T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/367 Esas
KARAR NO: 2021/729
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/07 /2020
KARAR TARİHİ: 24/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan istirdat davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA: Davacı vekili 26/07/2020 tarihli dava dilekçesinde özetle : İİK 72. maddesinde "takibe itiraz etmeyen veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahsın, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını istiyebilir." düzenlemesinde 1 senelik hak düşürücü süre öngörüldüğünü, davacı tarafça elde olmayan sebeplerden dolayı huzurdaki davayı uzun süre açamadıklarını, davalı tarafından haksız olarak İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile davacı aleyhine takip başlatıldığını; iş bu takipteki borç miktarının ise 12/07/2019 tarihinde davacı tarafından evinin satılmasını önlemek amacıyla ödendiğini, İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına dayanak bononun 15/09/2014 düzenleme , 30/09/2015 ödeme tarihli, ve 10.000 dolar bedelli bono olduğunu, davacının ise söze konu bonoda lehtar sıfatına haiz olduğunu, hamilin, cirantalara başvuru hakkını kullanabilmesi için öncelikle ödememe protestosu çekmesi gerektiğini ve bu protestoyu takip eden 4 iş günü içinde cirantalara ödememe durumunu ihbar etmesi gerektiğini, eğer hamil ihbar zorunluluğuna uymazsa cirantalara başvuru hakkını kaybedeceğini, müvekkilinin lehtar olduğunu, lehtarın kıymetli evraklar açısından ilk ciranta olduğunu, yetkili hamilin yani davalının müvekkile başvurabilmesi için öncelikle keşideciye ödememe protestosu çekmesinin gerektiğini, daha sonra da müvekkile ödememe durumunu ihbar etmesinin gerektiğini, bu işlemleri yapmadan icra takibi başlatmış olmasının usul ve yasalara aykırı olduğunu, lehtar olan müvekkiline ihbar edilmeden icra takibine başlanıldığını ve bunun neticesinde de müvekkilinin taşınır ve taşınmazlarının üzerine haciz konulduğunu ve müvekkilinin taşınmazının satışa çıkarıldığını, müvekkilinin bu cebri icra zorlaması karşısında dosyaya borcunu 02/07/2019 tarihinde yapılan dosya hesabına istinaden ödediğini, takibe konu bonoda müvekkiline başvuru şartı oluşmadan icra takibi yapılması ve sonrasında müvekkilinin cebri icra zorlaması altında aslında doğmayan bir borcu ödemek zorunda kalması karşısında İİK'nun 72. maddesi uyarınca öncelikle müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti ve sonrasında ödemek zorunda kaldığı meblağın yasal faiziyle birlikte tahsili için mahkememize başvurma zaruretinin hasıl olduğunu, icra takibi baskısı ile dosya borcunu ödeyen müvekkilinin ödemiş olduğu kısmın yasal faiziyle birlikte istirdadına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı tarafa Tebligat Kanunu 21/1 mad. göre; usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve tensip zaptı tebliğ edilmiş olup, davalı taraf kendi veya vekili aracılığıyla duruşmalara katılmamış, cevap dilekçesi de sunmamıştır.
DELİLLER:
İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyası,bono sureti, davacı tarafın yazılı ve sözlü beyanları ile tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; İİK 72/7. madde uyarınca istirdat talebine ilişkindir.
İcra ve İflas Kanunu 72/7 madde de "Takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahıs, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını isteyebilir " şeklinde düzenlenme yer almaktadır.
Hak düşürücü süre yönünden yapılan incelemede; İİK 72/7 maddesine göre hak düşürücü süre borcun icra dosyasına tamamen ödenmesi üzerine işlemeye başlayacağı, iş bu davaya ilişkin icra takip dosyasındaki alacağın tamamen ödenmediği , dosyanın halen infaz aşamasında olduğu, bu sebeple İİK 72/7 maddesinde gösterilen hak düşürücü süre işlemeye başlamadığı anlaşılmıştır.
İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde davalı ve dava dışı ... tarafından 10.000,00 USD asıl alacak, 49,32 USD faiz ve 30,00 USD komisyon olmak üzere toplam 10.079,32 USD'nin ödenmesi talebiyle Kambiyo Senetlerine Mahsus Haciz Yoluyla takip başlatmış olduğu, takibe itiraz edilmemesi üzerine takibin kesinleşmiş olduğu ve davacı tarafından icra dosyasına 83.5000,00 TL'nin 12/07/2019 tarihinde yatırılmış olduğu ve ilgili icra müdürlüğüne yazılan müzekkere doğrultusunda yapılan kapak hesabına göre ödeme yapıldığı tarih itibariyle bakiye borç miktarının 5.085,20 TL olduğu ve ilgili icra dosyasında davacıya yönelik protesto evrakının bulunmadığının bildirildiği anlaşıldı.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasındaki uyuşmazlığın davaya konu bono nedeniyle davacı tarafından İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasına yapılan ödemenin istirdadına ilişkin koşullarının oluşup oluşmadığı hususu olduğu; davalı tarafça ilgili bonodan kaynaklı olarak davacı ve dava kışı keşideci aleyhine kambiyo senetlerine mahsus takip başlatıldığı; bono bedelinin keşideci tarafından ödenmediği; takibin kesinleşmesi nedeniyle devam eden haciz işlemleri sürecinde davacı tarafından icra dosyasına 12/07/20219 tarihinde 83.5000,00 TL'nin yatırılmış olduğu; davacının ilgili bonoda lehtar-ciranta sıfatına haiz olduğu ve bononun protesto edilmediği sabit olduğu; bu durumda hamil-davalının, davacı-lehtar cirantaya karşı keşideciye ödememe protestosu keşide etmeden kambiyo senetlerine özgü takip yapmasının TTK 714. ve devamı maddelerine göre mümkün olmadığı; takip konusu alacağın cebri icra yoluyla tahsil edildiği ve geçerli olmayan takip nedeniyle davalıya yapılan ödemenin davacıya iadesinin gerektiği anlaşılmakla, davaya konu İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası yapılan takipte davacı tarafından dosyaya yatırılmış olan 83.500,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1-Davanın KABULÜ ile; 83.500,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 5.703,88-TL karar ve ilam harcının, peşin alınan 1.425,98-TL harçtan mahsubu ile bakiye 4.277,90-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına ,
3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen dava değeri üzerinden davacı lehine hesaplanan 11.655,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 1.425,98-TL peşin harç, 26,25-TL posta ve tebligat masrafı olmak üzere toplam 1.452,23-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde HMK 333 maddesi uyarınca taraflara iadesine,
7-Zorunlu arabuluculuk nedeniyle arabuluculuk ücreti olarak Hazine tarafından karşılanan 1.320,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydedilmesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda verilen kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
24/11/2021
Katip ...
☪e-imzalıdır.
Hakim ...
☪e-imzalıdır.