T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/953 Esas
KARAR NO: 2022/307
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/10/2018
KARAR TARİHİ: 12/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle : Müvekkili bulunan ... Tic. Ltd. Şti.'nin, ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesinde yer alan fabrikasında, 10/02/2018 tarihinde saat 22:00 civarında hırsızlık olayının yaşandığını, anılan hırsızlık olayı sırasında, müvekkili şirkete ait kasa açılarak, kasa içerisindeki bulunan çeklerin çalındığını, müvekkili şirket fabrikasında meydana gelen hırsızlık olayına ilişkin taraflarınca hem ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruşturma Numaralı dosyası kapsamında suç duyurusunda bulunulduğunu, hem de çalınan çeklere ilişkin ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dava dosyası kapsamında çeklerin iptali talepli dava ikame edildiğini, müvekkili şirketten çalınan çeklere ilişkin olarak ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyası kapsamında devam eden yargılama sırasında, davaya konu ve hırsızlık neticesinde müvekkilinin elinden çıktığı bulunan çekler hakkında ihtiyati tedbir kararı verilmesine rağmen davalı kötü niyetli hamil ...A.Ş. tarafından ...Bankası ... Şubesine ait, ... çek numaralı, 06/07/2018 keşide tarihli, 30.000,00-TL bedelli çek ... 21. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyası ile takibe konulduğunu, ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyası kapsamında iptali talep edilen işbu çekin icra takibine konu olarak ortaya çıkması nedeniyle ... Bankası ... Şubesine ait, ... çek numaralı, 06/07/2018 keşide tarihli, 30.000,00-TL bedelli çeke ilişkin istirdat ve menfi tespit davası açtıklarını, öncelikle ... 21. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasına her kim tarafından olursa olsun yatırılacak olan borç tutarının mahkemeye yapılacak yargılama sonuçlanıncaya kadar, İcra Müdürlüğü kasasında blokeli olarak tutulmasına ilişkin ihtiyati tedbir kararı verilmesini, ardından ise, davalı tarafından gerekli inceleme ve araştırma yapılmaksızın, çekin görüntüsünden dahi açıkça belli olan hukuka aykırılık dikkate alınmaksızın, basiretli bir tacir gibi hareket edilmeksizin ve kötü niyetli şekilde elde edilen ...Bankası ... Şubesine ait, ... çek numaralı, 06/07/2018 keşide tarihli, 30.000,00-TL bedelli çekin istirdadına ve işbu çeke ilişkin müvekkilinin borcu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ettiklerini,
... 21. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı icra dosyasına her kim tarafından olursa olsun yatırılacak olan borç tutarının Mahkemenizce yapılacak yargılama sonuçlanıncaya kadar, İcra Müdürlüğü kasasında blokeli olarak tutulmasına ilişkin ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davalı tarafından kötü niyetli şekilde elde edilen ... Bankası ... Şubesine ait, ... çek numaralı, 06/07/2018 keşide tarihli, 30.000,00-TL bedelli çekin istirdadı ile işbu çeke ilişkin müvekkillerinin borcunun bulunmadığının tespitine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle: Müvekkili şirket tarafından, ... 21.İcra Müdürlüğü ...E. numaralı dosyasında davacı borçlular hakkında girişilen, çeke dayalı kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibine başlandığını ve sonrasında davacı borçlu tarafından iş bu istirdat davasının açıldığını, davacı borçlular vekili dava dilekçesinin girişinde davacı borçluların, müvekkili şirkete borçlu olmadıklarını iddia ettiğini ve devamında ...Bankası, ... seri numaralı 30.000,00 TL bedelli ...Şirketi tarafından keşide edilen çekin çalındığını ve bu nedenle arka yüzünde yer alan ...'ın ismi ve ... Limited Şirketi kaşesi üzerinde yer alan imzaların davacı borçlulara ait olmadığını iddia ettiğini, davacı borçlu vekilinin bu iddialarını kabul etmek mümkün olmadığını, ...'ın ismi ve ...Limited Şirketi kaşesi üzerinde yer alan imzaların davacı borçlulara ait olmadığı iddiası yerinde olmadığını, davacı borçluların dava dilekçelerinin devamında müvekkili şirket ...A.Ş. 'ye karşı herhangi bir borcunun olmadığını ve takibe konu çekteki ciro silsilesinde yer alan gerçek ve ya tüzel kişi tacirler ile ticari ilişkilerinin olmadığını iddia ettiğini, davacı borçluların bu iddiaları gerçek dışında olduğunu, TTK'nın 730. maddesinin göndermesiyle çekler hakkında da uygulanması gereken aynı kanun'un 636. maddesine göre kambiyo senetlerinde "müteselsil borçluluk" esası olduğunu, senette imzası bulunan herkes, hamile karşı müteselsilen sorumlu olduğunu, takibe konu çek incelendiğinde davacı borçlu ...'ın ismi üzerinde ve davacı şirkete ait kaşe ve kaşenin üzerinde şirket yetkilisinin imzasının bulunduğunun görüleceğini, çekte açıkca şirket kaşesi ve şirket yetkilisinin imzasının bulunması nedeniyle davacı borçlu ...ve davacı borçlu şirket ... Şirketi, müvekkili şirkete borçlu konumunda olduğunu, davacı borçluların iddiaları gerçek dışı olduğundan itibar edilmemesinin gerektiğini, karşı dava haklarının ve fazlaya dair ve diğer haklarının saklı kalmak üzere, izah edilen ve mahkemece re'sen göz ününde bulundurulacak ve yargılama aşamasında ortaya çıkabilecek nedenlerle, davacı borçlunun açtığını iş bu davanın reddine,
davaya konu icra takibinin devamına,
davacı borçlunun tedbir talebinin reddine, haksız olan davacı borçlu taraf aleyhine, itiraz ettiği tutar üzerinden %20'den aşağı olamamak üzere icra inkar tazminatı ile icra takip konusu alacağın %10'u oranında para cezasına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile ücret-i vekaletin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞRLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; dava konusu çek nedeniyle davacıların davalıya borçlu olmadığının tespiti ve istirdat davasıdır.
Dosyanın, imza incelemesi uzmanı bilirkişi ...'e tevdi ile dava konusu çekteki imzanın davacı şirket yetkililerine ait olup olmadığı hususunda inceleme yapılarak rapor hazırlanmasına karar verilmiştir. Bilirkişi tarafından sunulan 22/12/2021 tarihli rapor özetinde:"... Beyaz ışık ve değişik açılarda verilen ışık ışınları, yüksek çözünürlü (scanner) tarayıcı, bilgisayar analiz programları kullanılarak, grafolojik, grafometrik ve kaligrafik esaslar dahilinde yapılan mukayeseli incelemede, inceleme konusu çekte ... Şirketi'ne atfen atılan imza ile şirket yetkilileri ...’na ait mevcut karşılaştırma imzaları arasında yapılan karşılaştırmada; genel kabul gören karakteristik tanı unsurlarından; işleklik derecesi, alışkanlıklar, tersim biçimi, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından değerlendirildiğinde; inceleme konusu çekteki birinci ciranta imzanın ...'nun eli ürünü olmadığını, takliden atılan imza niteliğinde olduğunu, inceleme konusu çekte ...Şirketi'ne atfen atılan imza ile şirket yetkilileri ...’na ait mevcut karşılaştırma imzaları arasında yapılan karşılaştırmada; başlangıç hareketlerinde, bitiş hareketlerinde, ara gramalarında farklılıklar görüldüğü, genel kabul gören karakteristik tanı unsurlarından; işleklik derecesi, alışkanlıklar, tersim biçimi, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından değerlendirildiğinde; inceleme konusu çekteki ciranta imzanın ...’nun eli ürünü olmadığına..."dair rapor tanzim edilmiştir. Bilirkişi raporu denetime elverişli, gerekçeli ve hüküm kurmaya yeterli görülmüştür.
Mahkememizce dosyanın bilirkişiye tevdii ile dava konusu çek için davalı ... ile sözleşme yaptığı iddia edildiği... / ... arasında imzalanan faktoring sözleşmesinin usulüne uygun olup olmadığı konusunda rapor alınmasına karar verilmiş olup alınan raporda özetle:". Dava konusu ... Bankası ... Şb. ... seri nolu06.07.2018 tatihli 30.900,00 TL bedelli çekin; ... Ltd. Şti. tarafından davacı ... adına keşide edildiğini, çekin arka yüzündeki ciro silsilesine göre; davacı ..., davacı ...Ltd. Şti., dava dışı ...cirosu ile davalı... A.Ş.ne verilmiş olduğunu, Davalı ... A.Ş. ile dava dışı ... atasında akdedilen Faktoring Sözleşmesi kapsamında; davalı şirkete temlik edilen 10.02.2018 tarih ... nolu 35.400,00 TL tutatındaki fatura borçlusunun davacı ...Tic. Ttd. Şti. olduğunu, faturanın 30.000,00 'TL kısmının temlik edildiğini, fatura karşılığında davalı şirkete teslim edilen dava konusu çekin arka yüzünde fatura borçlusu şirket cirosu ile ...şirketine verildiği ve bu şirket tarafından davalı ... A.Ş. nc teslim edildiğini, buna göre dava konusu çekin faktoring işlemine konu edildiğini, böylece faktoring sözleşmesi çerçevesinde dava konusu çekin düzgün ciro silsilesi ile davalı faktoring şirketine ulaştığını, davalı şirketin ticari defter kayıtlarında; dava konusu 06.07.2018 tarih 30.000,00 'TL miktarlı çekin 15.02.2018 tarihinde faktoring işlemine istinaden portföye giriş kaydının yapıldığını ve çekin keşide tarihinde tahsil edilmesi amacıyla bankaya takasa verildiğini, çek üzerinde ödeme yasağı kararı bulunması sebebiyle karşılıksız çek olarak kayıtlara işlendiğini, Faktoring sözleşmesi çerçevesinde; dava konusu çeke ait faktöring işlemine istinaden davalı faktöring şirketi tarafından dava dışı ...-... firmasına 13.02.2018 tarihinde 26.800.00 TL ödeme yapılmış olduğunu, dosyaya sunulan Adli 'Tip Kurumu' nun 28.08.2020 tarihli raporu ile dava konusu çek üzerindeki imzanın, ...' ın mevcut mukayese imzaları arasında ilgi ve irtibat tespit edilemediği kanaatinin bildirildiğini, davacının, dava konusu çek bedeline ilişkin borcu bulunmadığının tespit edilmesi talebi hususunda, davalı factoring şirketinin kambiyo senedini iktisap ederken bile bile borçlunun zaratına hareket edip etmediğine ilişkin dosyadaki delillerin nihai takdirinin mahkemeye ait olduğuna..."dair görüş sunulmuştur. Sunulan rapor taraflara tebliğ edilmiş, rapora itirazlar doğrultusunda ek rapor alınmasına karar verilmiştir. 21/05/2021 tarihli sunulan ek raporda özetle:"...Faktoring işlemi esnasında finansman sağlanımadan önce kuruluş tarafından müşteri yetkililerince imzalanana alacak bildirim formu ve fatura bilgileri temin edilcrek Merkezi Fatuta Kaydı Sisteminde bu faturaların mükerrer olup olmadığının kontrolünün yapıldığını, faturalı alacağa istinaden kambiyo senedi veya diğer senetlerin alınması halinde, alınan kambiyo senedi veya diğer senetteki ciro silsilesinde kuruluşa kambiyo senedi veya diğer senedi ciro edip veren kişinin, devralınan faturada alacaklı olarak gözüken kişi ve bu kişiden bir önceki cirantanın veya keşidecinin de faturadaki borçlu ile aynı kişi olmasının gerektiğini, fatura ile kambiyo senedi veya diğer senetteki tutarın uyumlu olmasına dikkat edildiğini, kuruluş tarafından kullanılan faktoring programları bu uyumu gözetecek ve uyumsuzluk söz konusu olduğunda işlem yapılmasına olanak vermeyecek şekilde yapılandırılır.
Mahkememizce dava konusu çek üzerindeki ... kaşesi altındaki imzanın şirketin diğer yetkilileri ..., ..., ...'ın imzaları ile mukayese edilerek kaşe altındaki imzanın bu şirket yetkililerinden birine ait olmadığı konusunda imza incelemesi istenilmiştir. Sunulan İstanbul Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Kurulunun raporunda özetle: resim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından yapılan incelemede; İnceleme konusu çekte 2. ciro "...LTD. ŞTİ." kaşe izi üzerindeki imza ile ..., ..., ...'ın mevcut mukayese imzaları arasında ilgi ve irtibat tespit edilemediği belirtilmiştir. Sunulan rapor hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiştir.
Tüm dosya kapsamının değerlendirilmesi neticesinde; dava ve takip konusu çekte davacı şirket yetkililerine atfen imza atılmış olduğu, dosyaya sunulan bilirkişi ve ATK raporunda söz konusu imzanın şirket yetkililerinin eli ürünü olmadığı, bu şekilde söz konusu çekin davacı ...'ı ve davacı şirketi bağlamayacağı, davacıların dava konusu çek nedeniyle davalıya borçlu olmadığı anlaşılmıştır. Her ne kadar davacıların sahtelik iddiasını herkes karşı öne sürebilecekse de davalının defterleri incelendiğinde dava konusu faktoring işlemleri usule uygun olduğundan davacıların dava konusu çekin istirdadı talebinin reddine, davalının kötü niyetli olduğu hususunda kanaat oluşturacak bir delil olmadığından davacının şartları oluşmayan kötü niyet tazminat talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1-Dava konusu ... Bankası ... Şubesine ait, ... çek numaralı, 06/07/2018 keşide tarihli, 30.000,00-TL bedelli çek nedeniyle davacıların davalı şirkete borçlu olmadığının tespitine,
2-Davacının istirdat talebinin reddine,
3-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereği alınması gereken 2.049,30-TL harçtan peşin alınan 512,33-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.536,97-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınıp hazineye gelir kaydına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği takdir ve tayin olunan 5.100,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 2.874,65-TL (posta/tebligat/bilirkişi/ATK rapor bedeli) ile 553,43-TL ilk harç ve masraflar toplamı 3.428,08-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine
6-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333 maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi12/04/2022
Katip Hakim
E-imza E-imza