T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/392 Esas
KARAR NO : 2025/1181
DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 07/06/2021
KARAR TARİHİ : 23/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA: Davacı vekili tarafından Mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle; "
"Davalı tarafla 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu gereğince ticari satım ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlığın arabuluculuk yoluyla çözümlenmesi amacıyla ... Arabuluculuk Bürosu'nun ... numaralı dosyasında 20.05.2021 tarihinde toplantı yapılmış; fakat anlaşma sağlanamayarak süreç anlaşamama hali ile sonuçlanmıştır. Müvekkil ...A.Ş., 6446 sayılı kanuna göre kurulmuş bir tedarik şirketidir. Seri ... sıra numaralı, 03.02.2021 vade tarihli 19.194,60 TL bedelli ceza faturasının %12’si hesaplanarak 2.303,35 TL icra cezai şart takibe eklenmiştir. Ödeme yükümlülüğü bulunan davalı , söz konusu icra takibine haksız ve hukuka aykırı olarak itiraz etmiştir. Yukarıda açıkladığımız gibi müvekkil tarafından icra takibine geçilen tüm alacak kalemleri hukuka uygun, likit ve taraflar arası sözleşmeye uygun olup, davalının icra takibine itirazı açıkça haksız düşmektedir. .İstanbul Abonelik Sözleşmeleri İcra Müdürlüğünün .... E. sayılı dosyasına haksız olarak edilen itirazın iptaline ve takibin devamına; alacağın likit olmasından dolayı %40'tan aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmolunmasına;
yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini.." talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı vekili tarafından Mahkememize sunulan cevap dilekçesinde özetle;
"Davacı şirket ucuz elektrik tedarik edeceği vaadi ile abonelik sözleşmesi imzalamıştır. Davacı şirket iddiasına göre müvekkil, sözleşme gereği yükümlüğünü yerine getirmediği gerekçesiyle son iki dönem faturalarının en yükseği baz alınarak iki katı tutarında 03.02.2021 tarihli 19.194,60-TL ceza faturası kesmiştir. Dosya esasına konu sahte fatura 30.06.2020 tarihinde düzenlenmiştir. Müvekkil ... A.Ş'den bu döneme ait faturalar talep edilmiştir. Belirttiğimiz üzere bu fatura sahte olarak düzenlendiği için bu tarihte kesilmiş bir fatura bulunmamaktadır. Davacının alacak iddiasının hukuken bir dayanağı bulunmamaktadır. Müvekkil adına düzenlenen 30.06.2020 tarihli ... SERİ 9.597,30-TL bedelli fatura sahte olarak tanzim edilmiştir. Davacı şirket tarafından sahte fatura düzenlenerek bu fatura istinaden başlatılan icra takibine itirazımızın kabulü ile davanın reddine, davacı şirket tarafından haksız ve kötüniyetli olarak icra takibi başlatıldığından davaya konu alacağın 420'sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gider ve avukatlık ücretinin davacıya yükletilmesine, karar verilmesini.." savunmuştur.
(II) YARGILAMA SÜRECİNDE TOPLANAN DELİLLER:
(1) Y a z ı l ı D e l i l l e r ;
... Abonelik Sözleşmeleri İcra Dairesinin...E.sayılı dosyasına müzekkere yazılarak dosyanın uyap üzerinden iki hafta içinde mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup gelen cevap dosyamız arasına alınarak incelenmiştir.
...'a müzekkere yazılarak dava konusu ... ile ... Ay arasındaki döneme ait faturalarının aslının mahkememize gönderilmesinin istenilmesine, Müzekkere ekine davalı vekilinin göndermiş olduğu fatura fotokopilerinin eklenmesine karar verilmiştir.
Mahkememiz dosyasının 16/11/2021 tarihli celcesinin 2 nolu ara kararı ile davacı vekilinin 24/12/2021 tarihli talep dilekçesi gereğince dosya ele alınarak incelenmiştir.
Davalının kaçak elektrik kullanım yapıp yapmadığı, davacının takip tarihi itibariyle alacaklı olup olmadığı alacaklı ise miktar konusunda inceleme yapması için dosyanın bilirkişi ...'a tevdine karar verilmiştir.
Bilirkişiden alınan 29/06/2022 tarihli rapordan özetle: "Taraflar arasında imza edilen sözleşme örneği dosya kapsamına sunulmamıştır. Davacı tarafça sözleşme örneğinin sunulması gerekmektedir. Davacı tarafça davalının son on iki dönem faturalarının en yükseği olarak kıstas alınan 30.06.2020 tarihli .... seri nolu 9.597,30 TL bedelli tüketim faturasının 2 katı alınarak keşide edilen; ... sıra numaralı, 03.02.2021 vade tarihli 19.194,60 TL bedelli ceza faturası keşide edildiği anlaşılmaktadır. Davacı şirketçe davalı adına düzenlenmiş 9.597,30 TL. tutarlı fatura görülememiştir. Davacı tarafça bu fatura örneği ile davalı adına düzenlenen tüm fatura örneklerinin sunulması gerekmektedir. Davalı vekilince sahte olduğu belirtilen ...faturasının, davalı adına yine ... tarafından düzenlenen faturalar ile uyumsuz olduğu (sayaç seri numarası aynı olmasına rağmen sözleşme hesap no farklı ayrıca İlk endeks son endeks değerleri ile sayaç okuma tarihleri örtüşmemektedir.) tespit edilmiştir. Yine davacı tarafça, davalının aboneliğinin neden fesh edildiği hususuna açıklık getirilmesi, Şayet sözleşme hükümleri doğrultusunda vadesi geçen ödeme var ise bu hususu cari hesap dökümleri ile belgelemesi gerekmektedir. Davalının abonelik başlangıç bitiş dönemlerini belirtir ... kayıtlarının (davalının portföye giriş çıkış tarihlerinin yer aldığı) davacı tarafça sunulması gerekmektedir. Takip tarihinin ve takip alacaklarının belirlenebilmesi bakımından ... 19. İcra Müdürlüğü'nün .... E. sayılı dosyası veya İcra dosya örneğinin davacı tarafça sunulması gerekmektedir. Belirtilen eksikliklerin giderilmesine müteakip esas rapor tanzim edilebilecektir.." rapor edilmiştir.
... 19. İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı dosyasının celbine karar verilmiştir.
... CBS'nin ...soruşturma sayılı dosyasının celbine karar verilmiştir.
Dosyanın bilirkişiye tevdii ile taraflar arasındaki sözleşme de incelenerek davacı şirketin davalıdan alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise miktarı konusunda tespit yapılması için rapor alınmasına karar verilmiştir.
Bilirkişi heyetinden alınan 04/12/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle: "Ön raporumuzda sözleşme örneği talep edilmesine rağmen davacı tarafça sunulmamıştır. Davalı vekilinin cevap beyanlarından sözleşmenin varlığına itirazının olmadığı anlaşılmaktadır. Davacı ... A.Ş. ile davalı ... arasında 29.07.2020 sözleşme başlangıç tarihli, 01.09.2020 tedarik başlangıç tarihli; Tedarik başlangıç tarihinden 24 ay sonra bitiş tarihli (Sözleşme uyarınca kendiliğinden uzaması halinde bir önceki sözleşme bitiş tarihinin birinci yıl dönümü) Elektrik Enerjisi Satış Sözleşmesi imzalanmıştır. Davalının dava dışı ... 19.İcra Müdürlüğü'nün...E. Sayılı dosyasına konu ödenmemiş faturaları nedeniyle sözleşme madde 7.2 gereği davacı tedarikçi şirketçe sözleşmenin tek taraflı olarak fesh edilmiş olduğu, Akabinde sözleme madde 7.1 gereği davalı adına tahakkuk ettirilmiş olan en yüksek fatura olduğu iddia edilen 13.07.2020 son ödeme tarihli 9597,30 TL. tutarındaki faturanın 2 katı 19.194,60 TL tutarlı fatura davalı adına cezai şart faturası olarak düzenlenmiştir. Davalı vekilince 9597,30 TL tutarındaki faturanın sahte fatura olduğu iddia edilmiş, ilgili fatura ve davalı adına düzenlenmiş diğer faturalar yukarıda kıyaslanmış, açıklanan gerekçeler ile 9597,30 TL. Tutarlı faturanın kabul edilemeyeceği değerlendirilmiştir. Davacı tedarikçi şirketçe davalı adına düzenlenen faturalar arasında en yüksek tutarlı fatura 487,29 TL. tutarlı faturadır. Bu durumda cezai şart faturası 487,29 TL. x 2 - 974,58 TL olarak hesap edilmiştir. Yine yukarıda ayrı başlık altında detaylandırıldığı üzere; Taraflar arasında imza edilen Sözleşme madde 4.2 gereği “borçtan dolayı icra takibine sebebiyet verilmesi nedeniyle yüzde on ikisi hukuki icra ceza bedeli”, Fatura tutarını yukarıda belirtilen beş iş günü içinde ödenmemesi sebebiyle 265 Gecikme zammı” davacı taleplerinin de yerinde olduğu, kanaatine varılarak, "Sözleşme hükümleri doğrultusunda, 974,58 TL (asıl alacak) 116,95 TL (İcra cezai şart) 14,62 TL (Gecikme zammı) 1.106,15 TL Tutar üzerinden takibin davalı ... adına devam edebileceği.." rapor edilmiştir.
... Cumhuriyet Başsavcılığı'na müzekkere yazılarak ... soruşturma sayılı dosyasının bir suretinin uyap üzerinden gönderilmesi istenilmiş olup gelen cevap dosyamız arasına alınarak incelenmiştir.
Davacı kuruma müzekkere yazılarak davalı ile 29/07/2020 tarihinde imzalanmış olan elektrik tedarik sözleşmesi ile davalıya bu sözleşme tarihinden sonra kullandırılmış olan elektrik miktarlarını gösterir belge ve faturaların onaylı suretlerinin mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup gelen cevap dosyamız arasına alınarak incelenmiştir.
Dava dışı ...'a müzekkere yazılarak davalının kimlik ve faturadaki adres bilgileri gösterilmek sureti ile 01/09/2019-01/09/2020 tarihleri arasında elektrik faturaları ve bu işyerinde kullanmış olduğu elektrik kw miktarlarını gösterir fatura ve tüm kayıtların mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup gelen cevap dosyamız arasına alınarak incelenmiştir.
Tarafların itirazları dilekçeleri, dosyaya kazandırılan belgeler ve dosya kapsamı incelenmek suretiyle dava dosyasının aynı bilirkişiye tevdii edilerek tarafların itirazları tek tek irdelenmek ve cevaplandırılmak kaydı ile ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
Bilirkişi heyetinden alınan 11/12/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle: " Yukarıda açıklanan gerekçelerle, Ek raporumuz sonrasında sunulan belgeler arasında yer alan özellikle 246,02 TL. ve 236,59 TL. tutarlı örnek elektrik faturaları, 9.597,30 TL. tutarlı faturanın kabul edilemeyeceği şeklindeki kanaatimizi destekler niteliktedir. Bu durumda davacı tarafça talep edilebilecek cezai şart faturasının 487,29 TL. x 2 - 974,58 TL. olabileceğine ilişkin görüş ve kanaatimiz aynen devam etmektedir.." rapor edilmiştir.
Tarafların ticari defter ve kayıtları ile sunulan deliller üzerinde mahkememizce resen seçilecek bir SMM bilirkişi ile 03/03/2025 günü saat 14.00'da Mahkememiz kaleminde inceleme yapılmasına, bilirkişice dava konusu faturalara dair rapor alınmasına karar verilmiştir.
SMM bilirkişi tarafından raporun sunulması halinde dosyanın önceki bilirkişi heyetine tevdii, tarafların ticari defterlerine dair rapor ile önceki ek raporda dikkate alınmayan ... yazı cevabı ile davacı vekilinin rapora itiraz dilekçesi ayrıntılı incelenmek suretiyle denetime elverişli ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
SMM bilirkişisinden alınan 08/05/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle: " Huzurdaki Davada ; davacının ...A.Ş. (VN.... , Davalının ise ... (TC....) olduğu, Davacının Enerji sektöründe, davalının ise kendi adına 02.03.2020 - 31.12.2020 tarih aralığında (terzi) beden elbisesi dikim atölyesi işlettiği, davacı elemanı ... nin, ...nolu telefonla davalıyı arayıp, davalının %20 enerji desteğinden yararlanacağından bahisle, davalının elektrik fatura bilgilerini aldığı, davalının .... A.Ş. ile daha önce akt edilen ...: ... tesisat No: ... olan, ... nolu sözleşmeyi iptal etmesi gerektiği, şeklindeki beyan sonucu, davalı aboneliğini iptal edip davacı ile 29.07.2020 tarihinde eser sözleşmesi, 01.09.2020 tedarik almak üzere toplam 24 ay sureliğine, şahitler huzurunda (sözleşme uygulama ve taahhüt protokolu) akt edildiği, davalının, sunduğu elektrik faturalarının %20 enerji indirimi ve abonelik için yeterli olmadığını gören, davacı personeli ..., sırf %5 prim almak için 9.597,30TL tutarında sahte fatura ihdas etmek suretiyle davalıyı, davacıya abone ettiği, durumun açığa çıkmaması için aynı oranda 2.nci bir sahte ceza faturası ihdas edip davalıyı, davacıya borçlandırdığı, tanık beyanı ile sabittir. Davacı, ibra ve taahhüt ettiği %20 enerji desteğini indirimini sağlamadığı gibi, davalının 15.10.2020 tarih, .... nolu e-fatura bedeli 246,02TL ile 15.11.2020 tarih ve ... nolu E-Fatura bedeli 236,59TL fatura bedeli ödemediğinden bahisle, 57,91TLicra cezai şart bedeli sözleşmeye göre %12 uygulaması gereken tutarı %60 yıllık değer uygulanarak,10.65TL işleyen faiz ve 25,01TL işleyen faiz olmak üzere toplam: 576,18TL üzerinden davalı aleyhine ... icra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasında icra takibi yaptığı, davalının asıl borç, ferileri, feragat harcı, av. ücreti ve sair olmak üzere toplam :1.350,00TL yi, ödeyerek aboneliğini tamamen kapattığı, davacı kurum, düzenlenen 30.06.2020 tarihli ... seri nolu 9.597,30TL sahte fatura'nın 2 katı keşide edilen ... sıra nolu, 03.02.2021 vade tarihli 19.194,60TL bedelli ceza faturasını, 2021 yılı ticari defterine işledikten sonra, davalı aleyhine İstanbul İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında toplam : 19.194,60TL üzerinden icra takibi yaptığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu, davacı icra takibinin devamına, yargı masrafları ile %40 tan az olmamak üzere icra inkar tazminata mahkum edilmesi istemiyle huzurdaki davayı ikame ettiği, davacının, ticari defterlerine "sahte fatura" İşleyerek oluşturduğu Muhasebe kaydına göre ; davacı'nın, davalı'dan 30.06.2020 tarih itibariyle toplam: 19.194,60TL (asıl) alacaklı olduğu, ticari defter kaydının, sahte fatura dayandığı, İşlemin 6102 sayılı TTK., ile 213 sayılı VUK., 2004 sayılı İİK., 6098 sayılı TBK., 5324 sayılı TCK., 5520 sayılı KVK. ile 5627 sayılı EVK., hükümlerine aykırı olmanın yanı sıra "muvazaalı" olduğu açıktır. İşbuna göre ; davacıya ait ticari defter kaydının hükme esas alınıp alınamayacağının takdiri, Sayın Mahkeme Başkanlığına aittir. Dava dosyasına sunulan; ... tarafında kesilen 05.06.2020 tarihli faturanın bedeli 159,20-TL.06.07.2020 tarihli faturanın bedeli 431,90TL dir. Davalı vekilin dosyaya sunduğu faturalardaki tüketim bedeline bakacak olursak 100-500-TL aralığında değişmektedir. Davacı tarafından kesilen faturalarda aynı tutarındandır. Güneşli vergi dairesi kayıtlarına göre; davalının 02.03.2020 tarihinde kendi adına (terzi) beden elbiseleri dikim atölyesi açarak işe başladığı, corona-pandemi nedeniyle iş yapamayıp iflas etmesi sonucu iş yerini 31.12.2020 tarihinde kapattığı, iş yerinin kapalı/ boş olduğu faaliyet bulunmadığı, davalının "..." aylık maaşlı işçi olarak çalıştığı, dava dosyasına sunulan 01.12.2023 tarihli Bilirkişi Heyet Raporunda da açıklandığı üzere, davacı tarafca düzenlenip, icra takibine ve davaya konu edilen toplam : 9.597,30TL tutarındaki faturanın kabul edilemeyeceği, hususunda Bilirkişi Heyet görüşü sunulmuştur. Tarafımızdan yapılan inceleme sonucu ; Tespit edilen sonucun, 01.12.2023 tarihli bilirkişi heyeti raporuyla paralellik arz ettiğinden, 01.12.2023 tarihli Bilirkişi Heyet Rapor içeriğine kısmen katılıyoruz. Davalının, 2020 yılı ticari defter ve mali tablolarının, 6102 sayılı TTK. hükümlerine uygun tanzim edildiği, ticari defter, (defter beyan) mali tablo ve muhasebe kaydının bir birini teyit ettiği, davalının 2020 ticari defter/defter beyan gelir-gider muhasebe kayıtlarına göre, davalının, davacıya her hangi bir borcunun bulunmadığı.." rapor edilmiştir.
Her ne kadar 15/04/2025 tarihli celse 5 nolu ara karar gereği SMM bilirkişi tarafından raporun sunulması halinde dosyanın önceki bilirkişi heyetine tevdiine karar verilmiş ise de; bilirkişi ...'in pasif listede bulunması sebebiyle görevlendirme yapılamadığı anlaşılmakla; dosyanın raporunu sunan elektrik mühendisi bilirkişi ile yeni bir borçlar mevzuatında nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişiye tevdii ile; tarafların ticari defterlerine dair rapor ile önceki ek raporda dikkate alınmayan ...AŞ yazı cevabı ile davacı vekilinin rapora itiraz dilekçesi ayrıntılı incelenmek suretiyle denetime elverişli ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
Bilirkişi heyetinden alınan 26/10/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle: " Borçlar mevzuatına yönelik inceleme neticesinde: 1.29.07.2020 tarihinde, davacı ile davalı arasında 01.09.2020 tedarik başlangıç tarihli; tedarik başlangıç tarihinden itibaren 24 ay sonra bitiş tarihli, adi yazılı şekilde “Elektrik Enerjisi Satış Sözleşmesi" başlıklı sözleşmenin kurulduğu; sözleşmede davacının “tedarikçi”, davalının ise “müşteri” olarak anıldığı; ayrıca bu sözleşmenin eki olarak davacı ile davalı arasında 01.09.2020 tedarik başlangıç tarihli; tedarik başlangıç tarihinden itibaren 24 ay sonra bitiş tarihli, adi yazılı şekilde “Sözleşme Uygulama ve Taahhüt Protokolü" başlıklı sözleşmenin kurulduğu; “Elektrik Enerjisi Satış Sözleşmesi” başlıklı sözleşmenin 4.2 maddesinde vadesinde ödenmeyen fatura tutarına aylık 45 “gecikme zammı"nın uygulanacağı; ayrıca davalı müşterinin borçtan dolayı icra takibine sebebiyet vermesi halinde de icralık her faturanın 012'si kadar “icra ceza bedeli'nin ödeneceği, ZA maddesinde sözleşmenin davalı tarafından haksız feshedilmesi durumunda davalının, son 12 dönem faturalarının en yükseği baz alınarak bunun 2 katı kadar cezai şartı ödeyeceği, 7.2 maddesinde ise sözleşmenin ihlali halinde davacının davalıyı portföyden çıkarma hakkının olduğu, hususunun kararlaştırıldığı; Davacı tarafından 23.02.2021 tarihinde davalı aleyhine...19. İcra Müdürlüğü'nün ...E. sayılı dosyası ile başlatılmış icra takibinde 236,59TL. fatura alacağı * 246,02TL. fatura alacağı 57,91TL. icra cezai şart 10.65TL. işleyen faiz 25,01TL. işleyen faiz 576,18TL.nin ödenmesinin talep edildiği; “borcun sebebi” olarak ise “11.11.2020 tarihli elektrik faturası 236,59TL.; 15.12.2020 tarihli icra cezai şart 57,91TL., 08.10.2020 tarihli elektrik fatura 24.602TL.”nin gösterildiği, Sözleşme özgürlüğü ilkesi uyarınca davacının sözleşmede üstlendiği bedel ödeme borcunu ihlal ettiği, teknik yönden tespit edildiği için sözleşmenin 4.2 maddesinde “gecikme zammı” ve “icra ceza bedeli” adı altında kabul edilen (icra takibine konu edilen bu) kalemlerin de asıl alacak ile birlikte davacı tarafından talep edilebileceği kanaatine varıldığı; buna ilişkin hesaplamaların teknik uzmanlık yönünden yapıldığı; takdirin elbette TMK m. 4 ve HMK hükümleri uyarınca Sayın Mahkeme'ye ait olduğu, Teknik bakımdan inceleme neticesindi ukarıda açıklanan gerekçelerle, davacı vekilinin itiraz dilekçesinde ileri sürdüğü hususların teknik açıdan kök rapor ve ek raporda ulaştığım sonuçları değiştirecek nitelikte olmadığı; 30.06.2020 tarihli 9.597,30 TL. tutarlı faturanın kabul edilemez nitelikte olduğuna dair kanaatimin devam ettiği; Davacı tarafça talep edilebilecek cezai şart faturasının 487,29 TL x 2 — 974,58 TL. olarak hesaplanması gerekeceği; buna ek olarak sözleşme hükümleri gereğince 612 icra cezai şartı ve 45 gecikme zammının da bu tutar üzerinden uygulanabileceği; dolayısıyla daha önce dosyaya sunmuş olduğum kanaatimin aynen devam ettiği.." rapor edilmiştir.
Bilirkişi raporuna itirazların takdiren reddine karar verilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; taraflar arasında elektrik kullanımından kaynaklanan fatura bedeli ile ceza faturası bedelinin tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vakii itirazın İİK.m.67 hükmü doğrultusunda iptali istemine ilişkindir.
İstanbul BAM 3. Hukuk Dairesinin ... Esas... Karar sayılı ilamında vurgulandığı üzere "... Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 179 ila 182 nci maddelerinde düzenlenen ceza koşulu, borçlunun, asıl borcunu ilerde hiç veya gereği gibi ifa etmediği takdirde alacaklıya karşı ifa etmeyi önceden taahhüt ettiği edime denir. Bu nedenle ceza koşulu, asıl borca bağlı olarak ve ancak bu borcun ihlâli ile doğabilecek olan fer'î bir edimdir. Borçlu ceza koşulu ödemeyi taahhüt etmişse, artık alacaklı herhangi bir zarara uğradığını iddia etmek veya zararının miktarını ispat etmek zorunda kalmadan, tazminat elde etme imkânını bulacaktır. Ceza koşulunun kararlaştırılabilmesi için asıl borcun mahiyeti önemli değildir; bir verme borcu kadar, yapma veya yapmama borçlarında da cezai şart kararlaştırılabilir. Sözleşmede kararlaştırılmamış olsa dahi temerrüt hâlinde TBK’nın 125 inci maddesinin birinci fıkrası hükmünce alacaklı gecikme tazminatı talep edebilir ise de, ceza koşulunun istenebilmesi için sözleşmede bununla ilgili açık hüküm bulunması şarttır. Ceza koşulunun esas itibariyle iki temel amacı bulunmaktadır. Bunlardan biri, borçluyu ifaya zorlamak ve böylece asıl borcun ifasını teminat altına almak; diğeri ise, borcun ihlali hâlinde borçlu tarafından ödenecek tazminatı önceden ve götürü olarak belirlemektir. Bu iki temel amacı dışında, ceza koşulunun diğer bir amacı da, ifayı engelleyen ceza koşulunda (dönme/fesih cezasında), borçlunun ceza koşulu ödemek suretiyle sözleşmeden kolayca dönmesini sağlamaktır.
Davada uygulanması gereken TBK’nın 179 uncu maddesi; “Bir sözleşmenin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi durumu için bir ceza kararlaştırılmışsa, aksi sözleşmeden anlaşılmadıkça alacaklı, ya borcun ya da cezanın ifasını isteyebilir. Ceza, borcun belirlenen zaman veya yerde ifa edilmemesi durumu için kararlaştırılmışsa alacaklı, hakkından açıkça feragat etmiş veya ifayı çekincesiz olarak kabul etmiş olmadıkça, asıl borçla birlikte cezanın ifasını da isteyebilir. Borçlunun, kararlaştırılan cezayı ifa ederek sözleşmeyi, dönme veya fesih suretiyle sona erdirmeye yetkili olduğunu ispat etme hakkı saklıdır.” hükmünü içermektedir. Maddenin birinci fıkrasında seçimlik ceza koşulu düzenlenmiştir. Buna göre sözleşmenin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi hâlinde ödenmek üzere ceza koşulu kararlaştırılmış ve aksi de sözleşmede öngörülmemiş ise, alacaklı ya sözleşmenin ifasını ya da cezai şartın ödenmesini isteyebilir. Seçimlik cezai şartta alacaklı seçimlik bir yetkiye sahiptir. Buna göre o şartın gerçekleşmesi yani borçlunun asıl edimi hiç veya gereği gibi ifa etmemesi durumunda ya asıl edimin ifasını ister ya da bundan vazgeçerek ceza koşulunun ödenmesini talep eder. Seçimlik ceza koşulunda, aksi sözleşmede öngörülmemiş ise, alacaklı hem asıl edimin ifasını hem de ceza koşulunun ödenmesini isteyemeyecektir.
İkinci fıkrada düzenlenen ifaya ekli ceza koşulunda ise alacaklı, açıkça vazgeçmiş veya ifayı kayıtsız şartsız kabul etmiş olmadıkça, hem sözleşmenin ifasını hem de kararlaştırılan cezanın ödenmesini talep edebilir. Dönme (fesih) cezası olarak da adlandırılan ifayı engelleyen ceza koşulu ise maddenin üçüncü fıkrasında hükme bağlanmıştır. Burada borçlunun ceza koşulunu ödemek suretiyle tek taraflı olarak sözleşmeden dönme hakkına sahip olduğunu ispat etme hakkı saklı tutulmuştur. Ceza koşuluna ilişkin hükümler emredici nitelikte değildir. Taraflar bunların aksini kararlaştırabilirler. Borcun belirlenen zaman veya yerde ifa edilmemesi dışında kalan diğer borca aykırılık hâlleri için ifaya eklenen ceza koşulu kararlaştırabilecekleri gibi; bu iki ihlâl durumu için seçimlik ceza koşulu da kararlaştırabilirler. Ayrıca tarafların, ceza koşulu anlaşmasında, seçimlik ceza koşulu ile ifaya ekli ceza koşuluna birlikte yer vermeleri de mümkündür. İstisnası cezanın indirilmesiyle ilgili TBK’nın 182 nci maddesinde düzenlenmiş olup, maddenin birinci bendinde ceza miktarını tarafların serbestçe belirleyebilecekleri belirtildikten sonra, üçüncü bendinde: “Hâkim, aşırı gördüğü ceza koşulunu kendiliğinden indirir.” denilmek suretiyle, bu ceza miktarının hâkim kararı ile azaltılabileceği öngörülmüştür...".
Somut olayda dava, fatura alacağı ile sözleşmenin ihlali iddiasına dayalı ceza şart bedelinin tahsiline yönelik yapılan takibe karşı itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talebine ilişkindir.
...Abonelik Sözleşmeleri İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı takip dosyasında davacı tarafça davalı hakkında 19.194,60 TL fatura alacağı, 2.303,35 TL icra cezai şart bedeli, 287,92 TL işlemiş faiz alacağı olmak üzere toplam 21.785,87 TL'nin tahsiline yönelik yapılan ilamsız takibin itiraz üzerine durdurulduğu anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki sözleşme incelendiğinde; "Sözleşmenin Sona Ermesi" başlıklı 7. Maddesinin "... 7.2. Abone' nin, sözleşmenin herhangi bir hükmünü ihlal etmesi veya mevzuat hükümlerine uymaması, sözleşme boyunca herhangi bir faturasını son ödeme tarihinden önce kısmen veya tamamen ödememiş olması veya Madde 4.3, 4.5, 4.6 veya Madde 6.3, 6.7 ve 6.8'de belirtilen koşulların sağlanmamış olması halinde, Tedarikçi 'nin Abone 'yi portföyden çıkarma hakkı vardır. Tedarikçi 'nin Abone'yi portföyünden çıkarması. Abone'nin aynı abonelik için başka bir şirket ile sözleşme inızalaması, Madde 6.6'ya uygun şekilde tahliye bildiriminde bulunmaması veya taahhüt süresinden önce Abone için ... üzerinden Tedarikçi değişiklik talebinde bulunulması halinde, sözleşmeyi sözleşmeden doğan her türlü sair haklar saklı kalmak üzere, Fatura alacakları ile birlikte sözleşme madde 7.1 de anılan cezai ve madde 6.7 de anılan tüm indirimlerin iade edilmesini, abone tüketiminden kaynaklı olarak ödenen piyasa maliyeti bedellerinin ödenmesini talep etme ve bütün bu borçlara ait gecikme zamınını Madde 4.2'deki belirtilen oranda uygulanın hakkı vardır. Tedarikçi, böyle bir durumda her türlü maliyet, zarar, kir kaybı ve cezai şartı karşılamak için teminatı irat kaydetme hakkına sahiptir.
7.3. Madde 7.1 veya Madde 7.2'de nedenlerle Abonenin Tedarikçi 'den taahhüt veya sözleşme süresi sonuna kadar elektrik alını yapmaması halinde, Tedarikçi nin fesih işlemine gerek olmaksızıı taahhüttün veya sözleşmenin kalan süresi için, abonenin portföyden çıktığı aydaki Ulusal veya Bölgesel Tarife Fiyatı (sözleşme ihlali olduğu için indirimsiz tarife) ile abonenin son bir yıldaki tanhhüt süresine uymadığı aylardaki aylık ... Spot Piyasa Takas Fiyatlarının (PTP) ortalaması arasındaki kWli başına birim fiyat farkı bulunacaktır. Bu fiyat farkı ile abonenin son 1(bir) yıldaki tanhhüt süresine uymadığı aylardaki geçmiş tüketimlerinin toplamı çarpılarak hesaplanacak olan kâr kaybı (mahrumiyeti) Abone “den talep edilecektir. Bu hesaplama şekli tanhhüt/sözleşme sonuma kadar kalan aylar için kullanılacak abonenin referans oluşturacak aynı ay tüketimi yoksa, tüketimi Tedarikçi 'de olmayan aylar için, Abone' nin Tedarikçi 'de var olan ayların tüketimlerinin ortalaması referans almacaktır. Tedarikçi 'nin bu kâr kaybını madde 7.'deki cezadan bağımsız ve ona ilave olarak madde 4.2'deki gecikme zamımn ile birlikte talep etme hakkı vardır..." şeklinde düzenlendiği görülmüştür.
Uyuşmazlığın çözümü kapsamında dosya bir elektrik mühendisi ile bir nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişiye tevdi edilmiş; bilirkişiler 04/12/2023 tarihli raporlarında davacı tarafça sözleşme örneğinin sunulmadığı, davalı vekilinin cevap beyanlarından sözleşmenin varlığına itirazının olmadığı anlaşıldığı, davalının dava dışı ... 19.İcra Müdürlüğü'nün...E. sayılı dosyasına konu ödenmemiş faturaları nedeniyle sözleşme madde 7.2 gereği davacı tedarikçi şirketçe sözleşmenin tek taraflı olarak fesh edilmiş olduğu, akabinde sözleme madde 7.1 gereği davalı adına tahakkuk ettirilmiş olan en yüksek fatura olduğu iddia edilen 13.07.2020 son ödeme tarihli 9597,30 TL tutarındaki faturanın 2 katı 19.194,60 TL tutarlı faturanın davalı adına cezai şart faturası olarak düzenlendiği, davacı tedarikçi şirketçe 19.194,60 TL tutarlı cezai şart faturasının hesaplanmasında dikkate alınan 9597,30 TL tutarlı (davalı tarafça sahte olduğu iddia edilen) faturada işletme elektriksel gücünün 50 kw olduğu, diğer faturalarda elektriksel gücün 8 kw olduğu, davacı tedarikçi şirketçe 19.194,60 TL tutarlı cezai şart faturasının hesaplanmasında dikkate alınan 9597,30 TL. tutarlı (davalı tarafça sahte olduğu iddia edilen) faturada akım / gerilim trafo oranının 1 olmasına rağmen 31.05.2020- 30.06.2020 tarihler arasındaki 1970 -1452 kwh tüketim farkının 10161 kwh yapamayacağı, açıklanan gerekçeler ile 9597,30 TL tutarlı faturanın kabul edilemeyeceği, davacı tedarikçi şirketçe davalı adına düzenlenen faturalar arasında en yüksek tutarlı fatura 487,29 TL tutarlı fatura olduğu, bu durumda cezai şart faturasını 487,29 TL x 2 - 974,58 TL olarak hesaplamışlardır.
Yukarıda yapılan açıklamalar, tüm dosya kapsamı, taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümleri ile alınan bilirkişi raporları dikkate alındığında, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 4.3. maddesinde bir dönem faturasının son ödeme tarihine kadar eksiksiz ödenmemesi halinde davacı-satıcı tarafa sözleşmeyi derhal fesih etme hakkı tanıdığı görülmektedir. Sözleşmenin 7.2 maddesinde abonenin herhangi bir faturasını son ödeme tarihine kadar ödememesi halinde davacı-satıcının sözleşmeyi derhal fesih ederek, sözleşme veya ekinde tanımlanan iptal bedeli, fesih tazminatı, cezai şart vb. Bedelleri ödemekle yükümlü olacağının hüküm altına alındığı anlaşılmaktadır. Taraflar arasında akdedilen sözleşmeye göre; süresinde ödenmeyen faturanın davacı-tedarikçiye sözleşmeyi feshetme ve davalı-aboneye cezai koşul faturası tahakkuk ettirme hakkı tanıdığı, bu hükümlerin sözleşmede açıkça taraflarca kabul edildiği, sözleşmenin uyarlanması yönünden açılmış bir davaya rastlanmadığı, tacir olan tarafların serbest iradeleri ile meydana getirdikleri sözleşmede yer vermiş oldukları ceza koşullarına ilişkin düzenlemelere aynen uymak zorunda oldukları, bu bağlamda son ödeme tarihinden sonra ödenen faturalar olduğunun anlaşılması sebebiyle sözleşmede kararlaştırılan ceza koşulundan kaynaklanan alacak ve cezai şart alacak kalemlerinin sözleşmeye göre istenebilir olduğu kanaatine varılmıştır.
Sözleşmenin 7.1 Maddesi uyarınca “ ... Abone her bir sayaç için ayrı ayrı hesaplanmak üzere son on iki dönem faturalarının en yüksek faturasının 2 (iki) katı kadar cezai şartı Tedarikçiye ödemeyi kabul eder" şeklindeki hüküm gözetildiğinde davacı tarafça son on iki dönem faturalarının en yüksek faturasının 30.06.2020 tarihli ... seri nolu 9.597,30 TL bedelli tüketim faturası olduğunun iddia edildiği, davalı tarafça ise işbu faturanın sahte olduğunun savunulduğu, mahkememizce alınan bilirkişi raporları ile davalı adına tahakkuk ettirilmiş diğer faturalar kıyaslandığında, davacı tedarikçi şirketçe 19.194,60 TL. tutarlı cezai şart faturasının hesaplanmasında dikkate alınan 9597,30 TL tutarlı (davalı tarafça sahte olduğu iddia edilen) faturada işletme elektriksel gücünün 50 kw olduğu, diğer faturalarda elektriksel gücün 8 kw olduğu, aynı faturada akım / gerilim trafo oranının 1 olmasına rağmen 31.05.2020-30.06.2020 tarihler arasındaki 1970 -1452 kwh tüketim farkının 10161 kwh yapamayacağı, 9597,30 TL tutarlı faturanın kabul edilemeyeceğinin değerlendirildiği; davacı tedarikçi şirketçe davalı adına düzenlenen faturalar arasında en yüksek tutarlı faturanın 487,29 TL tutarlı fatura olduğu ve cezai şart faturasının 487,29 TL x 2 = 974,58 TL olarak hesap edildiği, işbu rapor sonrası davacı tarafça belgeler sunulduğu, 246,02 TL ve 236,59 TL tutarlı örnek elektrik faturalarının 9.597,30 TL tutarlı faturanın kabul edilemeyeceği kanaatini desteklediği anlaşılmış; işbu bilirkişi raporları hükme esas alınarak icra takibinde talep edilen 19.194,60 TL ceza faturası yerine 974,58 TL ceza faturasına hükmedilmiştir.
Sözleşmenin 4.2 maddesinde ödenmeyen fatura alacakları için aylık % 5 gecikme faizi işletileceğinin hüküm altına alındığı, ayrıca sözleşmenin 4.2. maddesinde icra takibine sebebiyet verilmesi halinde fatura bedelinin %12 oranında icra ceza bedelinin de ekleneceğinin hüküm altına alındığı görülmektedir. Bu durumda bilirkişi heyeti tarafından da hesaplandığı üzere 974,58 TL tutarındaki faturanın %12 oranında hesaplanacak icra cezai şart bedelinin 116,95 TL olduğu; fatura tutarının 03/02/2021 vade tarihinden beş iş günü içinde ödenmemesi nedeniyle aylık %5 oranında gecikme faizi işletilerek 14,62 TL işlemiş faiz isteminin yerinde olduğu yönündeki hesaplama dikkate alınarak; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Davacı tarafın icra inkar tazminatı istemi yönünden ise; İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesinin...Esas,...Karar sayılı ilamında vurgulandığı üzere "... Cezai şartın ise talep edilip edilemeyeceği, geçerli olup olmadığı ve miktarının fahiş olup olmadığı hususları yargılamayı gerektirir niteliktedir. Yerleşmiş yargı uygulamasında da cezai şart alacağının likit olmadığı kabul edilmektedir. Bu nedenle cezai şart isteminde kabul ve reddedilen kısım yönünden koşulları oluşmadığından, tarafların icra inkar tazminatı ile kötü niyet tazminatı istemlerinin reddine karar verilmiştir." yönündeki içtihat doğrultusunda cezai şart alacağının likit olmaması sebebiyle koşulları oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiş ve aşağıda yazılı hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; ... Abonelik Sözleşmeleri İcra Dairesinin ...Esas sayılı icra takip dosyasına davalı tarafından yapılan itirazın 974,58 TL fatura alacağı, 116,95 TL icra cezai şart alacağı, 14,62 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.106,15 TL yönünden KISMEN İPTALİNE, icra takibinin 974,58 TL fatura alacağı, 116,95 TL icra cezai şart alacağı, 14,62 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.106,15 TL yönünden aynı şartlarla DEVAMINA, fazlaya ilişkin 20.679,72 TL yönünden istemin REDDİNE,
2-Koşulları oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40TL harçtan peşin alınan 59,30TL'nin mahsup edilerek bakiye 556,10 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan; 59,30TL Başvuru Harcı, 59,30TL Peşin Harcı toplamı 118,60 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan; 19.807,50 TL Bilirkişi ücreti, Tebligat, Posta ve diğer masraflar olmak üzere toplam 19.807,50 TL yargılama giderinden kabul / talep oranına göre hesaplanan 1.005,70 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye 18.801,80 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama masrafı bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
7-6325 Sayılı Yasa'nın 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin m.26 hükmüne göre Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul ve red durumuna göre 1.252,98 TL'sinin davacıdan alınarak, 67,02 TL'sinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
8-Davacı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte olan AAÜT gereğince kabul edilen 1.106,15 TL üzerinden hesaplanan 1.106,15TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan davanın reddedilen 20.679,72 TL üzerinden hesaplanan ve yürürlükte bulunan AAÜT 13/3 maddesi gereği takdir olunan 1.106,15 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
10-Fazla yatan gider avansı ile delil avansı var ise 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Adalet Bakanlığı Hukuk Muhakemeleri Gider Avansı Tarifesinin 5.maddesine göre karar kesinleştikten sonra talep halinde yatırana İADESİNE,
Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı karar verildi. 23/12/2025
Katip ...
¸E-imzalıdır
Hakim ...
¸E-imzalıdır