T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/168 Esas
KARAR NO: 2022/145
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 03/03/2021
KARAR TARİHİ: 02/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Dava dilekçesi özetle şöyledir:
"....6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A maddesinde yer alan ticari uyuşmazlıklarda zorunlu dava şartı olan Arabuluculuk süreci, ... Arabuluculuk Bürosu'nun 15.01.2021 tarihide başvurularak, ... Başvuru ve ... Büro Dosya Numaralı dosyası ile tamamlanmış olup, Hukuk Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk Son Tutanağında da görüleceği üzere anlaşma sağlanamamıştır (Ek-1). Dolayısıyla iş bu davayı açma zorunluluğu hasıl olmuştur. 6001 Sayılı Kanun’un 30. maddesi 5. Fıkrasında yer alan “4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir” şeklindeki düzenleme, 25.05.2018 tarihinde yürürlüğe giren 7144 sayılı Kanun’un 18 inci maddesi ile değiştirilmiş ve “on katı tutarında” ibaresi “dört katı tutarında” olarak düzenlenmiştir. Bugün gelinen noktada yasal düzenleme, ihlalli geçişlerde geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin dört katı tutarında cezanın uygulanması şeklindedir.
Aynı kanunun düzenlemesi ile ceza oranlarında yapılan bu değişikliğin, tahakkuk ettirilen ancak yasanın yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları (tamamı tahsil olunan alacaklar hariç olmak üzere) hakkında da uygulanacağı düzenleme altına alındığından, iş bu dava değeri bu düzenlemeler ışığında belirlenmiştir. Bu sebeplerle, takip çıkışında belirlenen alacak miktarının gecikme cezalarına ilişkin kısmı dört katına indirilerek harca esas değer yasaya uyarlanmış ve dava değeri bu şekilde belirlenmiştir. Davalı borçluya karşı ... 19. İcra Müdürlüğü ... E. sayılı icra dosyası ile davaya konu icra takibi 17.11.2017 tarihinde başlatılmıştır. Takip tarihinde müvekkil şirketin adresi 19.07.2019 tarih ve 9869 sayılı Ticaret Sicil Gazetesinden de (Ek-4) görüleceği üzere ...'dır. Takibe konu borcun ihlalli geçişten kaynaklanan para borcu olması nedeniyle; tarafımızca TBK md.89/1 uyarınca şirket merkezinin bulunduğu ... İCRA DAİRELERİNDE takip açılışını gerçekleştirilmiştir.
Ancak, 19.07.2019 tarih ve 9869 sayılı Ticaret Sicil Gazetesinden görüleceği üzere, Müvekkil şirketin merkezi 16.07.2019 tarihinde ...'a taşınmış olduğundan, İtirazın İptali davasında yetkili mahkeme İstanbul Mahkemeleridir.
Borçlu- davalı... Ltd. Şti'ye ait araçlar ile işletmesi müvekkil şirketçe yürütülen ...'ndan geçiş yapılmış, bu geçişlere ilişkin ücretleri ödemeden geçiş yapan araç sahiplerine 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30. maddesinin 7. Fıkrası gereğince, ihlalli geçiş tarihinden itibaren on beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebilme imkânı verilmekte ise de, davalı tarafından işbu davaya konu ihlalli geçiş ücretlerinin anılan süre içerisinde ödenmediği tespit edilmiştir. Geçiş ücretlerinin süresi içinde ödenmemiş olması üzerine borçlu aleyhine ... 19. İcra Müdürlüğü ... Sayılı dosyası ile İGB'leri belirtilen ihlalli geçişlere ilişkin takibe girişilmiş ve borçlunun takibe itirazı sonrası iş bu davanın açılması gereği hasıl olmuştur.
5. Davalı borçlunun icra takibine, ödeme emrine, borca, faize ve tüm ferilerine ilişkin itirazları hukuki dayanaktan yoksun olup zaman kazanma amacı ile haksız ve kötü niyetli olarak yapılmıştır ve asılsızıdır. Şöyle ki;
Davalı borçlu tarafından işletme hakkı müvekkil Şirket’e ait olan Otoyol’dan;
Davalı-Borçluya ait;
... plakalı araçla 13.10.2016-03.11.2016
... plakalı araçla 03.11.2016
... plakalı araçla 08.05.2017-05.06.2017
... plakalı araçla 08.05.2017 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yapılmıştır. Buna ilişkin dosyaya sunulan görüntüler, borçlu tarafça yapılan itirazın haksızlığını ortaya koymaktadır.
Davalı-Borçluya ait aracın Otoyol’u kullandığı anlarda HGS/OGS hesapları müsait değildir. Takdir edileceği üzere otoyoldaki tüm levha ve uyarılarla yolun genel durumuna dikkat ederek araç kullanmak ve geçişlere ilişkin HGS/OGS hesabını müsait tutarak geçiş ücretini ödemeye yetecek bakiye bulundurmak davalı-borçlunun sorumluluğundadır. Müvekkil Şirket tarafından yapılan ilanlar konu hakkında vatandaşa yeterli bilgilendirmeyi sağlamaktadır. Bu durumda ücretli otoyolları kullanan davalı-borçlu HGS/OGS hesabını müsait tutmayarak müvekkil Şirket’in sağladığı hizmetin karşılığında ücret ödeme yükümlülüğünü kendi kusuruyla ihlal etmiştir. Davalı-Borçlunun kendi ihmal ve kusurunun neticesini Davacı-Alacaklı Müvekkil Şirket’e yüklemeye çalışması kabul edilemez niteliktedir.
6.Ayrıca müvekkil şirketçe, davalı-borçluya araçlara ait plakalara tanımlı HGS hesabına ilişkin provizyon sorgusu kontrolü yapılmış ve geçişlere ilişkin provizyon sorgusunun "Kayıt Bulunamadı - OGS'de tanımlı olmayan plaka" sonuçları ile döndüğü anlaşılmıştır.
Hesabı müsait olmayan ve geçişe ilişkin banka provizyon sorgusu olumsuz dönen davalının HGS etiketinden geçiş ücreti çekilememiş ve ücreti ödenmeyen geçişleri için geçiş ücreti ve bu geçiş için yukarıda açıklandığı üzere ceza bedeli borçları tahakkuk ettirilmiştir. Yapılacak olan hesaplamayla da görüleceği üzere müvekkil şirket kanuna uygun olarak ihlalli geçiş ücreti tahakkuk ettirmiş ve cezai yaptırım uygulamıştır.
7. ... işletiminden sorumlu olan müvekkil Şirket, köprü ve otoyollardan ihlalli geçiş ücretini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerine ilişkin işlemleri, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü’nün Hizmetleri Hakkında Kanun’a (“6001 Sayılı Kanun”) uygun şekilde yürütmektedir.
6001 Sayılı Kanun’un 30. maddesinin 7. fıkrasında “geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz.” hükmü düzenlenmiştir.
Bu kapsamda araç sahiplerine, ihlalli geçiş tarihinden itibaren on beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebilme imkânı sunulmuştur. İhlalli geçiş yapan araç sahibi birçok kanaldan ihlalli geçiş sorgulaması yaparak yasal takip aşamasına gelmeden borcunu ödeyebilmektedir. Dosya kapsamındaki ihlalli geçiş tarihlerinde cezalar hakkında sorgulama yapılabilecek ve müvekkil şirket’e ödeme yapılabilecek kanallar açıktır. Ziraat Bankası, Halk Bankası web sitesi (http://www.ysskoprusuveotoyolu.com.tr/TR/borcsorgulamalariodeme) ve mobil uygulamalar üzerinden hem sorgulama hem de müvekkil şirkete sanal pos aracılığı ile kredi kartı ve banka kartı vasıtasıyla ödeme yapılabilmektedir.
Tüm bu kanallara rağmen belirtilen süre içinde ücreti ödemeyenler hakkında ise kanunun açık hükmü uyarınca ücretin dört katı tutarında ceza uygulanmaktadır. İlgili mevzuat kapsamında ihlalli geçiş yapan araç sahiplerine, ihlalli geçiş yapıldığına ilişkin herhangi bir bildirim yapma yükümlülüğü bulunmamaktadır.
Dolayısıyla Davacı-Alacaklı Müvekkilin uyguladığı tüm işlemlerin mevzuata ve hakkaniyete uygun olduğu açıkça görülecektir.
8. Davalı Borçlu, "...-...-...-..." Plakalı Araçlar ile Mesleği/Ticari İşi Gereği Ücretli Otoyolu Kullanmıştır. 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 3. Maddesinde Ticari İş; “Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller” olarak tanımlanmıştır.
Dolayısıyla borçluya ait ticari kullanım niteliği bulunan araçlar ile işletme hakkı müvekkil şirkete devredilen otoyoldaki serbest geçiş bölgelerinden ücret ödenmeksizin takibe konu edilen ihlalli geçişlerin yapıldığı durumlarda 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 2 nci maddesi uyarınca işlemiş ve işleyecek dönem için takip tarihinde yürürlükte olan %9,75 ticari faiz oranı- değişen oranlarda ve faiz oranlarındaki artıştan doğan her türlü hakkımız saklı tutularak talepte bulunulmuştur.
Söz konusu yasa maddesi gereğince; arada sözleşme olmasa bile ticari işlerde temerrüt faizi, TCMB'nin önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli avanslar için uyguladığı faiz oranı üzerinden istenebilmektedir. Ticari işlerde uygulanan avans faiz oranı, 3095 sayılı Yasa'nın 2 nci maddesi hükmüne göre değişken bir özellik taşımaktadır. Bu nedenle borca konu ihlalli geçiş bedelleri ile ceza bedellerine temerrüt tarihlerinden itibaren değişen oranlarda avans faiz oranının uygulanması gerekmektedir.
Tüm bu açıklamalar ışığında, borçlunun faize ilişkin herhangi bir itirazının da olamayacağı tartışmadan uzaktır. . 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Yasası'nın 24/c maddesinde ; “Vade farkı, fiyat farkı, faiz, prim gibi çeşitli gelirler ile servis ve benzer adlar altında sağlanan her türlü menfaat, hizmet ve değerler.” in matraha dahil olduğu ifade edilmektedir.
Uygulamada İcra-İflas Yasası kapsamında takibe alınan borçların tahsili aşamasında 3095 sayılı kanuni faiz ve temerrüt faizine ilişkin kanun hükümleri çerçevesinde icra daireleri tarafından hesaplanmak suretiyle yürütülen faizler; katma değer vergisine tabidir.
Dolayısıyla yasal düzenlemeler çerçevesinde icra yoluyla tahsil edilen veya açılan davalarda mahkemeler tarafından hükmolunan faiz alacakları katma değer vergisine tabi olup, temerrüt faizi üzerinden katma değer vergisi hesaplanması yasaya uygundur. Borçlunun bu yöndeki bir itirazı da bu sebeple dinelemeyecektir.
10. İİK UYARINCA İCRA İNKAR TAZMİNATI ŞARTLARI OLUŞMUŞ OLUP, DAVALI- BORÇLU ALEYHİNE ALACAK İLE BİRLİKTE EN AZ %20 İCRA İNKÂR TAZMİNATINA HÜKMEDİLMESİ GEREKMEKTEDİR.
Bahse konu davada, Davacı-Alacaklı Müvekkil şirketin ... 19. İcra Müdürlüğü ... sayılı dosyadan olan alacağı; her ne kadar takip tarihi itibariyle takip talebinde 9.472,64-TL olarak talep edilse de, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30.maddesinin 5. Fıkrasında geçiş ücretinin on katı tutarındaki ceza 25.05.2018 tarihinde yürürlüğe giren 7144 sayılı Kanun’un 18 inci maddesi ile “dört katı tutarı” olarak değiştirildiğinden Müvekkil Şirket alacağı da takip tarihi itibariyle 4.303,46 TL'ye indirilmiştir.
Dolayısıyla takibe konu alacağın likit olduğu ve borçlunun kötüniyetli olarak ve takip sürecini sürüncemede bırakmak maksadı ile takibe itiraz ettiği de açıktır. Bu durumda itirazın iptali ile takibin devamı yanında borçlu aleyhine en az %20 tutarında icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekmektedir.
fazlaya ilişkin talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla,
Davamızın KABULÜ ile;
Talep ettiğimiz harca esas değer üzerinden, Davalı-Borçlu tarafından ... 19. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası kapsamında yapılan İTİRAZIN İPTALİ ile,
7144 sayılı Kanun’un 18 inci maddesi ile 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30. maddesinin 5. fıkrasında geçiş ücretine uygulanan “on katı tutarın dört katına indirilmesi” ile ve asıl alacak olan ihlalli geçiş bedelleri ile ceza bedellerine temerrüt tarihlerinden itibaren avans faizi işletilerek TAKİBİN DEVAMINA,
Davalı-Borçlunun İİK.m.67/2.maddesi uyarınca takip konusu alacağın %20' sinden az olmamak üzere İcra inkar tazminatına mahkum edilmesine,
Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin Davalı-Borçluya yükletilmesine, karar verilmesini müvekkil şirket adına saygılarımla arz ve talep ederim.
CEVAP:
Davalı davaya cevap vermemiştir.
GEREKÇE:
Uyuşmazlık tespiti: Uyuşmazlığın davacının davalıdan ... 19. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında takip tarihi itibariyle ihlalli geçiş nedeniyle alacaklı olup olmadığı, alacaklıysa alacağın miktarı konularında yoğunlaştığı, davanın davalının itirazının İİK'nın 67. maddesine göre iptali ve %20 icra inkar tazminatı talebinden ibarettir.
... 19. İcra Müdürlüğü'nün .. Esas sayılı dosyasının UYAP üzerinden incelenmesinde; alacaklısı... Şirketi tarafından, borçlu ...Ticaret Limited Şirketi aleyhine 8.900,10-TL asıl alacak, 485,20-TL işlemiş, 87,34-TL KDV olmak üzere toplam 9.472,64-TL'nin icra takip tarihi olan 27/11/2017 tarihinden itibaren asıl alacağa yıllık %9,75 oranında faiz işletilmek kaydı ile tahsili talebi ile 27/11/2017 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı, yasal süresinde borçlu vekilinin borca ve fer'ilerine itiraz ettiği, itiraz sonucunda icra takibinin durduğu, anlaşılmıştır.
Mahkememizce atanan bilirkişi tarafından sunulan rapor özetle şöyledir:
"...Davacı ile davalı arasında itirazın iptali davası ile ilgili olarak dava dosyası içerisinde yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesi ve değerlendirilmesi neticesinde ..., ... ,... ile ... plakalı araçların, davalı adına kayıtlı oldukları dönem içerisinde geçiş ihlallerin olduğu hususunda taraflar arasında sadece davacının alacak miktarına ... 19. İcra Müdürlüğü ... Esas Sayılı dosya ile başlatılan itirazdan sonra herhangi bir belge veya borcun ödediğine yahut borcun olmadığını belgeleyen bir tespit vs. dosyada bulunmadığına göre, davalı borcunun olduğunu kabullenmekte, araçlara ait ön ve arka görüntülü resimlerinde, plakalarında araçların ücret ödemeden geçiş yaptıkları belgelendiğini, dosya içerisinde davalı şirkete ait araçların ihlali geçiş ücretlerinin ödediğine dair bir bilgi veya belgenin bulunmadığını, . 13.10.2016 - 05.06.2017 tarihleri arasında toplam 35 adet ihlalli geçiş bulunduğunu ve geçişleri sırasında OGS / HGS cihazında yeterli bakiyesi bulunmadığından ve 6001 sayılı kanuna göre geçişlerini takip eden 15 günlük sürede kullanıldığı cihazın hesabına para yüklenmediği arılaşılmaktadır. Buna göre davacı yanın takip tarihi itibariyle, görüntüdeki belgelerdeki geçişlerin tek tek kontrol edilmesinde 35 adet geçiş ihlali bulunmakta ve geçiş ücreti + 4 kat ceza ile birlikte 3.393.50 TL olup, buna faiz ve KDV dahil değildir. - Davalının Toplam borcu 3.393.50 TL olup. Davacıya yasal faizleri ile birlikte ödemesi gerekmektedir."
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun "İtirazın iptali" başlıklı 67. maddesi şöyledir:
"Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.
Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir.
İtiraz eden veli, vasi veya mirasçı ise, borçlu hakkında tazminat hükmolunması kötü niyetin sübutuna bağlıdır.
Birinci fıkrada yazılı itirazın iptali süresini geçiren alacaklının umumi hükümler dairesinde alacağını dava etmek hakkı saklıdır.
Bu Kanunda öngörülen icra inkar tazminatı, kötü niyet tazminatı ve benzeri tazminatların tespitinde, takip talebi veya davadaki talep esas alınır."
Toplanan deliller ve dosya kapsamına göre; davacının takip tarihi itibarıyla takip bedeli kadar alacaklı olduğuna ilişkin iddiasını alacağa dayanak olarak gösterdiği ihlalli geçiş kayıtları, kamera görüntüleri, araç ruhsat bilgileri ve ticari defter kayıtları ile ortaya koyduğu, bilirkişi raporunun davacının iddiasını destekler mahiyette olduğu, 13.10.2016 - 05.06.2017 tarihleri arasında toplam 35 adet ihlalli geçiş bedelinin ceza dört kat cezayla birlikte toplam 3.903,50-TL olduğu, faiz talebinin alacağın türü ve dosya kapsamına uygun düştüğü, takip talebine konu edilen alacağın miktar itibarıyla hesaplanabilir olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, davaya konu edilen icra takibine yapılan itirazın haksız olduğu, icra inkar tazminatına hükmedilmesine dair koşullarının somut dosya bağlamında mevcut bulunduğu değerlendirilmiş ve davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile ... 19. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına davalı tarafça yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 3.903,50-TL yönünden takip talebindeki şartlarla devamına,
Alacağın %20'si olan 780,70-TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2- Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereği alınması gereken 266,64-TL harçtan peşin alınan 59,30-TL harcın mahsubu ile bakiye 207,34-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınıp hazineye gelir kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği takdir ve tayin olunan 3.903,50-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 510,60-TL'den kabul ve red durumuna göre davalı hissesine düşen 463,14-TL ile 127,10-TL ilk harç ve masraflar olmak üzere toplam 590,24-TL'nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5- 6325 Sayılı Yasa'nın 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26. Maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin taraflardan (122,68-TL'sinden davacı tarafın, 1.197,32-TL'sinden davalı tarafın sorumlu olması kaydı ile) tahsili ile hazineye gelir kaydına,
6-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333 maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda miktar itibariyle kesin olmak üzere karar verildi. 02/03/2022
Katip
E-imza
Hakim
E-imza