T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/968 Esas
KARAR NO: 2019/194
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 24/10/2018
KARAR TARİHİ: 19/03/2019
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası üzerinden kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali talebiyle dava açıldığını, dava konusu çekin Davalı ... AŞ tarafından ibraz edildiğini bildirdiğini, müvekkilinin rızası dışında elinden çıkan çek yaprağının iadesi için TTK md. 665 uyarınca huzurda görülen davayı açma zorunluluklarının doğduğunu, müvekkili şirket tarafından zayi nedeniyle iptal davasına konu edilen çeklerin kaybedildiği fark edildiğinde çeklerin arka yüzünün cirolanmamış olduğunu, ancak müvekkili şirket kaşesi sahte olarak üretilerek ve yine sahte imza ile cirolanarak, davalı ... AŞ tarafından ibraz edilen; ...bank Aş ... Şubesi, ... çek nolu, 31/05/2018 keşide tarihli, 120.000,00-TL bedelli, çekin cirolanarak sırasıyla öncelikle ...AŞ, sonrasında ...AŞ'nin tek yetkilisi ..., ..AŞ'ye ve ... tarafından ciro edilerek hamil ...bank AŞ'ye tevdi edildiğini, müvekkilice kaybedilen çekin iptali davasına konu edilen tüm çeklerin müvekkili şerket adına sahte kaşe ve imza ile cirolanmak suretiyle ikinci ciranta olan "... Tic. AŞ"ye tevdi edildiğini, ancak kural olarak çekin mevcut bir borcun ödenmesi için verilmesi ve müvekkili şirket ile "...AŞ"arasında hiçbir ticari ilişki bulunmaması çekte yer alan cirantalar arasında bulunan danışıklı işlemlerin varlığını ve hamil ...bank AŞ'nin bir güven kurum olmasına rağmen çeki iktisap ederken üzerine düşen araştırma yükümlülüğünü yerine getirmediğini ve bu nedenle kötü niyetli veya en azından ağır kusurlu olduğunun kabulünü, dava konusu 31/05/2018 tarihli ve 120.000,00-TL bedelli çekin müvekkiline iadesini ve müvekkili şirketin dava konusu çekli ilgili haklı hamil olduğunun tespitini, davanın kabulünü, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzeride bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: dava konusu çek müvekili bankaya yetikli hamil olan ...tarafından tahsil amacıyla ibraz edildiğini çekin şekil şartları ciro silsilesi ibraz süresi tahrifat olup olmadığı imza dışında sahtelik, çek hamilinin yetkisi vs. açısından geçerli olup olmadığı kontrol edildiğini, takas bankası sistemine girişi yapıldığını, çek sistemine girişi yapıldığında kendi bankasında sorgulama yapıldığında ödeme yasagı tespit edildiğini arkasına şerh düşülerek herhangi bir ödeme yapılmadığını, müteakiben çeke ilişkin dava tarihi itibariyle taraflarına tebliğ edilmiş çeki yetkili hamiline teslim etmemelerini gerektiren el koyma yasağı veya tedbir kararı bulunmadığından çekin yetikli hamili tarafından bankaya yapılan talep neticesinde hamili olan ...'e verildiğini, bu bilgilerle tüm iddilara ve defiler müvekili bankaya karşı değil açılacak başka bir dava ile hamillere karşı ileri sürülmesi gerektiğini, davanın müvekili banka açısından husumet yokluğundan reddi gerektiğini, cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi son ciro beyaz ciro olsa bile kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetikili hamil sayıldığını, davacının yetkili hamil olmadığını, ciroların arasında düzenli bir teselsülün var olup olmadığını incelemekle yükümlü olduğunu, cirantaların imzalarının geçerliliğini araştırmak zorunda da olmadığını, davanın aktif ve pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesini, davanın esastan da reddini, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, çekin istirdadı talebine ilişkindir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafından ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası üzerinden kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali talebiyle dava açıldığını, dava konusu çekin Davalı ...bank AŞ tarafından ibraz edildiğinin bildirilmesi nedeniyle müvekkilinin rızası dışında elinden çıkan çek yaprağının iadesi için TTK md. 665 uyarınca huzurda görülen davayı açma zorunluluklarının doğduğu iddia edilerek iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce taraflarca sunulan delillerin incelenmesi ile dosyaya sunulan dava konusu çek fotokopisi incelendiğinde, söz konusu çekin arka yüzünde en son hamil olarak ...'in imza ve cirosu bulunduğu ve daha sonra davalı bankanın sadece banka adı ve şube adı yer alan kaşesinin bulunduğu, çekin davalı banka tarafından ciro edildiği veya çek bedelinin çeki ibraz eden ...'e ödenerek dava konusu çekin teslim alındığına dair şerh bulunmadığı görülmüştür. Davalı tarafından, dava konusu çek müvekili bankaya yetkili hamil olan ...tarafından tahsil amacıyla ibraz edildiğini çekin şekil şartları ciro silsilesi ibraz süresi tahrifat olup olmadığı imza dışında sahtelik, çek hamilinin yetkisi vs. açısından geçerli olup olmadığı kontrol edildiğini, takas bankası sistemine girişi yapıldığını, çek sistemine girişi yapıldığında kendi bankasında sorgulama yapıldığında ödeme yasagı tespit edildiğini arkasına şerh düşülerek herhangi bir ödeme yapılmadığını, müteakiben çeke ilişkin dava tarihi itibariyle taraflarına tebliğ edilmiş çeki yetkili hamiline teslim etmemelerini gerektiren el koyma yasağı veya tedbir kararı bulunmadığından çekin yetikli hamili tarafından bankaya yapılan talep neticesinde hamili olan ...'e verildiği beyan edilmiştir. Davalı banka tarafından davaya konu çekin yetkili hamil ...'e iade edildiği, bu nedenle çeklerin davalı nezdinde olmadığı, iş bu davada davalıya husumet yöneltilemeyeceği anlaşılmış olup davacı tarafça iradi taraf değişikliği de talep edilmediğinden davanın pasif husumet nedeniyle reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar ve ilam harcı 44,40TL'nin peşin alınan 2.049,30 TL'den mahsubu ile kalan 2.004,9 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Taraflarca yapılan yargılama gideri olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
4-Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde HMK 333 maddesi uyarınca davacı tarafa iadesine,
Dair; davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi.19/03/2019
Katip
e-imza
Hakim
e-imza