T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/659 Esas
KARAR NO: 2019/46
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/07/2018
KARAR TARİHİ: 29/01/2019
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle : Taraflar arasında 2010/45 nolu Hizmet Alım Sözleşmesi ile ... İşletme Müdürlüğü Bölgesinde sözleşme kapsamındaki işin davacı tarafça üstlenildiği, sözleşmenin 5.maddesinde belirtildiği üzere “Teknik şartnamenin ilgili maddesinde genel karekteristiği tanımlanan ... İşletme Müdürlüğü Hizmet Alanındaki Abonelerin Sayaç Endekslerinin Endeksörle Okunması, Periyodik Sayaç değiştirme, borçtan dolayı cereyan kesme, sayaç ...., sayaç mühürleme hizmetlerinin teslim alınması” şeklinde tanımlandığı, sözleşmenin 9.maddesinde de “Teklif Etme Şartnamesi ve Ekleri”, “Teknik Şartname”, “Teklif Mektubu”nun bu sözleşmenin ayrılmaz parçaları olarak nitelendirildiği, sözleşmenin ayrılmaz eki olduğu belirtilen endeks okuma işinin 3.şahıslara endeksörle yaptırılması ile ilgili Teknik Şartnamelerin 2.maddesinde yapılacak işin açıklamasının düzenlendiği ve bu düzenlemede aynen “...Okunacak, daha sonra idarenin belirleyeceği programa göre metropol ilçeler ve merkez ilçe aboneleri ayda bir okunacak şekle dönüştürülecek tarzda, idarenin madde 4.3'de belirtilmiş esaslarına uygun olarak; endeksörle sayaç endeks tespiti, fatura bildirim tanzimi ve aboneye bırakılması, endeks ve abone bilgilerinin elektronik veya manyetik ortamda idarece belirlenen kayıt yapılarına uygun olarak idare bilgisayarına aktarılarak fatura çıkmasının sağlanması ve sayaçların kontrolü, kaçak ve usulsüz elektrik kullananların tespitidir.“ şeklinde olup, 3.maddesinde ise “Yapılacak işler için ödenecek bedeller başlığı altında” düzenlemeler yapıldığı, davanın temel dayanağı olan hususun taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 3.1.maddesinde tanımlanan ana hizmet kavramının ayrılmaz bir parçası olan kaçak elektrik kullanan abonelerin ...'a bildirilmesinin neticesi olarak ödenmeyen ihbarlara ilişkin alacak olduğu, taraflar arasındaki sözleşme gereğince davacının üzerine düşün tüm edimlerini yerine getirdiği, kaçak kullanımlara ilişkin davalı idareye yapmış olduğu tespitleri zimmetli olarak (davalının teslim ettiği formlara uygun) teslim ettiği an görevinin son bulduğu, bundan sonra ise sözleşmede açıkça belirtildiği gibi davalı idarenin bu kaçak bildirimleri tutanağa bağlamasını gerektiren karşı edimin ortaya çıktığı, sözleşmenin ilgili maddeleri gereğince davacının kaçak bildirimi ile bildirdiği döneme ait kesme-bağlama bildirim bedelinin %100'ü oranında hizmet bedelini hakettiği, sözleşmenin her yılına ait açma, kapama bedelinin liste halinde bildirildiği, bu listede belirtilen bedeller dahilinde davacı şirketin düzenlediği ve zimmetle teslim ettiği kaçak bildirimlere ilişkin olarak davalının davacıya her ay istihkaklarına bu bildirim bedelini hesap ederek ödemesinin gerektiği, davacının gerek sözleşme gerekse Teknik Şartnamedeki yükümlülükleri gereğince endeks okuma ihbar fişi doldurarak kurumu bir anlamda önce zarardan kurtarmak babından daha sonra da gelirini artırmaya yönelik olarak yapmış olduğu bu işlemle artık tamamen sözleşmedeki bu noktaya ilişkin (kaçak ihbarı) yükümlülüğünü tamamlamış olduğu, davaya konu sözleşmenin iki tarafa edim yükümlülüğü getiren bir sözleşme olup, davacının kendi edimlerini yerine getirdiğinden bahisle taraflar arasındaki 2010/45 nolu sözleşme kapsamında 01.11.2010-31.12.2012 tarihleri arasında ödenen ve ödenmeyen tüm kaçak ihbarlarının tablo halinde davalıdan istenmesine ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacının kaçak ihbarları nedeniyle hakettiği 155.297,50-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davalı vekili mahkememize vermiş olduğu cevap dilekçesi ile taraflar arasında ... İşletme Müdürlüğü Görev Bölgesine ilişkin hizmet alanındaki abonelerin sayaç endekslerinin endeksörle okunması, periyodik sayaç değiştirme, borçdan dolayı cerayan kesme ve açma, sayaç kaldırma, sayaç mühürleme hizmetlerinin teslim alınması konusunda sözleşme yapıldığı, bu sözleşme ve sözleşmenin ayrılmaz parçası kabul edilen Teknik Şartnamenin “Yapılacak işler için ödenecek bedeller” başlıklı 3-1.3.paragrafında “... tarafından okunmak üzere yönlendirilen abonelerden o emisyon dönemi içinde çıkan ve dönem faturası olarak bilinen tahakkuka bağlanan fatura sayısıXana hizmet bedeli yükleniciye ödeme yapılacaktır.” şeklinde olduğu, yine aynı maddede yer alan kaçak elektrik kullanan abonenin ...'a bildirilmesi halinde kaçak kontrol hizmetinin karşılığı olarak yükleniciye EPDK Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 25.maddesi uyarınca “Diğer aboneler” için belirlenen kesme-bağlama brim bedelinin %30'u ödenecektir. Ancak bu bedelin ödenebilmesi için kaçak tutanağının EPDK Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğine göre işlem yapıldıktan sonra tahakkuka bağlanması şarttır. Denildiği, aynı zamanda sözleşmenin 10.maddesinde bahsedildiği gibi ödemelerin her ayın düzenlenen ara hakediş raporlarına göre fatura karşılığı ödendiğinden bu ödemeleri kapsayan hakedişlerde herhangi bir itiraza rastlanılmadığı, bu durumda davalı şirket tarafından okuması yapılmak üzere endeksöre indirilen abone sayısına göre değil, okuma sonucunda endeksör kayıtlarında alınan bilgilere göre tahakkuk ettirilen (bir KVH olsa bile) fatura adedi X ana hizmet bedeline göre ödeme yapılacağı yani ödemenin faturanın tahakkuk etmiş olmasına bağlı olduğu, davacı tarafın kaçak kodlarıyla ilgili sözleşme ve sözleşmenin ayrılmaz parçası olan Teknik Şartnamenin 3-1.3.maddesine aykırı olarak yapılacak ödemenin tahakkuk şartına bağlı olmadan fatura sayısı esas alınarak yapılması şeklindeki talebinin sözleşme hukukuna aykırılık teşkil ettiğinden bahisle açılan davanın reddine, vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava sırasında davacı vekili tarafından davaya konu alacağın ... Tic.Ltd.Şti.'ye devir ve temlik edildiğine ilişkin ... 18.Noterliğinin ... tarih ... yevmiye numaralı Temliknamesi ve ekinde vekaletname ibraz edilmiştir.
Mahkememizce Bilirkişiler ... ile ... tarafından aldırılan 15.01.2014 tarihli bilirkişi raporundan özetle: tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller ve dosya kapsamı belgeler ile taraflar arasındaki sözleşme ve ek sözleşme kapsamında, davacının davalıya kaçak ihbarlarına ilişkin hizmet işinden kaynaklanan toplam 147.649,70-TL tutarlı hizmetleri verdiği (ifa ettiği) sonucuna ulaşıldığı (talep edilen=155.297,50-TL), davacının davalıdan alacaklı olduğunun sayın mahkemece kabulü halinde, 147.649,70-TL asıl alacak tutarına dava tarihi olan 19.04.2013 tarihinden 21.06.2013 tarihine kadar yıllık %13,75, bu tarihten sonra yıllık %11 ve değişen oranlarda TCMB avans faiz oranları kadar faiz işlemesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
İstanbul Kapatılan (43 Asliye ticaret Mahkemesinin) 12/ 02/2014 tarih 2013/107 esas ve 2014/39 karar sayılı ilamı ile dosyaya sunulan bilirkişi raporu her türlü çelişkiden uzak hüküm kurmaya elverişli bulunarak ; bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere davaya konu sözleşme kapsamında dava konusu uyuşmazlığa ait olarak ... İşletmesine ait Kasım 2010-Aralık 2012 tarihleri arasında davacı tarafça yapılan 10.148 kaçak ihbarı karşılığı 147.649,70-TL ödenmeyen kaçak ihbar bedelinin bulunduğunun ve yine bu döneme ilişkin olarak 938 adet kaçak ihbar bedeli olarak 14.298,70-TL'nin davacıya ödendiğinin görüldüğünün tespit edildiği, davacı tarafça sözleşme kapsamında bu yükümlülüklerin ifa edildiği konusunda taraflar arasında uyuşmazlığın bulunmadığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığın davalı tarafça sözleşme ve sözleşmenin ayrılmaz parçası olduğu kabul edilen Teknik Şartnamenin 3.1.maddesi kapsamında ... tarafından yapılacak ödemenin tahakkuk şartına bağlı olup olmadığı noktasında toplandığı, ancak bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere davacının taraflar arasındaki sözleşme kapsamında tahakkuk işleri yapmak işi ve yetkisi bulunmadığı, tahakkuk yapılması işinin davacının davalıya ilettiği verilere göre davalı tarafça yapılmasının gerektiği, yine davalı tarafça davacının dava konusu döneme ilişkin bildirimlerinin tahakkuk işlemine bağlanmamasında davacının bir kusur ve yapılan işe ilişkin ayıbının bulunduğu yönünde iddia ve delil sunulmadığı anlaşılmakla aynen benimsenip hüküm kurmaya elverişli bulunan bilirkişi raporu gereğince taraflar arasındaki sözleşme ve ek sözleşme kapsamında davacının davalıya kaçak ihparlarına ilişkin hizmet işinden kaynaklanan toplam 147.649,70-TL tutarlı hizmet verdiği ve bu bedelin ödenmediği anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne, 147.649,70-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avnas faizi ile birlikte davalıdan alınarak temlik alan davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin yerinde görülmediğinden reddi yönünde hüküm kurmuştur.
İstanbul Kapatılan (43 Asliye ticaret Mahkemesinin) 12/ 02/2014 tarih 2013/107 esas ve 2014/39 karar sayılı ilamı davalı vekili tarafından temyiz edilmiş olup, Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 29/06/2015 tarih 2014/4318-2015/5062 sayılı kararıyla bozulmasına karar verilmiştir. Davacı tarafından bu ilamın karar düzeltme yoluyla incelenmesi talep edilmiş ve bu talep sonucunda Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin2016/107- 2018/3132 sayılı kararıyla karar düzeltme talebinin reddine karar verilerek dosya Mahkememizin 2018/659 esasına kaydedilerek yeniden yargılama yapılmıştır.
Mahkememizce Yargıtay bozma ilamına uyulmasına karar verilerek yargılamaya devam edilmiştir.
6098 sayılı TBK'nın 183. Maddesi hükmü uyarınca kanun, sözleşme ve işin niteliği engel olmadıkça alacaklı, borçlunun rızasını aramaksızın alacağını üçüncü kişiye devredebilir. Somut olayda, yargılama sırasında davacı vekili tarafından, davalıdan olan dava konusu alacağını dava dışı ... Tic. Ltd .Şti. 'ye devrettiğine dair ... 18.Noterliğinin ... tarih ... yevmiye numaralı Temliknamenin dosyaya sunulduğu görülmüştür. Davacı şirket ... Şti. İle davalı şirket ... arasındaki 19.10.2010 tarihli sözleşme ve 10.09.2012 tarihli yenileme sözleşmesinin 13.2 maddesinde temlik yasağı öngörülmüştür. Davacı yanca temlikin, davalının muvafakati ile yapıldığına dair herhangi bir belge sunulmamıştır. Bu nedenle dava tarihi itibari ile bu sıfatının sona ermiş olduğu anlaşılmıştır. Kural olarak bir hakkı dava etme yetkisi o hakkın sahibine ait olup, buna aktif husumet denilir. Bir davada aktif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı mahkemece öncelikle ve re'sen gözetilecek hususlardandır ve şayet husumet ehliyeti yok ise davanın bu sebep ile reddi gerekmektedir. Açıklandığı üzere davacının aktif husumetinin yokluğu nedeni ile davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1-Davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,
2-Karar ve ilam harcı 44,40 TL'nin peşin olarak alınan 2.652,10TL harçtan düşümü ile bakiye 2.607,7 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereği hesap ve takdir olunan 2.725,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan bakiyesinin karar kesinleştiğinde ve talep yatıran tarafa iadesine,
Dair davalı vekili yüzüne karşı davacının yokluğunda kararın taraflara tebliğinden itibaren15 günlük süre içinde mahkememize verilecek dilekçe ile Yargıtay yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.29/01/2019
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza