T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/456 Esas
KARAR NO: 2023/205
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16/07/2019
KARAR TARİHİ: 29/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA:Davacı vekili 16/07/2019 tarihli dava dilekçesinde özetle : "..Davalının yetki itirazı hukuken geçersizdir. İşbu dava konusu uyuşmazlıkta da, tarafların her ikisi de tacir olup, aralarında karşılıklı ve birbirine uygun irade beyanları ile yaptıkları ariyet sözleşmesinin, mahkemelerin yetkisine ilişkin, 10.9 maddesinde ver verdikleri açık hükümde İstanbul Mahkemeleri yetkili kılınmış davalı(borçlu) tarafın yaptığı yetki itirazı geçersizdir. Müvekkil firma, davalı firmaya tam otomatik su bazlı temizleme makinesini ariyeten bırakmak; su bazlı otomatik parça yıkama makinesi servisini sağlamak ve işbu edimleri karşılığında belirlenen bedelinin ödenmesi konusunda anlaşmışlardır. Müvekkilimiz ... Ltd. Şti. ile davalı firma cari hesap ile çalışmışlardır. Taraflar arasındaki ticari ilişkinin sona ermesinden sonra davalı taraf cari hesap ekstresinden kaynaklanan 38.449,72 TL borcu bulunmaktadır. Cari hesaptaki borcun kaynağı borçlu firmanın, ekte sunulan faturaların borcunu ödememesidir. İşbu faturalara dayalı cari hesap ekstresindeki borcunu ödemesi ve taraflar arasındaki sözleşmeden doğan yükümlülüklerin yerine getirilmesi için müvekkil firma tarafından, borçlu firmaya, ... 32. Noterliği'nin... tarihli ... Yevmiye nolu ve ... 32. Noterliği'nin... tarihli ... Yevmiye nolu ihtarnameler gönderilmiştir. ... 32. Noterliği'nin ...tarihli ... Yeymiye nolu ihtar ile ihtar edilen 01.02.2019 tarihli 58806 nolu 12.816,58 TL bedelli faturanın ödenmesi ihtarımı içeren ihtarnamenin yerine getirilmediğinden; ... Noterliği'nin ... tarihli ... Yevmiye nolu ihtarname ile taraflara arasındaki sözleşme davacı tarafça haklı nedenle feshedilmiş ve işbu ihtar ile haklı nedenle fesili nedeniyle kesilen ... tarihli ... nolu 25.633,14 TL'lik fatura da ihtar edilmiştir. Fakat müvekkil firmanın tüm bu taleplerine rağmen davalı taraf işbu borcunu ifa etmemiştir. Müvekkilimizin alacağının temini için tarafımızca ... 32. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası üzerinden takip başlatılmış, ancak borçlu(davalı) ödeme emrine, borca ve faize itiraz etmiştir. Fazlaya ilişkin tüm dava ve talep haklarımız. saklı kalmak kaydıyla, borçlunun (davalının) haksız ve mesnetsiz itirazlarının iptali ile takibin devamına, % 20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkumiyetine, mahkeme masrafları ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini..." talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili 06/09/2019 tarihli cevap dilekçesinde özetle; ".Borçlu gösterilen müvekkil şirket ise "..." adresinde bulunmaktadır. Bu sebeple ... İcra Daireleri ve Mahkemeleri yetkili olduğundan öncelikle yetkiye itiraz ediyoruz. Davacı tarafça müvekkil şirketin sözleşme konusu makine kullanım bedelini ödenmediği, bu sebeple taraflar arasındaki sözleşmenin haklı sebeple feshedildiği ileri sürülmekteyse de taraflar arasındaki ilişki iddia edildiği şekilde gelişmemiştir. Anılı sözleşmenin 5. maddesinin 1. bendinde; "sözleşme formunda belirtilen faturalandırma dönemine uygun olarak ilgili ayın ilk 5 günü içerisinde faturalandırma yapılacağı" kararlaştırılmıştır. Sözleşme formunda da faturalandırma dönemi 3 ay olarak belirlenmiş ancak buna rağmen davacı şirket iki ayda bir müvekkil şirkete fatura kesmiştir. Sözleşmenin 5. Maddesinin 2. bendinde; " ..., her sözleşme dönemi başından itibaren geçerli olmak üzere, bir önceki sözleşme döneminde uygulanan ücretler üzerinden herhangi bir bildirime gerek olmaksızın %8 artış yapar." denilmektedir. Ancak ticari defter ve kayıtlar ile davacı tarafça kesilen faturalar incelendiğinde görülecektir ki, belirlenen zam oranını aşacak şekilde davacı şirket tarafından fiyatlarda artış yapılmıştır. Bunun üzerine davacı şirket tarafından sözleşmeye aykırı olarak iki ayda bir fatura kesilmesi ve yapılması gereken yıllık zam oranının %8 olması gerekirken müvekkilin rızası hilafına sözleşmede belirtilen orandan fazla zam yapılması sebebiyle müvekkil tarafından sözleşme haklı sebeple feshedilmiş ve fesih sebebiyle de ... 1. Noterliği'nin ... tarih ve ... yev. Nolu ihtarnamesiyle sözleşme konusu makinelerin teslim alınması davacı tarafa ihtaren bildirilmiştir. Sözleşmenin feshine ilişkin tarafımızca gönderilen ihtarnameler, kendi kusuru sebebiyle davacı şirkete tebliğ edilemediğinden bunun sonuçlarına da yine davacı tarafın katlanması gerekmektedir. Gerek sözleşme ilişkisi devam ederken gerekse de fesih sürecindeki olaylar göz önünde tutulduğunda davacı tarafın yükümlülüklerini ihlal ettiği ve sözleşmenin öncelikle müvekkil tarafından haklı sebeple feshedildiği açıktır. Bu sebeple davacı tarafın feshi haksız olduğu gibi buna istinaden fesih bedeli tutarı adı altında kesilen 06.05.2019 tarihli faturanın da kabulü mümkün değildir. Bunun yanı sıra sözleşmede belirlenen zam oranlarına riayet edilmeden düzenlenen 12.816,58 TL fatura bedeli de sözleşmeye aykırı nitelikte olup, sözleşme hükümleri çerçevesinde müvekkil şirket tüm ödemeleri eksiksiz ve tam olarak yerine getirmiştir. Zira davacı taraf sözleşmeden doğan edimlerini yerine getirmemiş olduğu için müvekkil şirket tarafından sözleşme feshedilmiş ve icra dosyasına itiraz edilmiştir. Her türlü haklarımız saklı kalmak kaydıyla; usule, yasaya, hukuka ve Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına aykırı iş bu davanın reddine, alacağın %20'sinden az olmamak üzere davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini ...." talep etmiştir.
DELİLLER:
... 32. İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı dosyası, taraflar arasındaki yazılı sözleşme ve sözleşme formu, taraflar arasındaki cari hesap ekstresi, ... 32. Noterliği"nin... tarihli ... Yevmiye nolu ve ... 32. Noterliği'nin... tarihli ... Yevmiye nolu ihtarnameler, talimat mahkemesinin 24/02/2021 tarihli bilirkişi raporu, mahkememizin 16/06/2021 tarihli bilirkişi raporu, 18/01/2022 tarihli bilirkişi raporu, 22/02/2023 tarihli bilirkişi ek raporu ve tüm dosya kapsamı.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Dava; cari hesap, fatura ve sözleşmeden kaynaklı olarak davalı aleyhine başlatılan icra takibine yapılan itirazın İİK 67. madde uyarınca iptali talebine ilişkindir.
... 32. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından, davalı aleyhine cari hesap, fatura ve sözleşmeden kaynaklı olarak 38.449,72 TL nin ödenmesi talebiyle ilamsız icra takibi başlatılmış olduğu; ödeme emrinin davalıya tebliğ edildiği ve davalının takibe itirazı üzerine takibin durmuş olduğu anlaşılmıştır.
Her ne kadar davalı tarafça yetki itizarında bulunulmuşsa da; taraflar arasındaki sözleşmenin 10.9 maddesinde İstanbul İcra Daireleri ve mahkemeleri münhasıran yetkili kılınmış olması nedeniyle davalı tarafın yetki itirazı kabul edilmemiştir.
Davalı tarafın ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi amacıyla ... Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmış, talimat mahkemesince yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 24/02/2021 bilirkişi raporunda özetle;".. davalı ...Ltd.Şti.'nin 2015-2016-2017-2018-2019 yılına ait yasal defterlerinin açılış ve kapanış onaylarının yasal süresi içerisinde yaptırılmış olduğu, muhasebe kayıtlarının usulüne uygun tutulduğu, yevmiye defteri kayıtları ile kebir defterinin uyumlu olduğu, davalı yasal defterlerine göre, davacı ...Şti.'nin 22.05.2019 icra takip tarihi itibari ile herhangi bir borç yada alacak bakiyesi bulunmadığı, mahkeme tarafından davalı yasal defterlerinin doğru olduğuna ve icra takibine konu edilen 38.449,72-TL tutarındaki iki adet fatura bedelinden davalının sorumlu olmadığına karar verilmesi durumunda, davacı ...Şti.'nin ... 32 İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyasına istinaden davalı ...Tic.Ltd.Şti.'nden 22.05.2019 icra takip tarihi itibari ile herhangi bir asıl alacak talep edemeyeceği, mahkeme tarafından icra takibine konu edilen 38.449,72-TL tutarındaki iki adet fatura bedelinden davalının sorumlu olduğuna karar verilmesi durumunda, davacı ...Ltd.Şti.'nin ... 32.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına istinaden davalı ...Tic.Ltd.Şti.'nden 22.05.2019 tarihi itibariyle 38 .449.72-TL asıl alacak talep edebileceği.." yönünde görüş bildirilmiştir.
Mahkememizin 16/03/2021 tarihli ara kararı ile davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi amacıyla dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi 14/06/2021 tarihli raporunda özetle "... Davacı yanın incelenen ticari defterlerinde davalı yan ile ticari ilişkisinin mevcut olduğu, davaya konu sözleşme kapsamında hizmet verdiği, davacının incelenen kendi ticari defterlerine göre; dava tarihi 16/07/2019 tarihi (icra dosyası ekte yok) itibariyle davalı yandan 38.449,72 TL cari hesap alacağı olduğu, davacı ve davalı fesih talebinde bulunmuş olup, tarafların hangisinin haklı olduğu takdirinin mahkemeye ait olduğu ..." yönünde görüş bildirilmiştir.
Mahkememizin 06/07/2021 tarihli ara kararı ile dosya sözleşmeler konusunda uzman bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi 14/06/2021 tarihli raporunda özetle"...taraflar arasında geçerli olan sözlemenin 5.1 de sözleşme formunda belirtilen faturalandırma dönemine uygun olarak ilgili ayın ilk 5 günü içerisinde taturalandırına yapılır” denilmiş, sözleşme formuna göre de faturalandırma dönemi 5 aydır.Sözleşmenin m 5.2 gereği “... sözleşme döncmi başından İtibaren geçerli olmak üzere bir önceki sözleşme döneminde uygulanan ücretler üzerinden herhangi bir bildirime gerek olmaksızın %8 artış yapar”, davacının da kabulünde olduğu gibi fatura Aralık tarihli kesilmesi gerekirken 2 aylık olarak kesilmiştir. yine sözleşme gereği yıllık zam oranı %8 olması gerekirken yıllık zam oranı bu meblağın üzerinde belirlenmiştir.Anılan hususlarda mezkur faturanın tek bir sefere mahsus olarak düzenlenmiş olması yahut piyasa koşullarında %8 in üzerinde zam yapılmış olması davalının zarara uğratılıp uğratılmaması bakımından değil mezkur sözleşmenin ihlali sonucunu meydana getirmesi bakımından dikkate alınmak gerekmektedir. Bu halde davacının sözleşmede öngörülen süreçten önce fatura düzenlemesi ve yine yıllık %8 in üzerinde artış yapmış olmasının sözleşmenin ihlaline yol açtığı hususunda takdir mahkemeye aittir.." yönünde görüş bildirilmiştir.
Mahkememizin 30/11/2022 tarihli celsesinin ara kararı ile dosya bilirkişi heyetine tevdi edilerek ek rapor tanzimi istenilmiş, bilirkişi heyeti 22/02/2023 tarihli ek raporlarında özetle"... Davacının alacağının tamamının01/02/2019 tarih ve ... nolu fatura 12.816,57 TL Kdv dahil ve 10/05/2019 tarih ve ... nolu fatura 25.633,14 TL Kdv dahil faturalardan kaynaklandığı, son dönem faturanın iki ay sonra, sözleşmede yazılanın aksine %12 oranında artış yapıldığı, davalı ile davacının hesapları arasındaki farkın: 01/02/2019 tarih ve ... numaralı Servis Hizmeti faturasına karşılık iade faturası düzenlediği ve bu faturanın davacının kayıtlarında olmadığı, 06/05/2019 tarih ve ... numaralı 25.633,14TL tutarlı Fesih bedeli faturasının ise, davalı tarafından iade edilmesinden kaynaklandığı, davalının sözleşmeyi haklı nedenle feshi karşısında davacının fesih bedeli talep edemeyeceği, davacının incelenen kendi ticari defterlerine göre; takip tarihi (6/07/2019) itibariyle davalı yandan 38.449,72 TL cari hesap alacağı olduğu.." yönünde görüş bildirmişlerdir.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacı ile davalı arasında yazılı hizmet sözleşmesi bulunduğu, davacı tarafça sözleşme kapsamında cari hesaptan ve faturalardan kaynaklı bir kısım ödemelerin yapılmadığından bahisle davalı aleyhine başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali talebiyle iş bu davanın açılmış olduğu; mahkememizce tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde davacı taraf ticari defter ve kayıtlarında davacının 38.449,72 TL alacaklı olarak görüldüğü, davalı taraf ticari defter ve kayıtlarına göre ise davalının takip tarihi itibariyle davacı tarafa her hangi bir borcunun bulunmadığının görüldüğü, taraflar arasında ticari defter ve kayıtlar yönünden uyumsuzluk bulunduğu, davacının davaya ve takibe konu alacağının tamamının 12.816,57 TL bedelli 01/02/2019 tarih ve ... nolu faturadan ve 25.633,14 TL bedelli 10/05/2019 düzenleme tarihli ... nolu faturadan kaynaklandığı, 01/02/2019 tarihli ve ... nolu faturanın taraflar arasındaki sözleşmede 3 aylık aralıklarla fatura düzenlenmesine ilişkin olarak süre belirtilmiş olmasına rağmen bir önceki düzenlenen faturadan iki ay sonra ve sözleşmede yazılanın aksine %12 oranında artış yapılarak faturanın tanzim edildiği, davalı tarafça bu faturaya ilişkin olarak iade faturası düzenlendiği, faturanın sözleşmeye aykırı olarak düzenlenmiş olması nedeniyle davacı tarafın bu faturaya ilişkin talebinin yerinde olmadığı, yine davacı tarafta 06/05/2019 tarih ve ... numaralı 25.633,14 TL tutarlı Fesih bedeli faturası düzenlenmiş ise de davacı tarafın sözleşme hükümlerine aykırı işlemi nedeniyle davalı tarafça sözleşmenin haklı nedenle fesh edilmiş olduğundan davacı tarafça fesih bedeli de talep edilemeyeceği anlaşılmakla davanın reddine, her ne kadar davacı tarafça takip haksız olarak başlatılmışsa da, davacı tarafın kötü niyetli olduğu hususu ispat edilemediğinden koşulları oluşmayan kötü niyet tazminatı talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1-Davanın REDDİNE
2-Koşulları oluşmayan kötü niyet tazminatı talebinin reddine
3-Karar tarihi itibariyle alınmasına gereken 179,90-TL harçtan peşin alınan 656,63-TL harçtan mahsubu ile bakiye 476,73-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereği ret olunan kısım üzerinden hesap ve takdir olunan 9.200,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan 100,00-₺ tebligat posta giderinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
7-6325 Sayılı Yasa'nın 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26. Maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
8-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan bakiyesinin karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda , verilen gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 29/03/2023
Katip ...
E-imza
Hakim ...
E-imza