T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/347 Esas
KARAR NO: 2021/680
DAVA: Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/04/2018
KARAR TARİHİ: 16/11/2021
Mahkememizde görülmekte Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: davalı şirket 26.03.2013 tarihinde imzalanan ... Sözleşmesi çerçevesinde .. Şirketi olan ... şirketinden ...Sistemini ve Markalarını kullanarak bu mağazalara sahip olanlara işletme ve başkalarına alt lisans verme haklarını aldığını, davalı şirket franchise sözleşmesinin imzalanması için "..." adresindeki taşınmazda faaliyet göstermesini şart koştuğunu, belirtilen taşınmazda faaliyet gösterilmesi franchise sözleşmesinin esaslı unsuru olarak nitelendirildiğini, davalı şirket ... ürünlerinin satışını içeren Franchise hakkının müvekkiline verilebilmesi için kendilerinin 01.12.2016 tarihinde ...'dan kiraladığı "..." adresindeki taşınmazda faaliyet göstermesini şart koştuklarını, davalı şirket ile 01.06.2017 tarihinde, faaliyet gösterecekleri taşınmazda 11.Alt Franchise Alanın Yükümlülükleri başlıklı maddenin 3.a bendi uyarınca bizzat davalı şirketin taraf olduğu Alt Kira Sözleşmesi ile kiraladığını, Franchise Verilmesi başlıklı 2.maddesinin 4 bendine göre davalı şirket tarafından müvekkili şirkete iletilen mağazanın inşası, döşenmesi ve donatılması için gerekli şartları gerçekleştirmek için 350.000,00 TL dekorasyon masrafının yapıldığını, davalı şirket hileli davranışlar ile müvekkiline kiraladıkları taşınmazın tarihi bina olduğunu gizlediklerini, ... Belediye Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü’nün ...tarih ve ... sayılı yazısı gereğince Yangın Önleme Amirliği’nin yaptığı incelemelerde kiralanan yerde yangın merdiveni yapılması gerektiğinin fakat kiralanan yerde yangın merdiveni yapılmasının imkansız oluşu nedeniyle kullanım amacına yönelik olarak ruhsat alabilmesi için uygun şartları taşımadığı belirtilmiş ve 9207 s. İşyeri Açma Ve Çalışma Yönetmeliği çerçevesinde ruhsatsız faaliyet gerçekleştirmesi sebebiyle ilgili mecur ruhsatsız faaliyetten dolayı mühürlendiğini, kiralanan mecurun ... yiyecek içecek dükkanı olarak kullanması için iş yeri ruhsatı alınmasının şart olduğunu, yangın merdiveni yapılamasından dolayı ruhsat alınamıyor oluşu müvekkili şirket ve davalı şirket arasındaki imzalanan sözleşme uyarınca müvekkili şirkete yüklenen borcun ifasını imkansızlaştırdığını, davalı şirket müvekkili şirkete işyeri ruhsatı alınamayacak bir taşınmazı kiralayarak hileli şekilde davrandığını, davalı şirketin kusurlu ve hileli davranışları sebebiyle 24.07.2017 tarihli alt franchise sözleşmesi ve 01.06.2017 tarihli alt kira sözleşmesi müvekkili şirketçe haklı sebeple feshedildiğini, davalı şirket yetkilileri tarafından teslim alınması için ... 40. Noterliğine teslim edildiğini, davalı şirket ağır kusurlu ve hileli davranışlarını sürdürerek bütün sorumluluğu müvekkili şirkete atfeden bir ihtar ile cevap verdiğinden bir sonuç alınamaması sebebiyle iş bu davayı açtıklarını, davalı şirketin ağır kusur ve hileli davranışları sonucunda haklı sebeple feshedilen 24.07.2017 tarihli Alt Franchise Sözleşmesi ve 01.06.2017 tarihli Alt Kira Sözleşmesinden kaynaklanan fazlaya ilişkin talep ve dava haklarının saklı kalmak üzere şimdilik 6100s. HMK'nın 107 maddesi uyarınca belirsiz alacak dava olan 50.000,00 TL maddi tazminatın davalı şirketten alınarak müvekkili şirkete verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı şirket üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: müvekkili şirket aleyhine açılan olan işbu dava haksız ve mesnetsiz olduğunu, muhatap...Tic.Ltd.Şti. ile müvekkili şirket arasında Alt Franchise Sözleşmesi ve ...adresindeki işyeri için alt kiralama sözleşmelerinin imzalandığını, muhatap işyerini gördüğünü ve buranın iş yapma imkanlarını ve durumunu uygun görmesi üzerine de yeri beğenip onaylayarak işbu sözleşmelerinin imzalandığını, dava dilekçesinde yazdığı hususlar gerçeği yansıtmadığını, davasını basiretli bir tüccar gibi davranmadığına dayandırarak haksız çıkar sağlamak istediğini, davacı şirketin kuruluş tarihinin sözleşmeden çok kısa bir süre öncesi olduğunu, davacı şirket işyeri ile ilgili kendisinin beyanına göre ruhsat başvurusu yaptığını, bugüne kadar da işyerini çalıştırıldığını ve kazanç elde ettiğini, davacının franchise sözleşmesi imzalanması için işbu işyerinde faaliyet gösterilmesini şart koştuğu iddiası gerçek dışı olduğunu, burası için franchise verilen ancak davacının başkaca bir yer talebinin olmadığını, davacının da dilekçesinde beyan ettiği üzere taşınmazı gördüklerini ve uygun olduğunu gördükleri için taşınmazı tutarak işbu sözleşmeleri imzaladıklarını, ancak sözleşmeler imzaladıktan sonra 6 ay sonra yani ticari faaliyetlerini sürdürdükleri bu 6 ay içerisinde hiç bir itiraz bildirim ve uyarı dahi yapmadan ticaretlerini yürüttüğünü, davacı şirketin müvekkili şirkete bu sözleşmeler gereğince ödemeleri gereken bedelleri, vermeleri gereken belge ve bilgileri vermediklerini, ayrıca ticari faaliyetlerini yürüttükleri yerde satışını yaptıkları ürünlerin bedellerini de ödemediklerini ve müvekkili şirketi büyük zarara uğratarak kaçtıklarını, bu nedenle müvekkili şirkete karşı asıl kiralayan tarafından icra takibi ve dava açıldığını olup halen bu icra takibi ve dava devam ettiğini, mağazanın inşası, döşenmesi ve donatılması için 350.000,00 TL dekorasyon masrafı yapıldığı iddiasını da kabul etmediklerini, müvekkili şirketin binanın tarihi olduğunu gizledikleri iddiasıda gerçek dışı olduğunu, bina ile ilgili olarak yaptıkları ruhsat başvuruları ve diğer bilgi ve belgeler tüm yazışmalara ve taleplere karşın bugüne kadar istendiği halde bu belgelerin sunulmadığını, kendilerinin binanın mühürlendiğini iddia etmekte ve ayrıca tahliye ettiklerini beyan ettiklerini, mühürlü binayı nasıl tahliye ettiklerini açıklamalarının gerektiğini, açıklanan nedenlerle davanın reddine, yargılama masraflarının ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; taraflar arasında imzalanan sözleşmeye aykırılık olduğu iddiasıyla doğan tazminat talebinin tahsili talebidir.
Mahkememizce taraflar arasında imzalanan sözleşme doğrultusunda, davacının dava konusu yere dekorasyon masrafı ödeyip ödemediği, ödediyse miktarını, bu ödeme nedeniyle davalıdan alacaklı olup olmadığı, dava konusu binanın tarihi olup olmadığı bu nedenle davacının söz konusu binayı sözleşme doğrultusunda kullanıp kullanamayacağı, kullanılmaz ise bu hususta alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise miktarının ne olduğu, taşınmazda ifa imkansızlığı olup olmadığı, asıl ve alt kira sözleşmesinin haklı nedenle feshedilip edilmediği, fesih nedeniyle davacının maddi hasara uğrayıp uğramadığını, uğradı ise miktarının ne olduğu hususlarında bilirkişiden rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, alınan kök bilirkişi raporunda özetle; ... Müdürlüğü'nün yazılarında da görüldüğü üzere, dava konusu taşınmaza 2.Katın kapatılması ve kullanılmaması kaydı ile sıhhi işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının verildiğini, nitekim davacıdan önce taşınmazı kiralayıp işyeri (...) olarak kullandığı kiracının da, dava konusu taşınmaza 2. Katın kapatılması ve kullanılmaması kaydı ile sıhhi işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı aldığını, taşınmazın 2. Katının kullanılması için yangın yönetmeliğine göre alternatif yerden yangın merdiveni yapılması gerektiği, ancak taşınmaz tarihi eser niteliğinde, kültür varlığı olduğundan dışına yangın merdiveni yapılmadığı için, 2. Katın kullanımından feragat edilerek işyerinin ruhsatlandırılabileceğini, piyasa şartlarında, kaçak olmasına rağmen ruhsat alındıktan sonra merdiven başına örülen duvarın kaldırılarak 2. Katın da kullanılabildiğinin görüldüğünü, dava konusu adreste bodrum+zemin+2 kattan ibaret ve her katın yaklaşık 35 m2 olduğu ve hali hazırda kullanılır vaziyette “... ünvanlı ...” olarak işletildiği ve bu işe uygun olarak dekore edildiği, bodrum katın wc ve mutfak, zemin katın satış ve oturma, 1. normal katın oturma yeri olduğu ve bu kattan itibaren 2. katın çıkışının olmadığı ve merdivenin çıkışının duvar örülerek kapatıldığı ve 2. katın kullanılmadığının görüldüğünü, iş bu teknik tespitlere göre, davacının dava konusu taşınmazı kiralarken, dava konusu taşınmaza 2. katın kapatılması ve kullanılmaması kaydı ile sıhhi işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı alınabildiğini bilmemesi “hayatın olağan akışı” ile bağdaşmadığı gibi “basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğü” ile de bağdaşmadığını, kira konusu taşınmazdaki bu ayıp, kanaatimizce TBK.md.306/f.2'de tanımı yapılan olan “kiralananın öngörülen kullanıma elverişliliği ortadan kaldıran ya da önemli ölçüde engelleyen ayıp (önemli ayıp)” niteliğinde de olmadığını, bu nedenle bu ayıp davacıya, “Alt Kira Sözleşmesini” ve bununla bağlantılı “Franchise Sözleşmesini” haklı bir sebeple feshetme hakkı vermeyeceğini, bu ayıbın, “kiralananın kullanımı etkileyen bir ayıp” niteliğinde olup, davacıya kira bedelinden indirim yapma hakkı vereceğini (TBK.md.307), ne var ki davacının kira bedelinden indirim talep etmeden, bu ayıba dayanak doğrudan doğruya kira sözleşmeyi feshettiğini, açıklanan nedenlerle davacının davalı ila arasında akdedilen Alt Kira Sözleşmesi ile Franchise Sözleşmesini haksız olarak feshettiği, bu nedenle de davalıdan herhangi bir tazminat talep etme hakkının bulunmadığı kanaatine varıldığını, açıklanan nedenlerle davacının davalıdan, dava tarihi itibariyle herhangi bir tazminat alacağının bulunmadığına..."dair görüş bildirmiştir. Sunulan rapor taraflara usulüne uygun tebliğ edilmiş, kök rapor taraflara tebliğ edilmiş, itirazlar ve beyanlar doğrultusunda ek rapor alınmasına karar verilmiş ve ek raporda özetle: kök raporda herhangi bir yapılacak değişikliğin bulunmadığına..."dair görüş bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında 24.07.2017 tarihli Alt Franchise Sözleşmesi'nin akdedildiği, bu sözleşme kapsamında davacı şirket tarafından "..." adresindeki taşınmazın kiralandığı, ... Belediyesi Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü'nün yazısı gereğince kiralanan yerde yangın merdiveni yapılması gerektiğini fakat kiralanan yerin tarihi bina olması nedeniyle yangın merdiveni yapılmadığı, davacı şirket tarafından davalı şirketin kusurlu ve hileli davranışları iddiasıyla dava konusu sözleşmenin feshedildiği, dosyaya sunulan bilirkişi raporlarından da anlaşılacağı üzere ... Belediyesi Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü'nün yazılarında da görüldüğü üzere, dava konusu taşınmaza 2. katın kapatılması ve kullanılmaması kaydı ile sıhhi işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının verildiği, taşınmazın 2. katının kullanılması için yangın yönetmeliğine göre alternatif yerden yangın merdiveni yapılması gerektiği, ancak dava konusu taşınmaz tarihi eser niteliğinde kültür varlığı olduğundan dışına yangın merdiveni yapılmadığı için, 2. katın kullanımından feragat edilerek işyerinin ruhsatlandırılabileceği, dava konusu yerin hali hazırda kullanılır vaziyette işletildiği ve dava konusu işe uygun olarak dekore edildiği, ayrıca davacının dava konusu taşınmazı kiralarken, dava konusu taşınmaza 2. katın kapatılması ve kullanılmaması kaydı ile sıhhi işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı alınabildiğini bilmemesi hayatın olağan akışı ve basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğü ile de bağdaşmadığı, kira konusu taşınmazdaki bu ayıbın TBK. 306-f.2 maddesinde tanımı yapılan olan “kiralananın öngörülen kullanıma elverişliliği ortadan kaldıran ya da önemli ölçüde engelleyen ayıp (önemli ayıp)” niteliğinde de olmadığı, bu nedenle bu ayıbın davacıya, “Alt Kira Sözleşmesini” ve bununla bağlantılı “Franchise Sözleşmesini” haklı bir sebeple feshetme hakkı vermeyeceği, bu ayıbın, “kiralananın kullanımı etkileyen bir ayıp” niteliğinde olduğundan davacı şirketin davalı şirket ile arasında akdedilen Alt Kira Sözleşmesi ile Franchise Sözleşmesini haksız olarak feshettiği, davacı şirkete tarafından haksız olarak feshedilen sözleşme nedeniyle davalı şirketten herhangi bir tazminat talep etme hakkının bulunmadığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereği alınması gereken 59,30-TL maktu karar ve ilam harcının, peşin olarak alınan 853,88-TL harçtan düşümü ile bakiye 794,58-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği hesap ve takdir olunan 7.300,00-TL vekalet ücretinin davacı taraftan alınarak davalı tarafa verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan 27,50-TL yargılama masrafının davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran taraflara iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi. 16/11/2021
Katip ...
E-imza
Hakim ...
E-imza