı kalmak kaydıyla 5.000,00-TL maddi tazminatın 31/08/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline ve 50.000,00-TL manevi tazminatın davalı şirketten tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkilini mahkemenin ... Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, Davacının müvekkilinden kaynaklanan herhangi bir zararının olmadığını, Sözleşmenin bitiş tarihinin davacı tarafından yanlış belirtildiğini, bitiş tarihinin 31/08/2015 tarihi olduğunu, davacı tarafa akaryakıt tedariki hususunda imkan sağlanması görüşmelerinin davacı tarafından geri çevrildiğini, tek taraflı olarak davacı tarafından Sulh Hukuk Mahkemesine yaptırılan tespitin kabul edilemez olduğunu, manevi tazminat şartlarının gerçekleşmediğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
DELİLLER:
1-... 36. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi.
2-... 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D. İş sayılı tespit dosyası.
3-... 11. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi.
4-31/08/2010 tarihli ve 5 yıl süreli bayilik sözleşmesi ve ona öncel 27/08/2010 tarihli ek protokol.
5-EPDK'nın davacıya hitaben yazdığı 21/08/2015 tarihli 42846 sayılı cevabi yazı.
6-Tapu kaydı ve resmi ipotek senedi, Taraflar arasındaki akdedilen kira sözleşmesi.
7-Mahkememizce bilirkişi ... ve ...'dan aldırılan bilirkişi raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, akaryakıt bayilik sözleşmesine aykırılık iddiasıyla maddi ve manevi tazminat talebidir.
Taraflar arasında akaryakıt bayilik sözleşmesi akdedildiği, bu sözleşmeye istinaden 5 yıla yakın akaryakıt tedarik ve satımının yapıldığı hususlarında ihtilaf yoktur. İhtilaf, sözleşmenin bitim tarihinin ne olduğu, davalının akaryakıt tedarikini sözleşme bitmeden önce kesip kesmediği, davacının buna bağlı zararının olup olmadığı, varsa miktarının ne olduğu, bu zararı davalıdan talep edip edemeyeceği noktalarındadır.
Mahkememizce dosyaya sunulan sözleşmeler, protokol, resmi ipotek senetleri, ihtarnameler, tespit raporları ve dava dışı yapılmış yazışmalar ile birlikte tarafların ticari defterleri üzerinde bir mali müşavir ve bir sektör bilirkişi marifeti ile inceleme yaptırılıp bilirkişi raporu aldırılmıştır.
Bilindiği üzere akaryakıt bayilik sözleşmelerinin fiilen hayata geçmesi için öncelikle akaryakıt bayilik sözleşmesi imzalanır, bilahare EPDK'ya müracaat edilip lisans alınır veya dağıtıcı tadili yapılır ve bu şekilde ticari faaliyete hazır hale gelinir. Somut olayda taraflar arasındaki anlaşma 31/08/2010 tarihinde imzalanmış olup, dağıtıcı tadili bundan 20 gün sonra yani 20/09/2010 tarihinde alınmıştır. Mevzuatı gereği taraflar arasında bayilik sözleşmesi imzalanmış olsa bile dağıtıcı lisansı alınmadan ticari faaliyete başlanması mümkün değildir.
Taraflar arasındaki sözleşmenin 15. Maddesinin incelenmesinde sözleşme süresinin 5 yıl olarak belirlendiği, bu sürenin başlangıcı da ilk akaryakıt satışı yapılan tarih olarak belirlendiği anlaşılmıştır.
Somut olayda bilirkişi marifeti ile EPDK'nın internet sitesinde yapılan inceleme sonunda dağıtıcı tadil tarihinin 20/09/2010 tarihi olduğu anlaşılmıştır. Bu kapsamda davacının davalıdan ilk ürün aldığı tarih 11/10/2010 tarihi olduğu yapılan mali incelemeden anlaşılmıştır. Bu durumda taraflar arasındaki 5 yıllık sözleşmenin başlangıç tarihini 11/10/2010, bitiş tarihini de 11/10/2015 tarihi olarak tespit etmek gerekmiştir.
Fakat EPDK'nın kayıtlarına giren sözleşmede başlangıç tarihi 31/08/2010 olup, bitim tarihi de 31/08/2015 tarihi olduğu açık iken bu durumda tarafların fiili bitim tarihi olan 11/10/2015 tarihini EPDK'ya bildirmeleri de kanun gereğidir.
Zira Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliğinin Dağıtıcı Lisansı Sahiplerinin Yükümlülükleri başlıklı 34. maddesinin 2. bendinde fesih ihbarnamesinin tebellüğ tarihinden itibaren 1 ay içerisinde EPDK'ya bildirilmesi mecbur kılınmıştır. Bu bildirimin yapıldığına dair tarafların iddiası ve savunması bulunmadığı gibi buna dair bir delil ve kayda rastlanmamıştır. Bu durumda EPDK nezdinde bu sözleşmenin bitim tarihi 31/08/2015 olarak kayıtlarda yer almaktadır.
Ne var ki EPDK'nın kayıtlarında sözleşme bitim tarihi 31/08/2015 tarihi olarak görünüyor olması karşısında ve davacı tarafın fiilen akaryakıt almaya başladığı tarihi EPDK'ya bildirmemiş olması karşısında davalının EPDK nezdinde sözleşme bitim tarihi olarak görünen 31/08/2015 tarihinden sonra akaryakıt vermemesi Petrol Piyasası Kanunu ve Yönetmeliği ile sağlanmak istenen kamu düzenin gereğidir. 6098 Sayılı TBK'nın 26. ve 27. Maddelerinde sözleşme özgürlüğü kamu düzeni ve emredici kanun hükümleri ile sınırlandığından davalı bu mevzuatın gereklerine uygun davrandığından davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1-Davanın REDDİNE
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereği alınması gereken 35,90-TL maktu karar ve ilam harcının, peşin olarak alınan 939,25-TL harçtan düşümü ile bakiye 903,35-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereği ret olunan kısım üzerinden hesap ve takdir olunan 6.400,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama masraflarının davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair; davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi. 25/09/2018
Katip ...
E-imza
Hakim ...
E-imza