T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/395 Esas
KARAR NO: 2024/559
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/06/2021
KARAR TARİHİ: 09/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "08.06.2019 tarihinde saat 13:00 sularında ... İli, ... İlçesi, ... Bulvarı üzerinde müvekkilin adına kayıtlı bulunan ve müvekkil çalışanı ... idaresindeki ... plakalı araç ile yolun kendisine ayrılan bölümün sağında seyir halindeyken, sürücü ... idaresinde ki ... plakalı aracın sağ ön tekerlek üst kısmıyla, müvekkilin aracının sol arka kısmına çarpmış ve çarpmanın etkisiyle müvekkilin aracı, önce orta refüje ardından yolun karşı istikametine geçip kaldırıma çarparak durabilmiştir. Kaza ardından müvekkil çalışanı ... yaralanmıştır. Trafik Polisi kazanın oluş biçimini çizmiş ve taraflara bildirmiştir. Kaza krokisi ile beyanlar arasında çelişki olması nedeniyle kusur incelemesi polis tarafından yapılmamıştır. Kaza krokisi incelendiğinde müvekkil aracına sağ ön kısmı ile çarpıp yaralanmaya neden olanın ... plakalı aracın neden olduğu ve kusurun davalıda olduğu aşikardır.
Müvekkil, kusur oranının belirlenmemesi nedeniyle aracının tamiratına bir süre başlayamamıştır. Bu süre içinde bilirkişi marifetiyle kusur oranın belirlenmesi ile birlikte aracın tamirat masrafının davalılardan alınarak müvekkile ödenmesi talep edilmek zorunda kalınmıştır.
Müvekkilim aracının kaza yaptığı tarihten ... 4. Sulh Hukuk ... D. İş sayılı tespit yaptığı tarihe kadar tamir ettirememiş ve aracını kullanamamıştır. Müvekkilin aracını kullanamadığı süreçte yaptığı masraflar için 2.000 TL, aracın uğradığı değer kaybı için ise 5.000 TL ödenmesi talebidir. Müvekkilin maddi zararı olan aracın tamirat bedeli 24.190,00 TL'nin haksız fiil tarihi olan 08.06.2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile, davalılardan alınarak müvekkilime verilmesine, müvekkile ait ... plaka sayılı aracın uğradığı 5.000 TL haksız fiil tarihi olan 08.06.2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile, davalılardan alınarak müvekkilime verilmesine, müvekkile ait ... plaka sayılı aracın tamir süresi boyunca kullanılamamasından doğan 2.000 TL zararının haksız fiil tarihi olan 08.06.2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte, davalılardan ... A.ş. ve ...'dan alınarak alınarak, müvekkilime verilmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin, davalılara yüklenmesine, karar verilmesini.." talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; "Müvekkilimiz Şirket’in poliçe kapsamında sorumluluğu, poliçe üzerinde yazılı azami teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere, poliçede yazılı özel şartlar ve trafik sigortası genel şartları kapsamı ile sınırlıdır. Müvekkilimiz Şirket, azami poliçe limiti ile sınırlıdır. Zorunlu trafik sigortası bir meblağ sigortası olmayıp bir zarar sigortasıdır. Kısaca açıklamak gerekirse, söz konusu teminat limitinin tamamının defaten ödenmesi söz konusu olmayıp, zarar görenlerin kaza nedeniyle uğradığı gerçek maddi zararın tespiti ve sigortalının kusuru oranında bu gerçek zararın tazmini esastır. Delillerin tarafımıza tebliğini talep ederiz:müvekkilimiz şirket’in zorunlu mali mesuliyet sigortasından doğan sorumluluğu sigortalımızın kusuru oranındadır. En doğru ve geçerli tespitin yapılabilmesi için hem adli tıp kurumu istanbul trafik ihtisas dairesi’nden hem de karayolları genel müdürlüğü fen heyetinden seçilecek kusur konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınması zorunluluk arz etmektedir. Hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemekle sayın mahkemenizin bir an için huzurda görülen davanın haklılığına karar vereceği düşünülse dahi sigortalı araçta meydana geldiği iddia edilen hasarın tespiti uzman sigorta eksperi tarafından tespit edilmelidir. Kesinlikle kabul anlamına gelmemek üzere, başvuran tarafça sunulmuş olan ekspertiz raporu’nda belirtilen değer kaybına ilişkin tutarlar son derece fahiş olup işbu raporun tarafımızca kabulü imkansızdır. Hiçbir şekilde haksız başvuruyu kabul anlamına gelmemekle birlikte, müvekkil şirket aleyhine tazminata hükmedilecek olması ihtimalinde değer kaybı hesaplamasının zorunlu mali mesuliyet sigortası genel şartlar ekinde yer alan formüle göre yapılması gerekmektedir. Hiçbir şekilde davayı kabul anlamına gelmemek üzere sayın mahkemeniz tarafından huzurda görülen davanın haklılığına karar verilmesi halinde müvekkilimiz şirket’in poliçe teminatları kapsamında araç mahrumiyet bedeline ilişkin herhangi bir teminatı bulunmadığı gibi herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır. Kabul anlamına gelmemekle beraber, müvekkilimiz şirket’in faizden sorumluluğu sınırlıdır.
Öncelikle Müvekkilimiz Şirket tarafından davacı tarafa hasar aşamasında ödeme yapılmış olması sebebiyle işbu haksız ve hukuka aykırı davanın reddine,
Aleyhe hüküm kurulması halinde kusur durumunun tespiti için Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyeti’nden ve Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesi’nden rapor alınmasına,
Değer kaybına ilişkin taleplerin reddine aksi takdirde bu hususlarda uzman sigorta eksperinden rapor alınmasına,
Aleyhe hüküm kurulması halinde hesaplamanın ZMMS Genel Şartlar ekindeki formüle göre yapılmasına,
Tarafımızca huzurda görülen başvurunun ikame edilmesine sebep olunmadığından harç, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini.." savunmuştur.
DELİLLER :
Keşif sonrası tanzim edilen 05.03.2024 tarihli bilirkişi raporu ;Bu durumda, kazaya karışan araçların çarpışma noktalarına ve hasar aldığı yerlerine bakıldığında, ... plakalı aracın ise sağ ön köşe kısımlarının hasarlandığı, ... plakalı aracın ise sol yan arka kapısının hasarlandığının anlaşıldığı, bu şekilde dava konusu trafik kazasının sürücülerin şerit ihlali yapmak suretiyle, yanındaki şeride tecavüz etmesi nedeniyle meydana geldiği ancak hangi aracın şerit ihlali yaptığının anlaşılamadığı, Bu gibi durumlarda Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2009/7434 E. , 2010/3992 K. sayılı hükmünde yer aldığı üzere, 04.04.2007 gün 2007/11-104 Esas 2007/180 karar sayılı Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararında da yer alan "İşletenlerden hangisinin kusurlu olduğunun kesin olarak tespit edilemediği durumda, tehlike sorumluluğuna katlanma ilkesi uyarınca, zararın işletme tehlikeleri doğrultusunda, tehlikeler eşit varsayıldığından zarar ilke olarak yarı yarıya paylaştırılır.” hükmünü haiz olduğu ve dava konusu trafik kazasında, 2 sürücüde, kendisinin değil, diğer sürücünün şerit ihlali yaptığını beyan etmesiyle, trafik kazasının meydana geldiği anlaşıldığından, ... plakalı aracın sürücüsü ...'nun; meydana gelen trafik kazasında, Eşit ORANINDA KUSURLU OLDUĞU; OLARAK %50 (YÜZDE ELLİ) ORANINDA KUSURLU olduğu şeklinde rapor tanzim edilmiştir. Maddi hasarlı trafik kazalarında tarafların somut olaya göre kusur durumunu belirleme yetkisi hakimde olup mevcut rapordaki değerlendirmenin taraf beyanlarına yapılan keşifteki tespitlere uygun olduğu kanaatine varılmış ve tarafların eşit oranda kusurlu olduğuna kanaat getirilmiştir.
Makina Mühendisi Bilirkişi Raporu : HASAR YÖNÜNDEN: Dava konusu... plaka sayılı ... markaltip, 2009 model aracın kaza tarihindeki dava konusu kazadan önceki piyasa rayiç değerinin 35.000,00 TL olabileceği (Tablo 2), Hasarlı (Pert) haldeki söz konusu aracın kazalı fiyatının 15.000,00 TL(Tablo 3), olabileceği, Araca ait mevcut siyah-beyaz hasar fotoğrafları ve bilirkişi tarafından hazırlanan rapordaki parça-malzeme-işçilik kalemlerinin şekli-niteliği dikkate alındığında 08/06/2019 tarihinde meydana gelen kaza sonrası araçta değişmesi gereken toplam hasarlı parça, malzeme tutarının 13.000,00 TL olabileceği, onarılması durumunda bu tutara işçilik bedeli de (7.500,00TL) ekleneceği ve toplam hasar tutarının 20.500,00 TL *KDV olabileceği, aracın rayiç değeri ve hasarlı değeri de dikkate alındığında aracın tamirinin ekonomik olmayacağı, aracın pert-total kabul edilebileceği, Ayrıca hasar kalemlerinin şekli ve niteliğide dikkate alındığında, bu hasarın belirlenen teknik niteliklerine göre onarılması durumunda da, seyir güvenliği açısından sakıncalı durumlar ortaya çıkabileceği, bu yönden de aracın pert-total olarak değerlendirilmesinin yerinde ve uygun olacağı, Dava konusu ... markaltip, 2009 model araçta meydana gelen hasarlizarar tutarının (35.000,00-15.000,00) 20.000,00 TL olabileceği,
ARACI KULLANAMAMAKTAN DOĞAN ZARAR YÖNÜNDEN: Dava konusu aracın meydana gelen hasarı nedeniyle aracın pert olmasından dolayı bu aracın yerine emsal nitelikte yeni bir araç alması için gereken makul temin süresinin” ortalama 20 (gün) olabileceği, bu süre içerisinde davacının aracından mahrum kalabileceği, makul temin süresi için aracı kullanamamaktan doğan net Zararın (70TLx20TL/gün) 1.400,00 TL olabileceği, (* Yargıtay Kararlarında belirtilen makul temin süresi) Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 19/02/2018 tarih ve 2016/19583 esas 2018/1048 karar sayılı emsal içtihatı ve emsal içtihatlar doğrultusunda bilirkişi tarafından benzer aracın satın alınma süresinin makul olduğu anlaşılmış ve rapora itibar edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, haksız fiil nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.
Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür.
Davacı, meydana gelen trafik kazası sonucu aracında oluşan araç değer kaybının, hasar tamir bedelinin ve kullanamama bedelinin tahsilini talep etmiştir.
Davalı ...A.Ş. Kazaya karışan ... plakalı aracın kayden maliki olup , aracı davalı sürücü ...'a kiraladığını pasif husumeti bulunduğunu savunmuşsa da ; kiralamanın uzun dönem olduğunu ispat edemediği, motorlu araç işletenin kusursuz sorumluluğu bulunduğu anlaşılmakla savunmasına itibar edilmemiştir.
Davalı ... A.Ş. Yetki itirazında bulunmuşsa da haksız fiilin gerçekleştiği yer mahkememiz yargı çevresinde olduğundan yetki itirazına itibar edilmemiştir.
Her ne kadar davalı ... sigorta a.ş. zamanaşımı defiinde bulunulmuşsa da kaza tarihi 08.06.2019 olup dava 08.06.2021 tarihinde açılmıştır . Davacı taraf dava öncesi zorunlu arabulucuğa başvuru yapmış 37 gün boyunca zamanaşımı durmuş olup dava süresi içerisinde açıldığından zamanaşımı defiine itibar edilmemiştir.
Yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre; hasar miktarı tespit edilirken, aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, ekonomik ise tamir bedelinin, ekonomik değilse aracın kaza tarihi itibariyle ikinci el piyasa rayiç değerinden sovtaj bedelinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması ve raporda bu miktarların kalem kalem belirtilmesi gerekmektedir (Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 17/06/2020 gün ve 2019/6070 esas,2020/3614 karar sayılı ilamı).
Dava konusu aracın tamirinin ekonomik olmaması halinde, hasarlanan araç için pert total işlemi uygulanması suretiyle aracın rayiç bedelinden, araçtaki hasar durumuna göre kaza tarihindeki hurda bedeli belirlenerek rayiç bedelden hurda bedelinin mahsubu suretiyle zararın belirlenmesi, davacıya ait hasarlanan aracın modeli, markası, özellikleri, kilometresi ve olay tarihindeki yaşı gibi nitelikleri gözönüne alınarak benzer bir aracı kaç günde satın alabileceği ve trafik siciline tescil edilebileceği, bu süre içerisinde ikame araç bedelinin ne olacağı konusunda rapor alınması gerekir. Aracın tamirinin ekonomik olmadığı durumlarda araç değer kaybı tazminatı talep edilemeyecektir.
Somut olaya değerlendirildiğinde, davalı ... ait ... plaka sayılı aracın davalı sigorta şirketi nezdinde kasko sigorta poliçesi bulunduğu, 6102 sayılı TTK'nın 1421. maddesi uyarınca, sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu, meydana gelen kazada sigorta şirketinin araçtaki hasar bedelinden ve değer kaybından sorumlu bulunduğu , aracın değişmesi ve onarılması gereken parçalar ile aracın tamiri sırasında çıkacak diğer hasarlar ile araçtaki değer kaybı da gözetildiğinde mevcut hasarın da aracın değerinin %50'sinin üzerini aşması nedeniyle tamirinin ekonomik olmadığı, pert total kabul edilmesi gerektiği, sovtaj bedeli düşüldükten sonra ... plakalı aracın hasar bedelinin 20.000 TL olduğu , davacının kusur durumu düşüldükten sonra davalılardan 10.000 TL hasar bedeli talep hakkı bulunduğu, ayrıca aracın pert total olmasından ötürü 1400 TL araç mahrumiyet tazminatının hesap edildiği, davacının kusur durumu düşten sonra davacının davalılar ... ve araç sürücü ...'dan 700 TL aracın kullanılamamasından dolayı maddi tazminat talep edebileceği kanaatine varılarak davanın kısmen kabulüne , aracın pert total olması nedeniyle değer kaybı tazminat talebi dahil fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A)Davacının hasar tazminat bedeline ilişkin açtığı davanın kısmen kabulü ile 10.000,00TL maddi tazminatın davalılar ... A.Ş.ve ... yönünden kaza tarihi olan 08/06/2019, diğer davalı ... Sigorta A.Ş.yönünden ise dava tarihi olan 08/06/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
B)Davacının kazanç kaybı bedeline ilişkin açtığı davanın kısmen kabulü ile 700,00TL maddi tazminatın davalılar... A.Ş.ve ... yönünden kaza tarihi olan 08/06/2019 tarihinde itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
C)Davacının değer kaybı tazminatına ilişkin açtığı davanın reddine,
2-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 730,92-TL harçtan peşin alınan 532,81-₺'nin mahsup edilerek bakiye 198,11-₺ harcın davalılardan (12,96-₺'den davalılar ... A.Ş. ve ...'ın, kalan miktardan tüm davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olması kaydıyla) müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-6325 Sayılı Yasa'nın 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin m.26 hükmüne göre Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.360,00-₺ arabuluculuk ücretinin davalılardan (88,97-₺'den davalılar ...A.Ş. ve ...'ın, kalan miktardan tüm davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olması kaydıyla) müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı vekili lehine takdir olunan 10.700,00-₺ vekalet ücretinin davalılardan (700,00-₺'den davalılar ... A.Ş. ve ...'ın, kalan miktardan tüm davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olması kaydıyla) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca davalılar ... Sigorta ve...vekilleri lehine hesaplanan 10.700,00-₺'nin davacı taraftan tahsili ile davalılar ... Sigorta ve ... A.Ş.'ye (davalı ... yönünden 10.000,00-₺ ile sınırlı olmak kaydıyla) mütesaviyen verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 1.197,60-TL tebligat, posta gideri ile 5.100,00-₺ bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 6.297,60-TL yargılama gideri üzerinden davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 2.160,45-₺'nin davalılardan (1.413,38-₺'den davalılar ... A.Ş. ve ...'ın, kalan miktardan tüm davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olması kaydıyla) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
8-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
9-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK.m.333 hükmü uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Dair tarafların yüzüne karşı miktar itibariyle kesin olarak karar verildi. 09/07/2024
Katip
e-imza
Hakim
e-imza