T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/326 Esas
KARAR NO: 2022/892
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 10/05/2021
KARAR TARİHİ: 13/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "Müvekkil şirket, ... no’lu Nakliyat Abonman Sözleşmesi kapsamında düzenlenen Nakliyat Emtia Sigorta Sertifikası ile sigortalı ...Tic. A.Ş.'nin ...'nden ithal ettiği 263 karton elektronik eşya emtiasını meydana gelebilecek rizikolara karşı sigortalamıştır. Sigortalı ... Tic. A.Ş. firması yukarıda bahsi geçen 263 karton elektronik eşya emtiasını Çin’ de yerleşik ... Ltd. adlı firmadan ithal etmiştir. Söz konusu emtialar sigortalı alıcı firmaya gönderilmek üzere nakliyeci davalı ...Anonim Şirketi sorumluluğunda ... uçuş nolu uçak ile 21.12.2019 tarihinde ...’den yüklenmiştir ve bu konuda... nolu ekli konşimento düzenlenmiştir.28.12.2019 tarihinde, emtiaların ... gümrüğüne bağlı ... alımı esnasında hasarlı ve ıslak olduğu tespit edilmiştir. ... antrepo tarafından bu konuda ekli ithalat kargo kabul formu üzerine aşağıdaki hasar notları konulmuştur.Meydana gelen hasar nedeniyle sigortalı tarafından müvekkil şirkete başvurulması sonrası 2.526,00-USD müvekkil şirket tarafından sigortalıya tazminat olarak ödenmiştir.Davalı ... Şirketi dava konusu emtiaların taşıyıcısı olarak taşıma sırasında ürünlerin ıslanması sebebiyle oluşan hasardan sorumludur. Yapılan hasar ödemesi sonrası müvekkil şirket hasarlı mal bedeli olan 2.526,00-USD tutarındaki haklı alacağını tahsil edebilmek amacıyla ... 28. İcra Dairesi ...E. Sayılı dosya ile icra takibine girişmiştir. Ancak davalı işbu icra takibine haksız şekilde itiraz etmek suretiyle takibi durdurmuştur. Borçlu davalıların ... 28. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasından gönderilen ödeme emrine karşı yaptıkları haksız itirazların iptaline, 2.526,00-USD (fiili ödeme tarihi) asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi uyarınca faiz işletilmesine ve takibin devamına, haksız itiraz eden borçlular aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, Tüm yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini..." talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; "Dava dışı ... Dış Tic. A.Ş. tarafından Çin'de yerleşik durumda olan ...Ltd.'nden taşıma konusu emtialar satın alınmış, yine dava dilekçesi ve delillerden de anlaşılacağı üzere Çin ve Türkiye arasında bahsi geçen emtianın taşıma işlemi ... tarafından yapılmış, emtia ...'a ulaştığında uçaktan tahliye işlemi de ... Şirketi tarafından yapılmıştır. Dolayısıyla emtianın hangi aşamada zarara uğramış olduğundan bağımsız olarak Müvekkil Şirket söz konusu emtia taşıma işlemine hiçbir aşamada dahil olmadığından ve hiçbir sorumluluk da üstlenmediğinden aleyhine başlatılmış olan takip de haksız ve kötü niyetlidir.
emtiada oluşan zararın taşıma sırasında gerçekleştiği iddia edilmediği gibi ispat da edilememiştir. Davacının iddiası emtianın antrepoya girişte hasarlı olduğu yönündedir. Davacı tarafından bahsi geçen hasarın taşıma sırasında mı yoksa tahliye sırasında mı oluştuğu ispat kesinliğe kavuşturulmamıştır. Dolayısıyla Müvekkil Şirket taşıma ve tahliye işlemlerine dahil olmamış olsa bile emtiaya gelen zararın ne zaman oluştuğu ve kimin sorumlu olacağı belirsizliğini korumaktadır. Yine emtiaya gelen zararın gönderici firmadan kaynaklı olma ihtimali de güncelliğini korumaktadır. Davacı tarafından dosyaya sunulan ekspertiz raporu tek taraflı alınmış olup afaki ve yeterli bilimsel araştırma yapılmadan oluşturulmuş tespitler olması sebebiyle sayın mahkemeniz tarafından dikkate alınmaması gerekmektedir.
davacı tarafından haksız olarak takip başlatılmış olduğundan %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gerekmektedir
davanın taşımayı gerçekleştiren şirkete ihbarı gerekmektedir.
- İşbu dava neticesinde müvekkil şirket aleyhine hüküm kurulması halinde taşıyıcı şirkete rücu edileceğinden davanın Asiana Airlines'a ihbarına,
Müvekkil Şirket hakkında açılmış olan işbu itirazın iptali davasının tüm talepler yönünden reddine, Davacı tarafın işbu itirazın iptali davasında haksız ve kötü niyetli olması sebebiyle kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine,
- Yargılama masraf ve giderlerinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini..." savunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; davacının nakliyat emtia sigorta poliçesi kapsamında dava dışı sigortalısına yaptığı ödemenin, sigortalısının halefi sıfatıyla davalı taşıyıcıdan rücen tahsili istemine ilişkindir.
Mahkememizce ... 28.İcra Dairesi'nin ... takip sayılı dosyası getirtilmiş olup incelenmesinde; alacaklısı ... Sigorta A.Ş. tarafından, borçlu ... A.Ş. aleyhine 2.526,00USD asıl alacak olarak ilamsız icra takibi başlatıldığı, yasal süresinde borçlu vekilinin borca ve fer'ilerine itiraz ettiği, itiraz sonucunda icra takibinin durduğu, iş bu itirazın iptali davasının mahkememize İİK.m.67 hükmü uyarınca 1 yıllık yasal süresi içerisinde açılmış olduğu anlaşılmıştır.
Bilirkişi heyetinden alınan 25/01/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "davacı/davalı tarafından düzenlenen faturaların tarafların yasal defterlerinde yer aldığı, defterlerin yasaların emrettiği şekilde tutulduğu, faturalarla ilgili mali idareye yapılması gereken bildirimlerin süresinde yapıldığı, davacı/davalı lehine delil olma kuvvetine sahip olduğu, davacı tarafından paylaşılan dava dışı ...Dış Tic. A.Ş.adına sigorta bedeli olarak 17/11/2020 tarihinde 2.526USD ödeme yapmıştır. Davacı tarafından paylaşılan belgeye istinaden sigorta bedel ödemesi yapılan dava dışı ... Tic. A.ş.adına sigortalanan ve taşıma esnasında zarar gören ürünler 04/11/2020 tarihli 6.756,24TL bedelle satıldığı ve bedelinin tahsil edildiği, davacının hasarlı ürünleri satmaktan kaynaklı tahsil ettiği TL değerin tahsil tarihi itibari ile T.C. Merkez Bankası Efektif Satış kurundan USD değerinin 796,49USD olacağı, davacının bu dava özelinde davacı alacağının 1.729,51USD olacağı, davacı vekilinden tarafından gönderilen renkli fotoğrafların incelenmesi neticesinde, bazı ambalajların ıslandığı ancak fotoğraflardan ambalajları ıslanmış ürünlerin miktarı ve durumu hususunda tespitin mümkün olmadığı, miktarı tarafımızca tespit edilemeyen ambalajları ıslanmış ürünlerin değerinde satışının mümkün olamayacağı, bu aşamada Sigortacılık Kanunu gereği sigorta ekspertiz raporuna itibar edilebileceği, meydana gelen zarar bakımından sovtaj ödemesi de gözetilerek bunun tenzil edilmesi ile davacının sigortalısına yaptığı ödemenin TTK.m.1472 hükmü gereği yasal halefiyete dayanan rücu hakkı verdiği, sovtaj düşüldükten sonra hesaplanan rücu edilebilir 1.729,51USD tazminatın Montreal Konvansiyonu m.18 ve m.22 hükümlerine uygun tamamı davalının sorumluluğunda olan miktara işaret ettiği, davalının iç ilişkide ihbar olunan ve fiili taşıyıcı olduğu tespit edilen ... firmasına rücu hakkının işbu dava konusu olmadığı, takip tarihinden itibaren temerrüt faizi talebinin yerinde olduğu, kanaatine varılmış olmakla birlikte, bilcümle hukuki tavsif ve değerlendirmeler mühnasıran sayın mahkemenize ait olmak üzere..." şeklinde rapor edilmiştir.
Dosya kapsamına göre, dava dışı sigortalı ...Tic.A.ş. 'nin ÇiN'de yerleşik ... .Ltd isimli firmadan 263 karton elektronik eşya satın almış bu eşyanın Çin Ülkesinden Türkiye'ye taşınması konusunda davalı ... A.Ş. ile taşıma sözleşmesi imzalanmıştır . Emtiya ... 'ın sorumluluğunda ihbar olunan ...'ın ... uçuş nolu seferi ile taşınmıştır. Akdi taşıyıcı, taşıma işini göndericiye karşı taahhüt eden davalı ...Ticaret A.Ş.. Fiili taşıyıcı ise ...'dır.
Yargıtay 11 Hukuk Dairesi'nin 2015/2835 Esas, 2015/7582 Karar sayılı içtihadında belirtildiği üzere konişmento ve navlun faturasına göre davalı ... Ticaret A.Ş. akdi taşıyıcı olarak zarardan sorumlu olduğu ve bu sebeple davada pasif dava ehliyetine sahip oldukları anlaşılmıştır.
Dava konusu havayolu taşımasının Türkiye ile ÇİN arasında yapıldığı, Türkiye ve Çin Varşova/Montreal Konvansiyonu'na taraf olmaları dikkate alındığında Montreal Konvansiyonu hükümlerine göre ihtilafın çözülmesi gerekir.
TTK’nın halefiyet başlıklı 1472. maddesine göre, sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal eder. Dosya kapsamındaki 17.11.2020 tarihli ... Bankasına ait ''hesaptan hesaba'' havale dekontunun dava dışı sigortalı ... 'e yapılan hasar ödemesine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Bu haliyle davacının aktif dava ehliyeti mevcuttur.
Montreal Konvansiyonu 18. maddesi uyarınca, akdi taşıyıcı Davalı ... A.Ş, hasarın hava yolu taşıması sırasında meydana gelmesi halinde sorumlu olacaktır. Yine Konvansiyon'un 31. maddesindeki düzenleme uyarınca, hasarın, teslimden itibaren 14 günlük sürede taşıyıcıya ihbarı gerekmektedir. Aksi halde gönderilene, taşınan emtianın eksiksiz ve hasarsız teslim edildiği karine olarak kabul edilir. Montreal Sözleşmesi'nin 31. maddesinde ihbar yükümlülüğü eşyanın hasara uğraması haline özgü olarak düzenlenmiştir.
Somut olayda taşıma sonrası 28.12.2019 tarihinde emtiaların İstanbul Havalimanına indirildiği, gümrüğe bağlı ... antrepoya alımı sırasında ... antrepo tarafından ürünlerin hasarlı ve ıslak oluğunun tutanağa bağlandığı 30.01.2020 tarihinde acenta aracılığı ile hasar ihbarında bulunulduğu dava dışı ... firması tarafından 13.02.2020 tarihli ihtarnameye göre davalı ... A.Ş. süresi içerisinde gerekli bildirimin yapıldığı anlaşılmıştır.
"Fiili taşıyıcı ,taşımanın tamamını veya bir kısmını ifa eden akdi taşıyıcı dışında başka bir taşıyıcıdır.Fiili taşıyıcı taşımanın tamamını veya bir kısmını akdi taşıyıcıdan aldığı yetkiye dayanarak ifa eder.Aksi ispat edilinceye kadar böyle bir yetkinin var olduğu kabul edilir.(M.K.39.madde)Akdi taşıyıcı ise ,fiili taşıyıcıya bıraktığı kısımda dahil olmak üzere taşımanın tamamından sorumludur.Taşımanın fiili taşıyıcı tarafından gerçekleştirilen kısmı bakımından ise akdi veya fiili taşıyıcı gönderene karşı müteselsilen sorumlu olur.(MK 40) Açıklanan sözleşme hükümlerine göre davalının sorumsuzluğuna ilişkin gösterdiği sebeb ve savunmaları itibar edilebilir değildir.
Taşıyıcının adamları kavramından taşıyıcıya bağımlı olarak çalışan ,taşıyıcının tabiyetinde bulunan kişiler ile taşıma işinin ifasında kullanılan ,taşıyıcı tarafından kendilerine bir iş tevdi edilen hizmetlerinden yararlanılan kişilerin anlaşılması gerekir. ...tarafından getirildiğinde emtianın hasarlı ve ıslak olarak teslim alındığına dair 28.12.2019 tarihi itibariyle tutanak tanzim edilmiş , ...memuru tarafından imzalanmıştır.Bu kişiler hava limanında yer hizmetleri-depolama hizmetleri yürüten kuruluşlar olup davalı taşıyıcı adına iş gören kişilerdir.Genellikle taşıma işinin ifasında gerekli olan birtakım hizmetlerin başka kişiler veya başka işletmelerden sağlanması yoluna gidilmektedir.Bagaj ve yüklerin teslim alınması gibi yer hizmetlerini yerine getirenler, yük kabul büroları veya depoları gibi .(Tuba Birinci Uzun-taşıyıcının sorumluluğu, sahife 116-117)Hasara ilişkin tutanak davalı taşıyıcı adına iş gören firmaların çalışanları tarafından imzalanmış olup ; hasarın ayrıca davalıya ihbar edilmesine gerek bulunmamaktadır.
Tüm anlatılanlara göre hasar ihbarının süresinde yapılmış olduğu ,davalı akdi taşıyıcının sağlam aldığı emtiayı sağlam olarak teslim etmek ile yükümlü olduğu mahkememizce alınan ve itibar edilen bilirkişi heyet raporuna göre Sigortacılık Kanunu gereği sigorta ekspertiz raporuna itibar edilebileceği, meydana gelen zarar bakımından sovtaj ödemesi de gözetilerek bunun tenzil edilmesi ile davacının sigortalısına yaptığı ödemenin TTK.m.1472 hükmü gereği yasal halefiyete dayanan rücu hakkı verdiği, sovtaj düşüldükten sonra hesaplanan rücu edilebilir 1.729,51USD miktarındaki tazminatta davalının sorumluluğunda olduğunun tespit edildiği, anlaşılmakla davanın bu bedel üzerinden kısmen kabulü ile; davalının icra takibine yapmış olduğu itirazın kısmen iptaline; takibin bu bedel üzerinden devamına,fazla istemin reddine , alacak likit olduğundan davacı yanın icra inkar tazminatı isteminin kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KISMEN KABULÜ ile davalının ... 28. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 1729,51 USD asıl alacak üzerinden devamına , asıl alacağa 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi gereğince T.C. Merkez Bankası'nın 1 yıl vadeli USD mevduata verdiği en yüksek faiz oranı uygulanmasına
-Fazlaya ilişkin talebin reddine
2- 1729,51 USD alacağın % 20 si oranındaki 345,90 USD icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine
3-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereği alınması gereken 977,30TL harçtan peşin olarak alınan 257,93TL harcın mahsubu ile bakiye 719,30TL karar ve ilam harcının davalıdan alınıp hazineye gelir kaydına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği takdir ve tayin olunan 9.200,00TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği takdir ve tayin olunan 6.589,20TL nısbi vekalet ücretinin davacıdan alınıp davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 3.072,50TL (posta, tebligat, bilirkişi ücreti)'den kabul ve red durumuna göre davalı hissesine düşen 2.103,60TL ile 325,73TL ilk harç olmak üzere toplam 2.429,33TL'nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafından yapılan 25,00TL (posta, tebligat)'den kabul ve red durumuna göre davacı hissesine düşen 7,80TL'nin davacıdan alınıp davalıya verilmesine, bakiyesinin davalı üzerinde bırakılmasına,
8-6325 Sayılı Yasa'nın 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26. Maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.360,00TL arabuluculuk ücretinin taraflardan 428,90TL'sinden davacı tarafın, 931,10TL'sinden davalı tarafın sorumlu olması kaydı ile) tahsili ile hazineye gelir kaydına,
7-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333 maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Dair; davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen kararın gerekçesinin tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi.13/12/2022
Katip
¸e-imza
Hakim
¸e-imza