T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/457 Esas
KARAR NO: 2018/1333
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 09/02/2015
KARAR TARİHİ: 27/12/2018
İstanbul 15. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2017/549-2018/72 E.K. Sayılı 27/02/2018 tarihli 17/04/2018 kesinleşme tarihli görevsizlik kararı ile mahkememize gönderilen dava dosyası mahkememizin yukarıda yazılı 2018/457 esas sırasına kaydı yapılarak yapılan yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ve aşamalardaki beyanlarında özetle; müvekkili şirket tarafından davalı kuruma bağlı ... Üniversitesi ... Tıp Fakültesi’ne tıbbi malzeme satışı yapıldığını, kesilen faturaların müvekkili ve davalı tarafın defterlerinde ve muhasebe kayıtlarında mevcut olduğunu, borçlu kurumca herhangi bir ödemede bulunulmadığı için 807.366,75 TL alacağın tahsili için ... 28. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas dosyasında ilamsız icra takibi başlatıldığını, borçlu davalının işbu takibe haksız şekilde itiraz ettiğini belirterek itirazın iptali ile takibin devamına, davalı kurumun % 20'den aşağı olmamak üzere inkar tazminatı ödemesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde ve aşamalardaki beyanlarında özetle; iş bu davanın İİK'da ön görülen sürelerden sonra açıldığını, davacı firma ile ... Üniversitesi Rektörlüğü arasında imzalanan sözleşmelerden kaynaklı faturanın tahsili için ... 28. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile 18/03/2014 tarihinde genel haciz yolu ile ilamsız takip başlattığını, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yasal süresi içerisinde müvekkili idare adına davacının iddialarının aksine tamamen haklı nedenlere dayanılarak kısmi itirazda bulunulduğunu, davacının dava dilekçesindeki savlarının haksız ve mesnetsiz olduğunu, alacaklı ile yapılan sözleşmelerin incelenmesinden ödemenin yapılabilmesi için sadece faturalarının vadesinin dolmuş olmasının tek başına yeterli olmadığını, aynı zamanda döner sermaye saymanlık müdürlüğünün nakit imkanlarının da ödeme yapmaya elverişli olması gerektiğini, müvekkilinin kamu kurumu olması nedeni ile icraya yapılacak ödemelerde damga vergsi kesintisi yapılmasının zaruri olduğundan takip mesnedi faturaların miktarı üzerinden damga vergisi oranında yapılacak 6.818,47-TL yasal kesinti miktarıa davacı-alacaklı adına vergi dairesine yatırıldığı için mahkeme huzurunda açılan davanın konusu olamayacağını belirterek davanın usulen ve esas itibari ile reddine, davalının icra inkar tazminatı taleplerinin reddine, davacı aleyhine %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, ticari satımdan kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
... 28. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyası ... 15. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2017/549-2018/72 E.K. sayılı dosyasına getirtilmiş olup, incelenmesinde; alacaklı ... Tic. tarafından borçlu ... Üniversitesi Rektörlüğü aleyhine 807.366,75-TL'nin 18/03/2014 tarihinden itibaren işleyecek %9 yasal faizi ile birlikte 180/3/2014 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı, yasal süresinde borçlu vekilinin borca ve fer'ilerine itiraz ettiği, itiraz sonucunda icra takibinin durduğu, iş bu itirazın iptali davasının İİK 67. Maddesi uyarınca 1 yıllık yasal süresi içerisinde açılmış olduğu anlaşılmıştır.
... 15. Asliye Hukuk Mahkemesince taraflar arasında akdedilen sözleşme hükümlerine göre icra takibine konu edilen faturalardan takip tarihinde vadesi gelenlerin belirlenerek davacının davalıdan takip tarihi itibari ile talep edebileceği alacak tutarı, takip tarihine kadar davalı tarafın yaptığı ödemeler ve takip tarihinde bakiye alacak miktarı, takip ile dava tarihi arasında varsa davalı tarafından ödenen miktarlar ve dava tarihinde bakiye alacak tutarının tespiti için bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir. Davacı tarafın ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılması hususunda adresi mahkemesi olan Ankara Asliye Hukuk Mahkemesi aracılığı ile talimat yolu ile bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. 01/07/2016 tarihli bilirkişi raporunda özetle "...Davacının rapor tarihi itibari ile davalının borçludan 342.843,59-TL alacağı bulunduğu, itirazın kısmen kabulü ile bu nedenle takibin belirtilen 342.843,59-TL'si tutar üzerinden devam etmesi, takip tarihinden itibaren ödeme tarihine kadar geçen süre için avans faizi uygulanması gerektiği..." yönünde görüş bildirilmiştir. 15. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce davalı tarafın ticari defter ve kayıtları ve dosya kapsamı üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. 18/04/2017 tarihli bilirkişi heyeti raporunun sonuç kısmında "...İcra takibi ile talep edilen 807.366,75-TL'nin taraflar arasında akdedilen 2011 ve 2012 tarihli sözleşmelere dayandığı, davacının icra takip tarihi itibari ile alacağının 235.748,48-TL asıl alacak, 9.926,60-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 245.675,08-TL olarak hesaplandığı, takibin devamı, itirazın iptali ve icra inkar tazminatı konularındaki değerlendirmenin mahkemeye ait olduğu..." yönünde görüş bildirilmiştir.
Yargılama sonucunda ... 15. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2015/56-2017/369 E.K. sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verildiği, iş bu karar İstanbul BAM 16 Hukuk Dairesi'nin 2017/5820-3531 E.K. sayılı kararı ile davada Asliye Ticaret Mahkemeleri'nin görevli olduğu belirtilerek İstanbul 15. AHM'nin anılan kararının kaldırılmasına karar verildiği, İstanbul 15. AHM'nin 2017/549-2018/72 E.K. Sayılı, 17/04/2018 kesinleşme tarihli görevsizlik kararı ile dava dosyasının mahkememize tevzi edildiği, dosyanın mahkememizin yukarıdaki esas sırasına kaydının yapıldığı anlaşılmıştır.
Tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda; Davacı ... A.Ş. (yüklenici) ile ... Tıp Fakültesi (idare) arasında 26/12/2011 tarihli "Puan karşılığı 9 kalem kit temini mal alımına ait sözleşme" ile 02/10/2012 tarihli "9 kalem kan grubu kart temini mal alımına ait sözleşme" olmak üzere 2 adet sözleşme akdedildiği sabittir. 2011 tarihli Sözleşme’nin “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı m.l2’nin 12.2.3. maddesinde, “İhale konusu alıma ilişkin olarak yükleniciye yapılacak ödeme evrakının ... Üniversitesi Döner Sermaye Saymanlığına intikalinden itibaren nakit imkanları dahilinde 270 gün içerisinde yapılacaktır." düzenlemesinin yer aldığı, 2012 tarihli Sözleşme’nin “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı m.l2’nin 12.2.3. maddesinde “İhale konusu alıma ilişkin olarak yükleniciye yapılacak ödeme evrakının ... Üniversitesi Döner Sermaye Saymanlığına intikalinden itibaren 210 (ikiyüzon) gün içerisinde nakit imkanları dahilinde yapılacaktır” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür. Taraflar arasındaki uyuşmazlıkta esas itibari ile vadeye ilişkin bu düzenlemelerin yorumlanmasından kaynaklanmaktadır. Bu düzenlemeler ile davalı idarenin borcunun ifasının vadeye bağlandığı, nakit imkanları el verirse 270/210 gün geçmeden ödemenin yapılabileceği ancak nakit imkanları el vermezse en geç 270/210 gün sonra ifanın gerçekleştirilebileceği yorumunu yapmak da mümkündür. Buna göre somut olayda vadenin ödeme evrakının ... Üniversitesi Döner Sermaye Saymanlığı'na intikalinden itibaren 270/210 gün sonrası olduğu kabul edilmiş olup, alacaklının borcun ifasını ancak vade gelince talep edebileceğinden alacaklının ödeme evrakının ... Üniversitesi Döner Sermaye Saymanlığı'na intikalinden itibaren 270/210 gün sonrasında borcun ifasını talep edebileceği kabul edilmiştir. Bu durumda ödeme evrakının ... Üniversitesi Döner Sermaye Saymanlığı'na intikalinden itibaren geçecek 270/210 günün bitiminden sonraki günde borç muaccel olacaktır. Takip tarihinde vadesi gelmemiş alacak bulunup bulunmadığının tespitinin bu şekilde yapılması gerekmektedir. Somut olayda anılan 2 adet sözleşme kapsamında düzenlendiği anlaşılan ve icra takibine konu edilen 15 adet toplam 807.366,75-TL tutarında fatura söz konusudur. Bu faturaların hangisinin 2011 yılı, hangisinin 2012 yılı sözleşmesi kapsamında düzenlendiği fatura içeriğinden anlaşılamamaktadır. Davalı idare vekilinin cevap dilekçesinde 832752, 832580, 832338 ve 832473 sayılı faturaların ödenmesine ilişkin olarak akdedilen sözleşme uyarınca 270 gün, diğer faturaların ödenmesine ilişkin olarak akdedilen sözleşme uyarınca 210 gün içerisinde ödemenin yapılacağı yönünde beyanda bulunmuş olup karşı taraf vekilince bu beyana itiraz edilmemiştir. Bu husus nazara alınarak düzenlenmiş olan bilirkişi raporunda anılan faturaların saymanlık kayıtlarına intikal tarihi ve ilgili sözleşmelerde belirtilen 270-210 gün süre hesaplaması yapıldığında 30/03/2012 tarih ... nolu, 06/07/2012 tarih ... nolu, 06/07/2012 tarih ... nolu, 06/07/2012 tarih ... nolu, 06/07/2012 tarih ... nolu, 05/11/2012 tarih ... nolu, 05/12/2012 tarih ... nolu, 15/01/2013 tarih ... nolu, 03/04/2013 tarih ... nolu toplam 9 adet faturanın takip tarihi olan 12/03/2014 tarihi itibari ile vadesinin geldiği tespit edilmiştir. Vadesi gelen 30/03/2012 tarih ... nolu, 06/07/2012 tarih ... nolu, 06/07/2012 tarih ... nolu, 06/07/2012 tarih ... nolu, 06/07/2012 tarih ... nolu toplam 5 adet fatura bedelinin takip tarihinden sonra ve dava tarihi olan 09/02/2015 tarihinden önce ödendiği anlaşılmıştır. Vadesi gelen 05/11/2012 tarih ... nolu faturanın bedelinin dava tarihi olan 09/02/2015 tarihinden sonra ödendiği anlaşılmıştır. Takibe dayanak 28/08/2012 tarih ... nolu, 18/09/2012 tarih .... nolu, 05/10/2012 tarih ... nolu, 29/05/2013 tarih ... nolu, 03/07/2013 tarih ... nolu, 31/07/2013 tarih ... nolu toplam 6 adet faturanın takip tarihi olan 12/03/2014 tarihi itibari ile vadesinin gelmediği anlaşılmıştır. Vadesi gelmeyen 05/10/2012 tarih ... nolu faturanın dava tarihi olan 09/02/2015 tarihinden sonra ödendiği anlaşılmıştır. Takipten sonra-davadan önce ödeme yapılması halinde ödenen miktar yönünden dava açılmasında hukuki yarar bulunmadığından bu tutar yönünden hukuki yarar yokluğu nedeni ile davanın reddine karar verilmelidir. Somut olayda takip tarihi itibari ile vadesi gelen ve dava tarihi itibari ile ödenmeyen fatura toplamının ise 297.563,97-TL olduğu anlaşılmıştır. Takip tarihi itibari ile vadesi gelen ve davadan önce ödenen fatura toplamının 235.778,48-TL olduğu, bu miktarın icra tarihi ve ödeme tarihi itibari ile işlemiş faiz miktarının 9.926,60-TL olduğu, geri kalan tutarın ise takip tarihi itibari ile vadesinin gelmediği anlaşılmıştır. Bu nedenle takip tarihi itibari ile vadesi gelmeyen ve takip tarihi itibari ile vadesi gelen ve davadan önce ödenen miktar yönünden davanın reddine, takibin 297.563,97-TL asıl alacak ve 9.926,60-TL faiz üzerinden devamına karar verilmiştir. İİK 67 maddesi uyarınca itirazın iptali davasında alacaklı-davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun itirazında haksız ve alacağın da likit olması, borçlu-davalı yararına kötü niyet tazminatına hükmedilebilmesi için alacaklının takibe geçmede haksız ve kötü niyetli olması zorunludur. Somut olayda dava konusu alacağın likit olmadığı, yargılama gerektirdiği gözetilerek davacının icra inkar tazminat talebinin reddine, davacının icra takibi başlatmakta kötü niyetli olduğu anlaşılamadığından davalının kötü niyet tazminat talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerektiği kanaatine varılmıştır.
HÜKÜM / Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kısmen kabulü ile davalının ... 28. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 297.563,97-TL asıl alacak ve 9.926,60-TL faiz (takipten sonra, davadan önce ödenen 235.778,48-TL tutar yönünden hesaplanan) üzerinden ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmak sureti ile takibin devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
Yasal koşulları oluşmadığından davacının icra inkar tazminat talebinin reddine,
Yasal koşulları oluşmadığından davalının kötü niyet tazminat talebinin reddine,
Dava tarihinden sonra ödemelerin infazda nazara alınmasına,
2-Harçlar Kanunu uyarınca kabul edilen dava değeri üzerinden alınması gereken 21.004,68-TL nisbi harçtan peşin alınan 13.787,81-TL harcın mahsubu ile bakiye 7.216,87-TL nisbi karar harcının davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 56,00-TL tebligat posta gideri ile 2.430,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.486,00-TL üzerinden davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 946,90-TL ile 13.819,61-TL harç gideri olmak üzere toplam 14.766,51-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca kabul edilen dava değeri üzerinden davacı vekili lehine hesaplanan 23.803,84-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca reddedilen dava değeri üzerinden davalı vekili lehine hesaplanan 33.945,05-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
8-Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yokluğunda kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi.25/01/2019
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza