T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/855 Esas
KARAR NO: 2020/715
DAVA: Malın İadesi
DAVA TARİHİ: 26/09/2018
KARAR TARİHİ: 17/12/2020
Mahkememizde açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ve aşamalardaki beyanlarında özetle; davalı ile müvekkili şirket arasında 6361 sayılı yasa çerçevesinde ... tarihli ... sayılı ... tescil numaralı ... tescil tarihli finansal kiralama sözleşmesi kapsamında ... Marka 2016 üretim ... seri numaralı 32'lik ... kayar otomat'ın kiracıya teslim edildiğini, davalının belirlenen ödeme planına göre kira borçlarını vadelerinde ödemediğini, temerrüde düştüğünü, bu nedenle müvekkili tarafından ... 38. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarname gönderildiğini, ihtarnameye rağmen davalı tarafından borçların ödenmediğini, bu nedenle sözleşmenin feshedildiğini, ... 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... değişik iş sayılı dosyadan kiralananların müvekkiline teslimine ilişkin ihtiyati tedbir kararı verildiğini, anılan karar kapsamında ... 19. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığından bahisle 6361 sayılı finansal kiralama faktoring ve finansman şirketleri kanunu ve finansal kiralama sözleşmesinin açık hükümleri karşısında mülkiyeti müvekkili şirkete ait ve 3. kişilere devri mümkün olmayan finansal kiralama sözleşmesine konu malın müvekkili şirkete aynen iadesine, ... 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... değişik iş sayılı dosyasından verilen ihtiyati tedbir kararının karar kesinleşinceye kadar devamına karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili 14/01/2019 tarihli dilekçesinde davaya konu ekipmana ait doğru seri numarasının ... olduğunu belirtmiştir.
Davalı vekili aşamalarda tekrarladığı cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davacı şirket arasında 6361 sayılı kanun çerçevesinde finansal kurumlar birliği nezdinde ... tarihli ... sayılı ... tescil numaralı ... tescil tarihli finansal kiralama sözleşmesi akdedildiğini, davacı tarafça keşide edilen ihtarname ile müvekkiline sözleşmede yazılı olan muaccel borçlar bakımından ödeme yapması, aksi takdirde sözleşmenin fesholunmuş sayılacağının ihtar edildiğini, müvekkilinin ihtara konu borçlar bakımından kısmi ödeme yapmış olmasına rağmen davacı tarafın sözleşmenin fesholunmuş sayıldığı tarihten (17/01/2018 itibari ile) sonra da müvekkili tarafından yapılan ödemeleri itirazi kayıt öne sürmeksizin kabul ettiğinden sözleşmeye bağlı kalmaya devam ettiğini, bu durumda iş bu davayı açarak fesih hakkını ileri sürmesinin dürüstlük kuralına aykırılık teşkil ettiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava 6361 sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 30, 32 ve 33. maddeleri hükümlerine dayalı olarak açılmış olup finansal kiralama konusu malların davalı kiracıdan alınarak davacı kiralanana verilmesi talebine ilişkindir.
Finansal kiralama konusu mallar 6361 sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 23. Maddesi gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. Aynı yasanın 24. maddesi hükmü gereğince de kiracı sözleşme süresinde finansal kiralama konusu malların zilyedi olup malları sözleşmede ön görülen şart ve hükümlere göre özenle korumak zorundadır. Yasanın 30. maddesine göre sözleşme süresinin dolması, 28 ve 29. maddesine göre sözleşmenin diğer sebepler ile sona ermesi ve 31. maddesi hükmüne göre de sözleşmenin ihlali hallerinde yasanın 32 ve 33. maddeleri gereğince kiracı finansal kiralama konusu mal yahut malları kiralayana derhal geri vermekle yükümlüdür.
Mahkememizce, taraflarca dosyaya delil olarak sunulan sözleşmeler, ihtarnameler, faturalar vs. tüm deliller incelenmiş olup, anılan delillerin ve tarafların ticari defter ve kayıtları incelenerek finansal kiralama sözleşmesine konu malın davalı tarafa teslim edilip edilmediği, kira bedellerinin ihtarnamenin tebliğ tarihi ile ihtarnamede öngörülen ödeme süresi sonu itibari ile ve dava tarihi itibari ile davalı tarafından ödenip ödenmediğinin, davalının bu tarihler itibari ile davacıya borcunun bulunup bulunmadığının, var ise borç miktarının tespiti ile dava konusu sözleşmeye konu malın iade şartlarının oluşup oluşmadığı yönünde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir. Davalı tarafın ticari defterlerinin talimat yolu ile incelenmesi yapılmış olup, ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... talimat sayılı dosyasında mali müşavir ... tarafından tanzim olunan 06/12/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle "...Davalı şirketin defterleri usulüne uygun düzenlenmiştir ve zamanında tasdikleri yapıldığı, davalı şirkette dava konusu sözleşmeye konu malın tam ve sağlam bulunduğu, sözleşme feshinin gerçekleşmesi için koşulların oluştuğu fakat sözleşmenin fesh edilip edilmediği anlaşılamamaktadır. İlgili kanunun 32. Maddesine göre sözleşme feshinden sonra davalının konu malı derhal iade etmekle yükümlü olacağı, davalı şirket kayıtlarındaki gelen fatura ve ödeme dekontlarına göre toplam borcun 26.792,80-₺ olduğu, senetlerin hesaplarda tutulmadığı, ... A.ş. Adına toplam borç kaydı açılmadığı için borç miktarının tespiti yalnızca gelen fatura ve ödeme dekontları üzerinden yapılabildiği, taahhütname evrağına istinaden vadesi geçen senet tutarının 102.844,00-₺ olduğu, vadesi gelmeyen senet miktarının 88.152,00-₺ olduğu..." yönünde görüş bildirilmiştir. Davacı tarafın ticari defter ve kayıtları ile talimat yolu ile alınan rapor ve dosya kapsamı üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen 28/09/2020 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında "...1) İncelenen davacı şirkete ait 2016-2017 ve 2018 yılı ticari defterlerinin açılış kapanış tasdik/beratlarının yasal süresinde yaptırılmış olduğu, bu anlamda ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu,2) Davacı yanın davalı yana 3 kere ihtarname keşide ettiği, her bir ihtarnamede yer verilen borç tutarlarının, ihtarnamelerden sonraki 60 gün içerisinde tamamının ödenip ödenmediğine ilişkin olarak davacı ticari defterleri üzerinde yapılan incelemelerde, 20.06.2017 tarihli ve 17.08.2017 tarihli ihtarnamelerde yer verilen kira borçlarının, ihtarnameden sonraki 60 gün içerisinde tamamen ödenmiş oldukları ancak, davacı tarafından en son keşide edilen, davaya ve feshe konu 15.11.2017 tarihli ihtarnamede yer verilen borcun tamamının 60 gün içerisinde ödenmediği,3) İhtarnamede öngörülen süre içerisinde borcun ödenmemesi sebebiyle, sürenin bitim tarihi itibariyle sözleşmenin fesholduğu, bu hususta başkaca bir ihtar yahut karara gerek olmadığı,4) Davalının kiralamaya konu emtiayı davacıya teslim etmesi gerektiği,5) 26.09.2018 dava tarihinde davacı yanın kendi kayıtlarındaki bakiyesine göre davalı yandan 47.792,80 TL kira alacağı, 1.111,82 TL masraf alacağı ve 3.434,66 TL sigorta alacağının olduğu..." yönünde görüş bildirilmiş olup, bilirkişi kurulu raporu gerekçeli, denetlenebilir, dosya içeriğine uygun ve uyuşmazlığı çözmeye yeterli görüldüğünden mahkememizce de benimsenmiş ve hükme esas alınmıştır.
Tüm dosya kapsamından; taraflar arasında ... tarihli ... sayılı ... tescil numaralı ... tescil tarihli finansal kiralama sözleşmesi akdedildiği, sözleşmede yazılı menkulün davalıya teslim edildiği, davalının finansal kiralama sözleşmesinde belirtilen ödeme tablosu dahilinde kira taksitlerini süresinde ödemediği, davacı tarafından yasa gereği 60 günlük süre içinde bu borcun ödenmesinin, aksi taktirde malın iadesinin talep edilebileceği yönünde davalıya 3 kez ihtarname keşide edildiği, davalının ... 24. Noterliği'nin ... tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ve ... 38. Noterliği'nin ... tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamelerinde yer verilen borç tutarını yasal 60 günlük süre içerisinde tamamen ödediği ancak ... 38. Noterliği'nin ... tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ödenmesi talep edilen ve ödeme planı uyarınca ödenmesi gereken kira, masraf, sigorta borcu tutarının ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren 60 günlük yasal süre içerisinde ödenmediği, hükme esas alınan bilirkişi raporundan anılan ihtarname tarihi itibari ile davacının davalı yandan 20.320,95-₺ kira alacağının bulunduğu, davalının ihtarname tebliğinden sonraki 60 günlük süre içerisinde 08/12/2017, 11/12/2017 tarihlerinde toplam 7.000,00-₺ ödeme yapmış olduğu, yapılan ödemelerin ihtarnamede yer verilen borç tutarının tamamını kapsamadığı, bu durumda sürenin bitim tarihi itibari ile sözleşmenin fesih olduğu, bu hususta başkaca bir ihtara yahut karara yer olmadığı ve kiralamaya konu malın somut olayda davacıya iadesi koşullarının gerçekleştiği anlaşılmakla davanın kabulüne karar vermek gerektiği kanaatine varılmıştır.
Davaya konu malın seri numarası ... olduğu halde ... tarihli duruşmada kısa kararda sehven "..." olarak yazılmıştır. HMK 304 madde gereğince; hükümdeki yazı ve hesap hataları ile diğer benzeri açık hatalar mahkemece re'sen düzeltilebileceğinden seri numarası aşağıdaki şekilde düzeltilerek hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM / Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kabulüne, ... Marka 2016 üretim ... seri numaralı 32'lik ... kayar otomat'ın davalıdan alınarak davacıya aynen iadesine, aynen iade mümkün olmadığı takdirde İİK 24 maddesinin uygulanmasına,
... 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... sayılı değişik iş dosyasından verilen ihtiyati tedbir kararının karar kesinleşinceye kadar devamına,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 23.923,49-₺ nispi harçtan peşin alınan 5.980,88-₺ harcın mahsubu ile bakiye 17.942,61-₺ nispi karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 1.200,00-₺ bilirkişi ücreti, 201,50-₺ tebligat posta gideri olmak üzere toplam 1.401,50-₺ ile 6.021,98-₺ harç gideri olmak üzere toplam 7.423,48-₺ yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca kabul edilen dava değeri üzerinden davacı vekili lehine hesaplanan 32.965,36-₺ nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde HMK 333 maddesi uyarınca davacıya iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzlerine karşı kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 17/12/2020
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza