T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2018/761 Esas
KARAR NO : 2025/196
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 28/08/2018
KARAR TARİHİ : 18/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA: Davacı vekili tarafından Mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle; "Müvekkil ...’ın eşi ve diğer müvekkillerin ise babası olan ... (T.C. KİMLİK NO: ...), 28.08.2016 tarihinde ... İlinde, kendi sevk ve idaresinde bulunduğu ... plakalı motosikletle yol almakta iken, karşı taraftan gelen ve meydana gelen kazada tanık beyanlarına göre ağır kusurlu olduğu belirtilen tescilsiz ve plakasız motosikleti sevk ve idare eden ...’in (T.C. NO: ...) kullanmış olduğu motosikletin kendisine çarpması sonucu trafik kazası geçirmiş ve vefat etmiştirDavalı tarafa, Sigortacılık Kanunu kapsamında müvekkillerin uhdesinde doğmuş olan alacak haklarının tazmini için ...tarihinde ... numaralı dosyadan başvurulmuştur. Başvuru sonucu davalı tarafça, müvekkillerden müteveffanın eşi ... için, 90.518 TL, oğullarından ... için 11.094 TL, Mevlüt için 13.196 TL, ... için ise 13.863 TL olmak üzere toplam 128.671 TL tazminatın ödenmesine karar vermiştir Karara binaen müvekkil ... kendi adına asaleten, diğer davacılar adına velayeten 04.01.2017 tarihli imzası ile davalı tarafça hazırlanan ‘’makbuz ve ibraname’’ isimli matbu belgeyi imzalayarak tarafına 128.671 TL’nin davalı tarafından ödenmesini sağlamıştır.
Söz konusu ‘’makbuz ve ibraname’’ye dayanak davalı tarafça tanzim edilen tazminat ödemesine ilişkin bilgiler başlıklı belgede müvekkiler adına hesaplama yapılmış, hesaplamada toplam bulunan 214.451 TL tutar üzerinden öncelikle % 20 kusur indirimi, akabinde tekrardan kalan tutar üzerinden % 25 kusur indirimi yapılarak müvekkillere 128.671 TL toplam ödeme yapılmıştır.
Yapılan ödeme tutarı açık bir şekilde hukuka ve hakkaniyete aykırı olup cüzi rakamlar üzerinden gerçekle bağdaşmayan hesaplamalar yapılmıştır. Ayrıca hesaplanan bedel üzerinden davalı tarafça yine fahiş oranlarda nasıl tespit edildiği bilinmeyen ve gerekçelendirilmeyen kusur hesabı ve indirimi yapılarak müvekkilin gerçekte hak sahibi olması gereken tutarın neredeyse 1/3’ü kadarı müvekkillere ödenmiştirMüvekkillerin murisi vefat tarihi itibarıyla 36 yaşında olup asgari ücretin çok üzerinde net 2.100 TL ücret ile çalışmakta idi. Müvekkillerden Meryem’in tahsili bulunmamakta olup herhangi bir işte çalışmamaktadır. Diğer müvekkiller ise henüz eğitim ve öğretim çağına tam anlamıyla ulaşmış bulunmamaktadırlar. Murisin ve müvekkillerin yaşı ile bulundukları hal ve sosyal gerçeklik birlikte dikkate alındığında, murisin, müvekkillerin geleceğinde maddi anlamda bir baba olarak çok büyük bir rol alacağı aşikardır. Bu sebeple hesaplanan ve müvekkillere ödenen tazminat miktarı açık bir şekilde hakkaniyete ve hukuka aykırıdır ve ibranamenin iptali ile müvekkillere ödenmesi gereken gerçek bedelin tespiti ve tahsilini sayın mahkemeden isteme zarureti hasıl olmuştur.
Müvekkil ... adına asaleten, diğer müvekkiller adına velayeten imzalanan ibraname KTK m. 111 hükmü ve Yargıtay kararları karşısında hakkaniyete ve hukuka açıkça aykırılık teşkil ettiğinden iptali ile sayın mahkemece yapılacak bilirkişi incelemesi neticesinde yeniden hesaplama yapılarak müvekkillerin hak etmiş oldukları gerçek bedelin tespiti ve tahsilini hüküm altına alınması için sayın mahkemeye başvurma zarureti hasıl olmuştur müvekkil Meryem' in kendi adına asaleten, çocukları adına velayeten imzalamış olduğu 04.01.2017 tarihli ibranamenin iptaliyle, Karayolları Trafik Kanunu ile Sigortacılık Kanunu ve ... Hesabı Yönetmeliği dikkate alınarak müvekkillerimin destekten yoksun kalma sıfatıyla hak etmiş oldukları azami teminat miktarının bilirkişice hesaplama yapılarak tespiti ve şu an için belirsiz olmakla beraber yargılama neticesinde hesap edilecek işbu tutarın, olayın gerçekleştiği 28.08.2016 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsilinin hüküm altına alınmasını..." talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı vekili tarafından Mahkememize sunulan cevap dilekçesinde özetle; "Müvekkil Kurum Davacı Tarafa Ödemede Bulunarak Üzerine Düşen Tüm Sorumluluğu Yerine Getirmiş ve Davacının Tüm Zararı Karşılanmıştır. Davacının, talep ettiği maluliyet tazminatı için müvekkil kuruma başvuruda bulunmuş olup müvekkil ... Hesabı nezdinde açılan ... sayılı hasar dosyasına iletilen evraklar çerçevesinde aktüeryal hesaplama yaptırılmış olup davacılar Eş ... için 90.518,00-TL Küçük ... için 11.094,00 TL , ... için 13.196,00 TL , .. için 13.863,00 TL olmak üzere toplamda 128.671,00-TL olarak hesaplanan destekten yoksun kalma tazminatı 11.01.2017 tarihinde müvekkil kurum tarafından ödenmiştir. Davacı Tarafa Ödenen Tazminat İbraname Mukabilinde Ödenmiş Olup, Müvekkil Kurumun Başkaca Bir Sorumluluğu Bulunmamaktadır.
Müvekkil kurum tarafından davacı yana 11.01.2017 tarihinde 128.671,00-TL tutarında maluliyet tazminatının ödenmesi neticesinde müvekkil kurum ibra edilmiştir.Kazaya Karışan Tescilsiz Araç Sürücüsü ...'in Vefat Etmesi Sebebiyle Mirasçılarına Davanın İhbarını Talep Ederiz.
Müvekkil kurum, Sigortacılık Kanunu’nun 14. Maddesi ve ... Hesabı Yönetmeliği’nin 9/b maddesi gereğince hak sahibine ödeme yapmak ile yükümlü bulunmaktadır. ... Hesabı Yönetmeliği’nin 16. Maddesi ile müvekkil kuruma yasada belirtilen nedenlerle yaptığı ödemeler için zarara neden olanlara (aracın işletenine, sürücüsüne ve diğer sorumlulara) rücu etme hakkı tanınmıştır.
Bu nedenle kaza anında tescilsiz aracın sürücüsü ...'in vefat etmesi sebebiyle mirasçılarına davanın ihbar edilmesini sayın makamınızdan talep ederiz.
Sayın Mahkemece Esasa İlişkin İnceleme Yapılmadan Evvel Davacının Adli Yardım Talebi Hakkında Karar Verilmesi Gerekmektedir.
Davacının adli yardım talebine ilişkin olarak, Davacının ekonomik durumuna ilişkin belgelerin dosyaya dahil edilmesiyle davacının adli yardım talebine ilişkin şartların var olmadığının tespiti halinde; davacıya harç ve posta ücretlerinin tamamlanması için süre verilmesi ve belirtilen eksikliğin süresi içinde tamamlanmadığı tespit edildiğinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesini talep ederiz. "
(II) YARGILAMA SÜRECİNDE TOPLANAN DELİLLER:
(1) Y a z ı l ı D e l i l l e r ;
Kaza tarihi itibarıyla davaya konu araçların trafik kayıtlarının ilgili Emniyet Müdürlüklerinden mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup gelen cevap dosyamız arasına alınarak incelenmiştir.
SGK'ya müzekkere yazılarak davacıya rücuya tabi tazminat ödemesi yapılıp yapılmadığı, kalıcı ve geçici iş görmezlik ödeneği ödenip ödenmediği hususlarının araştırılarak mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup gelen cevap dosyamız arasına alınarak incelenmiştir.
Dava dilekçesinde belirtilen yerlere meydana gelen kaza ile ilgili C.Başsavcılığı soruşturma dosyasının celbine, ancak dava açılmış ise ilgili Ceza Mahkemesinden ceza dosyasının ve ilgili kolluk birimine müzekkere yazılarak mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup gelen cevap dosyamız arasına alınarak incelenmiştir.
Davalı Sigorta Şirketine müzekkere yazılarak, Hasar Dosyası, Sigorta Başvuruları ve varsa tazminat dosyaları ile Poliçe Örneklerinin mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup gelen cevap dosyamız arasına alınarak incelenmiştir.
Adli yardım talebinin sosyal ekonomik durum araştırmasından sonra değerlendirilmesine karar verilmiştir.
Davacının adli yardım talebinin kabulüne karar verilmiştir.
... Cumhuriyet Başsavcılığına akıbet yazılarak mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup gelen cevap dosyamız arasına alınarak incelenmiştir.
İlgili İlçe Emniyet Müdürlüğüne müzekkere yazılarak, davalı motosikletin, KTK 3. Madde gereğince araç sicil kaydının, silindir kapasitesinin, azami tasarım hızı, net motor gücü hakkında bilgi istenilerek mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup gelen cevap dosyamız arasına alınarak incelenmiştir.
Dosyanın İstanbul Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesi'ne gönderilerek kusur oranlarının tespiti için rapor alınmasına karar verilmiştir.
... CBS müzekkere yazılarak ... soruşturma nolu dosyasının içinde kaza tespit tutanağı ve kroki olmasına özen gösterilerek mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup gelen cevap dosyamız arasına alınarak incelenmiştir, 2 nolu müzekkere cevabı geldiğinden dosyanın ATKya kusur raporu alınmak üzere tekrar tevdine karar verilmiştir.
... CBS 'ye müzekkere yazılarak ...soruşturma nolu dosyasının içerisinde kaza tesbit tutanağı, kaza yeri krokisinin olmasına özen gösterilerek dosyanın mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup gelen cevap dosyamız arasına alınarak incelenmiştir.
Dosyanın İstanbul Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesi'ne gönderilerek kusur oranlarının tespiti için rapor alınmasına karar verilmiştir.
Dosyadaki mübrez savcılık dosyası, kaza yeri krokileri dikkate alınarak dosya aslının ATK Trafik İhtisas'a gönderilerek kusur raporu alınmasına karar verilmiştir.
... CBS'ye ...Sr.sayılı dosyasına müzekkere yazılarak kovuşturma dosyası numarasının sorulmasına, ayrıca soruşturma dosya aslının iade edilmek üzere mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup gelen cevap dosyamız arasına alınarak incelenmiştir.
29/08/2022 tarihli ATK raporu özetle şöyledir; "Yukarıdaki hususlar muvacehesinde, olayda; a-Sürücü ...'in, %50 (yüzde elli) oranında kusurlu, b-Sürücü ...'ın, %50 (yüzde elli) oranında kusurlu, olduğu kanaatini bildirir müşterek rapor olduğu... " rapor edilmiştir.
Davacı vekilinin itirazları ve kolluk trafik kazası tespit tutanağı yeniden değerlendirilmek suretiyle ek rapor alınması için dosyanın ATK Trafik İhtisas'a gönderilerek rapor alınmasına karar verilmiştir.
30/05/2023 tarihli ATK raporu özetle şöyledir; "Yukarıdaki hususlar muvacehesinde, olayda; A)Sürücü ...'in, %50 (yüzde elli) oranında kusurlu, B)Sürücü ...'ın, %50 (yüzde elli) oranında kusurlu, olduğu kanaatini bildirir müşterek rapor olduğu..." rapor edilmiştir.
Dosyanın hesap bilirkişiye tevdii ile davacının talep edeceği tazminat miktarının belirlenerek rapor alınmasına karar verilmiştir.
Bilirkişiden alınan 18/06/2024 tarihli bilirkişi sorun özetle şöyledir; "İddia, savunma, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı üzerinde yapmış olduğum inceleme sonucunda, yukarıda arz ve izah edilen hususlar doğrultusunda, dava konusu somut olayda tarafımca; Davalılardan ... HESABI tarafından yapılan ödemenin yerindeliğinin tespiti açısından ödeme tarihi esas alınarak yapılan hesaplamada, genel şartların yürürlüğü girdiği 01.06.2015 tarihinden sonra ve ödeme tarihi de 11.01.2017 “da Anayasa Mahkemesi “nin ZMMS Genel Şartlarını iptal kararından önce gerçekleştiği, yani ödeme yapıldığı tarihte 01.06.2015 yürürlük tarihli ZMMS Genel Şartlarının henüz Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmediği ve yürürlükte olduğu dikkate alınarak TRH-2010 Yaşam Tablosu kullanılarak 961,8 Teknik Faizli Aktüeryal Yönteme göre hesaplama yapıldığı, b) Günümüz rapor/hesap tarihine göre yapılan hesaplamada, Karayolları Trafik Kanunu “nun bazı maddelerinde değişiklik yapan, 09.06.2021 Tarihinde TBMM “de Kabul edilerek 19.06.2021 tarihinde Resmi Gazete 'de yayınlanan kanunun yürütmesi ile ilgili “Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu” tarafından 04.12.2021 tarihinde Resmi Gazete “de yayınlanarak yürürlüğe giren “karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarında değişiklik yapılmasına dair genel şartlar” ın 14.02.2023 “de Resmi Gazete “de yayınlanan Anayasa Mahkemes...K. Sayılı kararı ile iptal edildiği de dikkate alınarak, Rapor/Hesap tarihi esas alınarak yapılan hesaplamada en güncel yüksek yargı kararlarından olan T.C. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi “nin ... E. , ...K. Sayılı ve benzer kararları da dikkate alınarak yaşam tablosu olarak TRH-2010 Yaşam Tablosu kullanılarak Progresif Rant Yöntemine göre hesaplama yapıldığı, c) dosya kapsamında yer alan evraklar incelendiğinde destekten yoksunluk yönünden; dava dışı SGK tarafından davacı ve dava dışı paydaşlara rücuya tabi ölüm geliri bağlanmadığı ve de davalılar tarafından davacı ve dava dışı paydaşlara herhangi bir ödeme yapılmadığı, davacı ve dava dışı paydaşların hesaplanan zararından bu açıdan herhangi bir tenzil yapılmadığı, Davalı ... HESABI tarafından 11.01.2017 tarihinde davacı anne ... için 90.518,00 TL, davacı erkek çocuklardan ... için 11.094,00 tl; ... için 13.196 tl; ... at ödemesi yapıldığı, davalı ... Hesabı tarafından 96 20 kusur oranı ve 9625 kusur tenzili yapılarak ödeme yaptığı tespit etmiştir. Ancak dava dosyasına mübrez kusur tespitine yönelik T.C. Adalet Bakanlığı Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesi 'nun ... sayılı raporu incelendiğinde; Sürücü ...'in, 9650 (yüzde elli) oranında kusurlu, Sürücü ...'ın, 9650 (yüzde elli) oranında kusurlu tespit edildiğinden; iş bu dosyaya dair hesaplama 9650 kusur tenzili yapılarak hazırlanmıştır. Ödeme tarihi esas alınarak yapılan değerlendirmede; Davacı paydaş anne ... 'ın Hesaplanan Destekten Yoksun Kalma zararının 93.429,97 TL olduğu, davalı ... Hesabı tarafından yapılan 90.518 TL ödeme ile davacının zararının 9696,88 oranında karşılandığı, Davacı paydaş erkek çocuk ... 'in hesaplanan Destekten Yoksun Kalma zararının 13.077,11 TL olduğu, davalı ... Hesabı tarafından yapılan 11.094,00 TL ödeme ile davacının zararının 9684,84 oranında karşılandığı, davacı paydaş erkek çocuk ... 'in hesaplanan Destekten Yoksun Kalma zararının 15.512,19 TL olduğu, davalı ... Hesabı tarafından yapılan 13.196,00 TL ödeme ile davacının zararının 9685,07 oranında karşılandığı, davacı paydaş erkek çocuk ... 'in hesaplanan Destekten Yoksun Kalma zararının 16.736,01 TL olduğu, davalı ... Hesabı tarafından yapılan 13.863,00 TL ödeme ile davacının zararının 9682,83 oranında karşılandığı, davacı paydaş anne ... 'ün hesaplanan Destekten Yoksun Kalma zararının 629.495,49 TL olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından yapılan 90.518 TL ödemenin ödeme tarihi ile hesap/rapor tarihi arasında geçen süre zarfında 269 yasal faiz oranında güncellenerek tenzili sonrası bakiye zararının 481.634,34 TL olduğu, paydaşların toplam zararının kaza tarihi itibariyle Destekten Yoksun Kalma zararının karşılanacağı (yapılan toplam ödemenin güncellenmeden teminat limitinden düşülmesi sonrası) Kişi Başı Ölüm ve Sakatlanma Tazminatı Bakiye Limiti olan 181.329 TL kapsamında garameten paylaştırılması sonucu bakiye teminat limiti dâhilinde kalan garame zararının 116.185,46 TL, bakiye teminat limitini aşan zararının 365.448,88 TL olduğu, davacı paydaş erkek çocuk ... 'ün hesaplanan Destekten Yoksun Kalma zararının 79.134,06 TL olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından yapılan 11.094 TL ödemenin ödeme tarihi ile hesap/rapor tarihi arasında geçen süre zarfında 969 yasal faiz oranında güncellenerek tenzili sonrası bakiye zararının 61.012,01 TL olduğu, paydaşların toplam zararının kaza tarihi itibariyle Destekten Yoksun Kalma zararının karşılanacağı (yapılan toplam ödemenin güncellenmeden teminat limitinden düşülmesi sonrası) Kişi Başı Ölüm ve Sakatlanma Tazminatı Bakiye Limiti olan 181.329 TL kapsamında garameten paylaştırılması sonucu bakiye teminat limiti dâhilinde kalan garame zararının 14.718,03 TL, bakiye teminat limitini aşan zararının 46.293,98 TL olduğu, davacı paydaş erkek çocuk ... 'ün hesaplanan Destekten Yoksun Kalma zararının 116.160,91 TL olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından yapılan 13.196 TL ödemenin ödeme tarihi ile hesap/rapor tarihi arasında geçen süre zarfında 969 yasal faiz oranında güncellenerek tenzili sonrası bakiye zararının 94.605,24 TL olduğu, paydaşların toplam zararının kaza tarihi itibariyle Destekten Yoksun Kalma zararının karşılanacağı (yapılan toplam ödemenin güncellenmeden teminat limitinden düşülmesi sonrası) Kişi Başı Ölüm ve Sakatlanma Tazminatı Bakiye Limiti olan 181.329 TL kapsamında garameten paylaştırılması sonucu bakiye teminat limiti dâhilinde kalan garame zararının 22.821,78 TL, bakiye teminat limitini aşan zararının 71.783,46 TL olduğu, davacı paydaş erkek çocuk ... “ün hesaplanan Destekten Yoksun Kalma zararının 137.073,52 TL olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından yapılan 13.863 TL ödemenin ödeme tarihi ile hesap/rapor. tarihi arasında geçen süre zarfında 969 yasal faiz oranında güncellenerek tenzili sonrası bakiye zararının 114,428,31 TL olduğu, paydaşların toplam zararının kaza tarihi itibariyle Destekten Yoksun Kalma zararının karşılanacağı (yapılan toplam ödemenin güncellenmeden teminat limitinden düşülmesi sonrası) Kişi Başı Ölüm ve Sakatlanma Tazminatı Bakiye Limiti olan 181.329 TL kapsamında garameten paylaştırılması sonucu bakiye teminat limiti dâhilinde kalan garame zararının 27.603,73 TL, bakiye teminat limitini aşan zararının 86.824,58 TL olduğu, faiz türü bakımından dosya kapsamında davacı tarafın yasal faiz talebi bulunduğu tespit edilmiş olup; hesaplanan tazminata dava tarihinden itibaren yasal faiz uygulanması gerektiği faiz başlangıç tarihi bakımından ise davacı taraf her ne kadar kaza tarihinden itibaren talepte bulunmuş ise de; faiz başlangıcının ödeme tarihi olan 11.01.2017 tarihinden işletilmesi gerektiği; mütalaa olunduğu..." rapor edilmiştir.
Davacı vekiline netice talep kısmında açmış olduğu davasına ilişkin hangi davacıya hangi miktar üzerinden davasını belirli hale getirmek ve kalemleştirmek için HMK 119/1 ğ gereğince 1 haftalık kesin süre verilmesine, verilen kesin süre içerisinde netice talep kısmını açıklamadığı davacılar yönünden kalemleştirmediği takdirde dava şartından davanın reddedileceğinin ihtarına karar verilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; 28/08/2016 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeni ile destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.
Davacılar vekili, dava dilekçesinde davacıların murisi ...'ın 28/08/2016 tarihinde kendi sevk ve idaresindeki ... plakalı motosikletle dava dışı ...’in sevk ve idaresindeki tescilsiz ve plakasız motosikletin kazaya karışması sonucu murisin vefat ettiği, davalı kuruma 07/11/2016 tarihinde başvurulduğu, başvuru sonucu müteveffanın eşi davacı ... için 90.518 TL, oğullarından davacı ... için 11.094 TL, davacı ... için 13.196 TL, davacı ... için ise 13.863 TL olmak üzere toplam 128.671 TL tazminatın ödendiği, davacı ...'in kendi adına asaleten, diğer davacılar adına velayeten 04.01.2017 tarihli imzası ile davalı tarafça hazırlanan ‘’makbuz ve ibraname’’ isimli belgeyi imzalayarak ödemeyi aldığı, davalı tarafça yapılan hesaplamadan yapılan kusur indirimlerinin fahiş olduğu, yapılan ödemenin hakkaniyete ve hukuka aykırı olduğu iddiası ile ibranamenin iptali ile gerçek bedelin tespiti ve tahsilinin talep edildiği görülmüştür.
2918 sayılı KTK 85/1 maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesinin bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olması durumunda motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibinin doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulacağı",
2918 sayılı KTK 91/1 maddesinde "İşletenlerin, bu Kanununun 85. maddesinin 1 fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu" bulunduğu,
2918 sayılı KTK'nın 111. maddesi uyarınca, tazminat miktarlarına ilişkin olup da yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmaların veya uzlaşmaların yapıldıkları tarihten itibaren 2 yıl içinde iptal edilebilecekleri belirtilmiştir. Yasa’nın bu hükmünden yararlanmak için ibra belgesinin iptalinin açıkça ve ayrıca istenmesine gerek olmayıp, dava sırasında bu husus ileri sürülebileceği gibi, yapıldığı tarihten itibaren 2 yıl içinde hükümlerinin kabul edilmediğine ilişkin bir irade açıklaması da yeterlidir. Yasada belirtilen 2 yıllık süre, hak düşürücü süre olup mahkemece re'sen dikkate alınması gerekir.
Somut olay nedeniyle davalı tarafından davacılara davadan önce 11/01/2017 tarihinde ibra karşılığında toplam 128.671,00 TL tazminat ödemesi yapılmıştır. Eldeki tazminat davasının 28/08/2018 tarihinde açılmış olmasına göre, KTK'nın 111. maddesinde öngörülen 2 yıllık hak düşürücü sürenin geçirilmediği anlaşılmıştır.
İstanbul BAM 9. Hukuk Dairesinin... Esas, ...Karar sayılı ilamında vurgulandığı üzere "... Somut uyuşmazlıkta davalı ... Hesabı tarafından davacı tarafa dava tarihinden önce 27/04/2018 tarihinde 29.661 TL ödeme yapılmış, ödeme sonrasında ibraname düzenlenmiştir. Davacı tarafından da iki ay kadar sonra 21/06/2018 tarihinde eldeki davayı KTK'nın 111. maddedeki 2 yıllık süresi içerisinde açmıştır. Mahkemece 28/02/2019 tarihli bilirkişi raporu ile davalı ... Hesabi tarafından yapılan ödemenin hesaplama yapıldığı tarihe kadar geçen süre için yasal faiz uygulanarak hesaplanan tutardan mahsup edildiği görülmektedir. KTK'nın 111. maddesi gereğince ibranamenin iptali şartlarının somut olayda gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespiti bakımından olarak ödeme tarihi itibariyle yapılan ödemenin yetersiz olup olmadığının belirlenmesi amacı ile ödeme tarihi verileri dikkate alınarak yapılacak hesaplama sonucu bulunacak tutar ile ödeme miktarının karşılaştırılarak, ödemenin yeterli bulunması halinde ibra nedeni ile davanın reddine karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmiş olması doğru olmamıştır...".
Antalya BAM 4. Hukuk Dairesinin... Esas, ...Karar sayılı ilamında vurgulandığı üzere "... Hükme esas alınan tazminat bilirkişi raporuna göre davalı ... Hesabının ödeme yaptığı tarihteki veri ve koşullar itibariyle davacı annenin destek zararı 78.101,62 TL, davacı babanın destek zararı 52.531,66 TL'dir. İlk derece mahkemesince davacıların toplam destek zararının 130.633,28 TL olduğu, bu zarardan desteğin %20 kusuruyla, kask kullanmadığı için %20 müterafik kusur indirimi yapıldığında talep edilebilecek destek zararının 83.605,29 TL olarak hesaplandığı, davalı ... Hesabının toplam ödemesinin bu zararın %98,26 oranında karşıladığı, KTK'nın 111. maddesinde yazılı fahiş bir fark olmadığı, ödemenin yeterli olduğu, ibranamenin iptal koşulları oluşmadığı gerekçesiyle destekten yoksun kalma zararları talebi reddedilmiştir. Ceza dosyası içerisindeki otopsi raporuna göre ... künt kafa travmasına bağlı olarak yaşamını yitirmiştir. Desteğin olay anında kask kullanmadığı dikkate alındığında ölümünde müterafik kusuru bulunmaktadır. Davalı ... Hesabının ödeme tarihi itibariyle davacı... 'ın destek zararı 52.531,66 TL'dir. Desteğin %20 kusuru mahsup edildiğinde zarar 42.025,33 TL, %20 müterafik kusur indirimi yapıldığında zarar 33.620,26 TL'dir. Davalı ... Hesabı tarafından bu davacıya 36.239,00 TL tazminat ödendiğinden davacının bakiye tazminat alacağı kalmamıştır. Davalı ... Hesabının ödeme tarihi itibariyle davacı ... 'ın destek zararı 78.101,62 TL'dir. Desteğin %20 kusuru mahsup edildiğinde zarar 62.481,30 TL, %20 müterafik kusur indirimi yapıldığında zarar 49.985,04 TL'dir. Davalı ... Hesabı tarafından bu davacıya 45.919,00 TL tazminat ödemesi yapılmıştır. Yapılan ödemenin davacının zararını %91,86 oranında karşıladığı anlaşılmaktadır. Yapılan ödeme davacının zararını yaklaşık da olsa karşıladığı, KTK'nın 111. maddesi anlamında yetersiz bir ödeme niteliğinde olmadığı dikkate alındığında davacılar vekilinin ödemenin yetersiz olduğuna yönelen istinaf nedeni yerinde görülmemiştir...".
Mahkememizce kusur yönünden dosya ATK'ya tevdi edilmiş; 29/08/2022 tarihli ATK raporu ve aynı yöndeki 30/05/2023 tarihli ek raporda sürücü ...'in, %50 (yüzde elli) oranında kusurlu, sürücü ...'ın, %50 (yüzde elli) oranında kusurlu olduğu yönünde tespitte bulunulmuştur. Mevcut raporların hüküm kurmaya elverişli olduğu, aksini ispata yarar delil sunulmadığı dikkate alınarak yeniden rapor alınması talebinin reddine karar verilmiş; ATK raporu doğrultusunda sürücü ...'ın olay mahalli kavşağa girmeden önce yolu yeterli ve gerekli şekilde kontrol etmesi gerektiği, zira olay mahalli kavşağın "T" kavşak olduğu, sürücü ...'ın düz seyir ile gelen sürücülere ilk geçiş hakkını bırakması gerektiği, sürücü ...'in seyrini mahal şartlarının üzerinde şerit ihlali yapar şekilde kontrolsüzce seyretmesi nedeniyle bu sürücüye olayın oluşunda diğer sürücü ile eşit derecede kusur verilmesinin uygun olduğu kanaati ile tespit hükme esas alınmıştır.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 09/05/2016 günlü ... - ... E.K. sayılı ilamında da yer verildiği üzere, ibra savunması yapıldığında, önce sigorta şirketinin ödeme yaptığı tarihteki verilere göre davacının zararı hesaplanmalı, ödeme, o tarih itibariyle hesaplanan gerçek zararı karşılıyorsa ibra nedeniyle davanın reddine karar verilmelidir. Dosya davacının talep edeceği tazminat miktarının belirlenmesi için hesap bilirkişisine tevdi edilmiştir. Bilirkişi, 18/06/2024 tarihli raporda ödeme tarihi esas alınarak yapılan değerlendirmede; davacı paydaş anne ... 'ın Hesaplanan Destekten Yoksun Kalma zararının 93.429,97 TL olduğu, davalı ... Hesabı tarafından yapılan 90.518 TL ödeme ile davacının zararının %96,88 oranında karşılandığı, Davacı paydaş erkek çocuk ... 'in hesaplanan Destekten Yoksun Kalma zararının 13.077,11 TL olduğu, davalı ... Hesabı tarafından yapılan 11.094,00 TL ödeme ile davacının zararının %84,84 oranında karşılandığı, davacı paydaş erkek çocuk ... 'in hesaplanan Destekten Yoksun Kalma zararının 15.512,19 TL olduğu, davalı ... Hesabı tarafından yapılan 13.196,00 TL ödeme ile davacının zararının %85,07 oranında karşılandığı, davacı paydaş erkek çocuk ... 'in hesaplanan Destekten Yoksun Kalma zararının 16.736,01 TL olduğu, davalı ... Hesabı tarafından yapılan 13.863,00 TL ödeme ile davacının zararının %82,83 oranında karşılandığı tespit edilmiştir.
Ödeme tarihi itibariyle müteveffanın kusur oranı düşürüldükten sonra davacı annenin zararının 93.429,97 TL , davacı ...'in 13.077,11 TL, davacı ...'ün 15.512,19 TL, davacı Halil'in 16.736,01 TL olduğu; dosyada mevcut tahkikat evrakları incelendiğinde, 28/08/2016 tarihli tutanakta müteveffanın kafatasında kesi olduğuna dair tespit dikkate alınarak desteğin olay anında kask kullanmadığı, bu nedenle ölümünde müterafik kusuru bulunduğu, müterafik kusurunun da Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre %20 olarak kabul edilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır. Davalı tarafından davacı anne ... için 90.518,00 TL, davacı erkek çocuklardan ... için 11.094,00 TL; ...çin 13.196,00 TL; ... ise 13.863,00 TL ödeme yapıldığı gözetildiğinde, ödeme tarihi itibariyle yapılan destek zararından desteğin kask kullanmadığı için %20 müterafik kusur indirimi yapıldığında davacıların bakiye tazminat alacağı kalmadığı görülmüş; ödeme, 11/01/2017 tarihi itibariyle hesaplanan gerçek zararı karşıladığından ibra nedeniyle davanın reddine dair aşağıda yazılı hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1-İbra nedeniyle davanın REDDİNE,
2-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40TL harçtan peşin alınan 170,78TL harcın mahsup edilerek eksik 444,62TL harcın davacılardan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davalı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte olan AAÜT gereğince dava değeri olan 50.000,00TL üzerinden hesaplanan 30.000,00TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
6-Suçüstü ödeneğinden karşılanan 959,00 TL Adli Tıp faturasının davacılardan alınarak hazineye irat kaydına,
7-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK.m.333 hükmü uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı karar verildi. 18/03/2025
Katip
E-imzalıdır
Hakim
E-imzalıdır