T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/899 Esas
KARAR NO: 2022/644
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/09/2016
KARAR TARİHİ: 04/10/2022
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
ASIL DAVA:
Asıl dava dilekçesi özetle şöyledir:
"....Davalı-... müvekkilimiz ... Ticaret Ltd. Şti arasındaki ticari alışveriş nedeniyle davacı müvekkilimiz, daval- ...Tic. Ltd. şirketinden olacağı ürünlerin bedeline teminat oluşturmak üzere, davaya konu ... Bankası ... Şubesine ... Nolu 30.000-TL bedelli 27.07.2016 tarihli çek vermiştir. Ancak davalı ibraz tarihinde çeki bankaya ibraz etmemiştir ve ibraz süresini geçirdikten sonra başvurma hakkını korumak düşüncesiyle hukuka aykırı bir şekilde çekin keşide tarihini değiştirerek çekte tahrifat yapmış ve çekmek istediği krediye teminat olarak bankaya ibraz etmiştir. Tahrifatsız hali ile çekin keşide tarihi 27.07.2016 olup süresinde muhatap bankaya ibraz edilmediği anlaşıldığından yapılan tahrifatın bir hukuki sonuç doğurmayacağı açıktır. Bu durumda mahkemece çekin iptal edilmesi gereklidir. Senet üzerinde yapılan değişikliklerin, geçerli olabilmesi için, düzenleyen tarafından imza veya paraf edilmek suretiyle onaylanması gerekir. Ancak somut olayda; takip konusu çekin keşide tarihinde bir imza veya paraf bulunmamaktadır. Mahkemece yaptırılacak olan bilirkişi raporuna göre de çekin keşide tarihi 127.07.2016" iken "27.09.2016" olarak değiştirildiği görülecektir. Bu durumda yapılan bu değişiklik yukarıda açıklanan madde gereğince geçerli değildir ve iptali gerekmektedir. Ve Çekte davalı tarafından yapılmış alan tahrifat nedeniyle çek kambiyo senedi vasfını kaybetmiştir. Dava konusu haksız durum sebebiyle, müvekkilimizin telafisi imkânsız maddi ve manevi zararlara uğrayacağı oldukça açık olduğundan; davaya konu kambiyo senetlerinin ödenmesini engeller mahiyette ve olası bir icra takibi neticesinde müvekkilin uğrayacağı mu htemel zararların engellenmesi için çek üzerine icra ve iflas kanununun 72/2.md si gereğince İhtiyat-i Tedbir Kararı verilmesini ve dava konusu senedin iptaline karar verilmesini, ve senede el konulmasını talep etmek zorunluluğu doğmuştur. Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla: Dava konusu çekin yazılması halinde, müvekkil şirketin ileride telafisi imkânsız maddi ve manevi zararlar'a uğrayacağı muhtemel olduğundan dava konusu çekin, teminatsız veya mahkemenizce uygun görülecek bir teminat mukabilinde ve iş bu dosya kapsamında yapılacak yargılama neticesi verilecek mahkeme kararının kesinleşmesine kadar, dava konusu çekin yazılmasını engeller mohiyette ve muhtemel icra takiplerinin durdurulması amacıyla icra iflas kanununu md 72/2 gereğince ihrtiyat-i tedbir kararı verilmesine, Çekte tahrifat yapıldığından çekiri kambiyo niteliğini yitirdiğinin tespitine, Çek kambiyo nitelini yitirdiğinden dolayı işbu çekten dolayı müvekkilimizin borçlu olmadığının tespitine dair Menfi Tespit davamızın kabulüne, Müvekkilimizin davalıya vermiş olduğu ... Bankası ...Şubesine ait ... tolu, 27.07.2016 keşide tarihli, 30.000-TL bedelli çekin iptaline, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini..."talep ve dava etmiştir.
ASIL DAVADA:
CEVAP:
Asıl davada davalı ...Bankası A.ş. Vekilinin cevap dilekçesi özetle şöyledir:
"....Davacı şirket, dava dilekçesinde diğer davalı ... Tic. Ltd. Şti. tarafından dava konusu 27.07.2016 keşide tarihli, 30.000TL bedelli çekin keşide tarihinde tahrifat yapılarak müvekkil bankanın ... Caddesi Şubesi'ne teminat olarak verildiğini iddia etmiş, bu sebeple huzurda görülen davada müvekkil bankayı davalı olarak göstermiştir. ... Şubesi tarafından mahkemenizce yazılan yazı gereği 23.01.2017 tarihinde cevap verilmiş ve yapılan araştırma sonucunda bilgisi verilen, dava konusu çekin bankamıza teslim edilmediği, ilgili çek girişinin olmadığı bildirilmiştir. Ayrıca davacı tarafından sunulan çek görüntülerinde de müvekkil bankaya ait kaşe ve/veya ciro bulunmamaktadır. Diğer davalı ...Tic. Ltd. Şti. müvekkil bankanın kredili müşterisi olmak ile beraber şubemizce verilen yazıdan da anlaşılacağı üzere dava konusu çek hakkında herhangi bir malumatımız olmadığından davanın müvekkil banka yönünden reddi gerekmektedir.
davanın müvekkil banka yönünden husumetten reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini..." talep etmiştir.
Asıl davada davalı ...Ş. Vekilinin cevap dilekçesi özetle şöyledir:
"...Keşidecisinin davacı ... Ltd. Şti. olan ve diğer davalı ...Tic. Ltd. Şti. tarafından müvekkil bankaya verilen davaya konu çek için 07.10.2016 tarihinde ... 35. İcra Mdr. ... Esasa sayılı dosyası ile takibe geçilmiştir. Müvekkil banka, diğer davalı aracılığıyla kendisine verilen dava konusu çekin iyi niyetli hamilidir. Üzerinde tahrifat yapıldığı iddia edilen çek üzerindeki imzaların kimin attığı konusunda müvekkil bankanın araştırma yapıp, imzaları karşılaştırarak kime ait olduğunu çözme gibi bir yükümlülüğü bulunmamaktadır. Bu sebeple müvekkil ... A.Ş. çek üzerindeki iyi niyetli hamildir. Kaldı ki; davacı taraf söz konusu çekin, diğer davalı ... Ltd. Şti.' ye teminat çeki olarak verildiğinden bahsetmiştir. Aralarında ticari ilişki olduğu ve çekin kayıp ya da çalıntı sebebi ile diğer davalı ...Tic. Ltd. Şti.' nin elinde bulunmadığı açıktır. Böyle bir durumda ise müvekkil ... A.Ş.' nin çekin iyi niyetli hamili olduğuna şüphe yoktur. İyi niyetli hamil sıfatına sahip müvekkilin, tahrifat yapıldığı iddia edilen çekin iptali halinde maddi ve manevi zarara uğrayacağı açıktır. Çek üzerinde yapılan bir tahrifat var ise de bu durumun müvekkil banka ile hiçbir alakası yoktur. Tamamen iyi niyetli olarak almış olduğu çekin böyle bir davaya konu olması ve tahsilat yapılamaması nedeniyle müvekkil banka mağduriyet yaşamaktadır. Diğer davalı ...Tic. Ltd. Şti. dava konusu çeki 04.08.2016 tarihinde şubeye teslim etmiştir. Çekin son takas tarihi 08.08.2016' dır. Dolayısıyla çekin vade tarihi 29.07.2016 olsa dahi çekin şubeye tevdi edildiği tarihte çek hala bankamızdan çekilebilecek kredi için teminat değeri taşıyorken diğer davalı ... Ltd. Şti.' nin sırf vadeyi uzatmak amacıyla çek üzerinde tahrifat yapmasında hiçbir yararı olmayacaktır. Açıkca görüldüğü üzere bu durum imzanın keşideciye ait olduğunu destekler niteliktedir. Ayrıca davacı vekili dilekçesinde diğer davalı ...Tic. Ltd. Şti. ile arasında ticari ilişkisinin olduğunu ve devam ettiğini belirtmiştir, bunun üzerine kredi borçlusu/davalı ...Tic. Ltd. Şti.' nin güncel mizan defterinde yapılan incelemede davacıdan 2016'nın ilk 6 ayına ait mizanına göre ...Tic. Ltd. Şti.' nin davacıdan 114.000-TL alacağı gözükmektedir.(Defter bilgileri sayın mahkemeye bilahare sunulacaktır.)Bu durum çekin hatır/teminat için değil borcun ödenmesi için verildiği görülmektedir.Ayrıca davacının elinden rızası hilafına çıktığını beyan ettiği çek hakkında hiç bir polis ya da savcılık başvurusu yoktur. Bu durum bile davacının iddiasında ne kadar samimi olduğunu gösteren bir durumdur. Dava konusu çekin ait olduğu Banka şubesinden imza yetkililerinin kim olduğu, ve çek keşidesi için verilen bir vekaletname olup olmadığı, ayrıca davacının son 1 yıl içerisinde ödediği çek detayları istenmesini talep ediyoruz zira davacının aynı şekilde itirazda bulunduğu çek olup olmadığı, bunu alışkanlık haline getirip getirmediği ortaya çıkacaktır. Keşidece ...Tic. Ltd. Şti. tarafından davaya konu icra dosyasına ödeme yapılmışsa da nezdinizde görülen iş bu davadaki iddialar sebebi ile ileride yaşanabilecek sorunlarla karşılaşmak istenilmediği için, davacı tarafından icra dosyasına yatırılan paranın reddiyatı yaptırılmamıştır. Yapılan açıklamalar neticesinde görüldüğü üzere iyi niyetli hamil sıfatına sahip olması konusunda şüphe bulunmayan müvekkil bankanın daha fazla zarar görmemesi için, iş bu davanın reddi gerekmektedir.
müvekkil ... A.Ş.' nin daha fazla zarar görmemesi adına davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini..." talep etmiştir.
Davalı ... Bankası A.Ş. 'den temlik aldığını beyan eden ... A.Ş. vekilinin UYAP kaydının yapılması talep edildiğinden UYAP kaydı düzeltilmiştir.
BİRLEŞEN DAVA;
Birleşen dava dava dilekçesi özetle şöyledir:
"....Davalı ... Şti. İle davacı arasındaki ticari alışveriş nedeni ile davacının davalıdan alacağı ürünlerin bedelini teminat oluşturmak üzere dava konusu 27/07/2016 keşide tarihli ve 30.000,00-TL bedelli çekin verildiği, daha sonra bu çekin davalı şirket tarafından ... Bankası'na ciro edildiği ve bir şekilde yeniden davalı şirkete iade edildiği, çekin daha sonra bankaya ibraz edilmediği ve ibraz süresi geçtikten sonra çekteki keşide tarihinin 27/09/2016 tarihi olarak davacının iradesi dışında değiştirilmek sureti ile davalı ...Ş.'ye ibraz edildiği, senet üzerinde yapılan değişikliğin geçerli olabilmesi için keşideci tarafından paraflanmasının gerektiği, çekteki paraf imzasının davacı keşideciye ait olmadığından çekin geçersiz olduğundan bahisle öncelikli olarak İİK72/2 maddesi gereğince ihtiyati tedbir kararı verilmesine, dava konusu çekteki tahrifat nedeni ile kambiyo vasfını yitirdiğinden davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine, çekin iptaline karar verilmesini..." talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVA;
CEVAP:
Davalı ...Ş. Vekilinin cevap dilekçesi özetle şöyledir:
"....Keşidecisinin davacı ...Şti. olan ve diğer davalı ...Ltd. Şti. tarafından müvekkil bankaya verilen davaya konu çek için 07.10.2016 tarihinde ... 35. İcra Mdr....Esasa sayılı dosyası ile takibe geçilmiştir. Müvekkil banka, diğer davalı aracılığıyla kendisine verilen dava konusu çekin iyi niyetli hamilidir. Üzerinde tahrifat yapıldığı iddia edilen çek üzerindeki imzaların kimin attığı konusunda müvekkil bankanın araştırma yapıp, imzaları karşılaştırarak kime ait olduğunu çözme gibi bir yükümlülüğü bulunmamaktadır. Bu sebeple müvekkil ... A.Ş. çek üzerindeki iyi niyetli hamildir. İyi niyetli hamil sıfatına sahip müvekkilin, tahrifat yapıldığı iddia edilen çekin iptali halinde maddi ve manevi zarara uğrayacağı açıktır. Çek üzerinde yapılan bir tahrifat var ise de bu durumun müvekkil banka ile hiçbir alakası yoktur. Tamamen iyi niyetli olarak almış olduğu çekin böyle bir davaya konu olması ve tahsilat yapılamaması nedeniyle müvekkil banka mağduriyet yaşamaktadır. Keşidece... Tic. Ltd. Şti. tarafından davaya konu icra dosyasına ödeme yapılmışsa da nezdinizde görülen iş bu davadaki iddialar sebebi ile ileride yaşanabilecek sorunlarla karşılaşmak istenilmediği için, davacı tarafından icra dosyasına yatırılan paranın reddiyatı yaptırılmamıştır. Yapılan açıklamalar neticesinde görüldüğü üzere iyi niyetli hamil sıfatına sahip olması konusunda şüphe bulunmayan müvekkil bankanın daha fazla zarar görmemesi için, iş bu davanın reddi gerekmektedir.
Yukarıda belirtmiş olduğumuz sebeplerden dolayı iyi niyetli hamil konumunda bulunan müvekkil ... A.Ş.' nin daha fazla zarar görmemesi adına davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleir ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini..."talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava :Keşidecisi ...Ltd Şti'nin ...Bank ... Şubesine ait ... çek nolu 27/07/2016 keşide tarihli 30.000,00-TL bedelli çekten borçlu olmadığının tespitine ilişkindir.
Davacı taraf takibe dayanak yapılan çekin keşide tarihinde tahrifat yapıldığını iddia etmiş, davalı taraf ise davanın reddini savunmuştur
Davacı taraf dava dilekçesi dava konusu çekte yetkili hamil davalı ...Bankası A.Ş. Olduğundan bahisle davalıya husumet yöneltmiş, çekin temlik eden ... Bank A.Ş.'nin elinde olduğunun tespiti ile... Bankası A.Ş. 'ye yöneltmiş olduğu davayı takip etmediğini beyan etmiştir.
İcra dosyasının celp edilip incelenmesinde özetle şöyledir:
"...Alacaklısı ... tarafından, borçlular ... İle Davalı ...Şti. aleyhlerine 33.657,90-TL'nin 07/10/2016 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı, yasal süresinde borçlu vekilinin borca ve fer'ilerine itiraz ettiği, itiraz sonucunda icra takibinin durduğu anlaşılmıştır..."
Davalı temlik alan ... A.Ş. TTK 818.madde gereği yetkili hamil olup, kambiyo hukukuna ilişkin bu genel ilkeler 6102 sayılı TTK 687.maddesinde; "Poliçeden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ileri başvuran hamile karşı ileri süremez; meğerki, hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun." şeklinde ifade edilmiştir. Buna göre kural olarak mücerretlik ilkesi gereğince keşideci ile hamil arasında temel ilişki bulunmayan durumlarda kişisel defiler hamile karşı ileri sürülemez.
Somut olayda ... 10.İcra Hukuk Mahkemesinin ...Esas- ...Karar sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporuna göre inceleme konusu çekin keşide tarihinin ilk olarak 27.07.2016 olarak belirlendiği daha sonra ay hanesindeki 7 rakamının 9 haline getirildiği ve tarih kısmının yanına paraf şeklinde imza atıldığının tespit edildiği, mahkememizce alınan ve hükme esas alınan İstanbul Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesinin ... tarihli... sayılı raporuna göre çekte keşide tarihi bölümünde atılı imza ile ...'in mukayese imzaları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından farklılıklar saptandığından söz konusu imzanın mevcut mukayese imzalarına kıyasla ...'in eli ürünü olmadığının anlaşıldığı bu minvalde keşide tarihindeki yapılan değişikliğin keşideci tarafından onaylanmadığının anlaşıldığı, 6100 sayılı HMK'nun 207.maddesine göre, değişikliğin dikkate alınmaması gerektiği, dolayısıyla keşide tarihinin 27.07.2016 olarak kabulü gerektiği, bu kabule göre de, çekin ibraz süresi geçtikten sonra ibraz edilmiş olması dikkate alındığında, kambiyo vasfını yitirmiş olduğu anlaşılmaktadır. Hale göre, davacı keşidecinin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 732. maddesi kapsamında sebepsiz zenginleşmediği mahkememizce anlaşıldığından aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
A-)Mahkememizin 2016/899 esas sayılı dosyası bakımından;
1-Davalı ... Bankası A.Ş.'ye yönelik açılan davanın açılmamış sayılmasına,
2-Davalı ...Tic. Ltd. Şti. Yönelik açılan DAVANIN KABULÜ ile davacının ... Bank ... Şubesine ait ... çek nolu 27/07/2016 keşide tarihli 30.000,00-TL bedelli çekten borçlu olmadığının tespitine,
B-)Mahkememizin birleşen 2016/935 esas sayılı dosyası bakımından;
Davalı ...Ş. Yönelik açılan davanın kabulü ile davacının ... Bank ... Şubesine ait ... çek nolu 27/07/2016 keşide tarihli 30.000,00-TL bedelli çekten borçlu olmadığının tespitine,
C-Mahkememizin 2016/899 esas sayılı dosyası bakımından;
1-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereği alınması gereken 2.049,30-TL harçtan peşin alınan 512,33-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.536,97-TL karar ve ilam harcının Davalı ... San. Tic. Ltd. Şti.'den alınıp hazineye gelir kaydına,
2-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Gereği takdir ve tayin olunan 9.200,00-TL nisbi vekalet ücretinin Davalı ...'den alınıp davacıya verilmesine,
3-Davalı ...Bankası A.Ş.( Temlik alan ... A.Ş.) kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Gereği takdir ve tayin olunan 9.200,00-TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ... Bankası A.Ş. (Temlek alan ... A.Ş.)'ye verilmesine,
4-Davacı yargılama gideri 545,83-TL ilk harç ve masraflar ile 1.737,10-TL (posta/tebligat/bilirkişi/ATK rapor bedeli) olmak üzere toplam 2.282,93-TL yargılama giderinin davalı ...Tic. Ltd. Şti. alınıp davacıya verilmesine,
5-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333 maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,
D-Mahkememizin birleşen 2016/935 esas sayılı dosyası bakımından;
1-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereği alınması gereken 2.049,30-TL harçtan peşin alınan 512,33-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.536,97-TL karar ve ilam harcının Davalı ...Ş.'den alınıp hazineye gelir kaydına,
2-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Gereği takdir ve tayin olunan 9.200,00-TL nisbi vekalet ücretinin Davalı ...Ş.'den alınıp davacıya verilmesine,
3-Davacı yargılama gideri 545,83-TL ilk harç ve masraflar ile 66,00-TL (posta/tebligat) olmak üzere toplam 611,83-TL yargılama giderinin ... A.Ş.'den alınıp davacıya verilmesine,
4-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333 maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Dair; davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. . 04/10/2022
Katip ...
E-imza
Hakim ...
E-imza