T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/207 Esas
KARAR NO: 2022/320
DAVA: Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 10/04/2019
KARAR TARİHİ: 13/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Dava dilekçesi özetle şöyledir:
"...Müvekkil şirket; yapı malzemeleri alım satım işi ile iştigal eden , yapı malzemesi alımı satışı, ithalat ve ihracı, imalatı, pazarlaması esas olmak üzere ithalat, ihracat ve dâhili toptan ticaretini yapan, sektöründe öncü firmalardandır. Müvekkil şirket ile davalı ... Tic. A.Ş. Arasında yapılan ticari alışveriş sonucunda bir takım malların alımı ile ilgili anlaşma sağlanmış ve bu şirkete aşağıda miktar ve vadeleri belirtilen çeklerle ödeme yapılmıştır. Davlı şirkette teslim etmesi gereken malları peyder pey göndermiş ancak en son göndermesi gereken malların bir kısmını göndermemiştir. Dilekçemiz ekinde sunulan cari hesap tablosuna göre davalı şirketin tesli,m etmesi gerekirken teslim etmediği malların bedeli 76.541,25 tl dir. Dolayısıyla mal bedeli olarak ödeme yerine davalı şirkete verilmiş bulunan son çek 30.04.2019 vadeli 100.000,00 tl miktarlı çek bu miktar kadar (76.541,25 tl kadar) bedelsiz hale gelmiş bulunmaktadır. Davalı şirket ile müvekkil arasında yapılan ticari alışveriş ile ilgili ne kadarlık alışveriş olduğunu gösteren cari hesap tablosu ve yine çek teslim makbuzları dilekçemiz ekinde sunulmuştur. Müvekkil şirket ile davalı şirket aralarındaki, ticari münasebet nedeniyle aşağıda miktar ve vadeleri belirtilen çekler verilmiştir; ...bank ... şubesine ait ... seri nolu 05.08.2018 vadeli 100.000,00 tl miktarlı çek(ödendi) -...bank ... şubesine ait ... seri nolu 31.08.2018 vadeli 100.000,00 tl miktarlı çek(ödendi) -...bank ... şubesine ait ... seri nolu 30.09.2018 vadeli 100.000,00 tl miktarlı çek(ödendi) -...bank ... şubesine ait ... seri nolu 31.10.2018 vadeli 100.000,00 tl miktarlı çek(ödendi) -...bank ... şubesine ait ... seri nolu 30.11.2018 vadeli 100.000,00 tl miktarlı çek(ödendi) -...bank ... şubesine ait ... seri nolu 31.12.2018 vadeli 100.000,00 tl miktarlı çek(ödendi) -...bank ... şubesine ait ... seri nolu 31.01.2019 vadeli 100.000,00 tl miktarlı çek(ödendi) -...bank ... şubesine ait ... seri nolu28.02.2019 vadeli 100.000,00 tl miktarlı çek(ödendi) -...bank ... şubesine ait ... seri nolu 31.03.2019vadeli 100.000,00 tl miktarlı çek(ödendi) -...bank ... şubesine ait ... seri nolu 30.04. 2018 vadeli 100.000,00 tl miktarlı çek (ödenmedi) Davalı ile Müvekkil şirket arasında yapılan sözleşme gereğince müvekkil şirketimiz üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmiştir. Ancak davalı şirket en son teslim edilmesi gereken malları teslim etmemiş müvekkil ile davalı şirket arasındaki cari hesap ektresine göre davalı şirketin 76.541,25 tl miktarlı malı teslim etmesi gerekirken halen teslim etmemiştir dolayısıyla müvekkilin karşı tarafa verdiği halen vadesi gelememiş 30.04.2019 vadeli, ....BANK ... şubesine ait ... seri nolu 100.000,00 tl miktarlı çek, Teslim edilmeyen mal bedeli olan 76.541,25 tl miktarı kadar , bedelsiz hale gelmiş olup müvekkil bu çekten dolayı bu miktar kadar borçlu olmadığının tespiti için iş bu davanın açılması zarureti hasıl olmuştur. Çekin iptali ile birlikte karşı taraf müvekkilden (100.000,00 - 76.541,25=23.458,75 tl alacaklı hale geleceğinden ihtiyati tedbir talebimzile birlikte bu miktarı mahkemeniz veznesi,ne yada mahkemenizin belirleyeceği herhangi bir tevdi mahalline yatırmaya( bloke etmeye) hazır olduğumuzu bildiririz. Davalı şirket ile müvekkil arasındaki bu ticari alışverişten sonra ve çekler teslim edilkten sonra davalı şirket mali bir krize girmiş ve en sonunda İFLAS ETMİŞTİR.... 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasından verilen kararla 21.01.2019 günü saat 13:48 itibarı ile iflasına karar verilmiştir. Tasfiye işlemleri ... 1.İcra Müdürlüğünün ...İflas dosyası tarafından yürütülmektedir. Şirket şu anda iflas sürecinde olmakla tüm işlemler iflas masasınca yürütülmektedir. Dolayısıyla çekin halen davalı şirket uhdesinde mi olduğu yada 3 kişilere mi ciro edildiği edilmiş ise kime ciro edildiğinin iflas masasından sorulmasını talep ediyoruz . Ancak bu süreç devam ederken müvekkilin telafisi imkansız zararlara uğramaması açsından çekin ödenmesinin ihtiyati tedbir kararı ile durdurulmasını talep ediyoruz .cirolanmadığını düşünüyoruz ancak bu konuda en doğru bilgiyi iflas sürecinin başlamış olması nedeniyle iflas masının cevaplayabileceğini düşünüyoruz bu nedenle çekin ödenmemesi için sayın mahkemenin çekin ödenmesinin ihtiyati tedbir yolu ile durdurulmasını talep ediyoruz . Yukarıda adda izah edildiği üzere iflas süresi başlamış ve devam etmesi sebebiyle iflas masası da davalı olarak gösterilmiştir. Müvekkil üzerine düşen yükümlükleri yerine getirerek dava konusu son çeke kadar diğer çeklerin tamamını ödemiştir. Ancak davalı şirket sözleşme gereğince ifa etmesi gereken sorumluluğu ifa etmemiştir. Teslim etmesi gereken malları teslim etmemiştir. bu husus her iki şirketin ticari defterlerinin incelenmesi sonucunda da anlaşılacaktır. Ayrıca aradaki alışverişin tüm ayrıntılarını içeren cari hesap ekstresi de dilekçemiz ekinde ibraz edilmiştir: Dava konusu haksız durum sebebiyle, müvekkilimizin telafisi imkansız maddi ve manevi zararlara uğrayacağı oldukça açık olduğundan; davaya konu çekin ödenmesini engeller mahiyette ve olası bir icra takibi neticesinde müvekkilin uğrayacağı muhtemel zararların engellenmesi için İhtiyat-i Tedbir Kararı verilmesini talep ediyoruz bu amaçla ve çekin iptaline karar verilmesi halinde , kalan bakiye alacakla ilgili, ödeme yerine verilen çekin iptali halinde, kalan miktarı mahkeme veznesine bloke etmeye hazır olduğumuzu, belirtiriz .
davaya konu sözleşme sebebiyle her türlü tazminat ve fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla, Davalı aleyhine açtığımız Menfi Tespit Davamızın Kabulüne;
Davalı şirket ile yapılan sözleşme dolayısıyla belirlenen yükümlülüklerinin davalı şirket tarafından kasten ve hiçbir surette yerine getirilmemiş olması sebebiyle, davacı müvekkilimizin davalı şirket lehine keşide ettiği ...BANK ... şubesine ait ... seri nolu 100.000,00 tl miktarlı 30.04.2019 vadeli çekten dolayı teslim edilmeyen mal bedeli olan 76.541,25 tl miktarı davalı şirkete herhangi bir borcunun Olmadığının Tespitine , Dava konusu...BANK ... şubesine ait ... seri nolu 100.000,00 TL miktarlı 30.04.2019 vadeli çekin iptaline,
Dava konusu çekin tahsili halinde, müvekkil şirketin ileride telafisi imkansız maddi ve manevi zararlara uğrayacağı muhtemel olduğundan dava konusu senedin, teminatsız veya mahkemenizce uygun görülecek bir teminat mukabilinde ve iş bu dosya kapsamında yapılacak yargılama neticesi verilecek mahkeme kararının kesinleşmesine kadar, davaya konusu çekin ödenmesinin durdurulması ve muhtemel icra takiplerinin durdurulması amacıyla ihtiyat-i tedbir kararı verilmesine, bu çekin ödenmesinin durdurulması ve yine dava sonunda iptali halinde davalı tarafın müvekkilden 23.458,75-TL alacaklı hale geleceği göz önünde bulundurularak bu miktarın tarafımızdan mahkeme veznesine yatırmaya karar verilmesine ve bu paranın dava sonunda haklı çıkmamız halinde davalıya ödenmesi için konu ile ilgili ihtiyati tedbir kararı verilmesini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı şirket üzerinde bırakılmasına karar verilmesini..."
CEVAP:
Davalı davaya cevap sunmamışır.
GEREKÇE:
Davanın taraflar arasındaki ticari ilişki nedeniyle ödendiği iddia edilen ... seri nolu 100.000,00-TL miktarlı 30/04/2019 vadeli çeke ilişkin 76.545,25-TL borçlu olmadığının tespiti talebidir.
07/09/2020 tarihli bilirkişi raporu özetle şöyledir:
"...Davacı şirketin 2017-2018-2019 yıllarına ait ibraz ettiği ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin zamanında ve usulüne uygun olarak yaptırılmış olduğu, defterlerin birbirini teyit eder şekilde tutulduğu, kayıtların düzenli ve yasalara uygun tutulduğu, ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, Davacı şirketin ... 1 Asliye Ticaret Mahkemesi ... tarih ... karar nosu iflas kararının verildiği ve tasfiye işlemlerinin ... 1. İflas Dairesi ... esas sayılı dosyası ile takip edildiğinin tespiti ile Davalı şirketin Ticari defterleri üzerinde inceleme yapılamamıştır. Davacı ... A.ş 'nin dava Tarihinde (10.04.2019) Davalı şirketten 80.923,89 TL alacaklı olduğu, dava dilekçesi ekinde sunulan cari hesap ekstresinde talep edilen alacak 76.541,25 TL olup aradaki farklılığın Davacı şirketin Davalıya düzenlemiş olduğu 23.2.2019 tarih ... nolu ve 26.2.2019 tarih ... nolu iade faturalarından kaynaklandığı, Davacı şirketin sahibi lehine delil niteliği bulunan ticari defterlerine göre dava tarihi itibariyle Davalı ... Aş. den 76.541,25 TL alacaklı olduğu, Davacı şirketin, Davalı şirket lehine keşide ettiği ...bank ... Şubesine ait 30.04.2019 vadeli ... numaralı 100.000 TL tutarındaki çekten kaynaklı teslim edilmeyen mal bedeli olan 76.541,25 TL miktarı karşılığında Davalı şirkete borçlu olmadığına..." 16/11/2021 tarihli bilirkişi raporu özetle şöyledir:
"...Davacı ve davalı arasında bir ticari ilişkinin olduğu, Davacının defter belgelerinde, davalıdan 76.541,25 TL alacaklı olduğu, Davacının ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiki süresinde yapıldığı ve sahibi lehine delil taşıdığı, Davalıya ait iflas masasındaki borç alacaklarının gösteren envanter defterine göre davacıya borcu olmadığına..."
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, Davacı... A.Ş. ile davalı ... Ticaret A.Ş. arasında ticari ilişki bulunduğu konusunda bir ihtilaf bulunmamaktadır. Davacı şirket, ticari ilişki nedeniyle davalıya ...bank ... Şubesine ait 30.04.2019 vadeli, ... seri numaralı 100.000 TL tutarında çek verdiğini, ancak bu çek karşılığında kendisine teslim edilmesi gereken malların teslim edilmediğini ve daha sonra davalı şirketin iflasına karar verildiğini belirterek teslim alamadığı mallar nedeniyle teslim almadığı malların bedeli olan 76.541,25-TL tutarında borçsuzluğunun tespitini talep etmiştir. Mahkememizce, yargılama sonuna kadar alacağın davalıya ödenmemesi için tedbir kararı verilmiştir. Yargılama devam ederken, söz konusu çek ciro yoluyla uhdesinde bulunduran meşru hamile davacı tarafından çek bedeli ödenmiş ve tedbir kararı konusuz kalmıştır. Dolayısıyla, huzurdaki menfi tespit davası, istirdat davasına dönüşmüştür.
Davacının dava konusu çek karşılığında sipariş ettiği malları teslim alamadığı iddiasına ilişkin yapılan defter incelemesi ve bilirkişi raporları neticesinde, 07/09/2020 tarihli ve 16/11/2021 tarihli raporlarda detaylı şekilde belirtildiği üzere, davacının ...bank ... Şubesine ait 30.04.2019 vadeli ... numaralı 100.000 TL tutarındaki çekten kaynaklı teslim edilmeyen mal bedeli olan 76.541,25 TL miktarı karşılığında Davalı şirkete borçlu olmadığı, söz konusu çek bedelinin dava dışı meşru hamile ödenmesi ve davalının iflas etmesi nedeniyle, davacının söz konusu bedel kadar borçsuzluğunun tespiti talebinin kabulü ile 76.541,25-TL tutarındaki bedelin İstanbul 1. İflas Müdürlüğünün 2021/13 İflas sayılı dosyasına davacı lehine alacak olarak kayıt ve kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1-Davanın KABULÜNE, ....BANK ... şubesine ait ... seri nolu 100.000,00 TL bedelli 30.04.2019 vadeli çekin 76.541,25-TL'lik kısmı yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,
2-Gerekçeli kararın bir örneğinin ... 1. İflas Müdürlüğünün ... İflas sayılı dosyasına gönderilmesine,
3- Dava açıldıktan sonra söz konusu çek bedelinin davacı tarafından ödenmiş olması nedeniyle 76.541,25-TL tutarındaki bedelin ... 1. İflas Müdürlüğünün ... İflas sayılı dosyasına davacı lehine alacak olarak kayıt ve kabulüne,
4-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereği alınması gereken 5.228,53-TL harçtan peşin alınan 1.307,14-TL harcın mahsubu ile bakiye 3.921,39-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınıp hazineye gelir kaydına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Gereği takdir ve tayin olunan 10.750,36-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
6-Davacı yargılama gideri 1.357,94-TL ilk harç ve masraflar, 2.008,70-TL (posta/tebligat/bilirkişi) olmak üzere toplam 3.366,64-TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333 maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 13/04/2022
Katip
E-imza
Hakim
E-imza