T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/320 Esas
KARAR NO: 2020/50
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 03/04/2017
KARAR TARİHİ: 04/02/2020
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkili ile ... A.O. arasında finansal kiralama sözleşmesi akdolunduğunu, sözleşmeye konu ... şase nolu 2012 model köprü otomatının davalı şirketin bilgisi dahilinde ve tedarikçi firmaya vermiş olduğu talimat ile ... adresine teslim edildiğini, finansal kiralama yolu ile teslim edilen tekstil makinasının teslim edilen adresten başka bir tekstilci ... adlı kişiye teslim edildiğini ve bu kişi tarafından işletilmeye başlandığını, ekipman zilyetliğinin de bu kişide kaldığını, ekipmanın iade ve tesliminin istenmesine rağmen teslim ve iade edilmediğini, müvekkilinin ekipmanı davalı şirkete teslim etmek amacı ile çıkar yol olarak dava dışı ...'tan alacağının bulunmaması sebebiyle takip başlatma yolunu seçtiğini ve ... 11.İcra Müdürlüğü ... E ve ... esas sayılı dosyaları ile başlatılan icra takibi neticesi dava konusu makinaya haciz konularak yediemin olarak ... isimli kişiye bırakıldığını, haciz konulmasının gerçek amacının malı elinde bulunduran kişilerin zilyetliğinden kurtararak davalı şirkete teslimini sağlamak olduğunu, davalı şirkete 24/11/2015 tarih ve 15:11 saatli mail ile 16/11/2015 tarihli haciz tutanağının gönderildiğini, davalı şirket tarafından aynı gün verilen mail cevabında sadece kiranın ödenmesi ile ilgilenildiğini, davalı şirket tarafından makinenin kiracısının davacı olduğu gözetilmeksizin icra dosyalarına finansal kiralama sözleşmesi sunularak istihkak iddiasında bulunulduğunu ve icra müdürü tarafından haczin fekkine karar verildiğini, malın irade dışında davacının zilyetliğinden çıktığı hususunun davalı şirket ile konuşulması neticesi davalı tarafından icra takibi başlatılması gerektiğinin belirtilerek icra takibine girişilebilmesi için ise davacı tarafından noter kanalı ile rızaen teslim belgesinin davalı şirkete verilmesinin şart koşulduğunu, davalının talebi ile bu belge hazırlanarak davalı şirkete gönderildiğini, akabinde davalı tarafından ... isimli kişiye takip başlatıldığını, davalının 28/01/2016 tarihinde makinenin bulunduğu yere gittiğini ancak, makinenin yerinde bulunmadığının belirlendiğini ve makinanın çalındığını, davalı şirketin malın teslim alınması hususunda kendine düşen sorumluluğu yerine getirmediğini, konu ile ilgili olarak davacı tarafından suç duyurusunda bulunulması üzerine ... 17. Asliye Ceza Mah. ... esas sayılı dosyası ile ceza davası açıldığını, davacı tarafından üzerine düşen yükümlülüklerin geç yerine getirilmesi sebebiyle makinenin çalınmasında davalının kusurunun bulunduğunu, davalı şirket tarafından sözleşme kapsamında ... 10. İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyası ile ipotek takibi başlatıldığını beyanla, davalı tarafından kötüniyet ve kusuru ile başlatılan icra takibinin iptaline, davalı tarafın kötüniyet ve kusuru ile zilyetliği kaybedilen ve işletilemeyen makineye konu finansal kiralama sözleşmesinin feshi ile sözleşmeden dolayı borcu bulunmadığının belirlenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: davacı ile aralarında 6361 sayılı Kanunu çerçevesinde ... 24. Noterliği'nin ... yevmiye numaları ... tarihli ve ... numaralı finansal kiralama sözleşmesi ile bu sözleşmenin eki olarak ... 24. Noterliği'nin ... yevmiye numaralı ... tarihli Finansal Kiralama Tadil Sözleşmesi imzalandığı, 1 adet ... şase nolu 2012 model ekipmanın öncelikle davacı şirkete finansal kiralama yolu ile kiralandığını, daha sonra kiracı davacının talebi ile akdedilen ... yevmiye numaralı finansal kiralama tadil sözleşmesi ile alt kiracı olarak ... adlı şahsa zilyetliği kullanma hakkının davacı tarafından verildiğini, zilyetlik hakkının bizzat davacının talebi ile ...'a devrinin bırakıldığını, davacı tarafından sözleşme konusu borçların ödenmemesi sebebiyle ... 48. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile finansal kiralama sözleşmesinin feshedildiğini, feshe cevap olarak davacı tarafından ... 1. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarname ile feshin kabul edilmesine rağmen sözleşmeye konu ekipmanın teslim edilmediğini, bunun akabinde ... 4. Asliye Ticaret Mah. ... değişik iş dosyası ile feshin tespiti ile ekipmanın tedbiren iadesine yönelik dava açılarak tedbir kararı alındığını, davacıya gönderilen fesih ihtarnamesinden sonraki bir tarihte haciz işleminin 15/11/2015 tarihinde gerçekleştirildiğinin öğrenilmesi akabinde istihkak iddiasında bulunduğu ve hatalı işlemin sonlandırıldığı, davacının zilyetliğe tecavüz davası tespit veya alt kiracı ile sözleşmenin feshi gibi yapılabilecek başka hukuki yollar bulunmasına rağmen hatalı olarak haciz işlemi yapılarak haciz işlemi yapıldığı ve malın alt kiracının çalışanına yediemin olarak bırakıldığını, muhafaza altına dahi alınmadığı, finansal kiralama konusu malların haczedilmezliği kanunda açıkça bildirildiğini, davacı vekilinin kanun maddesini bilmeme ihtimali bulunmadığını, kasti olarak hukuka aykırı olarak işlem yapıldığını, davacının malları koruma niyeti olması halinde muhafaza altına alınmasının sağlanması gerektiği, şirketlerinin uluslararası alanda bir şirket olduğu ve yasal prosedürler tamamlanmadan bir işlem yapılmayacağının bilindiğini, geç işlem yapıldığı iddiasının dayanaktan yoksun olduğunu, yasal prosedürün tamamlanması akabinde ... 1.icra Müdürlüğü ... talimat sayılı dosyasından makinanın bulunduğu adrese gidildiği ancak şirketin eski çalışanlarına makinanın akıbeti sorulduğunda makinanın davacı tarafından haciz işlemi uygulandıktan bir kaç gün sonra adresten götürüldüğü ve nereye götürüldüğünün bilinmediğinin şifahen öğrendildiği, makinanın alt kiraya verilmiş olmasının davacının yükümlülüklerini ortadan kaldırmadığını, müvekkil şirketleri tarafından tek taraflı fesih hakkının kullanıldığını, akabinde ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi ... esas sayılı dosyası ile malın iadesi davası açıldığını, davanın 21/03/2017 tarihinde karara çıktığını, kararda sözleşmenin haklı nedenle feshedildiği, mülkiyeti finansal kiralama şirketine ait malların bu şirkete iadesine karar verildiğini, kararın 15/04/2017 tarihinde karşı tarafa tebliğ edilerek kesinleştiğini, fesih edildiği mahkeme tarafından kesinleşmiş bir sözleşmeye ilişkin yeniden sözleşmenin feshi talebi dava açılmasının yasaya aykırı olduğunu, davacının 11/05/2017 tarihi itibari ile 85.664,35-TL borcu bulunduğunu beyan ile davacının sözleşmenin feshi hususunda talebinin bu hususta kesinleşmiş mahkeme kararı bulunması sebebiyle karar verilmesine yer olmadığına, yersiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, davacı hakkında başlatılmış olan ... 10. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyası nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti, takibe konu Finansal Kiralama Sözleşmesinin feshi ve sözleşme nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti istemlidir.
Davacı vekili tarafından sunulan bila tarihli dilekçe ile fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak üzere; davaya konu makinenin çalınmış olması nedeniyle Mahkemece davalı tarafından ihbar olunan Sigorta Şirketi'nden hasarın karşılanmasının talep edilmesine, talep etmemesi durumunda hasarın karşılanması için davacı tarafa yetki ve izin verilmesine şeklinde ıslah dilekçesi sunduğu, her ne kadar davacı vekili dava dilekçesinde yer alan talebini ıslah etmiş olsa da, söz konusu ıslah talebi H.M.K.'nun 180-181-182.maddeleri kapsamında yer almadığından, ıslahın yapılmamış sayılmasına karar verilmiştir.
Mahkememizce ... 11. İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyası getirtilmiş olup incelenmesinde; alacaklısı ...San.Ltd.Şti. tarafından, borçlu ... aleyhine 37.500,00-TL asıl alacak, 420,72-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 37.920,72-TL'nin icra takip tarihi olan 18/09/2015 tarihinden itibaren asıl alacağa yıllık %10,50 oranında faiz işletilmek kaydı ile tahsili talebi ile 18/09/2015 tarihinde icra takibi başlatıldığı görülmüştür.
Mahkememizce ... 11. İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası getirtilmiş olup incelenmesinde; alacaklısı ...Ltd.Şti tarafından, borçlu ... aleyhine 12.500,00-TL'lik, icra takip tarihi olan 18/09/2015 tarihinden itibaren asıl alacağa yıllık %10,50 oranında faiz işletilmek kaydı ile tahsili talebi ile 18/09/2015 tarihinde kambiyo takibi başlatıldığı görülmüştür.
Mahkememizce ... 10. İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası getirtilmiş olup incelenmesinde; alacaklısı ... tarafından, borçlu ...Ltd.Şti, ..., ... ve ... aleyhine 46.651,00-TL asıl alacak, 9.179,38 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 55.830,38-TL'nin, icra takip tarihi olan 08/02/2016 tarihinden itibaren asıl alacağa yıllık %94,5 oranında faiz işletilmek kaydı ile tahsili talebi ile takip başlatıldığı görülmüştür.
Mahkememizce ... 7.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...- ... E.K sayılı dosyası celp olmuş, incelenmesinde; davacı ... tarafından; davalı ...San. Ltd. Şti aleyhine davalı tarafından dava konusu malların taraflarına rıza ile iade edilmediğinden bahisle malların iadesi için alacak davası açıldığı, bu davanın 21/03/2017 tarihinde karara bağlanıp davanın kabulü karari ile sözleşmenin haklı nedenle feshine, dava konusu malların davalı ... Şirketine iadesine karar verildiği ve kararın kesinleştiği görülmüştür.
Mahkememizce 04/04/2019 tarihinde bilirkişiden aldırılan kök raporun sonuç kısmında; ihbar olunan sigorta şirketinin hırsızlık sigortası genel şartları kapsamında zarardan sorumluluğunun bulunmayacağı, davacı ve davacının alt kiracısının finansal kiralamaya konu malın zayiini engellemek için gerekli önlemleri almadığı, davacının ödenemeyen finansal kiralama bedellerinden sorumlu olacağı yönünde görüş ve kanaati rapor edilmiştir.Söz konusu rapor taraflara tebliğ edilmiş olup rapora sunulan itirazlar doğrultusunda yeniden rapor alınmak üzere dosya farklı bir bilirkişiye tevdi edilmiş olup, mahkememizce 08/01/2020 tarihinde bilirkişiden aldırılan kök raporun sonuç kısmında; dava dilekçesinde sigorta ile ilgili bir talepte bulunulmadığından bu halde huzurdaki sigorta yönünden bir uyuşmazlığın olmadığı, diğer yandan dava dışı sigorta şirketinden hasar talebinde bulunulduğu ve ... nolu hasar dosyasının açıldığının tarafların kabulünde olduğu, bu halde davacının ıslah dilekçesine konu, davalının ihbar olunan sigorta şirketinden hasarın karşılanmasını talep etmesine karar verilmesi talebininde konusunun kalmadığı, dava dışı ...'un kolluk gücüne verdiği "...köprü otomatı makinası benim en son iş yerimi bıraktığımda iş yerinde idi daha sonra ben üst katımda bulunan ... isimli firmaya olan borçlarıma karşılık tüm makinalarımı ve bu makinayı verdim ve adresten ayrıldım" şeklindeki beyanı doğrultusunda açılan ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... sayılı dosyası ile ... aleyhinde tanzim ettiği iddianamede, şüphelinin kendisine kullanmak için belli bir ücret karşılığında verilen suça konu makineyi kullanım amacı dışında satarak üzerine atılı suçu işlediği iddiası göz önüne alındığında hasarın Elektronik Cihaz Sigortaları Genel Şartları'nın Teminat Dışı hallerde başlığı altındaki 3.j maddesinde yer bulan, sigortalının veya onun yerine kaim olan sorumlu kişinin kastından ve ağır kusurundan mütevellit maddi ziyan ve hasarlar kapsamında kaldığı ve sigorta teminatı dışında olduğu görüş ve kanaati rapor edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı şirket ile davalı şirket arasında ... 24. Noterliği'nin ... tarih ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedildiği, söz konusu sözleşme kapsamında yine sözleşmenin eki olarak ... 24. Noterliği'nin ... tarihli Finansal Kiralama Tadil Sözleşmesi akdedildiği, bu sözleşme kapsamında davacı şirkete 1 adet ... 2012 model ekipmanın öncelikle davacı şirkete Finansal Kiralama yolu ile kiralandığı daha sonra tadil sözleşmesi ile alt kiracı olarak dava dışı ... adlı kişiye zilyetliği kullanma hakkının davacı tarafından verildiği, davaya konu Finansal Kiralama Sözleşmesi kapsamında davacı tarafından borçların ödenmemesi nedeniyle davalı şirket tarafından davacı aleyhine ... 10. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyası ile icra takibi başlatıldığı, daha sonra ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...- ... karar sayılı dosyası ile davalı şirket tarafından davacı aleyhine ... Sözleşmesine konu malların iadesi talepli dava açıldığı ve mahkemece yapılan yargılama konusunda sözleşmeye konu malların mahkememiz dosyasındaki davalıya iadesine şeklinde karar verildiği ve bu kararın 02/05/2017 tarihinde kesinleştiği, davacının işbu davayı davaya konu ekipmanın alt kiracı tarafından emniyeti suistimal ettiğinden bahisle ... 17. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile dava dışı ... aleyhine dava açıldığı, mahkemece yapılan yargılama sırasında dava dışı ... tarafından davaya konu makinelerin borcu karşılığında 3.kişilere verildiğini beyan ettiği, davacı tarafından bu beyana dayanılarak ihbar olunan finansal kiralamaya konu malın sigortacısı Allianz Sigorta ile yapılan sözleşme kapsamında hasarın sigorta şirketi tarafından karşılanması gerektiğinden bahisle takip konusu kiralanan malın ödenmeyen kira bedelinin sigorta kapsamında kaldığını iddia ederek davalı şirkete borçlu olmadığının tespitini talep ettiği, bahse konu sigorta sözleşmesinin Elektronik Cihaz Sigortaları Genel Şartlarının, Teminat Dışı Haller başlığı altındaki 3j maddesi altında yer bulan sigortalı veya onun yerine kaim olan sorumlu kişinin kastından ve ağır kusurundan mütevellit maddi ziyan ve hasarlar kapsamında kaldığı ve davacının talebinin sigorta teminatı dışında olduğunun belirtildiği, sonuç olarak taraflar arasında akdedilen Finansal Kiralama Sözleşmesi kapsamında asıl kiracıkonumundaki davacının F.F.K.madde 20 kapsamında kiralama bedelini ödeme yükümlülüğü altında olduğu ve F.F.K.madde 24/2 kapsamında kiralananın sözleşmede öngörülen tahsis amacı doğrultusunda itinayla kullanma borcu, F.F.K.madde 24/3 kiralananın her türlü bakımını yapma, korumasını sağlama, giderlerini karşılama borcu ve yine F.F.K.madde 24/5 uyarısında sözleşme süresi içerisinde kiralananın hasar ve ziyanına katlanma, malın hasar ve ziyanına sigorta miktarının karşılanmayan kısmını karşılama borcu altına girdiği, her nekadar dava konusu olayda davalı finansal kiralama şirketinin ilgili yazılı onayı dahilinde alt kiralama sözleşmesi ile T.B.K.madde 322'ye göre davaya konu ekipmanın dava dışı ...'a kiralandığı, yine T.B.K.madde 322/3 kapsamında davalı asıl kiralayan, alt kiracının kiralanan makineyi Finansal Kiralama Sözleşmesine aykırı kullanması halinde kendi kiracısı konumunda olan davacı şirketi sorumlu tutabileceğini ve dava konusu makinenin dava dışı alt kiracının uhdesindeyken zayi olmasına rağmen davacı ve davalı arasındaki Finansal Kiralama Sözleşmesinde sözleşme süresince kiralanandaki hasar ve ziyanın davacı kiracıya ait olduğu, F.F.K.madde 32'ye göre davaya konu makinenin mülkiyetinin davalı kiralayana ait olması nedeniyle davacı kiracının teslim aldığı davaya konu malı aynen davalıya iade etmek zorunda olduğu, zaten bu konuda ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin kararının bulunduğu ve kesinleştiği, fiilen mal tesliminin davalıya yapılmadığı, F.F.K. 83.maddesi kapsamında kiracının sözleşmeye konu malı iade etmesi halinde bile henüz vadesi gelmeyen kira borçlarından sorumlu olduğu, sözleşmenin sonuna kadar vadesi gelmemiş tüm finansal kiralama bedellerini ödemekle yükümlü olduğu ve zaten sözleşmeye konu kira bedellerinin ödenmediği gibi davacı kiracının ödenmeyen kira bedelleri ile birlikte malın teslim edilmemesi sebebiyle kiralayanın uğradığı diğer zararlardan da sorumlu olacağı, kiracının kusurlu olmasa dahi sözleşme süresi içerisinde kiralananda meydana gelen hasar ve ziyandan sorumlu olduğu, kiralananın kısmen veya tamamen kullanılmasının imkansız hale gelse dahi kiracının kira bedellerini kiralayana ödemek zorunda olduğu, bu sorumluluğun kiracının kusuruna bağlı olmadığı için kiracı olan davacının kusursuz olduğunu ispatlayarak sorumluluktan kurtulamayacağını, kusur durumunu ancak ödenecek sigorta tazminatını etkileyeceğini, dolayısıyla davacı kiracı şirketin dava konusu sözleşme nedeniyle davalı kiralama şirketinin doğan zararı nedeniyle başlatılan icra takibinden sorumlu olduğu ve finansal kiralama sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğinin ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce tespit edildiği anlaşıldığından, davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereği alınması gereken 54,40TL maktu karar ve ilam harcının, peşin olarak alınan 31,40TL harçtan düşümü ile bakiye 23,00TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği hesap ve takdir olunan 6.650,00TL vekalet ücretinin davacı taraftan alınarak davalı tarafa verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yargılama masrafı ödenmediğinden bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
6-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi. 04/02/2020
Katip
e-imza
Hakim
e-imza