T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2019/765 Esas
KARAR NO : 2025/895
DAVA : Malın iadesi ve Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 27/12/2019
KARAR TARİHİ : 15/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "Müvekkil tarafça davalıdan ... tarihli, ... proforma fatura sabit olduğu üzere 5 adet ürün satın alınmıştır. Yapılan anlaşma gereği söz konusu ürünlerin kargo ve gümrük masrafları müvekkil şirket tarafından karşılanmıştır. Müvekkil tarafça alınan ... ray cihazı 10.01.2019 tarihinde tarafınızın direktifleri doğrultusunda kurulup çalıştırılmış ürün 25/03/2019 tarihinde arıza vermiştir. Bu durum üzerine müvekkil davalıya sorun bildiriminde bulunmuş ve davalı şirket çalışanı bu konuda uzaktan destek vermiştir. Müvekkil şirkete ilk verilen bilgide sorunun programda olduğu söylenmiş ve uzaktan bağlantı ile davalı tarafça 5-6 kez program güncellemesi yapılmıştır. Ancak yapılan güncellemeden sonra sorun yine devam etmiştir. Bu kez davalı taraf sorunun bilgisayardan kaynaklandığını ... sisteminin kurulması gerekli olduğunu belirtmiştir. Bu durum üzerine işletim sitemi ... olan yeni bir bilgisayar temin edilmiş söz konusu bilgisayara davalı tarafça uzaktan bağlantı ile söz konusu X ray cihazı entegre edilmiştir. Ancak yapılan işlemden sonra sorun yine çözülmeyince davalı taraf sorunun bilgisayar kaynaklı olmadığı roleleri kumanda eden ana karttan olduğu belirtilmiştir. Bu durum üzerine davalı taraf yeni bir ana kart yollamış ve davalı şirketin teknik ekibinin yönlendirmesi ile ana kart cihaza monte edilmiştir. Ancak bu işlemden sonra da sorun çözülmemiştir. ... ray ürünündeki sorun hali hazırda giderilmediği gibi yine parça değişikliği yapılması davalı tarafça istenmiştir. Söz konusu ürün müvekkile teslim edildiği günden bugüne kadar değişmeyen parçası kalmadığı, cihazın halihazırda çalışmaması ve halen parça değişikliği yapılmasının söylenmesi gerçeklikten ve samimiyetten uzaktır. Kaldı ki müvekkilimiz söz konusu cihazın çalışmaması nedeniyle kendi müşterisi ile yapmış olduğu sözleşmesi feshedilmiş ve ciddi manada zarara uğramıştır.
Davamızın kabulü ile, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu madde 227/1 gereği sözleşmenin feshi ile masrafı davalı tarafça karşılanmak üzere ürünün iadesini, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla ... ray cihazının bedeli olan 6.800 $ , ürünün gümrük masrafı 2.226 $, kargolama masrafı 960 $ toplam 9.986 dolara ödeme tarihi olan 20.11.2018 tarihinden itibaren yabancı para ile açılan 1 yıl vadeli mevduat uygulanılan en yüksek faizin oranı ile davalıdan tahsiline,
- Fazlaya dair hakların saklı tutulmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini..." talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; "Davacı "..." Türk Hukuk düzenine göre tüzel kişiliği haiz bir yapıya sahip değildir. Keza bu husus davacı tarafından da öyle düşünülmüş olmalı ki dava dilekçesinde cemiyet adı yazılı iken dava ikame ederken UYAP sistemine davacı adı ... olarak kaydedilmiştir. Dava dilekçesindeki davacı adı ile UYAP sistemindeki davacı adı farklıdır. Bu çelişki nedeniyle dava dilekçesi usulüne uygun hazırlanmamıştır. Davacı tarafından yasal süresi içinde ve ticari satımlarda geçerli olan yazılı şekilde ayıp ihbarı yapılmadığından davacının ayıp nedeniyle satıştan dönmesi hukuken mümkün değildir. Ticari alım satımlarda zamanaşımı süresi 6 aydır. Davaya konu ürün, tüm parçaları davacı tarafça bizzat seçilerek satın alınmıştır. Sözleşme öncesi görüşmelerde; cihazın sorunsuz çalışabilmesi için montaj ve kurulum işlemlerinin müvekkil şirketin teknik elemanlarınca yapılması gerektiği, ancak davacının yurt dışında bulunması sebebiyle bunun mümkün olamayacağı iletilmiştir. Davacı ise sorun olmadığını, sistemi kurup idame ettirebilecek personel ve deneyime sahip olduklarını belirtmiştir. Davacı da müvekkil şirket gibi satın aldığı ürünleri satan bir tacirdir. İhtilaf konusu ürünleri müvekkil şirketin internet sitesinden kendisi seçerek satın almış ve ürünlerin montajın kendi müşterisine bizzat montaj yapmıştır. Ürünlerin iddia edildiği üzere montaj hatası veya kullanıcısı hatalı olup olmadığı veya ayıplı olup olmadığının tespiti için ürünlerde inceleme yapılması gerektiği ve ürünlerin müvekkil şirkete gönderilmesi belirtilmiş olmasına rağmen davacı tarafından bu husus yerine getirilmemiştir. Ayıplı olduğu iddia edilen ürünler üzerinde kurulu bulunduğu adreste keşif ve bilirkişi incelemesi yapılması gerekir. Fakat ürünler yurtdışında bulunduğundan bu hususu tespit etmek fiziken imkansız bulunmaktadır. Ürünlerde ayıp bulunmamaktadır, davacının bu iddiasını ispatlaması gerekir. Ayıplı olduğu ileri sürülen malların üzerinde ayıp olup olmadığı, ayıplı ise derecesinin, mallar üzerinde keşfen yapılacak inceleme ile tespiti zorunludur.Davacı tarafça yapılan arıza bildirimlerinde müvekkil şirket tarafından müşteri memnuniyeti odaklı bir yaklaşımla uzaktan yardım sağlanarak sorunun ürün laboratuvara alınmadan çözülme ihtimali sonuna kadar zorlanmış olsa da nihayetinde sorununun bu şekilde çözülemeyeceği anlaşılmıştır.Haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın reddine,
Yargılama masrafları, arabuluculuk ücreti ve ücreti vekaletin davacıya yüklenmesine karar verilmesini..." savunmuştur.
DELİLLER:
21/05/2025 tarihli bilirkişi raporu, 04/03/2024 tarihli istinabe ile alınan rapor, ... 1. Noterliğinin... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarı ve ihtara verilen cevap, ... tarihli, ... proforma fatura, yapılan ödemeye ilişkin dekont, gümrük beyannamesi ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; ayıplı malın iadesi ile tazminat talebine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; alım-satıma konu malın gizli ayıplı olup olmadığı, davacı lehine seçimlik haklarını kullanma şartlarının oluşup oluşmadığı, noktalarında toplanmaktadır.
Davacı yanın ...'da yerleşik olması nedeniyle ...'la istinabe yoluyla yazışmalar yapılmış ve davacı yanın ...'da ticaret ile iştigal eden bir cemiyet olduğu ve davaya bakmaya görevli mahkemenin mahkememiz olduğu anlaşılmıştır.
Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Genel Müdürlüğünden gelen cevabi yazıya göre; 2002 tarihli "Türkiye Cumhuriyeti ile ... Cumhuriyeti arasında Hukuki ve Ticari Konularda Adli İşbirliği Anlaşması" ...tarihli ve ... sayılı Kanunla onaylandığını, 23/03/2004 tarihli ve 25411 sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren İşbirliği anlaşması'nın 13.maddesine göre davacı şirketin MÖHUK 48/2 maddesi uyarınca teminat vermekle yükümlü olmadığı anlaşılmıştır.
TTK'nın 23/1-c maddesi gereğince, malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı 2 gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra 8 gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda ise TBK'nın 223/2. maddesi uygulanır. TBK m.223'e göre; alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır. Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir, bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır.
6098 sayılı TBK' nın 227. maddesinde satış sözleşmelerinde ayıptan sorumluluğa ilişkin düzenleme şu şekildedir: "Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:
1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.
2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.
3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme.
4. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme.
Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.
Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.
Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir.
Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir."
İstinabe yolu ile alınan 04/03/2024 tarihli raporda özetle; "Mahkeme ... ray cihazında teknik arızanın tespit edilmesi için Bakü Ticaret Mahkemesi'nin ...nolu ... tarihli kararı ile adli mühendis ve teknik ekspertizin belirlendiği, ... Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı Adli Ekspertiz Merkezi tarafından ekspertizin reddedildiğini belirtir. Sonrasında ... Ticaret Mahkemesi'nin ... nolu ... tarihli kararı ile yeniden adli mühendis ve teknik ekspertizi belirlenmiş, ekspertiz için "... Şirketi" görevlendirilmiştir. ...Şirketi tarafından verilen ... tarihli ...nolu uzman görüşü ... tarihinde Bakü Ticaret Mahkemesi'ne iletilmiştir. ... ray cihazı kullanıma uygun değiltir. ... ray cihazında kusurlar tespit edildiği fakat işbu kusurların ne olduğunu tespit etmenin mümkün olmadığı, ...ray cihazındaki kusurlar üretim kusurlarıdır, onların giderilmesi tamiri imkansızdır..." rapor edilmiştir.
Bilirkişiden alınan 21/05/2025 tarihli raporda özetle; "Taraflar arasında, ekipman alım-satımı konusunda 19.11.2018 - tarihli sözleşme imzalandığı, Söz konusu ekipmanlarla ilgili davacı şirket adına düzenlenen proforma faturaya göre; toplam ekipman bedelinin 13.075.00 $, dava konusu ... cihazının bedelinin ise 6.800,00 $ olarak kararlaştırıldığı, Dosyada, 13.075,00 $ fatura bedelinin davalı şirket hesabına ödendiğine ilişkin ödeme dekontunun yer aldığı, Davacı şirket tarafından keşide edilen ... tarih, ... yevmiye no.lu ihtarname İle davalı şirkete; ... ray cihazındaki gizli ayıp nedeniyle sözleşmeden döndükleri belirtilerek masrafı taraflarınca karşılanmak Üzere ürünün iadesi ile toplamda 19.986,00 $ ın 7 gün içerisinde hesaplarına ödenmesi, aksi halde söz konusu bedelin tahsili için yasal yollara başvuracakları, mahkeme masrafları ve vekalet ücretinin taraflarına yükletileceğinin ihtar edildiği, Dosyada, ihtarnamenin davalı şirkete tebliğ edildiğine dair şerh ve/veya başka herhangi bir belge ve bilginin bulunmadığı, ... Ticaret Mahkemesinin ...nolu 29.12.2023 tarihli kararı ile adli mühendis ve teknik ekspertizi belirlendiği, ekspertiz için “...” Limited Şirketi nin görevlendirildiği, ... Şirketi tarafından verilen... tarihli... nolu görüş gereğince; “...ray cihazı kullanıma uygun değildir; ... ray cihazında kusurlar tespit edildi, fakat işbu kusurların ne olduğunu tespit etmek mümkün olmadı; ...ray cihazındaki kusurlar fabrika (üretim) kusurlarıdır. onların giderilmesi, tamiri imkansızdır." Yönünde görüş bildirildiği, Söz konusu tespitlerden ...ray cihazında oluşan kusurların üretim kaynaklı olduğunun tespit edildiği, Ayıbın niteliği bakımından yazılan teknik ekspertiz görüşünden, açık ayıp olmadığı, gizli ayıp olarak nitelendirilebileceği, Davaya konu kusur. üretim kaynaklı olduğundan iadesinin talep edilebileceği..." rapor edilmiştir.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; 20/11/2018 tarihinde davacı ile davalı arasında "..." X Ray cihazının da içerisinde bulunduğu 5 ürünün alım satımına ilişkin sözleşme yapıldığı, davalı ( satıcı) tarafından davacı yana ürünlerin teslim edildiği, davacı yanca da alım satım bedeli olan 13.075 USD'nin davalı yana ödendiği anlaşılmıştır. Davacı yanca satın alınan ürünlerden "..." X Ray cihazının gizli ayıplı olması nedeniyle cihazın iadesi ve satış bedeli ile yapılan masrafların ödenmesi talebiyle iş bu dava açılmıştır. Mahkememizce hükme esas alınan ve denetlenebilir istinabe alınan bilirkişi raporu 21/05/2025 tarihli raporda belirtildiği üzere dava konusu cihazdaki kusurların fabrika (üretim) kusuru niteliğinde olduğu, tamiratının mümkün olmadığı, ayıbın niteliği bakımından ise açık ayıp olmayıp, gizli ayıp olduğu ve davalı yanın TBK 227. Madde uyarınca satılan üründeki ayıptan dolayı davacı yana karşı sorumlu olduğu, davacı tarafça seçimlik haklardan ayıp nedeniyle sözleşmeden dönme ve bedelin iadesi ile masrafların ödenmesinin talep edildiği, bu durumda dava konusu cihazın iadesi talebinin kabulüne, yine davacı yanca ..." X Ray cihazı için davalı yana ödemiş olduğu 6.800 USD'nin iadesi talebinin kabulüne, davacı yanca kargo masrafları ve gümrük masraflarının da ödenmesi talep edilmişse de, kargo masraflarına ilişkin her hangi bir delil sunulmadığı, gümrük masraflarına ilişkin beyanname sunulmuşsa da ödemeye ilişkin dekont/makbuz gibi her hangi bir ödeme belgesinin sunulmadığı anlaşılmakla diğer masraflara ilişkin talebin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile dava konusu "..." X Ray cihazının masrafları davalı tarafça karşılanmak suretiyle davalı yana iadesine, cihaz bedeli olan 6.800USD'nin dava tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanunun 4/a maddesi gereğince T.C. Merkez Bankası'nın 1 yıl vadeli USD mevduata verdiği en yüksek faiz oranı ile birlikte davalıdan alınarak davacı yana verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 2.749,88TL harçtan peşin alınan 1.009,63TL'nin mahsup edilerek bakiye 1.740,25TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-6325 Sayılı Yasa'nın 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin m.26 hükmüne göre Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00TL arabuluculuk ücretinin kabul ve red durumuna göre 421,20TL'sinden davacı tarafın, 898,80TL'sinden davalı tarafın sorumlu olması kaydı ile tahsili ve hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 1.009,63TL peşin harç, 44,40TL başvuru harcı gideri toplamı olan 1.054,03TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte bulunan AAÜT gereği takdir olunan 45.586,22 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte bulunan AAÜT gereği takdir olunan 30.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 228,50TL tebligat, posta gideri ile 21.000,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 21.228,50TL yargılama giderinden kabul ve red durumuna göre 14.454,90TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama masrafı bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
9-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK.m.333 hükmü uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda verilen gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.15/10/2025
Katip
...
¸e-imza
Hakim
...
¸e-imza