T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/329 Esas
KARAR NO: 2023/301
DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak)
DAVA TARİHİ: 22/10/2014
KARAR TARİHİ: 16/05/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle : "..Davacının , davalı ... Şubesi ... nolu kendi adına kayıtlı hesabından, 11/07/2008 tarihinde dövize endeksli 1.000.000 Dolar (1.221,00 TL kredi kullanım tarihi itibarıyla hesabına yatırılan TL bedelli) girişimci kredisi kullandığını, davacı ile davalı arasında kredi sözleşmesi imzalandığını ve bu sözleşmenin bir örneği davacıya verilmediğini, davalı banka tarafından muhasebe kayıt formalarında anlaşılacağı üzere, dosya ücreti, işlem masrafı, telefon gideri, ekspertiz masrafı, kredi kullandırım masrafı, işlem komisyonu, gecikme ücreti vs şeklinde bir çok isim altında çeşitli kesintiler yapıldığını, bankaların yaptıkları zorunlu masrafları belgelemek kaydı ile müşteriden talep edebileceği masrafların banka tarafından hangi gerekçe ile tahsil edildiği belli olmadığını, sonuç olarak, davalı bankadan kullandığı girişim kredisi dolasıyla davacıdan haksız ve hukuka aykırı olarak yapılan kesintilerin tespiti ile fazlaya ilişkin talep, dava ve harç arttırma hakkı saklı kalmak kaydı ile bu aşamada belirsiz olan iş bu alacak kalemlerine ilişkin olarak şimdilik 1.000,00 TL nin , kesinti tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanacak en yüksek faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı tarafa yükletilmesini.." talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; "..Davacı tarafın müvekkili banka ile imzalamış olduğu genel Kredi Sözleşmesi gereğince girişmci ihtiyaç kredisi kullanmış olup bunun karşılığında da ipotek alındığını, girişimci ihtiyatç kredisi ticari bir kredi olup işlemin ticari nitelikte olduğunu, davanın tüketici kredisinden değil, girişimci ihtiyaç kredisinden kaynaklandığını, bu nedenle ticari bir iş ve dava olması sebebiyle Tüketici mahkemesinin görevli olmayıp ticaret mahkemesinde görevli olduğundan itiraz ve talebinde bulunduğunu.." talep ve dava etmiştir.
GEREKÇE:
Yargıtay ... Hukuk Dairesinin karar ilamı özetle;"...09.12.2006 tarihli Resmi Gazete’de Merkez Bankası tarafından yayınlanan ve 2014/6 sayılı Tebliğ ile güncellenen 2006/1 sayılı Tebliğin 3. maddesinde, bankalarca mevduata uygulanacak sabit veya değişken faiz oranlarının serbestçe belirleneceği, 4. maddesinde ise reeskont kaynaklı krediler dışındaki kredilere uygulanacak faiz oranları ile faiz dışında sağlanacak diğer menfaatlerin ve tahsil olunacak masrafların nitelikleri ve sınırlarının, serbestçe belirleneceği kabul edilmiştir. Yine aynı Tebliğin 6/2. maddesine göre bankalar, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına bildirdikleri azami oranları aşmamak kaydıyla, mevduat ve kredi işlemlerinde uygulayacakları faiz oranlarını ve katılma hesaplarında uygulayacakları kâr ve zarara katılma oranlarını vadelerine göre tüm şubelerinde halkın görebileceği şekilde ilan eder ve bu oranları internet sitelerinde yayımlar. Bu durumda, ticari kredilerde bankalar tarafından alınacak olan masrafların hukukilik denetimi yapılırken öncelikle, kredi sözleşmesiyle belirlenen bir oran olup olmadığı araştırılmalı, olması halinde bu oran üzerinden masraf tahsil edilebileceği kabul edilmeli, sözleşmeyle bir oran belirlenmediğinin tespiti halinde ise, bankanın masraflara ilişkin olarak belirlediği ve ilan ettiği oranlar bulunup bulunmadığı tespit edilmeli, varsa yine bu oran üzerinden masraf tahsil edilebileceği kabul edilmeli, ilan edilen bir tutar bulunmaması halinde ise tahsil edilen masrafların emsal banka uygulamalarına göre orantılı olup olmadığı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir. Dairemizin yerleşik uygulaması da bu yöndedir. (Emsal nitelikteki Dairemizin 15.04.2019 Tarih, 2019/1303 Esas-2019/2961 Karar sayılı ilamı). Öte yandan taraflar arasında imzalanan kredi sözleşmesinde oran belirtilmemekle birlikte davalı bankanın çeşitli masraf ve komisyonlar alabileceğine yönelik hüküm de bulunmaktadır. Bu itibarla yukarıda açıklanan hususlar dikkate alınarak sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanunu ve TTK’nın ilgili hükümleri de değerlendirilip tartışılmak suretiyle gerekirse bilirkişi kurulundan da rapor alınarak davalı bankanın davacıdan isteyebileceği masraf, komisyon v.s. gibi bedellere ilişkin miktarlar belirlenip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile eksik inceleme sonucunda davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu yönden davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir..."
18/02/2022 tarhili bilirkişi kök raporunda özetle; "...Davacının; kendisine 1.000.000,-USD (Karşılığı; 1.221.000,-TL olarak) Dövize Endeksli Kredi kullandırılması esnasında; Sözleşme Öncesi Ön Bilgi Formunda, Sözleşmede ve TCMB sı Bildirimlerinde, hiçbir yeri ve dayanağı bulun mayan; kendisi ile tartışılmayan ve mutabakata varılmadan davalı Batrıka tarafından alınan;%.1 nispetindeki — 12.820,00 TL Kredi Kullandırım Ücretinin diğer bankalar uygulamaları mukayesesi ile uygun olduğu,
(2)Ancak:
-%0,5 nispetinde 6.105,02 TL Kredi Dosya Masrafı
-%04,5 nispetinde — 5.769,23 TL Kredi İşlem Masrafı,
-%02 nispetinde ... 2.625,00 TL Ekspertiz Ücreti
525,00 TL Telefon Masrafı
Toplam= 15,024,25 TL lik;
Masraf ve Ücretlerin ise; Diğer Banka uygulamaları ile mukayesesi kapsamında alınmasının uygun olmadığı, Söylenebilecek olmakla; Davacının kendisinden tahsil edilen masrafların 15:024,25 TL lık kısmının iadesini bankadan talep edebileceği, Davacının alacağına, taraflar tacir olmakla Avans faiz Oranları nispetinde, (masraf ve komisyonların tahsil edidiği) 11.07.2008 tarihin den itibaren faiz talep edebileceği, ancak davacı Mevduata Uygulanan En Yüksek faiz Oranları nispetinde faiz talep etmiş olup, talebiyle bağlı olduğu..." dair görüş sunmuştur.
03/02/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;"..Davalı banka 2008 yılında ticari kredilerden tahsil edeceği en fazla komisyon, masraf ve ücret oranının 96 2 olacağını, tutarının ise en fazla 99.999 TL olacağını ilan etmiş ve bunu T.C. Merkez Bankası'na bildirmiştir. (TCMB nin 10.10.2020 tarihli yazısı). Davalı bankanın davacı müşterisinden tahsil ettiği, kredi kullandırım ücreti, taksitli kredi dosya masrafı, kredi işlem masrafı, telefon masrafı adı altında toplam 24.309,52 TL (ve 1.215,48 BSMV si) tutarındaki masraf, komisyon ve ücret 1.221.000 TL karşılığı kullandırılmış olan kredi bedelinin 961.99 oranına denk geldiğinden ve ilan edilenin altında olduğundan, Ayrıca emsal bankalardan ... Bankası A.Ş. ile ... Bankası T.A.O. Nun uyguladığını bildirdikleri masraf, komisyon ve ücret oranların ve tutarların da altında olduğundan, ilgili yasalara, TCMB tebliğine, imzalanan genel kredi sözleşmesine, bankaca ilan edilen ve TCMB ye bildirilen oranlara, emsal banka uygulamalarına uygun olduğu ve davacının talebinin haklı gerekçelere dayanmadığı ve davalı bankadan bununla ilgili bir talebinin olamayacağı kanaat ve sonucuna varılmaktadır. Davalı bankanın davacı müşterisinden tahsil etmiş olduğu 7 adet bağımsız bölüme ait en az 4 adet ekspertiz raporu ile değerlendirilmiş olabileceği düşünülen gayrimenkul ekspertiz ücreti/komisyonu olarak tahsil edilmiş olan 2.500 TL ücret/komisyon ve 125 TL BSMV sinin emsal banka Yapı Kredi Bankası oran ve tutarlarının altında olduğu ve sözleşmeye, ilgili yasalara ve banka uygulamalarına ve teamüllere uygun olduğu ve davacının talebinin haklı gerekçelere dayanmadığı ve davalı bankadan bununla ilgili bir talebinin olamayacağı kanaat ve sonucuna varılmaktadır. Takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere raporumuz saygı ile sunulur.." rapor edilmiştir.
Mahkememizce verilen 13/07/2017 tarihli ve 2015/... Esas, 2017/... Karar sayılı kararın Yargıtay ... Hukuk Dairesinin 11/11/2019 tarihli ve 2019/... Esas ve 2019/... Karar sayılı ilamıyla bozulmasına karar verilmiştir. Bozma kararına uyulduktan sonra ... ...'a müzekkere yazılarak, davalı ... tarafından bildirim yapılan 2007 - 2008 yılları kredi faiz oranları ve faiz dışındaki işlemlerinden/masraflarından alınacak komisyon ve ücretler sorulmuş ve gelen cevap doğrultusunda 18/02/2022 tarihli bilirkişi kök ve 03/02/2023 tarihli bilirkişi ek raporları alınmıştır. Söz konusu raporlar denetime ve hüküm kurmaya elverişli görülmekle yapılan hesaplama doğrultusunda davanın kısmen kabulüne, 12.820,00 TL'nin 11.07.2008 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin 15.329,00 TL tutarındaki istemin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1- Davanın Kısmen Kabulüne, 12.820,00 TL'nin 11.07.2008 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin istemin ( 15.329,00 TL) reddine,
2- Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereği alınması gereken 875,73-TL harçtan peşin alınan 25,20-TL ile 464,00 TL ıslah harcın mahsubu ile bakiye 386,53-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınıp hazineye gelir kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği takdir ve tayin olunan 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
5-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği takdir ve tayin olunan 9.200,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
6- Davacı tarafından yapılan 4.339,85-TL'den (posta/tebligat/bilirkişi) kabul ve red durumuna göre davalı hissesine düşen 1.976,51-TL ile 54,20-TL ilk harç ve masraflar olmak üzere toplam 2.030,71-TL'nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7- Davalı tarafından yapılan 166,50-TL'den (posta/tebligat/istinaf) kabul ve red durumuna göre davacı hissesine düşen 75,83 TL 'nin davacıdan alınıp davalıya verilmesine, bakiyesinin davalı üzerinde bırakılmasına,
8-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333 maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Kabul ve ret miktarı nazara alınarak kesin olmak üzere karar verildi.16/05/2023
Katip ...
E-imzalıdır
Hakim ...
E-imzalıdır