T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1123 Esas
KARAR NO: 2023/41
DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (İtrazın İptali)
DAVA TARİHİ: 03/12/2018
KARAR TARİHİ: 24/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (İtrazın İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "Davacı müvekkil şirket, petrol tankları imalatı ile iştigal etmekte ve ürünlerini yurt dışına da pazarlamaktadır. Yurt dışından gönderilen ihracat bedelleri davalı banka nezdinde müvekkil şirket hesaplarına aktarılmaktadır. Müvekkil şirkete 28/09/2018 tarihinde, ... firmasından 462.000.USD müvekkil şirketin ... Bank A.Ş. ... Sitesi Şubesinde bulunan ... numaralı USD hesabına transfer edilmiştir. Aynı gün bu bedelden 4.851 USD komisyon davalı banka tarafından kesilmiştir. Müvekkil şirket yetkilileri kesintinin sebebini öğrenmek isteseler de herhangi bir açıklama yapılmamıştır. Davalı banka tarafından daha önce hesaba gelen transferlerde komisyon bedeli adı altında böyle bir kesinti yapılmamıştır. Davalı bankaya bu türden bir komisyon bedeli ödeneceğine dair herhangi bir taahhüt verilmemiştir. Yine davalının gerek şubelerde bulunan ilanlarında gerekse resmi web sitesinde yayınladığı ilan ve açıklamalarda böyle bir komisyon kesintisine dair hiçbir bilgilendirme bulunmamaktadır. Müvekkil şirket, davalı tarafça haksız tahsil edilen bedelin iadesini sağlayamamıştır. Bunun üzerine ... 37. Noterliği’nin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalılardan bedelin müvekkil şirket hesabına ödenmesini istemiştir. Davalılar bu ihtarnameye cevap vermemiştir. Ardından, ... 4. İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası ile bedelin tahsili için icra takibine geçilmiştir. Davalılarca, 26/11/2018 tarihli dilekçe ile borca itiraz edilmiştir.davanın kabulü ile itirazın iptaline, % 20 icra inkar tazminatının davacı müvekkile ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini..." talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; "Davacı dilekçesinde özetle; müvekkili firmanın ...K bağlantılı bir takım ticaret işlemleri yaptığını, bu işlemlere konu ihracat ödemelerinin bankamız aracılığı ile yapıldığını, 28.09.2018 tarih ve 462.000,00-USD tutarlı uluslararası transfer işleminden 4.851,00-USD komisyon alındığını, ilgili komisyonun haksız olduğunu ifade ederek iadesini talep ve dava etmişlerdir. Ancak davacının iddiaları mesnetsiz olup, davanın reddi gerekmektedir. Sonuç olarak; Bankamızın Irak ile ilgili olarak aracılık sağladığı hizmetlerden dolayı, birçok uluslararası banka ile olan ilişkilerinde güçlüklerle karşılaşmış ve gerek fon temini gerekse işbirliği fırsatlarından yararlanamamıştır. Bu nedenle Irak ile ilgili ticarete sağlanan hizmetlerin doğrudan görünmeyen fakat Bankamızı etkileyen önemli maliyet boyutları bulunmaktadır. Irak işlemleri diğer işlemlerimize oranla yüksek zaman ve operasyonel maliyet doğuran, risk nispeti yüksek işlemlerdir. Bu nedenle komisyon ve ücretleri, diğer işlemlere göre farklı şekilde uygulanmakta olup, davacının olağan kambiyo havalelerinde belirlenen komisyon oranlarına göre farklı fiyatlama yapıldığı itirazı kabul edilebilir değildir. Davacı uluslararası ticaret yapıyor olması nedeniyle Irak'a uygulanan yaptırımlardan ve Irak'dan gelen havalelerin ön incelemeye tabi tutulduğunu bilmektedir. Anılan nedenle de davacının huzurdaki davaya konu komisyonların kesileceğini bilmiyor olduğunu iddia edebilmesi mantıklı değildir. davanın reddine, davacının haksız davası nedeniyle %20 kötüniyet tazminatına mahküm edilmesine, vekâlet ücreti ve yargılama giderlerinin davacıya tahmiline karar verilmesini..." savunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; davacının davalı bankada olan hesabına yurt dışından yatırılan paralardan yapılan kesintilerin tahsili istemine ilişkin açılan icra takibine yapılan itirazın iptaline ilişkindir.
Mahkememizce ... 4.İcra Dairesi'nin ... takip sayılı dosyası getirtilmiş olup incelenmesinde; alacaklısı ...LTD. ŞTİ. tarafından, borçlu...Bankası A.Ş. ... Şubesi ile ...Bankası Anonim Şirketi aleyhine 26.759,57TL asıl alacak, 124,89TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 26.884,46TL'nin icra takip tarihinden itibaren asıl alacağa yıllık %7 oranında faiz işletilmek kaydı ile tahsili talebi ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, yasal süresinde borçlu vekilinin borca ve fer'ilerine itiraz ettiği, itiraz sonucunda icra takibinin durduğu, iş bu itirazın iptali davasının mahkememize İİK.m.67 hükmü uyarınca 1 yıllık yasal süresi içerisinde açılmış olduğu anlaşılmıştır.
Bilirkişiden alınan 11/05/2022 tarihli yeni bilirkişi raporunda özetle; "Takip Tarihi 01.11.2018 itibariyle; Davalı bankanın, Havale ücreti olarak Emsal Banka ortalaması olarak belirlenen 36,68 USD üzerinde tahsil ettiği (4.850,00 USD — 36,68 USD) - 4.813,33,-USD'nin, davacı tarafa iade edilmesi gerektiği kanaatine varılmaktadır. Takip 01.11.2018 (Temerrüt) tarihinden tahsiline kadar 4.813,33,-USD matrah üzerinden %6 ve değişen oranlarda faiz talep edilebileceği, Tarafların masraf, tazminat ve benzeri diğer taleplerinin Sayın Mahkemenizin takdirleri içinde kaldığı..." rapor edilmiştir. Mevcut raporun hükme kurmaya elverişli olduğu anlaşılmış ve rapora itibar edilmiştir.
Bilirkişiden alınan 30/11/2022 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "Takip Tarihi 01.11.2018 itibariyle; Davalı bankanın, Havale ücreti olarak Emsal Banka ortalaması olarak belirlenen 36,68 USD üzerinde tahsil ettiği (4.850,00 USD — 36,68 USD) - 4.813,33,-USD'nin, davacı tarafa iade edilmesi gerektiği kanaatine varılmaktadır. Takip 01.11.2018 (Temerrüt) tarihinden tahsiline kadar 4.813,33,-USD matrah üzerinden %6 ve değişen oranlarda faiz talep edilebileceği, Tarafların masraf, tazminat ve benzeri diğer taleplerinin Sayın Mahkemenizin takdirleri içinde kaldığı..." rapor edilmiştir.Mevcut raporun hükme kurmaya elverişli olduğu anlaşılmış ve rapora itibar edilmiştir.
Taraflar arasında imzalanan Bankacılık Hizmetleri Sözleşmesinde; davacı şirket ile davalı ... Bankası Anonim Şirketi arasında imzalandığı, BANKACILIK HİZMET SÖZLEŞMESİNİN 8.21.
MADDESİ: Müşteri, başvuru formunda belirttiği veya elektronik kanallarda şifresini girerek veya elektronik imza ile teyit ettiği ile tarihli EFT veya HAVALELERLE ilgili olarak Banka’nın kendi belirleyeceği oran ve tutarda komisyon , masraf, faiz ile vergileri hesabından almaya yetkili olduğunu, bu hususta hiçbir itiraz hakkının bulanmadığını kabul eder.
Sözleşmede herhangi bir oran ve sabit maktu rakamın yer almadığı görülmüştür.
Dosyaya sunulan, davacı şirketin ... Sitesi Şubesinde bulunan ... numaralı hesabına, ithalatçı firmanın mal bedeline karşılık 28.09.2018 tarihinde havale ettiği (Swift) 462.000 USD ihracat bedelinden, 4.851 USD Yurt dışı havale komisyon ücreti olarak AYNI GÜN davalı banka tarafından ihracat bedelinden mahsup edildiği görülmektedir.
Somut olaya gelince, davacı şirket ile davalı banka arasında bankacılık hizmetleri sözleşmesi imzalandığı, davacı şirketin Irak merkezli ... unvanlı şirketle iş yaptığı, bu şirkete gönderdiği ürün nedeniyle dava dışı Irak merkezli şirketin davacı şirketin davalı banka nezdinde bulunan hesabına havale gönderdiği, davalı bankanın da gönderilen havaleden komisyon almak suretiyle kalan kısmı davacıya ödediği dosya kapsamıyla sabittir. Gerekçeli ve denetime elverişli bankacılık alanında uzman bilirkişiden alınan raporda da belirtildiği üzere, davalı Halk Bankası dışında diğer bankaların Irak ile iş yapan firmaların transferlerine aracılık ettiği, bankaların Irak ülkesi için özellikle bir komisyon ücreti belirlemediği, yurtdışı eft komisyon ücretlerinin kıyasen uygulandığının bildirildiği, 28.09.2018 tarih ve 462.000,00-USD’lik uluslararası transfer işleminden, davalı bankanın 36,68 USD kesinti yapılması gerekirken 4.851 USD kesinti yapılmasının usul ve yasaya aykırı olduğu anlaşılmakla davalının haksız itirazın iptali ile takibin 4.813,33 USD asıl alacak üzerinden devamına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kısmen kabulü ile; davalının, ... 4.İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin 4.813,33 USD asıl alacak üzerinden ve takip talebindeki diğer hal ve şartlar üzerinden devamına, asıl alacağa 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi gereğince T.C. Merkez Bankası'nın 1 yıl vadeli USD mevduata verdiği en yüksek faiz oranı uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Davacının icra inkar tazminatı talebinin kabulü ile takip tarihi itibariyle T.C. Merkez Bankası döviz kurlarına göre USD efektif satış değerine göre harca esas değer olarak belirlenen 962,66 USD %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.712,30TL harçtan peşin alınan 433,77TL'nin ve davacı tarafça icra dosyasına yatırılan 136,19TL harçların toplamı olan 569,96TL'nin mahsup edilerek bakiye 1.142,30TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 569,96TL peşin harç, 35,90TL başvuru harcı gideri toplamı olan 605,86TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı vekil ile temsil edildiğinden davanın kısmen kabul edilen 25.066,80TL üzerinden hesaplanan yürürlükte bulunan AAÜT gereği takdir olunan 9.200,00TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı vekil ile temsil edildiğinden davanın kısmen red edilen 107.210,40TL üzerinden hesaplanan yürürlükte bulunan AAÜT gereği takdir olunan 17.081,56TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 374,50TL tebligat, posta gideri ile 2.600,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.974,50TL yargılama giderinden kabul ve red durumuna göre 563,60TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Davalı tarafından yapılan 150,00TL tebligat, posta gideri ile 400,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 550,00TL masrafının kabul ve red durumuna göre 445,70TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiyesinin davalı üzerinde bırakılmasına,
9-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK.m.333 hükmü uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul BAM nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere vekillerin huzurunda karar verildi. 24/01/2023
Katip
E-imza
Hakim
E-imza