T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/289 Esas
KARAR NO: 2021/346
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/06/2020
KARAR TARİHİ: 16/06/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA: Davacı vekili 26/06/2020 tarihli dava dilekçesinde özetle : Müvekkil şirketi, 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yapı-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun Hükümlerine göre ... işletme hakkı sahibi olduğunu, davalının ise işletme hakkı müvekkil şirkette bulunan köprü ve otoyollarını ticari iş yapmak amacıyla olan kişi olduğunu, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü'nün Hizmetleri Hakkında Kanun'un "Geçiş Ücretini Ödememe ve Güvenliğin İhlali" başlıklı 30. maddesinin 5. Fıkrası "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin (4) dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir" hükmünü haizdir. maddesine istinaden işletme hakkı müvekkil şirkette bulunan köprü ve otoyollarından geçişler mezkûr madde gereği ücretlendirilmekte, ücret ödemeden yapılan geçişlerde geçiş ücreti ile birlikte dört katı tutarında ceza uygulanmakta olduğunu ve geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezaların uygulanmayacağını, "7144 sayılı Torba Kanunu ile Torba Kanunu'nun yürürlük tarihi olan 25/05/2018 tarihi itibari ile ve sadece tahsil edilmemiş ceza tutarı hakkında uygulanmak üzere geçiş ücretinin geçiş tarihinden itibaren 15 gün içerisinde ödenmemesi halinde tahakkuk eden geçiş ücretinin 10 katı tutarındaki cezanın 4 katı olarak değiştirildiğini", davalının ... plaka sayılı ... marka, 2011 model araçla 03/1112017-11/12/2017 tarihleri arasında birçok kez geçiş ücreti ödemeksizin köprü veya otoyollarından ihlali geçiş yaptığını, bedeli ödenmeden yapılan geçiş ücretlerinin 15 günlük sürede de ödenmediğini için davalı hakkında ... 2. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasıyla takip başlatıldığını geçiş ihlali cezalarına, faizlerine ve fer'ilerine hakkız ve kötü niyetli olarak itiraz ettiğini, bunun sonucunda da takibin durdurulduğunu, ve müvekkil şirketin mağdur olduğunu, davalının icra müdürlüğüne söz konusu icra dosyasına da itiraz dilekçesi sunduğunu, dilekçede davalı itiraz dilekçesinde " O tarihlerde HGS kullanmakta olduğunu, geçiş bedeli HGS'den tahsil edilmekte olup cezanın nereden geldiğini anlaşılamadığını, bu yüzden cezaya itiraz ettiğini," fakat davalının belirtilen tarihlerde köprü ve otoyollardan ihlalli geçiş yaptığını, bu durumun şirket kayıtlarının incelenmesiyle ortaya çıkacağını, davalının köprü veya otoyolları kullanmadığına dair bir itirazda bulunmadığını, bu sebeple borcun olmadığına dair ispat yükünün TMK 6. Mad ve HMK'nun 190 mad. gereceğince davalıya ait olduğunu, ücretli otoyol ve/veya köprülerin ücret ödemeden kullanılmasının akabinde başvurucunun OGS/HGS sisteminin bağlı olduğu bankaların internet sitelerinden cezasız ödeme imkanı bulunduğunu, ihlalli geçişler sırasında ve ihlalli geçişlerden sonraki 15 günlük süre içerisinde hesabında yeterli bakiye olup olmadığını kontrolü ise kullanıcının sorumluğunda olduğunu, müvekkil şirketin mecbur olmamasına rağmen mağduriyet yaratmamak adına ihlali geçiş tarihinden itibaren 14 gün boyunca günde 1 defa, 15. gün ise günde 2 defa ihlali geçiş yapan kullanıcıların hesaplarında yeterli bakiye olup olmadığını kontrol ettiğini, hesap bakiyesine ilişkin provizyon alındığı esnada hesapta yeterli bakiye bulunması halinde bu bedeli tahsil ettiğini, hesapta yeterli bakiye yoksa sistem geçişi ihlalli geçiş olarak nitelendirildiğini, hesapta yeterli bakiye var ise geçiş sırasında bu bedelin çekileceğini, müvekkil şirketin provizyon sorgulaması yaptığı esnada hesapta yeterli bakiye olması ve bankanın provizyon sorgusuna olumlu dönmüş yapması gerektiğini, geçişi takip eden ve cezasız ödeme imkanı sunulan 15 günlük süre içerisinde bakiye yüklense dahi, provizyon sorgusu alınmadan evvel kullanıcının köprü veya otoyollardan geçebileceği ya da onlardan kaynaklı ödenmemiş geçiş ücretleri hesaptan çekilebileceği için salt olarak ihlalli geçişi takip eden 15 günlük süre zarfında bakiye yüklenmesi yeterli olmayacağını, geçiş ücretinin kullanıcı tarafından kontrol edilmesi gerektiğini, 6100 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat ve görevleri Hakkındaki Kanun'un 30/5 mad. Göre geçiş ücretleri ve cezalardan araç maliklerinin sorumlu olduğunu, davalının geçiş ücretini ödediğini iddia ettiğini, sadece HGS veya OGS kartlarının banka hesabında yeterli bakiye olduğunu iddia ettiğini, ancak bu hesaplardan para çekildiğine dair iddiada bulunmadığını hesaplarında yeterli bakiye bulundurmakla sorumluluklarından kurtulamayacağını, hesaptan geçiş ücretinin çekilip çekilmediğinin de kontrol etmesinin gerektiğini, davalının hesabında yeterli bakiyenin olup olmadığını müvekkil şirketin bilemeyeceğini, böyle bir sorumluluğunun olmadığını, 06/08/2019 tarihli arabuluculuk toplantısında anlaşma sağlanamadığını, davalının haksız ve kötü niyetli itirazın iptali ile takibin devamını, alacak üzerinden asgari %20 oranında icra inkar ve kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalıya, dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalı cevap dilekçesi sunmamış , duruşmalara da vekil veya temsilci aracılığıyla katılmamıştır.
DELİLLER:
... 2. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası, araç kayıtları, Bilirkişi ... tarafından dosyaya ibraz edilen 15/02/2021 tarihli rapor ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; davalıya ait aracın, otoyoldan ihlalli geçişine ilişkin ücreti ve cezasının tahsili amacıyla başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın İİK 67. Maddesine göre iptali talebidir.
... 2. İcra Müdürlüğü’nün ...Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından , davalı aleyhine ihlalli geçişlerden kaynaklı olarak 4.241,05 TL asıl alacak , 72,70 TL takip tarihine kadar işlemiş faiz ve 13,09 TL KDV olmak üzere toplam 4326,84 TL'nin ödenmesi amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalıya tebliğ edildiği, davalının 20/02/2018 tarihli itirazı üzerine takibin durmuş olduğu anlaşılmıştır.
Bilirkişi Mustafa Kürşat Tezcan tarafından dosyaya ibraz edilen 15/02/2021 tarihli raporda özetle ; davalıya ait ...plaka sayılı aracın 03/11/2017-11/12/2017 tarihleri arasında ... otoyolu gişelerinde ihlalli geçişlerinin bulunduğu, provizyon red nedenli açıklamalardan davacı tarafça davalıya ait araçlara ait HGS/OGS hesaplarının sorgulanmış olduğunun anlaşıldığını, davacı tarafın, davalıdan ihlalli geçişlerinden kaynaklı olarak 1.927,75 TL asıl alacak, 33,02 TL takip tarihine kadar işlemiş faiz ve 5,94 TL KDV 'nin ödenmesini talep edebileceği yönünde görüş bildirilmiştir.
25/6/2010 tarih ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’un “Geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali” başlıklı 30.maddesinde;
"(1) Genel Müdürlük işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine Genel Müdürlük tarafından, geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin dört katı tutarında idarî para cezası verilir.
(2) Erişme kontrolü uygulanan karayollarında kısıtlanan ve yasaklanan işler veya hareketleri yapanlar ve yaptıranlar ile koruma alanı içine giren hayvan sahiplerine Genel Müdürlükçe yetkilendirilen personel veya trafik polisi, trafik polisinin görev alanı dışında kalan yerlerde jandarma personeli tarafından beş yüz Türk Lirası idarî para cezası verilir. Bu Kanunun 18 inci maddesinin altıncı fıkrası uyarınca karayolları sınır çizgileri dâhilinde yasaklanan fiilleri işleyenler hakkında 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu hükümleri uygulanır. Şu kadar ki; 2872 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (s) bendinde belirtilen fiillerin şehirlerarası yolcu ve yük taşımacılığı yapanlar tarafından karayolları sınır çizgileri dâhilinde işlenmesi halinde uygulanacak idarî para cezası beş yüz Türk Lirasından aşağı olamaz. Karayolları sınır çizgileri dâhilinde yasaklanan fiillerin denetimi ile 2872 sayılı Kanunda öngörülen yaptırımların uygulanmasında, Genel Müdürlük 2872 sayılı Kanunun 12nci maddesi uyarınca yetkilendirilmiş kuruluşlardan sayılır.
(3) Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen idarî para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idarî para cezaları tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir. Bu sürede ödenmeyen geçiş ücretleri ve idarî para cezaları 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre ilgili vergi dairesi tarafından takip ve tahsil edilir. Vergi daireleri tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri, tahsilâtın yapıldığı ayı takip eden ayın sonuna kadar Genel Müdürlük hesaplarına aktarılır.
(4) Birinci fıkra uyarınca ödenmesi gereken idarî para cezaları ile geçiş ücretleri ödenmeden, kabahatin işlendiği araçların fennî muayeneleri ile satış ve devirleri yapılmaz.
(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. (Mülga ikinci ve üçüncü cümle: 16/5/2018-7144/18 md.)
(6) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından ücretsiz geçiş yapan araçlar, işletici şirket tarafından bu maddenin yedinci fıkrasında öngörülen sürenin bitimini takip eden ilk iş gününde en yakın trafik kuruluşuna bildirilir.
(7) Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz. (Ek cümle: 16/5/2018-7144/18 md.) Otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen yabancı plakalı araçlara uygulanan idari para cezaları için bu fıkrada belirlenen on beş günlük süre beklenmez. (Ek cümle:23/7/2020-7252/9 md.) Ancak, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi halinde idari para cezası tahsil edilmez.
(8) (Ek:27/3/2015-6639/33 md.) Sürücüsünün Türk vatandaşı olup olmadığına bakılmaksızın yabancı plakalı araçlara uygulanacak olan bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen idari para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idari para cezaları tebligat şartı aranmaksızın sürücüsü bilgilendirilmek suretiyle tahsil edilir. Tahsilat gerçekleşmeden yabancı plakalı aracın ülkeyi terk etmesine izin verilmez. Bu fıkra hükümlerinin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Gümrük ve Ticaret Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Maliye Bakanlığı ile Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığınca müştereken altı ay içinde belirlenir. Uluslararası sözleşme hükümleri saklıdır.
(9) (Ek: 16/5/2018-7144/18 md.) Bu maddenin birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü, yedinci ve sekizinci fıkraları Bakanlık tarafından işletilen otoyolları ve erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için; beşinci, altıncı ve yedinci fıkraları ise Bakanlık tarafından 3996 sayılı Kanun ve diğer ilgili kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için de uygulanır..” denilmiştir.
Davacı şirket, 3996 sayılı Kanun kapsamında verilen yetkiye istinaden yaptığı otoyol ve köprüyü işletme hakkı bulunan bir sermaye şirketidir.
Anayasa Mahkemesinin 2017/166 Esas- 2018 / 8 Karar sayılı kararında da açıklandığı gibi, işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar, köprüler veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarında işletici şirketlerce işletme hakkının bir uzantısı olan kontrolsüz geçişlerde takdir edilen para cezalarının geçiş ücreti ile ve işletme gelirleriyle bağlantılı olduğu, bu nedenle klasik anlamda idari para cezası niteliğinde olmadığı, kendine özgü bir yaptırım olup geçiş ücreti ve bununla irtibatlı para cezasının tahsilinin özel hukuk hükümlerine tabi kılındığı, somut olayda da İİK çerçevesinde başlatılan takibe davalı tarafça yapılan itiraz üzerine bu davanın açıldığı anlaşılmakla davaya bakmaya adil yargının görevli olduğu anlaşılmıştır.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre ; davacı tarafından sunulan ihlalli geçişlere ilişkin görüntüler ve tüm belgelerden, davalıya ait ... plaka sayılı aracın 03/11/2017-11/12/2017 tarihleri arasında ... otoyolu gişelerinde ihlalli geçişlerinin bulunduğu, mahkememizce hükme esas alınan , denetlenebilir bilirkişi raporuna göre ihlalli geçiş ücreti ve para cezasının 1.927,75 TL asıl alacak, 33,02 TL takip tarihine kadar işlemiş faiz ve 5,94 TL KDV olarak hesaplandığı, davalı tarafından söz konusu ücretin 15 günlük yasal süre içerisinde ödendiğine ilişkin herhangi bir delil sunulmadığı, bu sebeple davalının icra takibine yaptığı itirazın haksız olduğu anlaşılmakla davanın kabulü ile davalının ... 2. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline ,alacağın likit ve hesaplanabilir olması, davalı/borçlunun itirazında haksız olduğunun anlaşılması karşısında hüküm altına alınan alacağın taktiren %20'si oranında davacı lehine icra inkar tazminatı ödenmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1-DAVANIN KABULÜ ile davalının, ... 2. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin 1.927,75 TL asıl alacak, 33,02 TL işlemiş faiz ve 5,95 TL KDV üzerinden devamına,
2-Hüküm altına alınan 1.927,75 -TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren % 9,75 avans faizi uygulanmasına,
3- Hüküm altına alınan toplam 1.966,71 TL alacağın % 20 si oranında 393,35 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine
4-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 134,35 -TL karar ve ilam harcının, peşin alınan 54,40 -TL harçtan mahsubu ile bakiye 79,95 -TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına ,
5-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen dava değeri üzerinden davacı lehine hesaplanan 1.966,74-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 54,40 TL peşin harç, 59,75 TL posta ve tebligat masrafı, 700,00- TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 814,15 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde HMK 333 maddesi uyarınca taraflara iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı , davalının yokluğunda miktar itibariyle KESİN olmak üzere karar verildi. 16/06/2021
Katip
☪e-imzalıdır.
Hakim
☪e-imzalıdır.