T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/253 Esas
KARAR NO: 2024/314
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 15/03/2017
KARAR TARİHİ: 25/04/2024
Mahkememizde açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ve aşamalardaki beyanlarında özetle; müvekkili şirket ile davalı sigorta şirketi arasında ... tarihinde ... sayılı kredi sigorta sözleşmesi ve anılan sözleşmeye bağlı çeşitli sözleşmeler akdedildiğini, müvekkili şirketin sigorta primlerini sözleşmeye uygun olarak eksiksiz şekilde davalı şirkete ödediğini, davalı şirketin sözleşme kapsamında edimlerini yerine getirmediğini, sigorta kapsamında olduğu belirtilen müvekkili şirket müşterilerini sigorta kapsamından çıkartarak sigorta poliçesi gereği hak edilen ödemeleri yapmadığını, davalı şirketin poliçe dahilinde 3 adet müvekkili şirket müşterisine limit vermesine rağmen ödeme yapmadığını belirterek müvekkili şirketin ... Ltd. Şti. İle ilgili ret bildiriminin geldiği 04/03/2015 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte şimdilik 5.000,00-₺, ... ile ilgili kabul bildiriminin geldiği 19/01/2015 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte şimdilik 5.000,00-₺, ... Tic. LTd. Şti. İle ilgili müdahale talebinde bulunduğu 18/06/2015 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte şimdilik 5.000,00-₺ tutar olma üzere toplam 15.000,00-₺'nin davalı şirketten tahsili ile müvekkiline verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 26/04/2021 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; ... Ltd. Şti yönünden 150.058,21 TL'ye ve davalı şirkete başvuru sonucunda ret bildiriminin müvekkili şirkete bildirildiği tarih olan 04/03/2015 tarihinden itibaren bu miktara uygulanacak ticari faize, ... yönünden 468.375,63 TL 'ye ve 19/01/2015 tarihinden itibaren bu miktara uygulanacak ticari faize, ... Ltd. Şti. Yönünden 5.000 TL ile dava tarihinden itibaren bu miktara uygulanacak ticari faize, toplamda 618.433,84-TL'nin ticari faizi ile birlikte davalı şirketten alınıp müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve ıslah etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde ve aşamalardaki beyanlarında özetle; davacı tarafından ... Tic. Ltd. Şti. Hasar dosyasına ilişkin olarak sunulmuş olan faturaların müvekkili şirket tarafından incelendiğini ve davacı tarafın sigorta poliçesi şartlarına aykırı davranmış olması nedeni ile poliçe dışı bırakıldığını, davacı tarafından sunulan ... ve ... numaralı faturaların no limit sınıfından olduğunu, taraflar arasında akdedilen poliçe kapsamında bulunmadığını, her iki fatura yönünden faturaların davacı tarafa tanınan limit kapsamında olmaması ve müdahale talebi süresi geçtikten sonra müdahale talebinin yapılması nedeni ile davanın reddi gerektiğini, davacı tarafın ... hasar dosyası kapsamında müdahale talebinde bulunduğunu ancak müdahale talebinin poliçe şartlarına uygun bulunmadığından poliçe dışı bırakıldığını, bu sebeple davacı tarafın hasar dosyasına ilişkin taleplerinin reddi gerektiğini, ...Tic. Ltd. Şti.'nin hasar dosyası kapsamında davacı tarafından yapılmış olan müdahale talebinin poliçe şartlarına aykırı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, taraflar arasında akdedilen sigorta sözleşmesi kapsamında davacının davalıdan alacağı bulunup bulunmadığı, var ise alacak miktarının tespiti talebine ilişkindir.
Tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, dosya kapsamı belgeler ve her iki tarafa ait ticari defter ve kayıtlar incelenmek sureti ile takip tarihi itibari ile davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı konusunda bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir. 20/10/2018 tarihli bilirkişi heyeti raporunun sonuç kısmında "...Davacı firmanın süresi ve daha önce onaylanan kredi limiti içinde müdahale talebinde bulunduğu .... ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... numaralı faturalardan kaynaklı alacağının tazmin edilmesi gerektiği, Davacının ...Şti. ile ilgili müdahale talebinin faturaların geç kesilmesi ve kesilmemesi gereken tarihten sonra talepte bulunulmaası ve teminat limiti dahilinde olmadığından haksız talebinin olduğu, Davacının ...Ltd.Şti firması ile ilgili müdahale talebinin ise dayacının gerek kredi sigortası genel şartları gerek poliçe özel şartları ve gerekse sözleşmenin ilgili hükümleri çerçevesinde davalı sigortacıya karşı bildirim yükümlülüğüne uymadığı gerekçesiyle teminat dahilinde olmayan taleplerinin haksız olduğu..." şeklinde görüş belirtilmiştir. Bilirkişi heyetinin 3 kişiden teşekkülü ile yeniden rapor alınmasına karar verilmiştir. 29/03/2019 tarihli bilirkişi heyeti raporunun sonuç kısmında "...Davacının davalıdan 590.949,27 TL alacaklı göründüğü..." şeklinde görüş belirtilmiştir. Tarafların bilirkişi raporuna itirazlarının değerlendirilmesi için yeni bilirkişi heyetinden rapor alınmasına karar verilmiştir. 12/11/2019 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında "...4.A-) Davacının müşterisi ... yönünden, 150.058,21.TL lık hasarının poliçe kapsamında olduğu, (talebin ise 5.000.TL olduğu) 4.B-) Davacının müşterisi ... yönünden, 468.375,63TL lık hasarının poliçe kapsamında olduğu, (talebin ise 5.000.TL olduğu) Bununla birlikte önceki raporlarda, Davacının bu müşterisine sattığı malların alış ve satış faturaları ile ilgili defter incelemesi yapılmış ancak davalının iddiaları yönünden defter kayıtlarına dayanak belgeler yönünden inceleme yapılmadığı, davalının bu iddialarının ispata muhtaç olduğu, özellik ile davacı depo giriş çıkış kayıtları, ... A.Ş'nin Davacı'ya düzenlediği üç adet faturada yer alan nakliyeciden irsaliye belgelerinin celp edilip edilmeyeceği gibi konularda inceleme yapılıp yapılmayacağı Mahkemenizin taktirinde olduğu, 4.C-) Davacının müşterisi ... yönünden talebinin yerinde olmadığı, (talebin ise 5.000.TL olduğu)..." şeklinde görüş belirtilmiştir. Taraf itirazlarının değerlendirilmesi için bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiştir. 07/12/2020 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda kök rapordaki kanaatlerin değişmediği yönünde görüş belirtilmiştir. 02/06/2022 tarihli oturumda alınan 1, 2, 3 nolu ara kararlar uyarınca ... Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne, ... Vergi Dairesi'ne yazılan müzekkerelerin cevabi yazıları ile davalı vekilinin 04/07/2022 havale tarihli dilekçesinde yer alan hususların ve bilirkişi raporuna karşı itirazlarının incelenmesi sureti ile davacının tazminat talebinde haklı olup olmadığının, haklı ise dava tarihi itibari ile davalıdan talep edebileceği tazminat miktarlarının tespiti için bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiştir. 27/01/2023 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunun sonuç kısmında "...Davacının itirazlarının kısmen yerinde olduğu. Buna göre; 3.1-) Davacının müşterisi ... yönünden, ... muafiyet uygulaması sonrası 146.986,61.TL kısmının poliçe kapsamında olduğu, Diğer yandan Davalının sunduğunu beyan ettiği ancak dosyada görülemeyen 11 nolu zeyilde Davalının iddia ettiği yönde teminat limiti 145.000.TL olarak tanımlanmış ise bu halde Davacının Müşterisi ... yönünden, talep edebileceği bedelin 145.000.TL ile sınırlı olacağı, (talebin ise 5.000.TL olduğu ıslah ile 150.058,21.TL ye çıkarıldığı ) 3.2-) Davacının müşterisi ... yönünden, integral muafiyet uygulaması sonrası 435,913,45.TLlık hasarının poliçe kapsamında olduğunun değerlendirilebileceği, (talebin ise 5.000.TL olduğu, ıslah ile 468.375,63.TL ye çıkarıldığı) 3.3-) Davacının müşterisi ... yönünden talebinin yerinde olmadığı, (talebin ise 5.000.TL Olduğu)..." şeklinde görüş belirtilmiştir. Taraf itirazlarının değerlendirilmesi için bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiştir. 27/11/2023 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunun sonuç kısmında "...3.1-) Davacının müşterisi ... yönünden, ... muafiyet uygulaması sonrası 146.986,61.TL kısmının poliçe kapsamında olduğu, Teminat Oranın KDV DAHİL - NET BORCUN %90'ı olduğu, 3.2-) Davalının sunduğunu 11 nolu zeyilde Davalının iddia ettiği yönde teminat limitinin 145.000.TL olması nedeniyle Davacının müşterisi ... yönünden, talep edebileceği bedelin 145.000.TL ile sınırlı olacağı, 3.3-)Davacının basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğünü alanını terk etmediği, müşterisi ... yönünden, ... muafiyet uygulaması sonrası 435,913,45.TLlık hasarının poliçe kapsamında olduğunun değerlendirilebileceği, 3.4.) Açıklanan nedeler ile davalının tüm itirazlarının gerekçelendirilerek incelendiği ve işbu nedenle itirazlarının incelenmediği yönündeki itirazlarının kabul edilemeyeceği..." şeklinde görüş belirtilmiştir. Bilirkişi heyeti raporu denetime uygun, kanaat oluşturmaya ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiştir.
Tüm dosya kapsamının değerlendirilmesi sonucunda; davacı şirketin bir kısım müşterileri ile olan ticari ilişkisi nedeniyle meydana gelecek mali riskleri davalı sigorta şirketi ile imzaladığı sigorta poliçesi kapsamında güvence altına aldığı, bu kapsamda dava dışı ... Ltd. Şti.; .... ve ... Sosyal Hiz. Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. yönünden tahsil edemediği bir kısım alacakları nedeniyle davalı sigorta şirketine başvuruda bulunduğu anlaşılmaktadır. Davalı sigorta şirketi ise söz konusu taleplerin poliçe kapsamının dışında kaldığı ve yasal süresi içinde sigorta şirketine başvuruda bulunulmadığını savunmaktadır. Mahkememizce aydınlatılması gereken husus, taraflar arasında mevcut olan sigortalılık ilişkisi kapsamında davacının talep ettiği alacak kalemlerinin poliçe kapsamında kalıp kalmadığı, poliçe kapsamında ise davacının usulüne uygun şekilde sigorta şirketine başvuruda bulunup bulunmadığı ve nihayet talep edilen miktarın poliçe limiti sınırları içinde olup olmadığına ilişkidir. Mahkememizce alınan 2018 tarihli ilk bilirkişi raporunda, ... yönünden ödenmeyen faturalara ilişkin poliçe kapsamında tahsil koşullarının oluştuğu, ancak dava dışı diğer borçlular yönünden sigorta şirketine yasal süresi içinde usulüne uygun şekilde bildirimde bulunulmadığı için poliçe kapsamında talep edilmesinin mümkün olmadığı belirtilmiştir. Davacı taraf, ...Tic. Ltd. Şti. yönünden bu rapora itiraz etmiştir. Mahkememizce, bilirkişi heyetinin iki kişiden teşekkül etmesi nedeniyle bu kez davacının itirazı, dava dışı üçüncü kişilerin hesap hareketleri ve sigorta şirketine yapılan bildirimler tekrar incelenmek üzere, tarafların dava ve cevap dilekçelerinde dayandıkları tüm deliller toplanıp ilgili sigorta poliçeleri temin edildikten sonra mali müşavir, nitelikli hesaplama uzmanı ve sigorta alanında uzman bilirkişilerden bir kurul teşekkülü sağlanmış ve rapor tanzimi istenilmiştir. Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 27.01.2023 ve 27.11.2023 tarihli raporlar denetime ve hükme elverişli kabul edilmiştir. Bu çerçevede, davacı sigorta şirketinin ticari kayıtları ve davalı sigorta şirketine yaptığı bildirimler dikkate alındığında, ... Tic. Ltd. Şti. yönünden 146.986,61 TL olduğu, davacının ıslah dilekçesi ile 150.000 TL toplam alacak isteminde bulunduğu, ancak poliçe kapsamında davalı sigorta şirketinin 145.000,00 TL ile sınırlı sorumlu olduğu dikkate alınarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. ... yönünden her ne kadar davacının söz konusu ticari ilişkide basiretli tacir gibi davranmadığı ileri sürülmüş ise de bu iddia yerinde görülmemiş; davacının alacağını tahsil edememesi üzerine ticari ilişkisini sonlandırmış olması gözetildiğinde davalının poliçe kapsamında limitleri dahilinde 435.913,45-₺ bakiyeyi davacıya ödemesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Öte yandan, davacının ... Ltd. Şti. yönünden sigorta poliçesi kapsmaında yükümlülüklerini süresi içinde yerine getirmemiş olması karşısında alacağını sigorta şirketinden talepte bulunabilme koşullarının oluşmadığının kabulü gerekmiş ve aşağıdaki şekilde davanın kısmen kabulüne, fazlaya ilişkin istemin reddine dair hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM / Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın;
... Ltd. Şti. yönünden kısmen kabulü ile 145.000,00-₺'nin 04.05.2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine,
... yönünden kısmen kabulü ile 435.913,45-₺'nin 19.01.2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine,
... Ltd. Şti. yönünden reddine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca kabul edilen dava değeri üzerinden alınması gereken 39.682,20-₺ nispi harçtan peşin alınan 10.566,17-₺ harcın mahsubu ile bakiye 29.116,03-₺ nispi karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 4.800,00-₺ bilirkişi ücreti, 295,00-₺ tebligat posta gideri olmak üzere toplam 5.095,00-₺ üzerinden davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 4.747,50-₺ ile 10.602,17-₺ harç gideri olmak üzere toplam 15.349,67-₺ yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan 6.960,75-₺ tebligat posta gideri üzerinden davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 474,75-₺ yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, kalan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
5-Avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca kabul edilen dava değeri üzerinden davacı vekili lehine hesaplanan 87.327,88-₺ nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca reddedilen dava değeri üzerinden davalı vekili lehine hesaplanan 17.900,00-₺ nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333 maddesi gereğince ilgili tarafa iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzlerine karşı kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 25/04/2024
Başkan
e-imza
Üye
e-imza
Üye
e-imza
Katip
e-imza