T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/758 Esas
KARAR NO: 2022/335
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/12/2019
KARAR TARİHİ: 19/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle :10.08.2018 tarihinde müvekkiline ait çeklerin şirket yetkilisinin arabasınndan çalındığını, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'na şikayette bulunulduğunu, ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi ... esas sayılı dosyası ile çek iptal davası açıldığını, Mahkemece 04.09.2018 tarihinde tüm çekler hakkında ödemeden men kararı verildiğini, dava konusu ... Şubesine ait 30.01.2019 keşide tarihli ... nolu 6.000,00 TL bedelli çekin davalı ... A.Ş. tarafından ... 7. İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, müvekkili şirketin 8.469,00 TL tutarındaki kapak hesabını icra dosyasına ödemek zorunda kaldığını, açıklanan nedenlerle; dava konusu çalıntı çeke dayalı olarak başlatıtan icra takibine ilişkin her iki müvekkili yönünden takip konusu çekten dolayı davalılara borçlu olmadıklarına, müvekkili şirket tarafından icra dosyasına ödenen 8.460,00 TL'nin ödeme tatihinden itbaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalı ...A.Ş.'den istirdadina, davalı ... A.Ş. aleyhinc %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... A.Ş. vekili tarafından dosyaya sunuları cevap dilekçesinde özetle: müvekkili şirket ile diğer davalı ... arasında akdedilen 15.08.2018 tarihli faktoring sözleşmesi gereği 20.08.2018 tarihli 6.000,00 TL bedelli faturaya istinaden dava konusu çekin teslim alındığını, müvekkili şirketin 6361 sayılı yasanın belirlediği tüm yükümlülükleri yerine getirmek suretiyle dava konusu çeki iktisap ettiğini, davacı tarafından öne sürülen kişisel nedenler ve defilerin müvekkili şirkete karşı ileri sürülemeyeceğini, müvekkili şirketin fatura konusu alacağın ödeme vasıtası olarak çeki iktisap ettiğinden ve bu durum 6361 Sayılı Kanuna uygun bir hareket olduğundan çeki iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmediğini ve çekin iktisabında ağır kusuru bulunmadığını, çekin çalıntı olduğuna dair henüz kesinleşmiş bir hüküm bulunmadığını, müvekkili şirket tarafından tahsil edilemeyen çeke ilişkin icra takibi başlatıldığını açıklanan nedenlerle davanın reddine, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Bayram Çetin tarafından davaya cevap dilekçesi sunulmamıştır.
DELİİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; ... 7. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip dosyasına konu 1308973 seri numaralı çekin zayii olduğu iddiası ile anılan çek nedeni ile davacıların davalı şirketlere borçlu olmadığının tespiti ve ödenen çek bedelinin istirdadı talebine ilişkindir.
Mahkememizce icra dosyasının celp edilip incelenmesinde; davalı ... A.Ş. tarafından 12.02.2019 tarihinde ... 7. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile; 6.000,00 TL asıl alacak, 28,85 TL işlemiş faiz 600,00 TL %10 çek tazminatı 18,00 %0,3 komisvon olmak üzere 6.646,85 TL üzerinden takip yapılmıştır. Takip dayanağı olarak ... Şb. 1308973 seri nolu 30.01.2019 keşide tarihli 6.000,00-TL bedelli çek gösterilmiştir.
Dosyada davaya konu faktoring işlemlerinin usul ve yasaya uygun olup olmadığı, davacının alacaklı olup olmadığı konusunda bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş ve sunulan 28/05/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle:"....Dava konusu ... Şubesine ait ... seri nolu 30/01/2019 tarihli 6.000,00-TL bedelli çekin davacı ... tarafından diğer davacı ... A.ş. adına keşide edildiğini, çekin arka yüzündeki ciro silsilesine göre davacı ... A.Ş. cirosu ile davalı ... A.Ş.'ye verildiğini, davalı ... A.Ş ile diğer davalı ...arasında akdedilen Faktoring Sözlşmesi kapsamında davalı şirkete temlik edilen 20/08/2018 tarih ... nolu 6.000,00-TL bedelli fatura borçlusunun davacı ...A.Ş. oduğunu, fatura karşılığında davalı şirkete teslim edilen dava konusu çekin arza yüzünde fatura borçlusu şirket cirosu ile ...'e verildiğini, bu şirket tarafından davalı...A.Ş'ye teslim edildiğini, buna göre dava konusu çekin faktoring işlemine konu edildiğini, böylece faktoring sözleşmesi çerçevesinde dava konusu çekin düzgün ciro silsilesi ile davalı faktoring şirketine ulaştığını, davalı şirketin ticari defter kayıtlarında dava konusu 30/01/2019 tarih 6.000,00-TL bedelli çekin 20/08/2018 tarihinde faktoring işlemine istinaden kayıtlara alındığını, 28/08/2018 tarihinde portföye giriş kaydının yapıldığını ve çekin keşide tarihinde tahsil edilmesi amacıyla bankaya takasa verildiğini, çek üzerinde ödeme yasağı kararı bulunması sebebiyle 31/01/2019 tarihinde karşılıksız olarak kayıtlara işlendiğini, Faktoring Sözleşmesi çerçevesinde dava konusu çeke ait faktoring işlemine istinaden davalı faktirong şirketi tarafından diğer davalı ...'e 20/08/2018 tarihinde 4.923,75-TL ödemenin yapıldığını, davacı şirket tarafından 08/05/2019 tarihinde 8.469,00-TL kapak hesabı tutarının icra dosyasına ödendiğini, davalı şirket tarafından 20/05/2019 tarihinde yasal kesintilerin tenzili ile 7.764,43-TL tutarının tahsil edildiğini, davacının dava konusu çek bedeline ilişkin borcu bulunmadığının tespit edilmesi talebi hususunda davalı faktoring şirketinin kambiyo senedi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket edip etmediğine ilişkin dosyadaki delillerin nihai kararının mahkemenin takdirinde olduğuna..."dair görüş sunulmuştur. Sunulan rapor taraflara tebliğ edilmiş, itirazlar doğrultusunda ek rapor alınmasına karar verilmiştir. 02/11/2021 tarihli ek raporda özetle:"...davanın öncelikle devraldığı alacak bir kambiyo senedinden kaynaklanıyor olsa dahi alacağı doğuran temel satım ilişkisinin fatura ya da benzeri belgelerle teşvik edildiğinin tespit etmek zorunda olduğunu, ihtilaf konusu olay da davalı faktoring şirketinin diğer davalı ... ile imzalanan faktoring sözleşmesi kapsamında borçlusu ... A.Ş. adına tanzim edilen 20/08/2081 tarihli 6.000,00-TL bedelli tutarlı fatura alacağının temlik aldığını, buna karşılık teslim edilen dava konusu çeki tahsil etmek üzere davalı şirketin teslim alındığının görüldüğüne..."dair ek görüş sunulmuş olup, mahkememizce denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli görülmüştür.
Tüm dosya kapsamının değerlendirilmesi neticesinde; dava konusu çekin keşidecisinin davacı ..., lehdarının ...A.Ş., davacı ... A.Ş. tarafından davalı ...'e ciro edildiği, daha sonra davalı ... tarfından diğer davalı ...A.Ş.'ye ciro edildiği, daha sonra ise dava konusu çekin çalındığı, davalı faktoring şirketi tarafından kanunlara tarafından belirlenen sorumluluğun yerine getirilip getirilmediği konusunda Mahkememizce bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, sunulan rapordan anlaşılacağı üzere her ne kadar davalı ... tarafından faktoring işleminin defter üzerinde yapılan inceleme itibariyle usul ve yasaya uygun olsa da; dava konusu çekle birlikte çalınan diğer çeklerde de aynı ciro silsilesinin uygulandığı ve 6361 Sayılı Kanun'da belirtildiği üzere davalı şirket tarafından gerekli istihbarat çalışması yapılmayarak davalı şirketin kanunen üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmediği anlaşıldığından; her ne kadar davalılar birbirine bağlı ciro silsilesi ile çeki iktisap etmiş ise de çalınmas iddiasını davalılara karşı karşı ileri sürülebileceği ve davacının dava konusu çek nedeniyle davalılara borçlu olmadığının tespitine, davacı tarafından davalı ... A.Ş.'ye ödenmek zorunda kalınan 8.469,00-TL'nin ödeme tarihi olan 08/05/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...A.Ş'den tahsili ile davacı ...A.Ş'ye verilmesine, davalıların kötü niyetli olduğu hususunda kanaat oluşturacak bir delil olmadığından davacının şartları oluşmayan tazminat talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1-DAVANIN KISMEN KABULÜNE,
-Davacıların davalılara ... 7. İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı dosyası nedeniyle borçlu olmadıklarının tespitine,
2-Davacılardan ... A.Ş. tarafından ödenen 8.469,00-TL'nin ödeme tarihi olan 08/05/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı... A.Ş'den tahsili ile davacı ...A.Ş'ye verilmesine,
3-Davacının kötü niyet tazminat talebinin şartları oluşmadığından reddine,
4-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereği alınması gereken 578,51-TL harçtan peşin alınan 144,63-TL harcın mahsubu ile bakiye 433,88-TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp hazineye gelir kaydına,
5-Davacılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği takdir ve tayin olunan 5.100,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp davacılara verilmesine,
6-Davacılar tarafından yapılan 195,43-TL ilk harç ve masraflar, 1.300,00-TL (posta/bilirkişi/tebligat) olmak üzere toplam 1.495,43-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp davacılara verilmesine,
7-6325 Sayılı Yasa'nın 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26. Maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve tahsili ile hazineye gelir kaydına,
8-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333 maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Dair; davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.19/04/2022
Katip
E-imza
Hakim
E-imza