T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/205 Esas
KARAR NO: 2020/116
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 02/03/2018
KARAR TARİHİ: 19/02/2020
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili davacı şirkete, alacağına karşılık keşidecisi tarafından verilen, ... Bankası ... Şubesine ait, 01/08/2017 tarihli, 10.000,00 TL bedelli, keşidecisi ... olan, ... çek numaralı, 01/08/2017 tarihli, 10.000,00 TL bedelli, keşidecisi ... olan, ... çek numaralı iki adet çekin 19/09/2017 tarihinde arabadan gerçekleştirilen cüzdan hırsızlığı sırasında çalındığını, müvekkili şirket yetkilisi tarafından çeklerin vadesi gelmeden durumun fark edildiğini, öncelikle ... Cumhuriyet Başsavcılığı’na ... Soruşturma numarası ile başvuruda bulunulduğunu, herhangi bir mağduriyete sebep olunmaması adına da söz konusu çeklerin müvekkili rızası dışında elinden çıkması sebebiyle ödeme yasağı talepli olarak ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... Esas sayılı dosyası ile 09/10/20167 tarihinde hasımsız olarak kıymetli evrak iptali davası açıldığını, 14/12/2017 tarihinde mahkemece ödeme yasağı kararı verildiğini ve bu kararın bankaya bildirildiğini, ilgili mahkeme tarafından Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi Müdürlüğü'ne yazılan müzekkere doğrultusunda 11/01/2018 – 18/01/2018 – 25/01/2018 tarihlerinde üç kez ilan yapıldığını, Mahkemece taraflarına çek istirdadı açılması için süre verildiğini, çekin müvekkili tarafından aralarındaki ticari ilişkiye istinaden ...'den alındığını, davalı ve çekteki diğer cirantalar ile müvekkili arasında herhangi bir ticari ilişki olmadığını beyanla ... Bankası ... Şubesine ait, 01/08/2017 tarihli, 10.000,00 TL bedelli, keşidecisi ... olan, ... çek numaralı çekin davalıdan istirdadına, davanın ... A.Ş., ... Gıda (...) Ve ... (...)'ya ihbarına, çek bedelinin tahsili durumunda müvekkilin telafisi mümkün olmayan zararı söz konusu olacağından, bu zarara sebebiyet vermemek açısından davanın devamı süresince ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... esas sayılı dosyasında verilen ödeme yasağı kararının devamına veya mahkememizin takdirinde olmak üzere yeni bir ödeme yasağı kararı tesisine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ile ... A.Ş. arasında imzalanan 17/11/2016 tarihli Faktoring Sözleşmesi gereğince müvekkili tarafından refaktoring işlemleri kapsamında hizmet sunulduğunu ve bu kapsamda ... A.Ş.’ye temlik edilen alacaklar müvekkili tarafından refaktoringe konu edilerek finansman sağlandığını, söz konusu işlemler kapsamında ... A.Ş. tarafından düzenlenen 22/09/2017 tarihli Refaktoring Alacak Bildirim Formu ile müvekkiline temlik edilen alacakların bildirilmiş olduğunu bu alacaklar arasında ... Gıda - ...’a ait 20.000,00 TL tutarındaki alacak da mevcut olup iş bu alacağa ilişkin iki adet 10.000,00 TL bedelli çek verildiğini, söz konusu çeklerden müvekkilinden istirdadı talep edilen 31/12/2017 keşide tarihli, ... seri numaralı, ... Bankası A.Ş.’ye ait 10.000,00 TL bedelli çek olduğunu, bahse konu çekin ... A.Ş. tarafından müvekkiline ciro edildiğini, vadesinde bankaya ibraz edildiğini ancak 02/01/2018 tarihinde çek üzerinde ödeme yasağı kararı bulunduğundan bahisle müvekkiline ödeme yapılmadığını, çekin tahsil edilememesi üzerine ... A.Ş. ile müvekkili arasında imzalanan kabili rücu faktoring sözleşmesi hükümleri gereğince çek bedelinin ... A.Ş.’den talep edildiğini, talep üzerine ... A.Ş. tarafından 03/01/2018 tarihinde çek bedelinin tahsil edildiğini, akabinde 09/04/2018 tarihinde çek aslının ... A.Ş.’ye teslim edildiğini, dolayısıyla müvekkilin istirdadı talep edilen çek ile ilgili olarak herhangi bir ilişkisi söz konusu olmadığı gibi hamil konumunda da olmadığını beyanla davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına, karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, çek istirdadı talebine ilişkindir.
Mahkememizce ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası celp edilerek incelenmiş, tarafların ticari defterleri ile sunulan deliller üzerinde inceleme yapılarak çekin tarafların ticari defterlerinde kayıtlı olup olmadığı, hangi ticari ilişki kapsamında alındığı hususunda rapor alınmıştır. Bilirkişi raporunda özetle; davacı tarafça ticari defterlerin incelemeye ibraz edilmediğini, davalı tarafın incelemeye sunulan ticari defterlerinin usulüne uygun olarak tutulmuş olduğunu, çekin davalının ticari defterlerine 03/01/2018 tarihinde kaydedildiğini ancak dava dışı ... A.Ş.'ye 09/04/2018 tarihinde iade edildiğini, davalı ile dava dışı ... A.Ş. arasında 17/11/2016 tarihinde faktoring sözleşmesi akdedildiğini, dava konusu çekin davalı ile dava dışı ... A.Ş. arasında akdedilen refaktoring alacak bildirim formunda yer aldığını, çekin ... A.Ş.'ye, ... A.Ş.'den de davalıya verildiğini tespit ve beyan etmiştir. Rapor taraflara tebliğ edilmiş, Mahkememizce denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli görülmüştür. ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyasında davacı yetkilisi tarafından yapılan şikayet üzerine açılan nitelikli hırsızlık suçu soruşturmasında 02/11/2017 tarihinde daimi arama kararı verildiği anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamının değerlendirilmesi neticesinde; dava konusu ... Bankası ... Şubesine ait 01/08/2017 tarihli, 10.000,00 TL bedelli, ... çek numaralı çekin ... tarafından ... Ltd. Şti. adına keşide edildiği, ciro silsilesinin sırasıyla ...Tic. Ltd. Şti., ... Gıda - ..., ... Gıda - ..., ... A.Ş., ... A.Ş. olduğu, davacı tarafça çekin çalındığının iddia edildiği, savcılık tarafından hırsızlık suçundan başlatılan soruşturmada daimi arama kararı verildiği, çekin davalı ... tarafından ihbar olunan ... A.Ş. ile aralarındaki faktoring sözleşmesi kapsamında ihbar olunandan alındığı, çekin ibrazında karşılıksız çıkması üzerine davalı tarafından ihbar olunana iade edildiği ve bedelinin ihbar olunandan tahsil edildiği anlaşılmıştır.
Türk Ticaret Kanunu'nun 792/1 maddesi ile '' Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' hükmü düzenlenmiştir.
6361 sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 9. maddesinde ''... Faktoring şirketi Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, bir mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilemeyen alacaklar ile Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilemeyen mal veya hizmet satışına bağlı doğacak alacakları devir alamaz veya tahsilini üstlenemez. Aynı faturaya dayalı birden çok faktoring şirketine yapılan kısmi temliklerin toplam tutarı fatura tutarını aşamaz. Bir kambiyo senedinin ciro yoluyla faktoring şirketine devri halinde, kambiyo senedinden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ileri faktoring şirketine karşı ileri süremez; meğerki, faktoring şirketi kambiyo senedini iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun.'' hükümleri düzenlenmiştir.
Açıklanan yasal düzenlemeler karşısında, davalı tarafça çek bedeli tahsil edilmiş olmakla davanın bedelin istirdadına dönüştüğü, davacı tarafça çekin elinden hırsızlık neticesinde çıktığı hususu ispat edilemediği gibi, bu iddiasını davalıya karşı ileri sürebilmesi için davalının çekin iktisabında kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerektiği, davalının ihbar olunan ... A.Ş. ile yapmış olduğu faktoring sözleşmesi kapsamında çeki aldığı, faktoring işlemlerinin usulüne uygun olduğu, ciro silsilesinde şeklen bir kopukluk olmadığı ve bu şekilde davalının çeki iktisabında kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğunun davacı tarafça ispat edilemediği anlaşılmakla davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davanın Reddine,
2-Karar ve ilam harcı 54,40 TL'nin peşin yatırılan 170,78 TL harçtan mahsubu ile kalan 116,38 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 3.400,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Taraflarca yatırılan gider avansından kalan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi. 19/02/2020
Katip
E-imza
Hakim
E-imza