T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/719 Esas
KARAR NO: 2023/73
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16/12/2020
KARAR TARİHİ: 07/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "Müvekkil şirket ... A.Ş. Türkiye'nin bir çok ilinde, personel ve öğrenci taşımacılığı alanında, 1.000'in üzerinde araç sayısına sahip filosuyla başarıyla faaliyet gösteren, ülkemizin en büyük okullarına ve saygın firmalarına servis hizmeti sağlayan sektörün öncü firmasıdır. Müvekkil şirket, verilen servis hizmetini kendi araçlarıyla sağladığı gibi aracı bulunan tacirlerle bu hususta sözleşme yaparak tedarikçi sağlamaktadır. Müvekkil şirket ile davalı arasında bu anlamda bir servis hizmet sözleşmesi akdetmiştir.Bu sözleşmeye göre davalı tarafın hiçbir suretle işe başlamama veya devam eden işi sözleşme sonuna kadar bırakamayacağı gibi derhal fesih hakkı da bulunmamaktadır. Ancak davalı taraf imzalanan sözleşmeye aykırı davranarak 06.01.2020 07.01.2020 ve 08.01.2020 günleri sözleşme gereği gelmesi gereken ... Okulları Kampüsüne, servis sabah ve akşam çıkışına gelmemiştir.Gelişen bu olaylar sonucu müvekkil şirket, cari hesap alacağının tahsili amacıyla davalı aleyhine ... 3. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasıyla icra takibi başlatmıştır. Davalı haksız ve kötü niyetli olarak başlatılan icra takibine itiraz etmiş ve takibin durmasına sebebiyet vermiştir.Akabinde tarafımızca ... Arabuluculuk Bürosunun ... Büro ve ... Arabuluculuk Numarası ile arabuluculuk uyuşmazlık çözüm yoluna başvurulmuştur. Yapılan arabuluculuk görüşmeleri de maalesef sonuçsuz kalmış ve toplantı anlaşmazlık olarak sona ermiştir. ... 3. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ve takibin devamına, Davalı aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine,
Yargılama gideri ve ücret-i vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini..." talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; "Müvekkil, ... 17.Noterliği’nin ...tarih ve ... Yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davacı şirket ile mevcut sözleşmesini haklı nedenle 02.01.2020 tarihi itibarı ile feshetmiştir. Müvekkil, 14.09.2019 tarihi itibarı ile başladığı öğrenci taşıma hizmetini, hizmeti karşılığında davacı şirketin ödeme yapmaması nedeniyle feshetmiştir.
Davacı şirketin müvekkil tarafından haklı fesih içeren bu ihtarnamesine, davacı tarafça cevap verilmiş ve kötü niyet iddiasında bulunulmuştur. Buna mukabil, ... 5. Noterliğinden müvekkil tarafından davacı tarafa bir ihtarname daha gönderilmiş ve...tarihi itibarı ile 2019 Kasım ayı hizmet bedelinden 170-TL ve Aralık 2019 ayı hizmet bedelinden ise 5777,78-TL ödenmemiş hizmet karşılığı ödeme borcu olduğu ve temerrüt halinin sonlandırılması ihtar edilmiştir.
Bu çerçevede, müvekkil alacağını tahsil etmek amacıyla ....9. icra dairesinde ... esas nolu dosyası üzerinden icra takibi başlatmış, davacı taraf bu takibe itiraz etmiştir. Davacının kötü niyet iddiaları da tamamen asılsız atılı iddialardan ibarettir. Nitekim, müvekkil noter yolu ile sözleşmesini feshettiğini bildirmesine rağmen, herhangi bir mağduriyet olmaması ve öğrencilerin sıkıntı yaşamaması için; rehber personeli olan ...'in kendi yerine davacı şirketçe hizmete konan ... plaka numaralı araca tahsis etmiştir.
her türlü talep ve dava hakkımızı saklı kalmak şartıyla, cevap ve eklerimizin kabulü ile haksız ve de mesnetsiz iş bu davanın usul ve esastan reddine, davacının da kötü niyeti açık olduğundan dava konusu miktarın %20’sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatının davacıdan alınarak müvekkile ödenmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini..." savunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, 08.01.2020 tarihli fatura cari hesap alacağından kaynaklı alacağın tahsili talebiyle başlatılan icra takibine itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasıdır.
Mahkememizce ... 3.İcra Dairesi'nin ...takip sayılı dosyası getirtilmiş olup incelenmesinde; alacaklısı...Şirketi tarafından, borçlu ... aleyhine 7.997,22TL asıl alacağın icra takip tarihinden itibaren asıl alacağa yıllık %13,75 oranında faiz işletilmek kaydı ile tahsili talebi ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, yasal süresinde borçlu vekilinin borca ve fer'ilerine itiraz ettiği, itiraz sonucunda icra takibinin durduğu, iş bu itirazın iptali davasının mahkememize İİK.m.67 hükmü uyarınca 1 yıllık yasal süresi içerisinde açılmış olduğu anlaşılmıştır.
Bilirkişi heyetinden alınan 07/04/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Dava konusunun, taraflar arasında bulunan ticari ilişki kapsamında davacı yan tarafından tanzim edilen faturalardan kaynaklı bakiye 7.997,22 TL cari hesap bakiye alacağının davalı yandan tahsili amacıyla yürüttüğü takibe yapılan itirazın iptali talebinden ibaret olduğu, Davacının 2020 yılı ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, Davacının incelenen ticari defterlerinde; Davacının sözleşmeye istinaden düzenlemiş olduğu 08.01.2020 tarihli 10.000,00 TL tutarlı Ceza Bedeli faturasının davacı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davacının takip tarihi (22.01.2020) itibariyle davalı yandan 7.997,22 TL cari hesap bakiye alacaklı olduğu, Davalı yan ticari defter ve belgelerini ibraz etmediği, Taşımacılık ve ticari işletme bakımından taraflar arası sözleşme ilişkisinin inceleme ve değerlendirmesi neticesinde; davacının ancak 5.000 TL ceza faturası tanzim edebileceği, bu durumda, davacının davalıdan cari hesabına göre ancak 2.997,22TL alacaklı olabileceği..." rapor edilmiştir.
Bilirkişi heyetinden alınan 18/10/2022 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "Rapor içeriğinde ayrıntılarıyla arz ettiğimiz nedenlerden dolayı; bilirkişi heyetimiz kök rapordaki görüş ve kanaatinde herhangi bir değişiklik oluşmamıştır..." rapor edilmiştir.
Taraflar arasında 11.09.2019 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere ÖĞRENCİ TAŞIMA (SERVİS) SÖZLEŞMESİ başlıklı sözleşme imzalandığı, sözleşme altının taraflarca imzalandığı ve imzaya itiraz olmadığı anlaşılmıştır.
Genel işlem koşulu içeren sözleşmeler düzenlenmesi hukuken mümkündür. Sözleşmede tarafların hak ve yükümlülükleri belirlenip tarafların yükümlülükleri ve cezai şart kararlaştırılmıştır. Sözleşme maddelerinin davalının durumunu dürüstlük kuralına aykırı şekilde ağırlaştırır nitelikte olmadığı, bu nedenle haksız işlem şartı olarak kabul edilemeyeceği kanaatine varılmıştır.
Her iki tarafın da tacir olduğu sözleşmelerde taraflar basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğü altındadır.
Taraflar arasında imzalanan sözleşme TBK md.26 kapsamında olup, içeriği özgürce belirlenmiş bir tedarik sözleşmesidir. Davalının ilgili sözleşmeden kaynaklanan edimleri özetle; davacı şirketin belirlediği güzergahta öğrenci taşıma hizmeti sunmaktır. Davalı , tek yanlı olarak her hangi bir önel vermeden, doğrudan sözleşmeyi feshetmiş ve işi bırakmıştır. Sözleşmenin 13.maddesi “sözleşmenin feshi” konusunu düzenlemektedir. Buna göre sözleşmeyi tek taraflı fesih hakkı davacıya tanınmıştır. Tek bir sözleşme konusu hatalı davranış dahi tek taraflı fesih sebebi sayılmış ve davacının haklı feshi sayılan bu hallerde ayrıca davalının 10.000 TL cezai şart ödemesi kararlaştırılmıştır.
Somut olayda, davalı tarafından taşıma servisinde davacıya önel verilmeksizin kendiliğinden sözleşmeye son verdiği, taraflar arasında imza edilen sözleşmenin 15.3.maddesine göre firmadan yazılı onay almadan işi bırakmanın cezai müeyyidesi olarak 5.000 TL para cezası ödenmesi şeklinde kararlaştırıldığı , davacı taraf ancak 5.000 TL cezai şarta hak kazanıp cari hesap bakiyesine eklemesi gerektiği, davalının davacı da taşıma sözleşmesinden kaynaklı alacağı olduğu, sözleşme hükmü uyarınca davalının alacağının fatura edilerek mahsubu neticesinde davacının bakiye 2.997,22 TL'yi sözleşmenin genel şartları başlıklı 15maddesi kapsamında talep edebileceği anlaşılmakla; davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KISMEN KABULÜNE, ... 3. İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı dosyasına yapılan itirazın 2.997,22-TL üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
Yasal koşulları oluşmayan icra inkar tazminatının ve kötü niyet tazminatının reddine,
2-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 204,74TL harçtan peşin alınan 110,80TL'nin ve davacı tarafça icra dosyasına yatırılan 39,99TL harçların toplamı olan 150,79TL'nin mahsup edilerek bakiye 53,90TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-6325 Sayılı Yasa'nın 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin m.26 hükmüne göre Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00TL arabuluculuk ücretinin kabul ve red durumuna göre 825,30TL'sinden davacı tarafın, 494,70TL'sinden davalı tarafın sorumlu olması kaydı ile tahsili ve hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 150,79TL peşin harç, 54,40TL başvuru harcı gideri toplamı olan 205,19TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı vekil ile temsil edildiğinden davanın kısmen kabul edilen 2.997,22TL üzerinden hesaplanan yürürlükte bulunan AAÜT gereği takdir olunan 2.997,22TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı vekil ile temsil edildiğinden davanın kısmen red edilen 5.000,00TL üzerinden hesaplanan yürürlükte bulunan AAÜT gereği takdir olunan 5.000,00TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 83,30TL tebligat, posta gideri ile 4.500,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.583,30TL yargılama giderinden kabul ve red durumuna göre 1.717,70TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama masrafı bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
9-Davacı tarafça yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK.m.333 hükmü uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Dair; davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı kesin olmak üzere karar verildi.07/02/2023
Katip
¸e-imza
Hakim
¸e-imza