T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/446 Esas
KARAR NO: 2021/129
DAVA: Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 12/05/2017
KARAR TARİHİ: 10/03/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA;Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davalının maliki bulunduğu gayrimenkul üzerinde müvekkili şirket lehine tesis deline hukuksal tasarruf hakkı için ödenen peşin intifa bedelinin, geçersiz kılınan intifa süresine (18/09/2010-16/03/2026) tekabül eden kısmının, Yargıtay içtihatlarında kabul edilmiş denkleştirici adalet ilkesine göre hesaplanacak güncelleştirilmiş miktarı karşılığında şimdilik 131.908,37-TL'sinin davalı ...'dan, davalı şirkete maliki bulunduğu gayrimenkul üzerinde müvekkili şirket heline tesis edilen hukuksal tasarruf hakkı süresince faaliyette bulunacağı inancıyla ödenen yatırım katılım bedeli tutarının geçersiz kılınan intifa süresine (18/09/2010-16/03/2026) tekabül eden kısmının, Yargıtay içtihatlarında kabul edilmiş denkleştirici adalet ilkesine göre hesaplanacak güncellenmiş miktarı karşılığında şimdilik 5.000,00-TL'sinin, müvekkili tarafından sağlanan sabit nitelikteki yatırım ve demirbaşların denkleştirici adalet ilkesine göre hesaplanacak güncelleştirilmiş miktarı karşılığında şimdilik 1.000,00-TL'sinin her iki davalıdan, temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi, asıl alacağın ve faizin KDV'si ile birlikte tahsil olunarak müvekkili şirkete ödenmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP;Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava zamanaşımı süresi geçtikten sonra açıldığını, zamanaşımı süresi dolduğundan davanın öncelikle zamanaşımı yönünden reddine, taraflar arasındaki sözleşme rekabet kurulu kararı gereğince sona erdiğinden, taşınmaz üzerindeki “intifa hakkı” davacı tarafından kaldırıldığından, müvekkilleri sözleşme şartlarını aynen yerine getirmiş olduklarından, davacının sabit yatırımlar ve demirbaş yönünden bir alacağı olmadığından dolayısıyla davalı müvekkillerinin sebepsiz zenginleşmesi olmadığından davanın esastan reddine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
1-... Belediyesi Başkanlığının cevabi yazısı.
2-... Belediyesi Tapu Müdürlüğünün cevabi yazısı.
3-... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... talimat sayısıyla aldırılan bilirkişi 08/10/2019 tarihli raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, Bayilik sözleşmesinin rekabet kurulu kararı gereği süresinden önce sona ermesi nedeniyle daha önceden yatırılan intifa ivazının bakiye kısmının iadesi, yatırım katılım bedelinin iadesi, sökülemez nitelikte ariyet ve demirbaşların bedeli davasıdır.
Tüm dosya kapsamının incelenmesinden, dava, intifa hakkından kaynaklanan alacak davası olup, uyuşmazlık konusu; 24.02.2008 tarihine kadar davalı ...ne, bu tarihten sonra davalı ...'a ait ... ili, ... ilçesi, ... mahallesi, 31970 ada 1 parseldeki 28.10.2010 tarihinde çıplak mülkiyet sahibi davalı ... lehine intifa hakkından feragat edilmesi nedeniyle intifa, yatırım katılım, sabit nitelikteki yatırım ve demirbaşlar bedellerine ilişkin alacağın tahsiline ilişkin olmakla, ... tarihli ve ... yevmiye nolıu Resmî Senede göre, davacı şirket intifa hakkı sahibi, 24.02.2008 tarihine kadar davalı ...Ltd. Şti. ve 24.02.2008 tarihinden itibaren davalı ... çıplak mülkiyet sahibi konumundadır.
... 1. Bölge Tapu Sicil Müdürlüğünün ... tarihli ve ... yevmiye nolu Resmî Senette; 51.000,00 TL ivaz karşılığında, 25 yıl süre ile davacı şirket lehine, taşınmazın altında ve üstünde mevcut ve atiyen inşa edilecek bilumum inşaat ve mütemmim cüzilerini de kapsamak ve taşınmazın her yerinde her nevi faaliyette serbest ve istenildiğinde faaliyeti başkalarına devir edebilmek ve işletilmek hususlarıyla birlikte intifa hakkının tanındığı, bedelinin de peşinen ve nakden alındığı, ... tarihli ve ... yevmiye nolu tescil istem belgesine göre, ... ili, ... ilçesi ... mahallesi tapunun 31970 ada 1 parseldeki 16.03.2001 tarihli ve ... yevmiye numaralı intifa hakkı davacı şirket lehine kayıtlı iken, taşınmazın toplam rayiç değerinin 2/3'ü 2353000 TL rayiç bedelli intifa hakkının çıplak mülkiyet sahibi davalı ... lehine 124.348,50 TL bedelle feragat edildiği ve tapu sicilinden terkin edildiği anlaşılmaktadır.
İntifa hakkının kalan süreye yönelik bedelinin istenebilmesi için dava tarihinden önce intifa hakkının Tapu Sicil Müdürlüğü'nden terkininin yapılması gereklidir. Ancak, davacı şirket, davalı ...'dan intifa bedeli olan 124.348,50 TL alarak intifa hakkından feragat etmiş olup, bedel karşılığı intifa hakkının tamamından feragat etmesi üzerine davacı lehine tesis edilen intifa hakkı terkin edilmiştir. Bu durumda intifa hakkı ... A.Ş.'nin talebi ile terkin edildiğine göre artık bakiye intifa bedeli istenemeyeceğinin kabulü gerekir.
Davacının yatırım-katılım bedeli alacağının olup olmadığının irdelenmesi yönünden yapılan incelemede, inşaat işlerine ilişkin olarak istasyon saha betonu katılımı ile ilgili 2 adet fatura bulunmakta olup, davalı şirket tarafından davacı şirket adına kesilen 14.10.2004 tarihli ve (A) seri, ... sıra nolu faturada; "İstasyon Saha Betonu Yenileme Katkı Bedeli" malın cinsi açıklamasıyla tutarının 52.148,93 TL, KDV'sinin 9.476,80 TL, genel toplamının 62.125,73 TL, (Bu faturanın, davacı şirket vekili tarafından yatırım-katılım bedeli olarak tanımlanmıştır.), davalı şirket tarafından davacı şirket adına kesilen 03.02.2005 tarihli ve (A) seri, ... sıra nolu faturada; "İstasyon Saha Betonu Katkı Bedeli" malın cinsi açıklamasıyla tutarının 23.000,00 TL, KDV'sinin 3.600,00 TL, genel toplamımn 23.600,00 TL, (31.03.2005 tarihinde 179180 numarasıyla duran varlık olarak belirtilmiş ise de, bu faturanın davacı şirket vekili tarafından yatırım-katılım bedeli olarak tanımlanmıştır.) olmak üzere yatırım-katılım bedeli tutarının (62.125,73+23.600,00 ) 85.725,73 TL olduğu anlaşılmıştır. Ancak, Saha betonu imalatının niteliği itibari ile akaryakıt satış ve servis istasyonun ayrılmaz parçası (mütemmim cüz 'ü) olduğu, taşınmaza malik olan kimsenin saha betonu imalatına sahip bulunduğu anlaşılmakta yani başka bir anlatımla intifa hakkından feragat edilmesi nedeniyle, intifa bedelini alan kimse aynı zamanda saha betonu imalatının bedelini de almış olmaktadır. ... tarihli ve ... yevmiye nolu tescil istem belgesine göre, ... ili, ... ilçesi, ... mahallesi tapunun ... ada 1 parseldeki ...tarih ... yevmiye numaralı intifa hakkı davacı şirket lehine kayıtlı iken, taşınmazın toplam rayiç değerinin 2/3'ü 2.353,000 TL rayiç bedelli intifa hakkının çıplak mülkiyet sahibi davalı ... lehine 124.348,50 TL bedelle feragat edildiği ve tapu sicilinden terkin edildiği anlaşılmıştır. Böylece davacı şirket taşınmazın ayrılmaz parçası olan saha betonu imalatın bedelini de davalı ...'dan almıştır. Böylelikle 124.348,50 TL bedelle intifa hakkından feragat eden davacı şirketin, inşaat işlerinden kaynaklanan sabit nitelikteki yatırım-katılım bedeline yönelik 10.000,00 TL tutarlı alacak isteminde haklı olmadığı sonucuna ulaşılmıştır, Öte yandan dava dışı ... Belediye Başkanlığının 15.05.2019 tarama işlem tarihli yazısından; dava konusu akaryakıt satış ve servis istasyonun yapı kullanma izin belgelerinin alınmadığı tespit edilmiştir.
Davacının sabit nitelikteki yatırım ve demirbaşlar bedeli alağının olup olmadığı açısından, davacı şirket vekili, inşaat işlerine ait saha betonu ve proje hizmeti bedelleri dâhil olmak üzere, sabit nitelikteki yatırım ve demirbaşlar bedeli olarak toplam 1.000,00 TL alacak isteminde bulunmuştur. Saha betonu imalatına yapılmasına yönelik olarak proje hizmetinin niteliği itibari ile akaryakıt satış ve servis istasyonun ayrılmaz parçası (mütemmim cüz 'ü) olduğu, taşınmaza malik olan kimse saha betonu imalatının yapılmasını öngören projeye de sahip bulunduğu anlaşılmaktadır. Başka bir anlatımla intifa hakkından feragat edilmesi nedeniyle intifa bedelini satın alan kimse aynı zamanda saha betonu imalatının yapılmasına yönelik projeyi de satın almış olmaktadır. 124.348,50 TL bedelle intifa hakkından feragat eden davacı şirketin, inşaat işlerinden kaynaklanan sabit nitelikteki yatırım bedeline yönelik alacak isteminde haklı olmadığı ve ayrıca dava konusu akaryakıt satış ve servis istasyonun yapı kullanma izin belgelerinin alınmadığı, dava konusu akaryakıt satış ve servis istasyonu inşaatının tamamlanmadığı, 12.05.2017 dava tarihi itibari ile inşaatın bitmemesi nedeniyle, davacı şirketin inşaat işlerinden kaynaklanan sabit nitelikteki yatırım bedeline dair alacak isteminde bu yönüyle de haklı olmadığı sonucuna varılarak, davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1-Davanın REDDİNE ,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereği alınması gereken 59,30-TL maktu karar ve ilam harcının, peşin olarak alınan 2.355,14-TL harçtan düşümü ile bakiye 2.295,84-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği hesap ve takdir olunan 17.051,30-TL vekalet ücretinin davacı taraftan alınarak davalı tarafa verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalılar tarafından yapılan yargılama masraflarının olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
6-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran taraflara iadesine,
Dair; davacı ve davalılar vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi.10/03/2021
Katip ...
E-imza
Hakim ...
E-imza